WEBVTT

1
00:00:05.310 --> 00:00:12.850
To są audycje kulturalne, podcast Narodowego Centrum Kultury przy mikrofonie Aleksandra Galant.

2
00:00:13.110 --> 00:00:16.610
Jestem ciekawa, jakie są Wasze skojarzenia, kiedy myślicie dom.

3
00:00:16.970 --> 00:00:22.130
Pewnie dla wielu dom to są ludzie, z którym się mieszka, osoby, z którymi ten dom się tworzy.

4
00:00:22.270 --> 00:00:29.510
Dla jeszcze innych, którzy być może są właśnie w trakcie remontu albo budowy, dom kojarzy się ze ścianami, z kładzeniem podłóg,

5
00:00:29.510 --> 00:00:31.730
z tą bardziej przyziemną częścią domu.

6
00:00:31.890 --> 00:00:35.250
Dla jeszcze innych dom może być pewną formą społeczności.

7
00:00:35.450 --> 00:00:41.170
Ludzi, którzy tworzą mozaikę osobowości, którzy codziennie się w swoich życiach pojawiają.

8
00:00:41.310 --> 00:00:48.410
I myślę, że to ostatnie rozumienie domu jest najbliższe wystawie, którą od niedawna możemy oglądać w Domu Kultury Śródmieście.

9
00:00:48.590 --> 00:00:51.770
Ta wystawa nazywa się Nasz Dom. Historie Smolnej 8.

10
00:00:52.050 --> 00:00:54.510
Wystawa jest dokładnie o tym, o czym mówi jej tytuł.

11
00:00:54.690 --> 00:00:59.430
Mam nadzieję, że rozwiną to dzisiaj twórcy tej wystawy i studenci, którzy przeprowadzili badania,

12
00:00:59.510 --> 00:01:01.390
które stały się podstawą tejże wystawy.

13
00:01:01.430 --> 00:01:06.590
Te osoby to Julia Mazur, Katarzyna Lewandowska, Mikołaj Makutunowicz i Michał Dębski.

14
00:01:06.690 --> 00:01:07.090
Cześć.

15
00:01:07.270 --> 00:01:08.030
Cześć, cześć.

16
00:01:08.290 --> 00:01:08.590
Cześć.

17
00:01:08.830 --> 00:01:12.130
Wspomniałam o badaniach, które zaplanowaliście i przeprowadziliście.

18
00:01:12.210 --> 00:01:15.730
Na czym te badania polegały i skąd wziął się pomysł, żeby z nimi ruszyć?

19
00:01:15.930 --> 00:01:19.150
Ten projekt powstał w ramach zajęć Pracownia Terenowa.

20
00:01:19.490 --> 00:01:24.250
Te zajęcia realizowane były w ramach kierunku, który nazywa się Sztuki Społeczne.

21
00:01:24.850 --> 00:01:27.970
On działa w Instytucie Kultury Polskiej.

22
00:01:27.970 --> 00:01:32.250
A zajęcia prowadziła Zofia Dworakowska i Natalia Grecyngier.

23
00:01:32.390 --> 00:01:34.730
To właśnie pod ich opieką realizowaliśmy ten projekt.

24
00:01:35.390 --> 00:01:42.830
I to były zajęcia, które trwały od lutego, czyli od początku tego semestru do powiedzmy czerwca.

25
00:01:42.930 --> 00:01:49.850
Natomiast w międzyczasie okazało się, że nasz projekt trochę się rozrósł i trwa tak naprawdę dalej

26
00:01:49.850 --> 00:01:51.950
i będzie trwał jeszcze co najmniej do listopada.

27
00:01:51.950 --> 00:01:56.010
Ponieważ badaliśmy teren wokół domu w alejach.

28
00:01:56.170 --> 00:02:01.530
To jest nowa instytucja, którą notabene założyli absolwenci naszego kierunku.

29
00:02:01.770 --> 00:02:05.630
No i we współpracy z nimi badaliśmy właśnie teren wokół.

30
00:02:05.730 --> 00:02:09.510
I to byli zarówno mieszkańcy, jak i infrastruktura dookoła.

31
00:02:09.630 --> 00:02:15.570
To znaczy na przykład PKP Powiśle, także liceum Zamojskiego i tak dalej, i tak dalej.

32
00:02:15.570 --> 00:02:23.570
No a my natrafiliśmy na mieszkańców, a skoro mieszkańcy, to od razu pierwszym skojarzeniem była Smolna 8

33
00:02:23.570 --> 00:02:29.210
jako ten legendarny młotek dla niektórych ikona brutalizmu, modernizmu.

34
00:02:29.450 --> 00:02:35.490
A właśnie my trochę niezadowoleni z tego, że to jest tylko tym, bo przecież tam ktoś mieszka.

35
00:02:35.810 --> 00:02:42.570
Postanowiliśmy się dowiedzieć kto i dlaczego akurat tam i dlaczego w takim budynku o dziwnym kształcie mieszka.

36
00:02:42.570 --> 00:02:47.430
Pomyślałam sobie, kiedy mówiłeś, że nie wyjaśniłam naszym słuchaczom, gdzie my dzisiaj jesteśmy.

37
00:02:47.610 --> 00:02:50.790
Można powiedzieć, że korzystamy z owej infrastruktury wokół Smolnej,

38
00:02:50.850 --> 00:02:54.090
bo znajdujemy się na małym skwerku, skwerku Anki Kowalskiej,

39
00:02:54.250 --> 00:02:58.390
na tyłach owego młotka, budynku przy Smolnej 8,

40
00:02:58.610 --> 00:03:00.770
który na pewno większość mieszkańców Warszawy kojarzy,

41
00:03:00.830 --> 00:03:03.910
ale myślę też, że osób, które w Warszawie się pojawiają,

42
00:03:03.990 --> 00:03:07.590
również ze względu na bliskość stacji kolejowych, bo nie tylko jednej.

43
00:03:08.070 --> 00:03:12.070
No i tego charakterystycznego kształtu, który widać z obu brzegów Wisły.

44
00:03:12.070 --> 00:03:14.830
Chciałam zapytać o to, jak te badania wspominacie,

45
00:03:14.930 --> 00:03:17.830
ale skoro one nadal trwają, zapytam, jak one przebiegają.

