WEBVTT 1 00:00:01.390 --> 00:00:05.110 Audycje kulturalne. W dobrym tonie. 2 00:00:05.390 --> 00:00:10.870 Przy mikrofonie Martyna Matwiejuk. Słuchają Państwo podcastu Narodowego Centrum Kultury. 3 00:00:11.410 --> 00:00:18.570 Dziś w audycjach kulturalnych goszczę Weronikę Sołtysiak, kuratorkę wystawy poświęconej twórczości Jana Bogusławskiego. 4 00:00:19.290 --> 00:00:28.690 Wystawy stworzonej przez Narodowy Instytut Architektury i Urbanistyki, a prezentowanej w siedzibie Instytutu Wzornictwa Przemysłowego w Warszawie. 5 00:00:28.970 --> 00:00:29.850 Dzień dobry, Weronika. 6 00:00:30.050 --> 00:00:30.870 Dzień dobry, cześć. 7 00:00:31.390 --> 00:00:42.590 Spróbujemy dziś opowiedzieć Państwu o postaci architekta i projektanta, który jest autorem wielu budynków, osiedli mieszkaniowych, kościołów, teatrów. 8 00:00:43.090 --> 00:00:48.370 Architekta i projektanta właśnie, bo projektował także meble, a nawet neony. 9 00:00:48.790 --> 00:00:58.830 Jan Bogusławski zyskał sławę jeszcze w czasach międzywojnia, no ale też z powodzeniem działał w zupełnie nowej, innej, powojennej rzeczywistości. 10 00:00:58.830 --> 00:01:12.210 I zerkając na jego biografię, ale też myślę odwiedzając wystawę w Instytucie Wzornictwa, pierwsza myśl, która pewnie pojawia się w wielu głowach, to jest to zaskoczenie wielowymiarowością jego działalności. 11 00:01:12.210 --> 00:01:25.190 Tak i na tym mi najbardziej zależało, ponieważ jak rzeczywiście przeszło półtora roku temu, zajęłam się w ogóle tą wystawą, to to co dla mnie na początku było trudne, to właśnie wielowątkowość tej twórczości. 12 00:01:25.190 --> 00:01:38.090 Naprawdę tych obiektów jest dużo, my i tak prezentujemy pewien wybór, ale tworząc scenariusz wystawy zdecydowałam się na to, aby właśnie tą twórczość podzielić, nieco uporządkować i podzielić ją na grupy, 13 00:01:38.090 --> 00:01:44.970 bo według mnie dzięki temu widz wchodzący na wystawę ma taką możliwość, żeby nieco sobie uporządkować tą twórczość. 14 00:01:45.150 --> 00:01:56.030 Bo o ile jeszcze przedwojenną twórczość Bogusławskiego można w jakiś sposób nazwać poukładaną, bo tak naprawdę te pierwsze jego realizacje to są takie niesłychanej urody, 15 00:01:56.030 --> 00:02:06.910 domy weekendowe, to są lata 30-20 wieku. Architektura, ja ją nazywam modernistyczna, ale osadzona w takich podwarszawskich realiach z wykorzystaniem naturalnych materiałów, 16 00:02:07.030 --> 00:02:17.190 plus projektowanie mebli, ale mebli, które też można powiedzieć działają dwutorowo, czyli z jednej strony są to meble projektowane do tych właśnie domów weekendowych, 17 00:02:17.190 --> 00:02:27.730 bądź bardzo ekskluzownych willi, ale to wszystko jest jakby zlokalizowane w okolicach Warszawy, a z drugiej strony są to właśnie meble, które on pokazuje na różnych wystawach, 18 00:02:27.790 --> 00:02:35.310 więc można stwierdzić, że tutaj jest to dość wszystko bardzo spójne, natomiast to co się dzieje po wojnie, to rzeczywiście, no ta jego twórczość wybucha, 19 00:02:35.570 --> 00:02:43.470 no i rzeczywiście lądujemy w takiej twórczości wielowątkowej, z jednej strony są to co powiedziałaś, teatry, to są kościoły, to są osiedla, 20 00:02:43.470 --> 00:02:52.470 to jest też wpisanie jego architektury w takie nowoczesne rozwijanie śródmieścia i centrum, więc no naprawdę mnogość tych realizacji jest tego rzeczywiście dużo. 21 00:02:52.710 --> 00:03:01.710 Za chwilę będę chciała zapytać cię o tę wyrwę, która znajduje się w każdym życiorysie ludzi tamtego czasu, czyli okres wojenny, 22 00:03:02.190 --> 00:03:09.970 ale jeszcze dla uporządkowania dodajmy, że Jan Bogusławski ukończył studia na Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej, 23 00:03:09.970 --> 00:03:19.770 po czym udał się do Francji. Jestem ciekawa, bo też pewnie się zastanawiałaś, jak ten wyjazd mógł wpłynąć na to, co tworzył później w latach trzydziestych. 24 00:03:19.890 --> 00:03:25.390 Jest to zdecydowanie ciekawy moment w jego życiu. Ja jeszcze wrócę tutaj do tej Politechniki Warszawskiej, 25 00:03:25.470 --> 00:03:29.670 bo to też jest ważne, że on kończy Politechnikę Warszawską w takim momencie, to są lata trzydzieste, 26 00:03:30.410 --> 00:03:35.790 kiedy ta Politechnika Warszawska uchodzi za bardzo, znaczy do tej pory uchodzi za bardzo dobrą placówkę edukacyjną, 27 00:03:35.790 --> 00:03:42.710 ale wtedy rzeczywiście wychodzą stamtąd wybitni architekci. To, co też jest ważne, o czym ja tutaj ciągle podkreślam, 28 00:03:42.810 --> 00:03:46.970 bo wydaje mi się, że to jest mało zauważalne, na wystawie próbuję wyciągnąć ten wątek, 29 00:03:47.350 --> 00:03:53.730 to jest tak zwane studium wnętrz i sprzętu, bo często zastanawiamy się, dlaczego w ogóle Bogusławski zajął się meblami. 30 00:03:53.910 --> 00:04:01.670 I to właśnie dlatego, że właśnie przy katedrze wtedy architektury na Politechnice Warszawskiej działało takie studium wnętrz i sprzętu. 31 00:04:01.670 --> 00:04:09.370 Temat niezwykle ciekawy, to miała być taka w zasadzie placówka badawcza, która miała zajmować się projektowaniem wzornictwa przemysłowego i designu, 32 00:04:09.770 --> 00:04:17.930 ale mówię dlatego o tym, że właśnie to jest trochę taka konsekwencja, dlaczego on potem, po tak naprawdę bardzo krótkiej praktyce w Warszawie u Antoniego Dygata, 33 00:04:18.110 --> 00:04:25.670 zresztą jego późniejszego, to jest ojciec jego pierwszej żony, jakby po tym bardzo krótkim takim momencie pracy w Warszawie, 34 00:04:25.670 --> 00:04:29.930 on wyjeżdża do Paryża, ale właśnie też z tego powodu, że trochę tam pojechał za Antonim Dygatem, 35 00:04:30.210 --> 00:04:33.790 ale na pewno jest to moment, który szalenie oddziałuje na jego twórczość. 36 00:04:34.690 --> 00:04:38.830 W zasadzie Bogusławski nigdy nie pisał architekturze, udzielał tylko kilku wywiadów. 37 00:04:39.770 --> 00:04:45.530 Jeden z nich, który został opublikowany w latach 50. na łamach takiego magazynu Stolica, 38 00:04:45.690 --> 00:04:50.570 on tam właśnie mówi o tym, że ten Paryż dał mu takie nowe otwarcie na sztukę, 39 00:04:50.570 --> 00:04:55.150 że Politechnika Warszawska, mimo właśnie nawet tego studium wnętrz i sprzętu, 40 00:04:55.570 --> 00:05:00.290 jednak wykształciła go jako takiego twardego architekta, który ma się skupiać na nowinkach technologicznych, 41 00:05:00.770 --> 00:05:06.650 na architekturze modernistycznej, natomiast on właśnie w Paryżu miał takie duże zetknięcie ze sztuką dawną, 42 00:05:06.770 --> 00:05:09.370 co potem zaowocowało w dalszej jego otwórczości. 