46
00:03:18.030 --> 00:03:22.210
Dostaliśmy temat mieszkańców, więc pierwsze co nam wpadło do głowy to był ten młotek,

47
00:03:22.270 --> 00:03:25.190
ale też ciężko było to ugryźć, no bo jest to duży temat

48
00:03:25.190 --> 00:03:29.210
i nie wiadomo do koło zagadać, czy podejść na ulicy po prostu.

49
00:03:29.550 --> 00:03:35.430
Więc zaczęliśmy od spotkania z panią Marią Sołty z Stowarzyszenia Architektów Rzeczypospolitej,

50
00:03:35.850 --> 00:03:40.230
które nam opowiedziała o historii samego budynku, jak i terenów.

51
00:03:40.230 --> 00:03:45.790
I sięgało to do lat dawnych i do czasów Instytutu Oftalmicznego.

52
00:03:45.910 --> 00:03:48.590
Tutaj mieścił się kiedyś Instytut Oftalmiczny,

53
00:03:48.730 --> 00:03:54.490
to znaczy na Skarpie założono taki szpital dla osób chorych na oczy.

54
00:03:54.750 --> 00:03:58.530
I on został zburzony w trakcie chyba Powstania Warszawskiego,

55
00:03:58.590 --> 00:04:00.130
a w każdym razie w trakcie wojny.

56
00:04:00.390 --> 00:04:02.930
Później ten plac, trochę niezagospodarowany,

57
00:04:02.990 --> 00:04:07.850
czekał jakieś 20 lat na powstanie tego okazałego wieżowca.

58
00:04:07.850 --> 00:04:11.090
Instytut Oftalmiczny znajdował się właśnie pod adresem Smolna 8,

59
00:04:11.790 --> 00:04:14.950
czyli zastąpił go nasz właśnie tytułowy młotek.

60
00:04:15.150 --> 00:04:19.770
Ale na szczęście potem udało nam się spotkać z jedną kluczową mieszkanką,

61
00:04:20.250 --> 00:04:24.450
która okazała się naszym wytrychem do dalszych rozmów.

62
00:04:24.570 --> 00:04:25.850
Spotkaliśmy się z panią Barbarą,

63
00:04:26.250 --> 00:04:30.990
która nie to, że opowiedziała nam swoją przeciekawą historię

64
00:04:30.990 --> 00:04:33.410
znalezienia się w tym budynku,

65
00:04:33.410 --> 00:04:36.510
ale także zapoznała nas z innymi mieszkańcami,

66
00:04:36.630 --> 00:04:39.990
pomagała nam się umawiać na kolejne wywiady.

67
00:04:40.570 --> 00:04:43.610
I tak efektem kuli śnieżnej okazało się,

68
00:04:43.770 --> 00:04:47.670
że zebraliśmy dużą społeczność tego bloku

69
00:04:47.670 --> 00:04:51.470
i każdy wywiad, bo na tym polegały nasze badania,

70
00:04:51.530 --> 00:04:54.790
że to były po prostu wywiady z mieszkańcami,

71
00:04:54.930 --> 00:04:58.350
z których wyciągaliśmy mniej oczywiste rzeczy

72
00:04:58.350 --> 00:05:01.890
oraz różne problemy, ten aspekt społeczeństwa

73
00:05:01.890 --> 00:05:05.470
i inne różne tematy, o których właśnie można przeczytać dokładniej

74
00:05:05.470 --> 00:05:08.530
z cytatów, które winnieją na naszej wystawie.

75
00:05:08.730 --> 00:05:12.050
Zapytam o tę historię, dlatego że stworzyła się pewna społeczność,

76
00:05:12.210 --> 00:05:14.730
pewna grupa osób, którą łączy miejsce zamieszkania.

77
00:05:15.070 --> 00:05:16.770
Ja mam jakieś takie podejrzenie, że to są ludzie,

78
00:05:16.890 --> 00:05:18.910
którzy spędzili tutaj gro swojego życia,

79
00:05:19.070 --> 00:05:21.890
że raczej są to osoby, które czy kupiły mieszkania,

80
00:05:21.930 --> 00:05:24.270
czy wprowadziły się tutaj ładnych kilkadziesiąt lat temu

81
00:05:24.270 --> 00:05:25.490
i te przemiany obserwowały,

82
00:05:25.530 --> 00:05:27.570
ale czy ich łączy jeszcze coś?

83
00:05:27.590 --> 00:05:30.330
Czy znajdujecie jakiś punkt wspólny w tych historiach?

84
00:05:30.330 --> 00:05:33.690
Wydaje mi się, że nie mogliśmy się przygotować na to,

85
00:05:33.770 --> 00:05:37.310
z czym my się spotkamy, wchodząc do tego budynku,

86
00:05:37.470 --> 00:05:38.970
a wchodziliśmy do niego nie raz.

87
00:05:39.190 --> 00:05:43.050
Ja szczerze nie spodziewałam się, jak dużo ludzi poznamy tutaj

88
00:05:43.050 --> 00:05:48.650
i w ogóle w jaki sposób nasze relacje z mieszkańcami tego budynku

89
00:05:48.650 --> 00:05:50.750
się rozrosną.

90
00:05:51.090 --> 00:05:54.950
Na początku, jak zaczynaliśmy w ogóle, jakoś planowaliśmy to,

91
00:05:55.030 --> 00:05:57.230
w jaki sposób będziemy ustalać te rozmowy,

92
00:05:57.230 --> 00:05:59.270
z kim się spotykać na wywiady.

93
00:05:59.470 --> 00:06:02.470
Mieliśmy jakiś taki pomysł, że może jakimś cudem

94
00:06:02.470 --> 00:06:05.810
uda nam się dotrzeć do wszystkich osób,

95
00:06:05.990 --> 00:06:09.290
które pierwotnie znalazły się w tym budynku,

96
00:06:09.410 --> 00:06:11.870
wprowadziły się do niego właśnie w 76 roku.

97
00:06:12.090 --> 00:06:15.210
I wydaje mi się, że nigdy tego też nie sprawdzaliśmy,

98
00:06:15.550 --> 00:06:17.730
nie zrobiliśmy żadnego podsumowania,

99
00:06:17.870 --> 00:06:19.990
do ilu faktycznie osób udało nam się dotrzeć,

100
00:06:20.110 --> 00:06:23.510
ale wydaje mi się, że jest to naprawdę większość.

101
00:06:23.510 --> 00:06:27.730
To by było naprawdę imponujące, bo 25 i 140 mieszkań.

102
00:06:27.910 --> 00:06:28.730
Plus jeden.

103
00:06:29.090 --> 00:06:30.070
Plus jeden, no tak.

104
00:06:30.430 --> 00:06:35.490
Słynny lokal na samym szczycie, który teraz już może tylko rozpalać wyobraźnię,

105
00:06:35.570 --> 00:06:38.510
bo chyba od jakiegoś czasu wejście tam jest niemalże niemożliwe,

106
00:06:39.170 --> 00:06:41.490
a kiedyś najpierw restauracja, potem lokal,

107
00:06:41.670 --> 00:06:44.230
w którym wielu mieszkańców Warszawy się bawiło.

108
00:06:44.410 --> 00:06:47.630
Możemy potwierdzić, że faktycznie jest to prawie niemożliwe,

109
00:06:47.730 --> 00:06:49.430
ale możliwe, żeby tam wejść,

110
00:06:49.430 --> 00:06:52.190
ale niestety już to nie jest lokalne,

111
00:06:52.230 --> 00:06:54.550
że dla niektórych stety, dla niektórych niestety,

112
00:06:54.610 --> 00:06:57.470
bo właśnie ten akropol i później top floor

113
00:06:57.470 --> 00:07:01.850
i jeszcze inne poboczne powiedzmy te wątki zagospodarowania tej przestrzeni,

114
00:07:02.010 --> 00:07:05.390
to było jakość niezgody dla wszystkich mieszkańców

115
00:07:05.390 --> 00:07:07.130
i właśnie właścicieli tego lokalu.

116
00:07:07.490 --> 00:07:09.630
To znaczy było głośno,

117
00:07:10.050 --> 00:07:13.030
trzęsły się parapety, trzęsły się doniczki.

118
00:07:13.610 --> 00:07:15.290
W pewnym momencie spółdzielnia zdecydowała,

119
00:07:15.330 --> 00:07:19.050
żeby jednak tam nie było kolejnego lokalu gastronomicznego,

120
00:07:19.050 --> 00:07:19.810
czy nocnego.

121
00:07:20.070 --> 00:07:24.790
Ale jeżeli chodzi o te historie i wątki, które się łączą,

122
00:07:24.850 --> 00:07:28.590
to mam wrażenie, że ten blok obrósł legendą przez lata,

123
00:07:28.890 --> 00:07:31.530
przez to, że faktycznie dużo osób się tam pojawiało,

124
00:07:31.670 --> 00:07:34.750
nietypowych dla takiej przeciętnej biografii,

125
00:07:34.830 --> 00:07:38.870
nazwijmy to, uśrednionego obywatele z epoki PRL-u,

126
00:07:39.010 --> 00:07:42.450
bo to był blok, w którym kupowało się faktycznie

127
00:07:42.450 --> 00:07:44.870
w dużej mierze mieszkania za dolary

128
00:07:44.870 --> 00:07:48.370
i jako taki dewizowiec trochę przeszedł do legendy.

129
00:07:48.670 --> 00:07:51.610
Oprócz tego było też dużo takich opowieści o tym,

130
00:07:51.690 --> 00:07:54.610
że to są partyjne układy i tak dalej, i tak dalej.

131
00:07:55.030 --> 00:07:57.390
No i to wszystko można sobie zebrać w internecie

132
00:07:57.390 --> 00:07:59.810
i dowiedzieć się tego z artykułów

133
00:07:59.810 --> 00:08:02.610
i Wikipedia też trochę o tym pewnie powie.

134
00:08:02.970 --> 00:08:04.770
Natomiast nam to nie wystarczało,

135
00:08:04.850 --> 00:08:06.810
bo czuliśmy, że za każdym razem,

136
00:08:06.850 --> 00:08:11.110
jak się sprowadza coś do nagłówka w artykule w internecie

137
00:08:11.110 --> 00:08:14.070
albo w gazecie, to jest to dość upraszczające,

138
00:08:14.310 --> 00:08:16.870
kiedy na przykład w tym bloku jest 140 mieszkań

139
00:08:16.870 --> 00:08:18.690
i jeszcze więcej mieszkańców.

140
00:08:18.870 --> 00:08:23.190
No i się okazało, że tyle jest możliwości dostania się

141
00:08:23.190 --> 00:08:26.090
i było tyle możliwości dostania się do Smolnej 8,

142
00:08:26.370 --> 00:08:27.590
to znaczy, żeby tam zamieszkać,

143
00:08:27.770 --> 00:08:32.250
że naprawdę trudno to skondensować do jednej opowieści.

144
00:08:32.250 --> 00:08:38.130
To prawda, bo nie spotkaliśmy chyba dwóch takich samych

145
00:08:38.130 --> 00:08:41.810
albo nawet w miarę podobnych sytuacji naszych rozmówców,

146
00:08:42.050 --> 00:08:44.250
którym udało się zamieszkać tutaj od samego początku.

147
00:08:44.670 --> 00:08:48.610
Te historie naprawdę są, czasami są z kosmosu naprawdę.

148
00:08:49.190 --> 00:08:52.250
Teraz to jest, wydaje mi się, naprawdę niemożliwe,

149
00:08:52.310 --> 00:08:55.630
żeby dostać mieszkanie w prezencie od prawie nieznajomej osoby,

150
00:08:55.890 --> 00:08:58.490
a wiemy, że takie sytuacje się tutaj zdarzały

151
00:08:58.490 --> 00:09:01.510
i wcale nie spotykają się z zaskoczeniem.

152
00:09:01.510 --> 00:09:06.630
Tutaj naprawdę w tym domu ludzie w taki sposób

153
00:09:06.630 --> 00:09:11.590
te mieszkania pozyskiwali, w jakiś sposób je sobie właśnie organizowali.