43 00:05:09.550 --> 00:05:16.390 Czyli lata 30. to są studia, to jest edukacja, potem rozwijająca się bardzo dynamicznie, 44 00:05:16.550 --> 00:05:20.330 kariera prywatna pracownia, wille podwarszawskie, o których wspominałaś. 45 00:05:20.570 --> 00:05:24.110 No i dochodzimy do wybuchu II wojny światowej. 46 00:05:24.410 --> 00:05:29.210 Podczas tej wojny architekt trafił do niemieckiego obozu jenieckiego w Waldenbergu. 47 00:05:29.850 --> 00:05:34.530 Tam jednak ta działalność kulturalno-architektoniczna nie zanika. 48 00:05:34.810 --> 00:05:39.930 Tak, to jest w ogóle według mnie taki dość ciekawy przykład tego, 49 00:05:40.090 --> 00:05:42.410 jak z jednej strony jest się jeńcem wojennym, 50 00:05:42.690 --> 00:05:46.150 a z drugiej strony ma się przestrzeń na działalność artystyczną, 51 00:05:46.150 --> 00:05:50.690 bo rzeczywiście ten oflak w ogóle uchodził z taki jeden z najlepiej prosperujących. 52 00:05:50.750 --> 00:05:53.070 Znaczy w ogóle, jak ja to mówię, to mam po prostu ciarki na plecach, 53 00:05:53.150 --> 00:05:55.910 bo nie wiem, czy w ogóle da się coś takiego powiedzieć, że dobrze prosperującym, 54 00:05:55.990 --> 00:06:00.030 ale tam rzeczywiście bardzo dbano nie tylko o takie walory estetyczne, 55 00:06:00.210 --> 00:06:03.990 można powiedzieć, w sensie tam rzeczywiście był podobno, był porządek, 56 00:06:03.990 --> 00:06:09.530 dbano o jakieś takie podstawowe potrzeby tych jeńców, 57 00:06:09.650 --> 00:06:11.310 ale tam osadzona była inteligencja. 58 00:06:11.510 --> 00:06:15.230 To zauważono, że po prostu ci ludzie trochę się nudzą. 59 00:06:15.490 --> 00:06:18.170 To jeszcze bardziej dla mnie brzmi absurdalnie. 60 00:06:18.330 --> 00:06:22.030 Ale rzeczywiście to był taki moment, że ci jeńcy mieli możliwość raz 61 00:06:22.030 --> 00:06:24.470 do prowadzenia różnej działalności artystycznej. 62 00:06:24.630 --> 00:06:28.870 Między innymi Bogusławski podobno zaprojektował tam ponad 100 rysunków. 63 00:06:28.870 --> 00:06:34.010 Niestety z przekazu rodziny wiem, że on te rysunki wysłał do swojej rodziny w Warszawie, 64 00:06:34.070 --> 00:06:35.910 natomiast one nigdy do tej Warszawy nie dotarły. 65 00:06:36.270 --> 00:06:39.110 Z przekazu między innymi Jerzego Hryniewickiego, 66 00:06:39.350 --> 00:06:42.210 który również był osadzony razem z Bogusławskim, 67 00:06:42.350 --> 00:06:45.950 wiemy, że właśnie wtedy już zaprojektował kościół stalowej woli, 68 00:06:46.130 --> 00:06:49.910 który został potem zrealizowany, był realizowany od lat 60-tych. 69 00:06:50.250 --> 00:06:53.890 Ale też Bogusławski tam miał możliwość prowadzenia wykładów dla osadzonych. 70 00:06:53.970 --> 00:06:56.090 Czyli były to zarówno wykłady z architektury, 71 00:06:56.090 --> 00:06:59.290 ale też z historii sztuki i historii designu. 72 00:06:59.390 --> 00:07:01.990 Więc można powiedzieć, że to jest taki dla mnie, 73 00:07:02.350 --> 00:07:04.350 znaczy jak ja w ogóle zaczęłam wchodzić w ten temat, 74 00:07:05.250 --> 00:07:08.470 to wydaje mi się, że to jest dość ciekawa taka wyrwa w jego życiu. 75 00:07:08.510 --> 00:07:11.450 Bo z jednej strony wydawałoby się, że to jest bardzo ciężki czas, 76 00:07:11.930 --> 00:07:16.310 ale z drugiej strony to też pokazuje, że Bogusławski trochę był takim twórcą, 77 00:07:16.990 --> 00:07:19.630 który jakby nie potrzebował dobrego miejsca, 78 00:07:19.710 --> 00:07:21.310 nie potrzebował doskonałych narzędzi, 79 00:07:21.370 --> 00:07:24.130 tylko po prostu dla niego tak naprawdę najważniejsze było projektowanie. 80 00:07:24.130 --> 00:07:28.650 I nawet w tym trudnym dla niego okresie był w stanie właśnie skupić się na projektowaniu. 81 00:07:28.770 --> 00:07:30.590 Na pewno to była dla niego duża odskocznia. 82 00:07:31.490 --> 00:07:33.450 No ja dziś żałuję, że nie odnaleźliśmy tych rysunków, 83 00:07:33.510 --> 00:07:35.870 bo myślę, że to byłoby naprawdę bardzo ciekawe. 84 00:07:36.150 --> 00:07:39.730 W ogóle w tym miejscu, gdzie był ten Oflak, 85 00:07:39.770 --> 00:07:41.350 teraz powstało muzeum. 86 00:07:41.490 --> 00:07:46.190 I wiem, że oni próbują zgromadzić kolekcję tych rysunków, 87 00:07:46.290 --> 00:07:49.230 więc ja jeszcze wierzę w to, że one gdzieś w pewnym momencie nam wypłyną 88 00:07:49.230 --> 00:07:53.610 i jeszcze będziemy mieli szansę zapoznać się z tym, co właśnie wtedy Bogusławski zaprojektował. 89 00:07:53.710 --> 00:07:56.650 Ale tak, tak jak powiedziałaś, no jest to trudna, 90 00:07:56.750 --> 00:07:59.290 ale na pewno bardzo ciekawa wyrwa w jego życiorysie. 91 00:07:59.770 --> 00:08:02.410 Zresztą kościół, o którym wspomniałaś, kościół w Stalowej Woli, 92 00:08:02.530 --> 00:08:05.730 jeden z najznakomitszych chyba projektów Jana Bogusławskiego. 93 00:08:06.090 --> 00:08:08.930 Po wojnie dołączył do biura odbudowy stolicy. 94 00:08:09.450 --> 00:08:11.870 Jaki był jego pomysł na nową Warszawę, 95 00:08:11.970 --> 00:08:16.730 na nowoczesne miasto, które podnosi się z ruin, wyrasta z ruin? 96 00:08:16.950 --> 00:08:20.110 I właśnie tutaj można powiedzieć, że zaczyna się to jego wielowątkowość. 97 00:08:20.230 --> 00:08:24.170 Bo on rzeczywiście po drugiej wojnie, tak jak wielu innych architektów, 98 00:08:24.250 --> 00:08:27.610 prawda, to był taki czas, znaleźli się w biurze odbudowy stolicy. 99 00:08:28.790 --> 00:08:31.350 Bogusławski wylądował w takim oddziale Saskiej Kępy 100 00:08:31.350 --> 00:08:34.990 i pierwszym projektem powojennym jest w ogóle, można powiedzieć, 101 00:08:35.090 --> 00:08:37.530 nawet nie projekt, ale i nie nadbudowa, 102 00:08:37.530 --> 00:08:40.670 bo to chodzi o to, że to jest kościół na Saskiej Kępie, 103 00:08:40.730 --> 00:08:41.610 dziś przy ulicy Nobla. 104 00:08:41.950 --> 00:08:44.430 To jest kościół, który został rozpoczęty przed wojną, 105 00:08:44.510 --> 00:08:46.510 ale wojna zatrzymała jego budowanie. 106 00:08:46.690 --> 00:08:50.530 I potem Bogusławski jakby zaprojektował go od nowa, 107 00:08:50.650 --> 00:08:52.770 ale na fundamentach, które powstały przed wojną. 108 00:08:53.390 --> 00:08:55.650 Więc on już wtedy zaczyna właśnie taki moment, 109 00:08:55.710 --> 00:08:58.670 że z jednej strony powstaje tak naprawdę bardzo klasyczny kościół. 110 00:08:58.830 --> 00:09:00.870 On jest inspirowany sztuką gotycką, 111 00:09:01.250 --> 00:09:04.870 ale już tutaj widać takie inklinacje nowoczesności w jego twórczości, 112 00:09:04.870 --> 00:09:08.950 ponieważ już tam Bogusławski zaczyna stosować prefabrykację. 113 00:09:09.090 --> 00:09:11.970 Ta prefabrykacja jest w ogóle wykonywana na miejscu, 114 00:09:12.130 --> 00:09:15.910 czyli elementy betonowe zaprojektowane przez Bogusławskiego 115 00:09:15.910 --> 00:09:17.910 do zbudowania konstrukcji kościoła powstają, 116 00:09:18.010 --> 00:09:19.110 właśnie są odlewane na miejscu. 