154
00:09:12.270 --> 00:09:14.910
Nie wiem w zasadzie, czy my rozmawialiśmy z osobą,

155
00:09:15.030 --> 00:09:17.250
jedną osobą, która po prostu powiedziała

156
00:09:17.250 --> 00:09:18.810
tak, kupiłam to mieszkanie.

157
00:09:19.230 --> 00:09:22.050
Wydaje mi się, że nie było takiej osoby, naprawdę.

158
00:09:22.470 --> 00:09:27.310
Jest chyba jeden cytat, który też można odnaleźć na wystawie

159
00:09:27.310 --> 00:09:30.930
i tam faktycznie jest bardzo dokładnie powiedziane,

160
00:09:30.930 --> 00:09:33.270
że tak, mieszkanie zostało kupione za dolary

161
00:09:33.270 --> 00:09:37.090
i to wyeksponowaliśmy, żeby potwierdzić te przypuszczenia osób,

162
00:09:37.270 --> 00:09:39.770
które chciałyby jednak poczuć to bezpieczeństwo,

163
00:09:39.830 --> 00:09:43.050
że to, co myślałem kiedyś, myślałem o tym bloku,

164
00:09:43.150 --> 00:09:44.110
jest trochę prawdą.

165
00:09:44.270 --> 00:09:47.470
To trochę też dotyka tego charakteru naszych działań.

166
00:09:47.550 --> 00:09:49.810
To znaczy, że trochę nam nie zależało na tym,

167
00:09:49.870 --> 00:09:53.170
żeby dociec, czym jest ta prawda o Smolnej 8,

168
00:09:53.370 --> 00:09:55.530
tylko raczej staraliśmy się zbierać te historie

169
00:09:55.530 --> 00:09:57.750
i często one się naprawdę wykluczają.

170
00:09:57.830 --> 00:09:59.690
To znaczy, że jeden mieszkaniec powiedział,

171
00:09:59.850 --> 00:10:02.810
że można było zamawiać ten legendarny alkohol

172
00:10:02.810 --> 00:10:06.190
czy bryzol cielęcy z Akropolu do mieszkań,

173
00:10:06.290 --> 00:10:08.170
a ktoś powiedział, że w ogóle to jest nieprawda

174
00:10:08.170 --> 00:10:10.050
albo, że tego nie obchodziło.

175
00:10:10.250 --> 00:10:12.350
Do kogoś to było tanie, do kogoś to było drogie.

176
00:10:12.730 --> 00:10:15.070
To ile spojrzeń, tyle tak naprawdę historii.

177
00:10:15.270 --> 00:10:17.870
Można się też właśnie spodziewać na naszej wystawie

178
00:10:17.870 --> 00:10:19.510
trochę takich oksymoronów.

179
00:10:19.630 --> 00:10:21.590
Nie wszystko jest czarno-białe

180
00:10:21.590 --> 00:10:23.950
i też nie jest to jakoś prawda objawione,

181
00:10:24.010 --> 00:10:26.510
tylko to, co padło po prostu z ust mieszkańców.

182
00:10:26.530 --> 00:10:28.510
Tak, a też nie staraliśmy się tego zrobić,

183
00:10:28.710 --> 00:10:30.010
właśnie jak powiedziałeś Michał.

184
00:10:30.410 --> 00:10:31.630
To, co my chcieliśmy zrobić,

185
00:10:31.770 --> 00:10:33.570
to, co naszym jakimś takim...

186
00:10:33.570 --> 00:10:35.310
Wydaje mi się, że w ogóle marzeniem było.

187
00:10:35.590 --> 00:10:37.370
Ja w ogóle bardzo pamiętam ten blog

188
00:10:37.370 --> 00:10:38.630
właśnie z mojego dzieciństwa.

189
00:10:38.790 --> 00:10:40.870
Kiedyś przeżyłam fazę fascynacji nim.

190
00:10:41.250 --> 00:10:43.050
Może nie była to fascynacja brutalizmem,

191
00:10:43.230 --> 00:10:44.470
ale po prostu tym budynkiem.

192
00:10:44.770 --> 00:10:47.730
Cieszę się, że udało nam się zrobić jakieś działanie,

193
00:10:48.270 --> 00:10:49.890
dzięki któremu mogliśmy po prostu

194
00:10:50.470 --> 00:10:51.450
spotkać się z ludźmi.

195
00:10:51.590 --> 00:10:54.690
W jakiś sposób zaproponować im rozmowę.

196
00:10:54.910 --> 00:10:56.350
Czasami nawet może po prostu

197
00:10:56.350 --> 00:10:57.670
wyjście na ławkę pod dom

198
00:10:57.670 --> 00:11:00.990
albo wyjście obok do Domu Kultury Śródmieście

199
00:11:00.990 --> 00:11:02.350
na właśnie herbatę.

200
00:11:02.530 --> 00:11:04.430
To jest to, co było dla mnie

201
00:11:05.710 --> 00:11:06.750
największym marzeniem,

202
00:11:06.830 --> 00:11:08.530
żeby się wydarzyło podczas tej wystawy

203
00:11:08.530 --> 00:11:09.510
i podczas tego działania.

204
00:11:09.610 --> 00:11:11.150
Żebyśmy spotkali się z ludźmi,

205
00:11:11.610 --> 00:11:13.110
wysłuchali, co mają do powiedzenia

206
00:11:14.570 --> 00:11:16.110
i poznali się z nimi.

207
00:11:16.270 --> 00:11:17.730
Co wydaje mi się, że zrobiliśmy.

208
00:11:23.780 --> 00:11:25.820
Te rozmowy i cele, o którym mówiłaś,

209
00:11:25.820 --> 00:11:26.640
to jest jedno,

210
00:11:26.780 --> 00:11:28.200
wasze badania to jest drugie,

211
00:11:28.360 --> 00:11:30.480
ale takim dodatkowym elementem

212
00:11:30.480 --> 00:11:31.680
waszej pracy jest wystawa,

213
00:11:31.740 --> 00:11:33.100
o której dzisiaj rozmawiamy.

214
00:11:33.260 --> 00:11:34.640
Tak jak wnioskuję z waszych słów,

215
00:11:34.700 --> 00:11:36.580
przeprowadziliście wiele rozmów

216
00:11:36.580 --> 00:11:38.380
z mieszkańcami tego bloku.

217
00:11:38.900 --> 00:11:40.720
No i przypuszczam, że dużym wyzwaniem

218
00:11:40.720 --> 00:11:41.880
był wybór cytatów,

219
00:11:42.020 --> 00:11:43.620
które na tej wystawie możemy zobaczyć.

220
00:11:43.660 --> 00:11:44.540
Już powiedzieliście,

221
00:11:44.960 --> 00:11:47.060
w jaki sposób niektóre z nich były wybierane.

222
00:11:47.200 --> 00:11:48.040
Chociażby ten o tym,

223
00:11:48.160 --> 00:11:49.900
że faktycznie komuś udało się kupić

224
00:11:49.900 --> 00:11:51.020
mieszkanie za dolary.

225
00:11:51.020 --> 00:11:52.480
Ale w jaki sposób,

226
00:11:52.560 --> 00:11:54.400
według jakiego klucza na ściany

227
00:11:54.400 --> 00:11:55.300
czy elementy wystawy

228
00:11:55.300 --> 00:11:56.600
trafiły pozostałe cytaty?

229
00:11:56.900 --> 00:11:57.720
Tu był ten problem,

230
00:11:57.900 --> 00:12:01.020
że mieliśmy bardzo dużą dysproporcję

231
00:12:01.020 --> 00:12:01.720
pomiędzy tym,

232
00:12:01.740 --> 00:12:02.760
ile my wiedzieliśmy

233
00:12:02.760 --> 00:12:04.880
i co dla nas było interesujące.

234
00:12:05.220 --> 00:12:07.480
I jak bardzo pogłębioną wiedzę

235
00:12:07.480 --> 00:12:08.420
mieliśmy przez to,

236
00:12:08.480 --> 00:12:09.520
że faktycznie tych rozmów

237
00:12:09.520 --> 00:12:10.500
odbyliśmy już dużo.

238
00:12:10.740 --> 00:12:12.400
A tym, co możemy zaprezentować

239
00:12:12.400 --> 00:12:13.400
osobom na wystawie,

240
00:12:13.460 --> 00:12:15.020
żeby przynajmniej zrozumiały,

241
00:12:15.560 --> 00:12:17.600
o co chodzi w tym projekcie

242
00:12:17.600 --> 00:12:19.540
i o co chcą powiedzieć mieszkańcy.

243
00:12:19.780 --> 00:12:20.400
Mam wrażenie,

244
00:12:20.500 --> 00:12:21.960
że trochę jednak przeważyło to

245
00:12:21.960 --> 00:12:22.640
na stronę tego,

246
00:12:22.720 --> 00:12:23.900
że chcemy jak najwięcej

247
00:12:23.900 --> 00:12:25.640
tego, co dla nas jest ciekawe,

248
00:12:25.840 --> 00:12:26.920
przekazać,

249
00:12:27.020 --> 00:12:28.360
co poskutkowało

250
00:12:28.360 --> 00:12:30.960
bardzo dużą liczbą

251
00:12:30.960 --> 00:12:32.380
plakietek z cytatami.

252
00:12:32.540 --> 00:12:34.240
I to jest czytana wystawa.

253
00:12:34.360 --> 00:12:34.640
To znaczy,

254
00:12:34.640 --> 00:12:36.140
naprawdę trzeba przygotować

255
00:12:36.140 --> 00:12:37.900
sobie dużo czasu,

256
00:12:38.060 --> 00:12:39.220
żeby tak przebrnąć

257
00:12:39.220 --> 00:12:41.900
przez dużą część wystawy

258
00:12:41.900 --> 00:12:44.080
poświęconą właśnie tylko czytaniu.

259
00:12:44.440 --> 00:12:45.740
Myślę, że kiedy się

260
00:12:45.740 --> 00:12:47.160
przez to wszystko przejdzie,

261
00:12:47.160 --> 00:12:48.320
to po pierwsze

262
00:12:48.320 --> 00:12:49.760
może być to dosyć nużące.

263
00:12:50.100 --> 00:12:51.720
Natomiast z drugiej strony

264
00:12:51.720 --> 00:12:53.220
i tutaj to jest chyba

265
00:12:53.220 --> 00:12:53.940
najciekawsze,

266
00:12:54.100 --> 00:12:56.080
że tak jak trochę ten młotek

267
00:12:56.080 --> 00:12:57.100
jest przygniatający

268
00:12:57.100 --> 00:12:58.780
w sensie tej masywności

269
00:12:58.780 --> 00:13:00.280
takiego trochę pojawienia się

270
00:13:00.280 --> 00:13:00.820
znikąd,

271
00:13:01.200 --> 00:13:01.860
mam wrażenie,

272
00:13:01.960 --> 00:13:03.440
że trochę to koresponduje

273
00:13:03.440 --> 00:13:04.400
z tym masywem jego.

274
00:13:04.640 --> 00:13:05.320
To znaczy, że

275
00:13:05.320 --> 00:13:07.080
tych historii jest naprawdę dużo.

276
00:13:07.320 --> 00:13:08.560
Nie wiem, czy to był nasz zamysł,

277
00:13:08.560 --> 00:13:09.360
ale trochę tak wyszło,

278
00:13:09.420 --> 00:13:11.220
że de facto tych rozmów

279
00:13:11.220 --> 00:13:12.100
było bardzo dużo

280
00:13:12.100 --> 00:13:13.740
i każdy cytat jest trochę inny

281
00:13:13.740 --> 00:13:14.240
w tym sensie,

282
00:13:14.300 --> 00:13:15.580
że naprawdę staraliśmy się

283
00:13:15.580 --> 00:13:16.400
ich nie powtarzać.

284
00:13:16.400 --> 00:13:18.560
Co trochę udowadnia też,

285
00:13:18.660 --> 00:13:20.580
że to zróżnicowanie istnieje.

286
00:13:21.440 --> 00:13:22.300
To jest wypadkowa

287
00:13:22.300 --> 00:13:23.420
różnych osobowości,

288
00:13:23.860 --> 00:13:25.500
różnych biografii,

289
00:13:26.060 --> 00:13:27.680
różnych charakterów

290
00:13:27.680 --> 00:13:28.540
przede wszystkim.