117 00:09:19.330 --> 00:09:20.470 Ale tak jak właśnie powiedziałam, 118 00:09:20.550 --> 00:09:22.030 z jednej strony jest to bardzo forma klasyczna, 119 00:09:23.170 --> 00:09:25.390 czerpiąca ze sztuki dawnej, czyli gotyku, 120 00:09:25.750 --> 00:09:29.070 natomiast już właśnie z tymi różnymi unowocześnieniami. 121 00:09:29.070 --> 00:09:32.610 I zresztą Bogusławski w tym tak naprawdę jedynym wywiadzie, 122 00:09:32.710 --> 00:09:36.630 w którym możemy złapać taki jego opowieść właśnie w tej stolicy, 123 00:09:36.670 --> 00:09:39.710 o której wspominałam, gdzie możemy złapać taką jego opowieść o architekturze, 124 00:09:39.790 --> 00:09:43.950 on tam właśnie też mówi, że dla niego nowinki technologiczne są ważne, 125 00:09:44.190 --> 00:09:46.710 ale wykorzystuje je tylko wtedy, kiedy są mu potrzebne. 126 00:09:46.870 --> 00:09:49.170 Czyli korzysta właśnie z tego, co jest dla niego ważne. 127 00:09:49.410 --> 00:09:54.410 I właśnie tutaj właśnie w tym kościele na seskiej kempie to się dzieje. 128 00:09:54.410 --> 00:09:57.950 Ale to, co powiedziałaś dalej, jest tego rzeczywiście dużo. 129 00:09:58.090 --> 00:09:59.450 On startuje w licznych konkursach. 130 00:09:59.510 --> 00:10:01.690 Na początku właśnie z ramienia Biura Budowy Stolicy, 131 00:10:02.070 --> 00:10:05.570 potem dość szybko z różnymi zespołami różnych architektów 132 00:10:05.570 --> 00:10:07.390 staje do wielu konkursów. 133 00:10:07.610 --> 00:10:10.330 Chyba przytoczyłabym taki, który on też uważał, 134 00:10:10.350 --> 00:10:11.650 że był dla niego najtrudniejszy, 135 00:10:11.750 --> 00:10:14.390 czyli konkurs na ścianę wschodnią. 136 00:10:14.650 --> 00:10:17.190 Konkurs gigantyczny, wieloetapowy. 137 00:10:17.370 --> 00:10:18.910 Było kilka w ogóle tych konkursów, 138 00:10:19.350 --> 00:10:22.230 ale w jednym z nich Bogusławski zaproponował 139 00:10:22.230 --> 00:10:23.890 taką bardzo klasyczną formę. 140 00:10:23.890 --> 00:10:25.970 To jest taka gigantyczna fasada, 141 00:10:26.730 --> 00:10:29.930 inspirowana w ogóle sztuką, można powiedzieć, rzymską, 142 00:10:30.110 --> 00:10:33.250 a dokładnie to placem św. Piotra w Rzymie. 143 00:10:34.030 --> 00:10:35.070 Bogusławski o tym mówił, 144 00:10:35.110 --> 00:10:37.810 że to właśnie ma być sztuka taka monumentalna, 145 00:10:38.330 --> 00:10:42.330 przemyślana, ale właśnie osadzona w takich realiach klasycznych. 146 00:10:42.770 --> 00:10:44.170 Więc to jest, ja dlatego o tym mówię, 147 00:10:44.230 --> 00:10:48.250 bo to też pokazuje, że on wychodzi z tej sztuki dawnej, 148 00:10:48.530 --> 00:10:51.890 inspiruje się nią, szuka w nich jakichś takich pomysłów, 149 00:10:51.890 --> 00:10:54.530 a z drugiej strony chwilę później w latach 60-tych 150 00:10:54.530 --> 00:10:56.910 stawia pawilon chemii w centrum miasta. 151 00:10:57.370 --> 00:10:59.710 Projekt niesłychanie nowoczesny. 152 00:11:00.370 --> 00:11:02.710 Niestety budynek rozebrany w 2008 roku, 153 00:11:03.070 --> 00:11:05.090 ale wtedy w latach 60-tych to było coś. 154 00:11:05.150 --> 00:11:06.030 O tym się mówiło. 155 00:11:06.830 --> 00:11:09.290 Zastanawiano się w ogóle, jak ten pawilon chemii mogł powstać. 156 00:11:09.370 --> 00:11:11.330 Tam były gigantyczne przeszklenia. 157 00:11:11.590 --> 00:11:14.210 To też jest istotne znowu, żeby zajrzeć do tej historii 158 00:11:14.210 --> 00:11:17.370 w ogóle takiego pozyskiwania surowców do wykonania architektury, 159 00:11:17.450 --> 00:11:19.550 bo wtedy nie było dobrej jakości szkła. 160 00:11:19.670 --> 00:11:22.510 Więc w ogóle wykonanie tak gigantycznych tafli szkła 161 00:11:22.510 --> 00:11:24.430 do stworzenia tego pawilonu, 162 00:11:24.470 --> 00:11:25.550 no to było coś niesamowitego. 163 00:11:25.710 --> 00:11:29.470 I właśnie, i to jest już bardzo nowoczesna architektura, 164 00:11:29.610 --> 00:11:31.570 wręcz można powiedzieć wyprzedzająca tamte lata. 165 00:11:31.570 --> 00:11:35.550 Także z jednej strony on proponuje właśnie w centrum miasta 166 00:11:35.550 --> 00:11:38.870 i w tym właśnie takim momencie odbudowy 167 00:11:38.870 --> 00:11:41.490 na gruzach wojennych stolicy. 168 00:11:41.550 --> 00:11:43.710 Z jednej strony właśnie tutaj startuje do konkursu 169 00:11:43.710 --> 00:11:45.230 na ścianę wschodnią, bardzo klasyczna forma, 170 00:11:45.410 --> 00:11:48.610 a z drugiej strony chwilę później proponuje nam pawilon chemii. 171 00:11:48.730 --> 00:11:52.570 Także dlatego dla mnie ta twórczość jest niesamowicie interesująca. 172 00:11:53.310 --> 00:11:57.730 Z takim pełnym też poszanowaniem architektonicznego dziedzictwa polskiego 173 00:11:58.390 --> 00:12:00.930 i tu przejdę od razu do wątku, 174 00:12:00.930 --> 00:12:02.270 którego nie da się pominąć, 175 00:12:03.050 --> 00:12:05.430 rozmawiając o biografii Jana Bogusławskiego, 176 00:12:05.530 --> 00:12:07.930 czyli do odbudowy Zamku Królewskiego w Warszawie. 177 00:12:08.230 --> 00:12:10.810 Od momentu, w którym wygrał konkurs, 178 00:12:10.990 --> 00:12:12.910 czy raczej egzekwazją drugie miejsce 179 00:12:12.910 --> 00:12:14.950 na koncepcję odbudowy zamku, 180 00:12:15.090 --> 00:12:18.010 do momentu, kiedy zakończył nadzorować pracę 181 00:12:18.010 --> 00:12:19.550 odbudowy tego budynku, 182 00:12:19.930 --> 00:12:21.630 minęło ponad 20 lat. 183 00:12:22.110 --> 00:12:24.230 Czy wiemy ze wspomnień, 184 00:12:24.510 --> 00:12:25.930 z rozmów z jego współpracownikami, 185 00:12:26.650 --> 00:12:29.150 jakim projektem dla niego osobiście 186 00:12:29.150 --> 00:12:30.470 była ta odbudowa zamku? 187 00:12:31.090 --> 00:12:32.250 Zdecydowanie można powiedzieć, 188 00:12:32.330 --> 00:12:33.370 że był to projekt życia. 189 00:12:34.190 --> 00:12:35.010 Ja też uważam, 190 00:12:35.230 --> 00:12:37.010 że była to też jego największa porażka, 191 00:12:37.190 --> 00:12:39.130 bo historia Zamku Królewskiego 192 00:12:39.130 --> 00:12:41.330 jest szalenie interesująca. 193 00:12:41.450 --> 00:12:43.810 To w ogóle, jak Zamek Królewski dzisiaj wygląda, 194 00:12:43.830 --> 00:12:45.470 jest kolarzem architektonicznym, 195 00:12:45.530 --> 00:12:46.550 który stworzył Bogusławski. 196 00:12:46.630 --> 00:12:49.630 To jest połączenie różnych form zamku, 197 00:12:49.750 --> 00:12:52.470 które funkcjonowały do 1939 roku. 198 00:12:53.510 --> 00:12:55.590 Natomiast został właśnie odbudowany 199 00:12:55.590 --> 00:12:56.330 i to jest istotne, 200 00:12:56.330 --> 00:12:58.010 według projektu Bogusławskiego, 201 00:12:58.090 --> 00:12:59.770 bo ta informacja na kartach historii 202 00:12:59.770 --> 00:13:00.790 gdzieś ginie. 203 00:13:01.010 --> 00:13:02.030 Istotne jest też to, 204 00:13:02.090 --> 00:13:04.490 że on wprojektował tam liczne elementy 205 00:13:05.470 --> 00:13:06.890 dające możliwość temu, 206 00:13:07.010 --> 00:13:09.310 żeby Zamek Królewski pełnił funkcję muzealną, 207 00:13:09.370 --> 00:13:09.970 bo od początku, 208 00:13:10.090 --> 00:13:11.450 kiedy ten konkurs był rozpisywany, 209 00:13:11.590 --> 00:13:12.830 to właśnie w tym celu. 210 00:13:13.310 --> 00:13:14.950 Plus to, co jest istotne, 211 00:13:15.010 --> 00:13:16.470 Bogusławski wykonywał tą pracę 212 00:13:16.470 --> 00:13:17.210 bardzo rzetelnie. 213 00:13:17.290 --> 00:13:18.630 Na samym początku w ogóle miał 214 00:13:18.630 --> 00:13:19.830 grupę inwentaryzatorów, 215 00:13:19.910 --> 00:13:22.170 gdzie oni naprawdę niesamowicie skrupulatnie 216 00:13:22.170 --> 00:13:24.430 spisywali każdy najmniejszy element, 217 00:13:24.430 --> 00:13:26.530 który z tego zamku się ostał. 218 00:13:26.890 --> 00:13:28.930 To jest gigantyczna dokumentacja, 219 00:13:29.130 --> 00:13:30.630 naprawdę wykonana niesamowicie. 220 00:13:30.870 --> 00:13:32.710 I potem na bazie tej dokumentacji, 221 00:13:32.770 --> 00:13:34.250 zresztą to też zakładał konkurs, 222 00:13:34.370 --> 00:13:36.870 że właśnie projekt miał wykorzystywać 223 00:13:36.870 --> 00:13:39.590 zachowane elementy z dawnej bryły zamku. 224 00:13:39.830 --> 00:13:41.330 I właśnie potem na tej podstawie 225 00:13:41.330 --> 00:13:43.070 stworzył swój projekt. 226 00:13:43.270 --> 00:13:43.990 Znaczy rysunki, 227 00:13:44.150 --> 00:13:46.410 które gdzieś tam odnaleźliśmy w archiwach, 228 00:13:46.570 --> 00:13:47.890 naprawdę są niesamowite. 229 00:13:48.030 --> 00:13:48.830 Moim takim ulubionym, 230 00:13:48.910 --> 00:13:50.090 które niestety nie udało nam się 231 00:13:50.090 --> 00:13:51.610 pokazać go na wystawie, 232 00:13:51.610 --> 00:13:54.970 jest rysunek takiego detalu architektonicznego. 233 00:13:55.030 --> 00:13:56.670 W zasadzie to był kominek 234 00:13:56.670 --> 00:13:58.750 i to było niesamowicie narysowane, 235 00:13:58.830 --> 00:14:01.670 bo Bogusławski wypełnił bryłę kominka 236 00:14:01.670 --> 00:14:03.950 elementami, które z niego się zachowały 237 00:14:03.950 --> 00:14:05.550 i gdzieś odnalazł właśnie na tych ruinach. 238 00:14:05.630 --> 00:14:06.330 Więc widać było, 239 00:14:06.390 --> 00:14:09.210 że to była naprawdę bardzo mozolna praca. 240 00:14:09.330 --> 00:14:10.930 Z takich przekazów rodziny, 241 00:14:11.130 --> 00:14:12.250 przyjaciół i prasy 242 00:14:12.250 --> 00:14:13.230 wiadomym jest, 243 00:14:13.310 --> 00:14:14.630 że Bogusławski na budowie 244 00:14:14.630 --> 00:14:15.890 był praktycznie codziennie. 245 00:14:16.090 --> 00:14:18.310 To było na pewno jego dzieło życia. 246 00:14:18.310 --> 00:14:22.050 I on, no też wiemy z takich przekazów, 247 00:14:22.130 --> 00:14:23.430 że był nieustępliwy. 248 00:14:23.550 --> 00:14:24.710 On miał swoją wizję 249 00:14:24.710 --> 00:14:25.870 i bardzo chciał, 250 00:14:25.950 --> 00:14:27.910 żeby ona rzeczywiście była wypełniona dokładnie, 251 00:14:28.070 --> 00:14:29.190 tak jak on to zaplanował. 252 00:14:29.810 --> 00:14:31.130 Też istotne w ogóle 253 00:14:31.130 --> 00:14:32.650 w całej tej historii odbudowy zamku 254 00:14:32.650 --> 00:14:34.110 jest to, że Zamek Królewski 255 00:14:34.110 --> 00:14:35.690 mógł powstać w takiej formie 256 00:14:35.690 --> 00:14:36.370 tylko dlatego, 257 00:14:36.430 --> 00:14:38.210 że to był jeszcze ten moment, 258 00:14:38.310 --> 00:14:40.670 że żyli artyści, 259 00:14:40.830 --> 00:14:42.910 ale też były pracownie rzemieślnicze, 260 00:14:43.010 --> 00:14:44.650 które były w stanie wykonać różne rzeczy, 261 00:14:44.770 --> 00:14:46.550 które Bogusławski tam chciał zrobić. 262 00:14:47.010 --> 00:14:47.850 Dzisiaj mówi się, 263 00:14:47.970 --> 00:14:50.210 że te formy chociażby na przykład sztukaterii, 264 00:14:50.290 --> 00:14:51.870 które są odtworzone w Zamku Królewskim, 265 00:14:52.030 --> 00:14:53.450 raczej nie dałoby się tego zrobić dzisiaj, 266 00:14:53.550 --> 00:14:55.470 bo po prostu już nie ma takich specjalistów, 267 00:14:55.610 --> 00:14:56.950 którzy wtedy jeszcze 268 00:14:56.950 --> 00:14:58.950 prowadząc przedwojenne pracownie 269 00:14:58.950 --> 00:15:00.350 byli w stanie tym się zająć. 270 00:15:00.510 --> 00:15:01.310 O Zamku Królewskim 271 00:15:01.310 --> 00:15:02.490 to w ogóle można odpiąć bardzo długo, 272 00:15:02.570 --> 00:15:04.370 bo to jest rzeczywiście gigantyczna, 273 00:15:04.510 --> 00:15:05.470 no tak jak powiedziałaś, 274 00:15:05.530 --> 00:15:07.810 to jest dwadzieścia parę lat jego pracy. 275 00:15:08.650 --> 00:15:09.930 Kończy się to dość tragicznie 276 00:15:09.930 --> 00:15:10.950 dla Bogusławskiego, 277 00:15:11.130 --> 00:15:13.730 ponieważ gdy w 1971 roku 278 00:15:13.730 --> 00:15:15.070 zapada już ostateczna decyzja, 279 00:15:15.070 --> 00:15:17.150 że Zamek Królewski będzie odbudowany, 280 00:15:17.870 --> 00:15:19.270 Bogusławski był na to gotowy, 281 00:15:19.730 --> 00:15:21.630 bardzo szybko powstał projekt budynku 282 00:15:21.630 --> 00:15:22.530 Zamku Królewskiego 283 00:15:22.530 --> 00:15:24.470 i w chwili, kiedy tak naprawdę 284 00:15:24.470 --> 00:15:26.250 zostaje zakończony etap budowy 285 00:15:26.250 --> 00:15:27.150 Zamku Królewskiego, 286 00:15:27.290 --> 00:15:29.390 Bogusławski jest odsunięty od tego projektu. 287 00:15:29.590 --> 00:15:30.990 I to, co powiedziałam na początku, 288 00:15:31.390 --> 00:15:33.210 uważam, że to jest dla niego 289 00:15:33.210 --> 00:15:35.770 taki pierwszy też moment w jego twórczości 290 00:15:35.770 --> 00:15:37.410 do zmierzenia się z porażką, 291 00:15:37.570 --> 00:15:38.610 bo na pewno tak było. 292 00:15:38.790 --> 00:15:40.890 W sensie to był jego gigantyczny temat. 293 00:15:40.890 --> 00:15:42.430 Tak sobie o sobie myślę. 294 00:15:42.550 --> 00:15:43.730 Gdyby ktoś mi coś odebrał, 295 00:15:43.810 --> 00:15:45.090 co robiłam przez dwadzieścia lat, 296 00:15:45.170 --> 00:15:47.810 to przecież jest gigantyczna sprawa. 297 00:15:48.150 --> 00:15:49.210 To jest trudne w ogóle. 298 00:15:49.310 --> 00:15:51.510 Tam był cały taki spór. 299 00:15:51.690 --> 00:15:53.730 Oczywiście nad odbudową zamku 300 00:15:53.730 --> 00:15:55.350 czuwało wielu konserwatorów. 301 00:15:55.390 --> 00:15:56.330 Ja nie chcę już w to wchodzić, 302 00:15:56.390 --> 00:15:58.350 bo to jest bardzo długa 303 00:15:58.350 --> 00:16:00.210 i trudna historia tego tematu. 