291
00:13:28.760 --> 00:13:29.300
W ogóle tego,

292
00:13:29.480 --> 00:13:31.000
jak ludzie się opowiadają,

293
00:13:31.080 --> 00:13:31.720
czy na przykład są

294
00:13:31.720 --> 00:13:32.560
w jednym zespole

295
00:13:32.560 --> 00:13:34.200
wewnątrz tej wspólnoty,

296
00:13:34.200 --> 00:13:35.580
czy w drugim.

297
00:13:35.820 --> 00:13:38.100
To wszystko tam jest,

298
00:13:38.120 --> 00:13:39.700
tylko wymaga czasu,

299
00:13:39.760 --> 00:13:40.900
żeby to przeczytać.

300
00:13:41.160 --> 00:13:41.880
Te cytaty,

301
00:13:41.980 --> 00:13:42.820
których jest dużo,

302
00:13:42.820 --> 00:13:43.940
w pewnym momencie

303
00:13:43.940 --> 00:13:45.220
nawet zastanawialiśmy się,

304
00:13:45.500 --> 00:13:46.420
że mamy ich tak dużo,

305
00:13:46.440 --> 00:13:48.040
czy nie rozdawać gościom

306
00:13:48.040 --> 00:13:50.040
wystawy do kieszeni każdemu,

307
00:13:50.620 --> 00:13:51.820
żeby właśnie każdy został

308
00:13:51.820 --> 00:13:53.100
z jakimś głosem

309
00:13:53.100 --> 00:13:54.300
dotyczącym wspólnej osiem,

310
00:13:54.680 --> 00:13:55.940
czego w końcu nie zrobiliśmy.

311
00:13:56.340 --> 00:13:57.200
Ale może jeszcze,

312
00:13:57.800 --> 00:13:58.600
może jeszcze bazę mamy dużą.

313
00:13:58.600 --> 00:14:01.440
Pewnie z 20% może pokazaliśmy

314
00:14:01.440 --> 00:14:03.160
i to jest tylko z tych cytatów,

315
00:14:03.160 --> 00:14:04.040
które zapisaliśmy,

316
00:14:04.220 --> 00:14:05.220
a jeszcze by była selekcja

317
00:14:05.220 --> 00:14:06.520
w trakcie słuchania wywiadów,

318
00:14:06.640 --> 00:14:08.000
więc tak naprawdę,

319
00:14:08.020 --> 00:14:09.400
jeśli by to złączyć

320
00:14:09.400 --> 00:14:11.960
w jeden długi plik audio,

321
00:14:11.980 --> 00:14:13.160
to by było po prostu

322
00:14:13.160 --> 00:14:14.600
długie, długie godziny

323
00:14:16.020 --> 00:14:17.660
słuchania niewiarygodnych historii,

324
00:14:17.820 --> 00:14:19.720
które pewnie częściowo miały miejsce,

325
00:14:19.800 --> 00:14:21.600
a niektóre troszkę były podkoloryzowane.

326
00:14:22.520 --> 00:14:24.100
Więc no, naprawdę tego materiału

327
00:14:24.100 --> 00:14:24.920
było bardzo dużo,

328
00:14:25.000 --> 00:14:27.940
a jeszcze dużo drzemie potencjału

329
00:14:27.940 --> 00:14:28.540
w tym bloku,

330
00:14:28.700 --> 00:14:29.680
bo nie dotarliśmy

331
00:14:29.680 --> 00:14:31.100
do wszystkich mieszkańców.

332
00:14:31.400 --> 00:14:32.640
Rozmawialiśmy z dużą ilością

333
00:14:32.640 --> 00:14:33.720
rdzennych mieszkańców,

334
00:14:33.880 --> 00:14:34.560
ale tak naprawdę

335
00:14:34.560 --> 00:14:36.960
na wernisażu pojawiły się osoby,

336
00:14:37.420 --> 00:14:39.300
których nie zdążyliśmy poznać

337
00:14:39.300 --> 00:14:41.680
i są mieszkańcami tego budynku.

338
00:14:41.960 --> 00:14:43.620
I możliwe, że jeszcze kiedyś

339
00:14:43.620 --> 00:14:45.620
uda nam się z nimi porozmawiać

340
00:14:45.620 --> 00:14:47.720
i znaleźć może kolejną perspektywę,

341
00:14:47.920 --> 00:14:49.260
której nawet się nie spodziewaliśmy.

342
00:14:49.480 --> 00:14:51.240
Myślę, że uda nam się porozmawiać

343
00:14:51.240 --> 00:14:52.240
właśnie z osobami,

344
00:14:52.360 --> 00:14:53.660
których wcześniej nie poznaliśmy,

345
00:14:53.820 --> 00:14:56.700
dlatego, że cytaty i ten tekst

346
00:14:56.700 --> 00:14:58.000
nie jest jedynym medium

347
00:14:58.000 --> 00:14:59.720
wykorzystywanym na naszej wystawie.

348
00:14:59.840 --> 00:15:01.060
Oprócz innych rzeczy,

349
00:15:01.160 --> 00:15:02.000
które są w jakiś sposób

350
00:15:02.000 --> 00:15:03.500
związane z budynkiem,

351
00:15:03.720 --> 00:15:04.200
czyli na przykład

352
00:15:04.200 --> 00:15:05.320
jakieś różne schematy

353
00:15:05.320 --> 00:15:06.940
albo plany tego budynku,

354
00:15:07.040 --> 00:15:08.920
to można na samej wystawie

355
00:15:08.920 --> 00:15:10.600
zobaczyć też niektórych mieszkańców,

356
00:15:10.700 --> 00:15:12.080
którzy zgodzili się,

357
00:15:12.160 --> 00:15:13.120
chcieli wziąć udział

358
00:15:13.120 --> 00:15:14.060
właśnie w pewnej takiej

359
00:15:14.960 --> 00:15:16.000
sesji organizowanej

360
00:15:16.000 --> 00:15:17.360
właśnie przez naszą koleżankę

361
00:15:17.360 --> 00:15:18.580
poświęconej im.

362
00:15:18.860 --> 00:15:19.740
Każdy z mieszkańców,

363
00:15:19.740 --> 00:15:20.460
który wziął udział

364
00:15:20.460 --> 00:15:21.440
w tym projekcie,

365
00:15:21.580 --> 00:15:22.800
został sfotografowany

366
00:15:22.800 --> 00:15:24.400
w wybranej przez siebie przestrzeni.