304 00:16:00.350 --> 00:16:01.250 Ale pewnym jest to, 305 00:16:01.310 --> 00:16:04.190 że Bogusławski kończy powstanie 306 00:16:04.190 --> 00:16:05.630 bryły budynku, zamku 307 00:16:05.630 --> 00:16:08.710 i potem od tego zostaje odsunięty. 308 00:16:08.710 --> 00:16:11.130 Mimo, że wnętrza też zostają wykonane 309 00:16:11.130 --> 00:16:12.150 według jego projektu. 310 00:16:13.150 --> 00:16:14.410 Z jeszcze następnej strony 311 00:16:14.410 --> 00:16:16.150 myślę, że dla niego to był o tyle cios, 312 00:16:16.310 --> 00:16:17.850 że tak naprawdę on najbardziej lubił 313 00:16:17.850 --> 00:16:18.830 projektować wnętrza. 314 00:16:18.930 --> 00:16:20.310 Więc w chwili, kiedy mu się odbiera 315 00:16:20.310 --> 00:16:21.410 to, co najbardziej lubi, 316 00:16:22.070 --> 00:16:23.730 no to na pewno to było dla niego, 317 00:16:23.930 --> 00:16:25.350 było to dla niego trudne. 318 00:16:25.550 --> 00:16:26.650 A propos wnętrz. 319 00:16:26.830 --> 00:16:29.130 Chciałam jeszcze o Bogusławskim projektancie 320 00:16:29.130 --> 00:16:30.470 z tobą porozmawiać, 321 00:16:30.530 --> 00:16:33.150 bo takim chyba najbardziej zagadkowym, 322 00:16:33.650 --> 00:16:35.010 być może najsłabiej poznanym, 323 00:16:35.010 --> 00:16:37.070 przez to, że też najtrudniej dostępnym 324 00:16:37.070 --> 00:16:38.790 elementem jego działalności 325 00:16:38.790 --> 00:16:41.030 są projekty mebli do siedzib władzy, 326 00:16:41.130 --> 00:16:42.910 do gmachów urzędów, ministerstw. 327 00:16:43.430 --> 00:16:45.330 Patrząc dzisiaj na te meble, 328 00:16:45.910 --> 00:16:48.150 choćby te, które prezentujecie na wystawie, 329 00:16:48.870 --> 00:16:49.890 zaskakujące może być to, 330 00:16:49.930 --> 00:16:51.890 że w tamtych czasach powstały 331 00:16:51.890 --> 00:16:54.590 tak lekkie, eleganckie formy, 332 00:16:54.750 --> 00:16:56.890 które całkiem nieźle się starzeją. 333 00:16:57.010 --> 00:16:57.770 Też tak uważam. 334 00:16:57.930 --> 00:16:59.610 Dla mnie to jest w ogóle niesamowity temat, 335 00:16:59.610 --> 00:17:02.150 bo te meble do dnia dzisiejszego 336 00:17:02.150 --> 00:17:04.110 stoją choćby w Urzędzie Rady Ministrów 337 00:17:04.110 --> 00:17:06.170 w Alejach Ujazdowskich w Warszawie. 338 00:17:06.750 --> 00:17:08.050 Byłam tam już kilka razy 339 00:17:08.050 --> 00:17:09.910 i za każdym razem dostrzegam 340 00:17:09.910 --> 00:17:11.650 inny fenomen tego projektu. 341 00:17:11.890 --> 00:17:13.450 To, że w ogóle mamy możliwość 342 00:17:13.450 --> 00:17:15.190 obcowania z takim kompleksowym 343 00:17:15.190 --> 00:17:16.490 projektem Bogusławskiego, 344 00:17:16.650 --> 00:17:18.670 uważam, że jest też ciekawe, 345 00:17:18.790 --> 00:17:20.870 bo on zawsze projektując 346 00:17:20.870 --> 00:17:22.710 choćby meble, wnętrza, 347 00:17:22.710 --> 00:17:24.690 myślał o naprawdę najdrobniejszych elementach. 348 00:17:24.870 --> 00:17:26.410 I na szczęście, 349 00:17:26.430 --> 00:17:27.430 oczywiście Rada Państwa 350 00:17:27.430 --> 00:17:29.730 też dzisiaj jest nieco zmienione są te wnętrza. 351 00:17:29.810 --> 00:17:30.350 To nie jest tak, 352 00:17:30.390 --> 00:17:31.670 że mamy wszystko jeden do jednego, 353 00:17:31.770 --> 00:17:33.150 tak jak to Bogusławski zaprojektował. 354 00:17:33.530 --> 00:17:34.330 Trzeba o tym pamiętać, 355 00:17:34.390 --> 00:17:36.150 że to jest budynek cały czas funkcjonujący. 356 00:17:36.250 --> 00:17:38.030 Tam mimo zmiany władzy 357 00:17:38.030 --> 00:17:39.750 i tak, że te meble i te wnętrza 358 00:17:39.750 --> 00:17:41.710 w jakimś procencie wyglądają 359 00:17:41.710 --> 00:17:43.310 tak, jak wymyślił to Bogusławski, 360 00:17:43.350 --> 00:17:44.530 to i tak jest duży sukces. 361 00:17:45.550 --> 00:17:46.650 Najlepiej tak naprawdę 362 00:17:46.650 --> 00:17:49.210 prezentuje się tam gabinet premiera, 363 00:17:49.610 --> 00:17:51.230 bo jest to tak naprawdę 364 00:17:51.990 --> 00:17:52.870 przestrzeń niezmieniona. 365 00:17:53.550 --> 00:17:55.110 Więc to, co zaczęłam mówić, 366 00:17:55.190 --> 00:17:56.190 że myślę o tym kompleksowo, 367 00:17:56.190 --> 00:17:58.110 gdy wchodzimy do tego gabinetu, 368 00:17:58.210 --> 00:17:59.270 to mamy tam po pierwsze 369 00:18:00.150 --> 00:18:02.130 świetnie wykonaną boazerię ścian, 370 00:18:02.490 --> 00:18:04.690 mamy wykonane stiuki na suficie, 371 00:18:04.870 --> 00:18:07.870 mamy wykonane najdrobniejsze elementy 372 00:18:07.870 --> 00:18:09.370 do pracy osób, które tam są, 373 00:18:09.470 --> 00:18:12.430 czyli szafy, stoliki, biurka, 374 00:18:12.750 --> 00:18:14.530 plus do tego meble wypoczynkowe, 375 00:18:14.610 --> 00:18:15.370 bądź meble, 376 00:18:15.570 --> 00:18:17.130 no takie do prowadzenia, 377 00:18:17.130 --> 00:18:18.130 jakiś rozmów przy stole. 378 00:18:18.330 --> 00:18:20.310 Więc rzeczywiście efekt, 379 00:18:20.390 --> 00:18:21.230 gdy tam się wchodzi, 380 00:18:21.290 --> 00:18:22.230 jest powalający. 381 00:18:22.330 --> 00:18:23.530 Ja tam naprawdę byłam kilka razy 382 00:18:23.530 --> 00:18:24.230 i to, co powiedziałam, 383 00:18:24.290 --> 00:18:25.350 za każdym razem dostrzegam 384 00:18:25.350 --> 00:18:27.070 inny fenomen tego projektu. 385 00:18:27.450 --> 00:18:28.950 Od tego, że nie wiem, 386 00:18:29.110 --> 00:18:31.230 detal na oparciu krzesła. 387 00:18:31.410 --> 00:18:32.190 Na wystawie prezentujemy 388 00:18:32.190 --> 00:18:33.430 jeden fotel z tej kolekcji, 389 00:18:33.530 --> 00:18:35.630 to jest taki fotel z sową, 390 00:18:35.730 --> 00:18:37.230 z jasnego drewna, 391 00:18:37.710 --> 00:18:39.010 bardzo finezyjny mebel, 392 00:18:39.310 --> 00:18:40.010 ale właśnie, 393 00:18:40.050 --> 00:18:41.310 on na oparciu ma 394 00:18:41.310 --> 00:18:43.410 zaprojektowane listki i gołębie 395 00:18:43.410 --> 00:18:45.090 i potem te same listki i gołębie 396 00:18:45.090 --> 00:18:46.170 powtarzają się 397 00:18:46.170 --> 00:18:47.390 w takim, 398 00:18:47.390 --> 00:18:49.170 w takim dekorze na ścianie. 399 00:18:49.310 --> 00:18:49.690 Więc naprawdę, 400 00:18:49.770 --> 00:18:50.430 jak tam się wchodzi, 401 00:18:50.510 --> 00:18:51.490 to dopiero można poczuć, 402 00:18:51.490 --> 00:18:52.070 że ten program, 403 00:18:52.230 --> 00:18:53.150 który wymyślił Bogusławski, 404 00:18:53.230 --> 00:18:54.290 naprawdę był kompleksowy 405 00:18:54.290 --> 00:18:55.970 i no niesamowity. 406 00:18:56.130 --> 00:18:56.990 To, co jest jeszcze ważne, 407 00:18:57.030 --> 00:18:57.990 jeśli chodzi o Radę Państwa, 408 00:18:58.170 --> 00:18:59.310 że każde z tych pomieszczeń 409 00:18:59.310 --> 00:19:00.250 miało inny, 410 00:19:00.310 --> 00:19:01.090 dedykowany program. 