367
00:15:24.400 --> 00:15:26.420
Ci mieszkańcy ozdabiają

368
00:15:26.420 --> 00:15:28.440
jedną salę naszej wystawy

369
00:15:28.440 --> 00:15:29.720
w jakiś sposób

370
00:15:29.720 --> 00:15:30.760
korespondując z tym,

371
00:15:30.840 --> 00:15:32.220
że można zobaczyć ich twarze,

372
00:15:32.380 --> 00:15:33.780
można zobaczyć w jakiś sposób

373
00:15:33.780 --> 00:15:34.580
przestrzeń, w której

374
00:15:34.580 --> 00:15:36.020
chcieli się sfotografować.

375
00:15:36.540 --> 00:15:37.660
Do tego dochodzą właśnie

376
00:15:37.660 --> 00:15:38.620
ich słowa.

377
00:15:39.080 --> 00:15:40.180
A naszą propozycją

378
00:15:40.180 --> 00:15:40.900
dla mieszkańców,

379
00:15:40.900 --> 00:15:41.640
z którymi na przykład

380
00:15:41.640 --> 00:15:43.560
nie udało nam się spotkać

381
00:15:43.560 --> 00:15:44.720
w określonym czasie,

382
00:15:44.820 --> 00:15:46.400
żeby zrobić zdjęcie,

383
00:15:46.560 --> 00:15:47.800
uruchomiliśmy projekt,

384
00:15:48.120 --> 00:15:49.480
gdzie mieszkańcy mogą

385
00:15:49.480 --> 00:15:52.060
zgłosić się do Domu Kultury Śródmieścia

386
00:15:52.840 --> 00:15:55.060
i zamówić takie zdjęcie u nas,

387
00:15:55.180 --> 00:15:57.220
żeby właśnie rozszerzać

388
00:15:57.220 --> 00:15:58.260
album mieszkańców,

389
00:15:58.360 --> 00:16:00.040
bo wiemy, że okazuje się,

390
00:16:00.140 --> 00:16:00.920
że ludzie są tym

391
00:16:00.920 --> 00:16:02.540
niesamowicie zainteresowani

392
00:16:02.540 --> 00:16:04.220
i chcą być fotografowani.

393
00:16:04.360 --> 00:16:06.060
Trochę anonimizujemy mieszkańców,

394
00:16:06.880 --> 00:16:08.720
a może warto byłoby powiedzieć

395
00:16:08.720 --> 00:16:10.140
w ogóle kogo spotkaliśmy

396
00:16:10.140 --> 00:16:11.360
i tu nie chodzi o to,

397
00:16:11.380 --> 00:16:12.360
żeby opowiedzieć biografię

398
00:16:12.360 --> 00:16:13.360
każdej z osób,

399
00:16:13.680 --> 00:16:15.900
ale żeby tak narysować w ogóle,

400
00:16:15.900 --> 00:16:16.760
dlaczego dla nas to było

401
00:16:16.760 --> 00:16:17.220
takie fascynujące,

402
00:16:17.780 --> 00:16:18.940
bo to nie jest też tak,

403
00:16:18.960 --> 00:16:20.340
że obalaliśmy wszystkie mity

404
00:16:20.340 --> 00:16:22.300
i dużo z tych informacji,

405
00:16:22.380 --> 00:16:23.560
które się pojawiają w internecie

406
00:16:23.560 --> 00:16:24.160
jest prawdą,

407
00:16:24.220 --> 00:16:25.200
co znaczy, że tutaj było

408
00:16:25.200 --> 00:16:26.800
bardzo międzynarodowe towarzystwo

409
00:16:26.800 --> 00:16:28.020
i to oryginalnie miał być

410
00:16:28.020 --> 00:16:29.860
w ogóle pensjonat dla Polonii

411
00:16:29.860 --> 00:16:31.160
i dlatego mieszkania tutaj

412
00:16:31.160 --> 00:16:32.120
są bardzo małe

413
00:16:32.120 --> 00:16:33.540
i w zasadzie kuchnie

414
00:16:33.540 --> 00:16:34.960
były dorabiane

415
00:16:34.960 --> 00:16:36.880
i łazienki w ostatnim momencie,

416
00:16:37.140 --> 00:16:37.880
kiedy zdecydowano,

417
00:16:37.920 --> 00:16:39.180
że jednak to nie będzie pensjonat,

418
00:16:39.200 --> 00:16:41.540
tylko miejsce dla osób,

419
00:16:41.560 --> 00:16:42.760
powiedzmy też

420
00:16:42.760 --> 00:16:44.760
przyjeżdżających z zagranicy do Polski,

421
00:16:45.400 --> 00:16:47.160
ale raczej już nie mieszkających

422
00:16:47.160 --> 00:16:47.680
w pensjonacie,

423
00:16:47.740 --> 00:16:49.560
a w takich małych mieszkankach.

424
00:16:49.560 --> 00:16:50.760
No i efekt był taki,

425
00:16:50.860 --> 00:16:51.880
że faktycznie tutaj

426
00:16:51.880 --> 00:16:53.060
można było spotkać

427
00:16:53.060 --> 00:16:54.220
dużo osób z zagranicy,

428
00:16:54.320 --> 00:16:55.900
więc te historie są naprawdę

429
00:16:55.900 --> 00:16:57.120
bardzo dziwne,

430
00:16:57.260 --> 00:16:59.560
to znaczy migracja do Stanów Zjednoczonych,

431
00:16:59.740 --> 00:17:00.600
do Wenezueli,

432
00:17:01.100 --> 00:17:03.140
do innych jeszcze miejsc na świecie,

433
00:17:03.300 --> 00:17:04.300
na przykład Indii

434
00:17:04.300 --> 00:17:05.840
i to wszystko łączy się

435
00:17:05.840 --> 00:17:07.400
w takim mimo wszystko

436
00:17:07.400 --> 00:17:09.240
niepozornym może bloku,

437
00:17:09.380 --> 00:17:10.700
to znaczy, że on faktycznie

438
00:17:10.700 --> 00:17:12.840
tego kolorytu mieszkańców

439
00:17:12.840 --> 00:17:14.880
zupełnie nie opowiada swoją bryłą.