411 00:19:01.430 --> 00:19:03.050 Więc też ten zbiór mebli, 412 00:19:03.250 --> 00:19:04.470 które i my pokazujemy 413 00:19:04.470 --> 00:19:05.010 na wystawie, 414 00:19:05.170 --> 00:19:06.530 ale i który właśnie jest 415 00:19:06.530 --> 00:19:07.690 tam na miejscu, 416 00:19:07.810 --> 00:19:09.170 to jest kilkanaście 417 00:19:09.170 --> 00:19:10.890 tak naprawdę grup mebli, 418 00:19:11.090 --> 00:19:11.990 zupełnie innych. 419 00:19:12.210 --> 00:19:12.970 One są wykonane 420 00:19:12.970 --> 00:19:14.090 z innego rodzaju drewna, 421 00:19:14.190 --> 00:19:15.330 z inną tapicerką, 422 00:19:15.510 --> 00:19:16.590 ale też to właśnie 423 00:19:16.590 --> 00:19:17.950 z innym programem stylistycznym. 424 00:19:18.070 --> 00:19:18.670 Także no dla mnie, 425 00:19:18.670 --> 00:19:19.570 to jest chyba taki 426 00:19:19.570 --> 00:19:20.610 mój ulubiony temat 427 00:19:20.610 --> 00:19:21.610 w ogóle tej wystawy. 428 00:19:21.750 --> 00:19:22.570 To, co jest ważne 429 00:19:22.570 --> 00:19:23.490 w ogóle też w twórczości 430 00:19:23.490 --> 00:19:24.230 Bogusławskiego, 431 00:19:24.230 --> 00:19:25.650 że on bardzo lubił 432 00:19:25.650 --> 00:19:26.710 zawsze pracować w zespole. 433 00:19:26.930 --> 00:19:28.330 Akurat przy Radzie Państwa 434 00:19:29.430 --> 00:19:31.170 zaprosił Henryka Grunwalda, 435 00:19:31.330 --> 00:19:31.810 to jest metaloplastyk, 436 00:19:32.910 --> 00:19:34.650 znany twórca warszawski 437 00:19:34.650 --> 00:19:35.710 i to właśnie 438 00:19:35.710 --> 00:19:36.670 w Radzie Państwa 439 00:19:36.670 --> 00:19:37.290 on wykonał 440 00:19:37.290 --> 00:19:37.970 między innymi 441 00:19:37.970 --> 00:19:39.530 różne takie elementy, 442 00:19:39.550 --> 00:19:40.790 no właśnie z metaloplastyki, 443 00:19:41.230 --> 00:19:42.550 które są osadzone 444 00:19:42.550 --> 00:19:43.850 na drzwiach między innymi, 445 00:19:43.970 --> 00:19:44.890 ale także to są 446 00:19:44.890 --> 00:19:46.030 elementy oświetlenia. 447 00:19:46.030 --> 00:19:47.550 Natomiast drugim, 448 00:19:47.710 --> 00:19:48.590 drugą osobą 449 00:19:48.590 --> 00:19:49.810 jest Stanisław Sikora, 450 00:19:50.090 --> 00:19:51.530 przyjaciel Bogusławskiego, 451 00:19:51.750 --> 00:19:52.310 rzeźbiarz, 452 00:19:52.510 --> 00:19:53.670 z którym Bogusławski 453 00:19:53.670 --> 00:19:54.790 pracował przez wiele lat 454 00:19:54.790 --> 00:19:55.510 i zapraszał go 455 00:19:55.510 --> 00:19:56.530 do licznych projektów 456 00:19:56.530 --> 00:19:57.110 i to właśnie 457 00:19:57.110 --> 00:19:57.890 jego autorstwa 458 00:19:57.890 --> 00:19:58.890 są choćby te rzeźbione 459 00:19:58.890 --> 00:19:59.470 właśnie sowy, 460 00:19:59.590 --> 00:20:01.090 które widzimy na wystawie 461 00:20:01.090 --> 00:20:02.350 i inne postacie 462 00:20:02.350 --> 00:20:03.470 zwierzęce i ludzkie. 463 00:20:03.770 --> 00:20:04.770 Także no dla mnie 464 00:20:04.770 --> 00:20:05.730 chyba taki 465 00:20:05.730 --> 00:20:06.890 najciekawszy 466 00:20:06.890 --> 00:20:08.370 przykład jego twórczości, 467 00:20:08.510 --> 00:20:09.130 ale przez to, 468 00:20:09.190 --> 00:20:10.410 że właśnie mamy możliwość 469 00:20:10.410 --> 00:20:11.850 zobaczenia tego na wrzeżywo 470 00:20:11.850 --> 00:20:12.870 i zastanowienia się właśnie, 471 00:20:13.010 --> 00:20:13.770 jak Bogusławski 472 00:20:13.770 --> 00:20:14.310 projektował 473 00:20:14.310 --> 00:20:15.210 i na czym mu zależało. 474 00:20:15.390 --> 00:20:16.150 Ta dbałość 475 00:20:16.150 --> 00:20:17.150 o detale 476 00:20:17.150 --> 00:20:18.130 myślę, że też się 477 00:20:18.130 --> 00:20:19.270 przejawia 478 00:20:19.270 --> 00:20:19.970 w czymś, 479 00:20:19.990 --> 00:20:20.670 o czym wspomniałam 480 00:20:20.670 --> 00:20:21.550 na samym początku, 481 00:20:21.790 --> 00:20:23.870 czyli o reklamach świetlnych, 482 00:20:23.990 --> 00:20:24.370 neonach, 483 00:20:24.570 --> 00:20:25.370 które także 484 00:20:25.370 --> 00:20:26.230 Jan Bogusławski 485 00:20:26.230 --> 00:20:26.790 projektował, 486 00:20:26.850 --> 00:20:27.530 być może nie wszyscy 487 00:20:27.530 --> 00:20:28.030 z Państwa 488 00:20:28.030 --> 00:20:29.270 o tym wiedzą. 489 00:20:29.970 --> 00:20:30.330 Reklamy, 490 00:20:30.430 --> 00:20:31.430 które rozjaśniały 491 00:20:31.430 --> 00:20:32.350 Warszawę 492 00:20:32.350 --> 00:20:33.690 i dopiero od jakiegoś czasu 493 00:20:33.690 --> 00:20:34.930 chyba zwracamy 494 00:20:34.930 --> 00:20:35.690 na nie 495 00:20:35.690 --> 00:20:36.670 dostateczną uwagę. 496 00:20:36.830 --> 00:20:37.430 Czasami jesteśmy 497 00:20:37.430 --> 00:20:38.430 niestety o krok 498 00:20:38.430 --> 00:20:39.510 za późno, 499 00:20:39.510 --> 00:20:41.270 by je uratować. 500 00:20:41.270 --> 00:20:42.970 Chciałabym Cię zapytać, 501 00:20:43.190 --> 00:20:44.470 jak dzisiaj jest 502 00:20:44.470 --> 00:20:45.390 z tą spuścizną 503 00:20:45.390 --> 00:20:46.130 Bogusławskiego? 504 00:20:46.250 --> 00:20:46.730 Czy ona 505 00:20:46.730 --> 00:20:47.790 zanika, 506 00:20:47.910 --> 00:20:48.650 czy jednak 507 00:20:49.430 --> 00:20:50.550 uzyskuje popularność, 508 00:20:50.690 --> 00:20:51.730 potrafimy o nią dbać, 509 00:20:51.830 --> 00:20:52.590 myślimy o niej? 510 00:20:52.730 --> 00:20:53.430 Trudne pytanie 511 00:20:53.430 --> 00:20:54.050 i trudny temat. 512 00:20:54.050 --> 00:20:55.430 Jeśli chodzi o neony, 513 00:20:55.550 --> 00:20:56.690 bo może od tego zacznę, 514 00:20:56.810 --> 00:20:57.370 bo to w ogóle też jest 515 00:20:57.370 --> 00:20:58.310 ciekawy element 516 00:20:58.310 --> 00:21:00.370 w twórczości Bogusławskiego, 517 00:21:00.530 --> 00:21:02.310 bo jego projektu 518 00:21:02.310 --> 00:21:03.490 jest kilka 519 00:21:03.490 --> 00:21:04.670 budynków 520 00:21:04.670 --> 00:21:05.930 w Walejach Jerozolimskich, 521 00:21:06.730 --> 00:21:07.490 między innymi 522 00:21:07.490 --> 00:21:08.470 budynek stojący 523 00:21:08.470 --> 00:21:09.410 dzisiaj naprzeciwko 524 00:21:09.410 --> 00:21:09.830 Smyka, 525 00:21:10.030 --> 00:21:10.410 nazywany 526 00:21:10.410 --> 00:21:11.370 Antycedetem. 527 00:21:11.470 --> 00:21:12.070 Na dole był 528 00:21:12.070 --> 00:21:13.210 osadzony Bar Pracha. 529 00:21:13.390 --> 00:21:14.090 To jest taki dość duży 530 00:21:14.090 --> 00:21:15.290 kwartał zabudowy. 531 00:21:15.550 --> 00:21:16.710 On jest osadzony 532 00:21:16.710 --> 00:21:17.850 między ulicą Kruczą 533 00:21:17.850 --> 00:21:19.190 i Alejami Jerozolimskimi. 534 00:21:19.510 --> 00:21:20.710 I tam rzeczywiście 535 00:21:20.710 --> 00:21:22.250 Bogusławski wyposażył 536 00:21:22.250 --> 00:21:23.590 elewację w neony. 537 00:21:24.170 --> 00:21:25.270 Rzadko się o tym mówi, 538 00:21:25.490 --> 00:21:26.310 ale dla Bogusławskiego 539 00:21:26.310 --> 00:21:27.150 był to ważny temat. 540 00:21:27.310 --> 00:21:27.830 Dla niego to była 541 00:21:27.830 --> 00:21:28.830 troszeczkę taka wisienka 542 00:21:28.830 --> 00:21:29.310 na torcie. 543 00:21:29.410 --> 00:21:29.870 To był element, 544 00:21:29.970 --> 00:21:31.510 który podkreślał budynek. 545 00:21:31.650 --> 00:21:32.650 Te neony były umieszczone 546 00:21:32.650 --> 00:21:33.630 w różnych miejscach, 547 00:21:33.710 --> 00:21:34.790 na różnych wysokościach, 548 00:21:34.850 --> 00:21:35.690 różnej wielkości. 549 00:21:35.890 --> 00:21:36.750 Ale to, co widać 550 00:21:36.750 --> 00:21:37.850 w tych projektach, 551 00:21:37.930 --> 00:21:38.730 które też prezentujemy 552 00:21:38.730 --> 00:21:39.450 na wystawie, 553 00:21:39.650 --> 00:21:40.790 które posiadamy 554 00:21:40.790 --> 00:21:41.450 z Archiwu Miasta 555 00:21:41.450 --> 00:21:42.390 Stołecznego Warszawy, 556 00:21:42.890 --> 00:21:44.570 że on bardzo pieczołowicie 557 00:21:44.570 --> 00:21:45.290 dbał o te neony. 558 00:21:45.410 --> 00:21:47.050 Tam są dokładne notatki, 559 00:21:47.210 --> 00:21:48.310 są dokładne kolory. 560 00:21:48.390 --> 00:21:49.490 Często opisuje je też 561 00:21:49.490 --> 00:21:50.550 w taki niesamowity sposób, 562 00:21:50.550 --> 00:21:51.970 że to nie jest kolor czerwony, 563 00:21:52.070 --> 00:21:54.230 tylko tam kolor karminowy 564 00:21:54.230 --> 00:21:54.730 i tak dalej. 565 00:21:54.870 --> 00:21:55.270 Więc widać, 566 00:21:55.370 --> 00:21:56.090 że on naprawdę, 567 00:21:56.370 --> 00:21:57.650 jak projektuje, 568 00:21:57.810 --> 00:21:58.930 to wkłada w to 569 00:21:58.930 --> 00:21:59.630 całego siebie. 570 00:21:59.810 --> 00:22:00.550 I właśnie tak było 571 00:22:00.550 --> 00:22:01.310 z tymi neonami. 572 00:22:02.090 --> 00:22:04.090 Z tym dziedzictwem 573 00:22:04.090 --> 00:22:05.210 i tożsamością 574 00:22:05.210 --> 00:22:06.930 i tym, jak my myślimy 575 00:22:06.930 --> 00:22:08.070 o Bogusławskim dzisiaj, 576 00:22:08.310 --> 00:22:09.050 jest różnie. 577 00:22:09.230 --> 00:22:10.290 Wynika to według mnie 578 00:22:10.290 --> 00:22:11.090 z różnych kwestii. 579 00:22:11.150 --> 00:22:11.850 No właśnie chociażby 580 00:22:11.850 --> 00:22:12.170 z takiej, 581 00:22:12.270 --> 00:22:13.530 że kultowy pawilon chemii 582 00:22:13.530 --> 00:22:14.570 dziś już nie istnieje. 583 00:22:15.190 --> 00:22:15.670 Kolejny, 584 00:22:15.930 --> 00:22:16.870 Bar Kaśka, 585 00:22:17.210 --> 00:22:18.010 to też mało kto wie, 586 00:22:18.110 --> 00:22:18.490 że to jest w ogóle 587 00:22:18.490 --> 00:22:19.690 projekt Bogusławskiego. 588 00:22:20.110 --> 00:22:21.350 Dziś tak jest przetworzony, 589 00:22:21.570 --> 00:22:22.450 że trudno jest tam 590 00:22:22.450 --> 00:22:23.190 odnaleźć w ogóle 591 00:22:23.190 --> 00:22:24.330 pomysł Bogusławskiego. 592 00:22:24.670 --> 00:22:25.430 Więc rzeczywiście 593 00:22:25.430 --> 00:22:26.050 można powiedzieć, 594 00:22:26.150 --> 00:22:26.930 że ta architektura 595 00:22:26.930 --> 00:22:27.870 jego autorstwa 596 00:22:27.870 --> 00:22:28.610 trochę ma pecha, 597 00:22:28.790 --> 00:22:30.390 że nawet jeśli chcielibyśmy 598 00:22:30.390 --> 00:22:31.550 o niej dzisiaj mówić, 599 00:22:31.750 --> 00:22:32.850 to albo jej nie ma, 600 00:22:33.010 --> 00:22:34.110 albo jest tak przetworzona, 601 00:22:34.270 --> 00:22:35.430 że trudno odnaleźć właśnie 602 00:22:35.430 --> 00:22:36.870 te wątki stylistyczne 603 00:22:36.870 --> 00:22:37.590 Bogusławskiego. 604 00:22:37.990 --> 00:22:38.470 Antycedyt, 605 00:22:38.510 --> 00:22:39.390 o którym wspomniałam 606 00:22:39.390 --> 00:22:39.830 przed chwilą, 607 00:22:39.890 --> 00:22:40.410 czyli ten budynek 608 00:22:40.410 --> 00:22:41.170 zlokalizowany 609 00:22:41.650 --> 00:22:43.010 vis-a-vis smyka, 610 00:22:43.310 --> 00:22:44.270 znów dzisiaj jest 611 00:22:44.270 --> 00:22:45.610 obłożony styropianem 612 00:22:45.610 --> 00:22:46.890 i ten zamysł 613 00:22:46.890 --> 00:22:47.890 różnych dekoracji, 614 00:22:48.030 --> 00:22:49.070 które były na tym budynku, 615 00:22:49.230 --> 00:22:50.330 też ich dzisiaj nie dojrzymy. 616 00:22:50.490 --> 00:22:51.670 Więc wydaje mi się, 617 00:22:51.710 --> 00:22:52.810 że z tego względu 618 00:22:52.810 --> 00:22:54.410 mówienie o tej twórczości 619 00:22:54.410 --> 00:22:55.230 jest trudne 620 00:22:55.230 --> 00:22:55.970 i nie jest on, 621 00:22:56.450 --> 00:22:57.150 to nazwisko nie jest 622 00:22:57.150 --> 00:22:57.990 może aż tak bardzo 623 00:22:57.990 --> 00:22:59.070 dzisiaj popularne. 624 00:22:59.290 --> 00:23:00.330 Właśnie z tego względu, 625 00:23:00.410 --> 00:23:00.970 że trudno jest, 626 00:23:01.350 --> 00:23:01.910 nawet nie wiem, 627 00:23:01.970 --> 00:23:02.690 chodząc po Warszawie, 628 00:23:02.830 --> 00:23:03.470 trudno jest mi 629 00:23:03.470 --> 00:23:04.670 odnieść się do czegoś, 630 00:23:04.730 --> 00:23:05.610 co w stu procentach 631 00:23:06.390 --> 00:23:07.190 może przedstawić 632 00:23:07.190 --> 00:23:08.050 jego twórczość. 633 00:23:08.150 --> 00:23:09.410 No szczęśliwie... 634 00:23:09.410 --> 00:23:10.050 Młotek. 635 00:23:10.050 --> 00:23:11.770 Szczęśliwie mamy Młotek, 636 00:23:11.870 --> 00:23:12.010 tak. 637 00:23:12.150 --> 00:23:13.530 To jest wysokościowiec 638 00:23:13.530 --> 00:23:14.750 zawieszony po Wiślu. 639 00:23:15.110 --> 00:23:16.770 Budynek bardzo brutalistyczny, 640 00:23:16.870 --> 00:23:17.630 też ciekawy w ogóle 641 00:23:17.630 --> 00:23:18.530 w historii miasta. 642 00:23:18.850 --> 00:23:19.670 Ale znowu, 643 00:23:19.770 --> 00:23:20.650 ja go lubię, 644 00:23:20.850 --> 00:23:22.030 lubię tą architekturę. 645 00:23:22.490 --> 00:23:23.150 Tam jest też kilka 646 00:23:23.150 --> 00:23:24.210 takich inklinacji, 647 00:23:24.470 --> 00:23:25.310 o których w ogóle 648 00:23:25.310 --> 00:23:25.950 możemy mówić 649 00:23:25.950 --> 00:23:27.010 w twórczości Bogusławskiego, 650 00:23:27.130 --> 00:23:27.710 między innymi 651 00:23:27.710 --> 00:23:28.610 na parterze jest taka 652 00:23:28.610 --> 00:23:29.810 bardzo fajna pergola. 653 00:23:30.010 --> 00:23:31.290 Kiedyś tam mieścił się 654 00:23:31.290 --> 00:23:32.570 jeden z barów 655 00:23:32.570 --> 00:23:33.590 zlokalizowany właśnie 656 00:23:33.590 --> 00:23:34.150 w Młotku. 