440
00:17:15.260 --> 00:17:16.760
Natomiast mam wrażenie,

441
00:17:16.760 --> 00:17:18.140
że to jest to,

442
00:17:18.260 --> 00:17:21.180
co właśnie nam się trochę udało odkryć,

443
00:17:21.260 --> 00:17:23.120
to znaczy, że mamy do czynienia

444
00:17:23.120 --> 00:17:26.460
z osobami naprawdę o tak nietypowej

445
00:17:26.460 --> 00:17:27.860
dla PRL-u biografii.

446
00:17:28.160 --> 00:17:29.960
Kumulują w sobie bardzo dużo,

447
00:17:29.960 --> 00:17:31.280
bardzo dużo historii,

448
00:17:31.540 --> 00:17:32.540
takiej, która opowiada

449
00:17:32.540 --> 00:17:33.860
zarówno właśnie o PRL-u,

450
00:17:34.140 --> 00:17:35.820
jak i o tym,

451
00:17:35.960 --> 00:17:37.540
jakie były relacje Polski

452
00:17:37.540 --> 00:17:38.960
z innymi krajami,

453
00:17:39.400 --> 00:17:40.440
jak to w ogóle się działo,

454
00:17:40.520 --> 00:17:42.020
że ktoś migrował, kto nie.

455
00:17:42.580 --> 00:17:43.760
Oprócz tego też byli właśnie

456
00:17:43.760 --> 00:17:44.420
tacy mieszkańcy,

457
00:17:44.500 --> 00:17:46.580
którzy pewnie to załatwili

458
00:17:46.580 --> 00:17:48.300
albo po prostu mogli

459
00:17:48.300 --> 00:17:49.160
pozwolić sobie

460
00:17:49.160 --> 00:17:50.240
na tego typu mieszkanie.

461
00:17:50.420 --> 00:17:51.840
No i my skupiliśmy się

462
00:17:51.840 --> 00:17:52.720
z tego powodu tylko

463
00:17:52.720 --> 00:17:53.720
na tych mieszkańcach,

464
00:17:53.780 --> 00:17:54.760
którzy mieszkali tutaj

465
00:17:54.760 --> 00:17:55.660
od samego początku

466
00:17:55.660 --> 00:17:57.680
albo byli dziaćmi mieszkańców,

467
00:17:57.720 --> 00:17:58.760
którzy się tutaj wprowadzili.

468
00:17:59.100 --> 00:18:00.260
Teraz, ponieważ tutaj jest

469
00:18:00.260 --> 00:18:01.100
bardzo dużo Airbnb

470
00:18:01.100 --> 00:18:04.240
i bardzo dużo mieszkań na wynajem,

471
00:18:04.320 --> 00:18:05.780
to w opowieściach się

472
00:18:05.780 --> 00:18:07.480
między pięćdziesiątcioma

473
00:18:07.480 --> 00:18:09.220
a siedemdziesięcioma pięcioma

474
00:18:09.220 --> 00:18:10.720
procentami między mieści

475
00:18:10.720 --> 00:18:13.400
zajętych przez mieszkania na wynajem.

476
00:18:13.560 --> 00:18:16.300
To jest taka już kolebka

477
00:18:16.300 --> 00:18:18.440
przez nas udokumentowana.

478
00:18:18.600 --> 00:18:19.880
Tak jak słyszeliście,

479
00:18:20.000 --> 00:18:21.040
wystawa Nasz dom

480
00:18:21.040 --> 00:18:22.520
historii Smolnej 8

481
00:18:22.520 --> 00:18:23.360
zawiera w sobie

482
00:18:23.360 --> 00:18:24.860
pewien ułamek

483
00:18:24.860 --> 00:18:26.520
opowieści mieszkańców

484
00:18:26.520 --> 00:18:27.500
tego budynku.

485
00:18:28.020 --> 00:18:29.280
My w dzisiejszej rozmowie

486
00:18:29.280 --> 00:18:30.660
przywołaliśmy również

487
00:18:30.660 --> 00:18:32.060
ich niewielki fragment

488
00:18:32.060 --> 00:18:33.680
i myślę, że właśnie z tego powodu

489
00:18:33.680 --> 00:18:35.320
wystawę warto odwiedzić,

490
00:18:35.320 --> 00:18:37.140
przekonać się, kim byli,

491
00:18:37.240 --> 00:18:38.520
kim nadal są ludzie,

492
00:18:38.640 --> 00:18:40.000
którzy w słynnym warszawskim

493
00:18:40.000 --> 00:18:41.340
Młotku mieszkają,

494
00:18:41.500 --> 00:18:41.980
mieszkali,

495
00:18:42.060 --> 00:18:43.140
jakie legendy z tym miejscem

496
00:18:43.140 --> 00:18:43.660
się wiążą.

497
00:18:43.840 --> 00:18:44.880
A tę wystawę udało się

498
00:18:44.880 --> 00:18:46.380
zrealizować dzięki badaniom,

499
00:18:46.520 --> 00:18:48.180
które przeprowadzili również

500
00:18:48.180 --> 00:18:49.300
twórcy tej wystawy,

501
00:18:49.360 --> 00:18:50.300
z którymi dzisiaj miałam

502
00:18:50.300 --> 00:18:51.400
przyjemność rozmawiać,

503
00:18:51.500 --> 00:18:52.560
czyli Julia Mazur,

504
00:18:52.860 --> 00:18:53.880
Mikołaj Makutunowicz

505
00:18:53.880 --> 00:18:54.860
i Michał Tempski.

506
00:18:54.940 --> 00:18:55.720
Bardzo Wam dziękuję

507
00:18:55.720 --> 00:18:56.580
za to spotkanie.

508
00:18:56.740 --> 00:18:57.140
Dzięki.

509
00:18:57.380 --> 00:18:58.080
Dziękujemy bardzo.

510
00:18:58.440 --> 00:18:58.760
Dzięki.

511
00:19:00.940 --> 00:19:02.140
Audycje kulturalne

512
00:19:02.140 --> 00:19:04.080
w dobrym tonie.