657 00:23:34.270 --> 00:23:34.790 Jeden był właśnie 658 00:23:34.790 --> 00:23:35.850 na parterze, 659 00:23:36.010 --> 00:23:37.270 drugi był na tych 660 00:23:37.270 --> 00:23:38.310 ostatnich piętrach 661 00:23:38.310 --> 00:23:39.170 tego wieżowca. 662 00:23:39.170 --> 00:23:41.190 ale właśnie na dole 663 00:23:41.190 --> 00:23:42.630 jest taka niesamowita 664 00:23:42.630 --> 00:23:43.170 pergola. 665 00:23:43.470 --> 00:23:44.230 To jest bardzo typowe 666 00:23:44.230 --> 00:23:45.110 dla Bogusławskiego. 667 00:23:45.390 --> 00:23:46.230 I ten motyw, 668 00:23:46.250 --> 00:23:47.070 dlatego też powtórzyliśmy 669 00:23:47.070 --> 00:23:47.590 na wystawie, 670 00:23:47.650 --> 00:23:47.810 ja nie wiem, 671 00:23:47.810 --> 00:23:48.330 czy to jest aż tak 672 00:23:48.330 --> 00:23:49.050 bardzo czytelne, 673 00:23:49.190 --> 00:23:50.650 ale próbowaliśmy się 674 00:23:50.650 --> 00:23:51.630 właśnie tym zainspirować, 675 00:23:51.710 --> 00:23:52.410 żeby trochę też 676 00:23:52.410 --> 00:23:53.710 w architekturze wystawy 677 00:23:53.710 --> 00:23:54.710 przemycić jakiś element 678 00:23:54.710 --> 00:23:55.630 z projektowania 679 00:23:55.630 --> 00:23:56.370 Bogusławskiego. 680 00:23:56.810 --> 00:23:57.810 Ta pergola się pojawia 681 00:23:57.810 --> 00:23:58.430 między innymi 682 00:23:58.430 --> 00:23:59.550 tutaj właśnie przy Młotku, 683 00:23:59.630 --> 00:24:00.870 ale też w domu prywatnym 684 00:24:00.870 --> 00:24:01.570 Bogusławskiego, 685 00:24:01.790 --> 00:24:02.770 dzisiaj nadal 686 00:24:03.790 --> 00:24:04.350 funkcjonującym 687 00:24:04.350 --> 00:24:05.250 na Saskiej Kępie. 688 00:24:06.410 --> 00:24:07.610 Więc to są takie 689 00:24:07.610 --> 00:24:08.490 pewne elementy, 690 00:24:08.630 --> 00:24:09.810 które ja wynoszę 691 00:24:09.810 --> 00:24:10.910 z tej architektury 692 00:24:10.910 --> 00:24:11.550 i staram się 693 00:24:11.550 --> 00:24:12.070 o nich mówić, 694 00:24:12.310 --> 00:24:13.270 ale to, co zaczęłam mówić, 695 00:24:13.370 --> 00:24:14.150 Bogusławski bardzo 696 00:24:14.150 --> 00:24:15.230 nie lubił tego budynku. 697 00:24:15.370 --> 00:24:16.130 I o ile dla mnie 698 00:24:16.130 --> 00:24:17.030 on jest po prostu 699 00:24:17.830 --> 00:24:18.230 budynkiem 700 00:24:18.230 --> 00:24:19.510 zupełnie łączącym się 701 00:24:19.510 --> 00:24:20.330 z tym nazwiskiem 702 00:24:20.330 --> 00:24:20.890 i w zasadzie, 703 00:24:21.010 --> 00:24:21.550 jeśli ktoś wchodzi 704 00:24:21.550 --> 00:24:22.250 na wystawę 705 00:24:22.250 --> 00:24:23.950 i widzi gigantyczne 706 00:24:23.950 --> 00:24:25.090 zdjęcie Młotka, 707 00:24:25.150 --> 00:24:25.370 to mówi, 708 00:24:25.490 --> 00:24:26.630 a, to Młotek, 709 00:24:26.670 --> 00:24:27.050 to wiem, 710 00:24:27.190 --> 00:24:28.070 to jest ten architekt. 711 00:24:28.310 --> 00:24:29.350 O tyle sam Bogusławski 712 00:24:29.770 --> 00:24:30.490 podobno bardzo 713 00:24:30.490 --> 00:24:31.550 nie lubił tego budynku. 714 00:24:31.930 --> 00:24:33.210 Pewnie to wynikało z tego, 715 00:24:33.210 --> 00:24:34.390 że, to co mówiłam, 716 00:24:34.410 --> 00:24:34.910 przy zamku 717 00:24:34.910 --> 00:24:36.250 on był bardzo skrupulatny, 718 00:24:36.370 --> 00:24:37.950 czuwał do ostatniego momentu 719 00:24:37.950 --> 00:24:38.590 nad budową. 720 00:24:38.850 --> 00:24:39.930 Natomiast tam przy Młotku 721 00:24:39.930 --> 00:24:40.970 wydarzyły się różne rzeczy, 722 00:24:41.130 --> 00:24:42.110 tam zostały obniżone 723 00:24:42.110 --> 00:24:43.650 nieco piętra, poziomy, 724 00:24:43.730 --> 00:24:45.150 tam zostały na etapie budowy 725 00:24:45.150 --> 00:24:45.710 wprowadzone 726 00:24:45.710 --> 00:24:46.950 pewne zmiany 727 00:24:46.950 --> 00:24:48.470 technologiczno-użytkowe, 728 00:24:48.630 --> 00:24:48.950 które pewnie 729 00:24:48.950 --> 00:24:49.750 nie do końca były 730 00:24:49.750 --> 00:24:50.790 w smak Bogusławskiemu, 731 00:24:50.830 --> 00:24:51.670 dlatego finalnie 732 00:24:51.670 --> 00:24:52.990 podobno go nie lubił, 733 00:24:53.250 --> 00:24:54.450 ale no nadal 734 00:24:54.450 --> 00:24:55.910 musimy o nim mówić. 735 00:24:56.490 --> 00:24:57.510 Ale dalej w centrum, 736 00:24:57.610 --> 00:24:58.510 no szczęśliwie jeszcze się 737 00:24:58.510 --> 00:24:59.770 ostał Zodiak, 738 00:24:59.890 --> 00:25:01.570 tak, niedawno odbudowany 739 00:25:01.570 --> 00:25:03.210 według projektu Bogusławskiego, 740 00:25:03.290 --> 00:25:04.350 więc na szczęście 741 00:25:04.350 --> 00:25:04.910 ta architektura 742 00:25:04.910 --> 00:25:05.830 w jakiś sposób, 743 00:25:06.070 --> 00:25:06.810 no tak jak Zodiak 744 00:25:06.810 --> 00:25:07.750 do nas wrócił, prawda, 745 00:25:08.010 --> 00:25:09.030 ale jest to no trudne, 746 00:25:09.110 --> 00:25:09.850 trudne zauważenie 747 00:25:09.850 --> 00:25:11.070 takiego jego rzeczywiście 748 00:25:11.070 --> 00:25:12.070 rzetelnego pomysłu 749 00:25:12.070 --> 00:25:12.730 na architekturę 750 00:25:12.730 --> 00:25:13.230 tamtych lat. 751 00:25:13.230 --> 00:25:15.050 A zatem zachęcamy Państwa 752 00:25:15.050 --> 00:25:16.350 do tego, by odwiedzając 753 00:25:16.350 --> 00:25:18.210 wystawę, która prezentowana jest 754 00:25:18.210 --> 00:25:19.490 w Instytucie Wzornictwa 755 00:25:19.490 --> 00:25:20.070 Przemysłowego, 756 00:25:20.210 --> 00:25:21.850 nie tylko przyglądać się 757 00:25:21.850 --> 00:25:22.630 z bliska meblom, 758 00:25:22.810 --> 00:25:23.930 których na co dzień 759 00:25:23.930 --> 00:25:25.710 dojrzeć nie możemy, 760 00:25:25.930 --> 00:25:27.110 nie tylko wczytywać się 761 00:25:27.110 --> 00:25:28.470 w informacje, 762 00:25:28.550 --> 00:25:29.530 które zamieszczone są 763 00:25:29.530 --> 00:25:30.390 na planszach, 764 00:25:30.450 --> 00:25:31.350 ale także zadzierać 765 00:25:31.350 --> 00:25:32.330 głowę wysoko 766 00:25:32.330 --> 00:25:33.930 i zastanawiać się 767 00:25:33.930 --> 00:25:34.930 nad konstrukcją 768 00:25:34.930 --> 00:25:35.690 samej wystawy, 769 00:25:35.730 --> 00:25:37.070 zresztą bardzo pięknie 770 00:25:37.070 --> 00:25:37.430 zaprojektowanej. 771 00:25:38.090 --> 00:25:39.350 Dziś jej kuratorka 772 00:25:39.350 --> 00:25:40.390 Weronika Sątysiak 773 00:25:40.390 --> 00:25:41.950 była moją i Państwa 774 00:25:41.950 --> 00:25:43.510 gościnią. Bardzo, bardzo 775 00:25:43.510 --> 00:25:44.010 Ci dziękuję 776 00:25:44.010 --> 00:25:44.810 za opowieść 777 00:25:44.810 --> 00:25:45.850 o Janie Bogusławskim. 778 00:25:46.010 --> 00:25:46.830 Ja również dziękuję 779 00:25:46.830 --> 00:25:47.950 i zapraszam na wystawę 780 00:25:47.950 --> 00:25:48.850 do końca września.