WEBVTT

1
00:00:01.390 --> 00:00:05.090
Audycje kulturalne. W dobrym tonie.

2
00:00:05.410 --> 00:00:12.750
To są audycje kulturalne, podcast Narodowego Centrum Kultury przy mikrofonie Aleksandra Galant.

3
00:00:12.870 --> 00:00:20.190
Dzisiaj wybierzemy się w podróż inną niż wszystkie, dlatego że nie będzie to podróż po Polsce, nie będzie to również podróż po świecie.

4
00:00:20.710 --> 00:00:25.150
Również dlatego, że nie będzie to podróż w żaden sposób opisywalna geograficznie.

5
00:00:25.270 --> 00:00:27.230
To będzie podróż po wymiarach.

6
00:00:27.230 --> 00:00:35.350
Chyba tylko tak mogę zapowiedzieć rozmowę z człowiekiem, który jest prekursorem współczesnego ruchu trójwymiaru w Polsce.

7
00:00:35.610 --> 00:00:42.490
Ale zanim pozwolę sobie go przedstawić, chciałam wymienić takie słowo, które myślę, że wszystkim nam kojarzy się.

8
00:00:42.630 --> 00:00:49.030
Dosyć magicznie, z czymś zaskakującym, nawiązującym też do przeszłości, odległej i nieodległej.

9
00:00:49.090 --> 00:00:51.090
Mianowicie to jest słowo fotoplastikon.

10
00:00:51.190 --> 00:00:55.370
Wielu z nas zapewne fotoplastikony w różnych miejscach w Polsce i na świecie odwiedzało.

11
00:00:55.370 --> 00:01:05.230
Ale czy zastanawialiście się, jak one działają i w jaki sposób przygotowywane są te zdjęcia, żebyśmy my w pięknych, drewnianych, zabytkowych fotoplastikonach mogli je oglądać?

12
00:01:05.290 --> 00:01:06.590
Myślę, że warto to zrobić.

13
00:01:06.970 --> 00:01:12.670
Dla mnie momentem takiej refleksji była wystawa, którą widziałam w fotoplastikonie poznańskim.

14
00:01:12.790 --> 00:01:14.810
Ona się nazywa PKS-em po Polsce.

15
00:01:15.110 --> 00:01:17.470
Fotografię Polskiego Klubu Stereoskopowego.

16
00:01:17.710 --> 00:01:22.370
No ale jak się domyślacie, to co bardzo mnie zaintrygowało, to Polski Klub Stereoskopowy.

17
00:01:22.370 --> 00:01:33.370
Dlatego też postanowiłam zaprosić jego współzałożyciela, członka i przedstawiciela w Polsce Międzynarodowego Towarzystwa Stereoskopowego, pana Borysa Wasiuka.

18
00:01:33.550 --> 00:01:36.410
Bardzo miło mi jest pana gościć w audycjach kulturalnych.

19
00:01:36.570 --> 00:01:37.290
Dzień dobry pani.

20
00:01:37.290 --> 00:01:52.810
Użyłam bardzo wielu słów, które wydaje mi się, że wymagają pewnego wyjaśnienia i rozjaśnienia, ale może zacznę od tego pierwszego, które jest chyba najszersze i które swoim zakresem obejmie wiele innych pojęć, których będziemy dzisiaj używać.

21
00:01:53.110 --> 00:01:54.730
Mianowicie stereoskopia.

22
00:01:54.730 --> 00:02:20.030
Stereoskopia jest praktycznie synonimem 3D, chociaż jest z terminem ściślejszym, dlatego że 3D opisywało się także produkty programów graficznych, które reprezentując w swojej pamięci trójwymiarową przestrzeń, rzutowały ją na ekran czy na papier, co dawało takie bardzo realistyczne wrażenie właśnie głębi trójwymiarowości, aczkolwiek nie sam trójwymiar.

23
00:02:20.030 --> 00:02:22.270
Tak jak bardzo dobre zdjęcie.

24
00:02:22.590 --> 00:02:25.130
Stereoskopia powstała bardzo dawno temu.

25
00:02:25.510 --> 00:02:33.030
Jest to nazwa nadana przez faceta, który doprowadził do spopularyzowania tego terminu.

26
00:02:33.750 --> 00:02:50.010
Mianowicie był to Sir Charles Whitstone, angielski naukowiec, który już w 1832 roku, a więc blisko 200 lat temu, zbudował swój pierwszy stereoskop, przyrząd do oglądania obrazów stereoskop.

27
00:02:50.030 --> 00:02:59.130
A w 1938 roku zaprezentował go Królewskiej Akademii Nauk przed wieloma szacownymi naukowcami.

28
00:02:59.620 --> 00:03:05.850
Mógł to zrobić dzięki temu, że właśnie wynalazł przyrząd do oglądania rysunków trójwymiarowych.

29
00:03:06.010 --> 00:03:09.350
Były to rysunki w ówczesnym czasie, bo fotografia jeszcze nie istniała.

30
00:03:09.890 --> 00:03:12.250
Stereoskopia wyprzedza fotografię.

31
00:03:12.450 --> 00:03:16.870
Bo żeby być precyzyjnym, no to stereoskopia to jest oglądanie w trójwymiarze.

32
00:03:16.870 --> 00:03:21.990
Natomiast stereofotografia czy stereografia, no tutaj są takie różne niuanse.

33
00:03:23.050 --> 00:03:29.130
Stereoskopia zasadza się i opiera się na pewnej przestrzenności, a co za tym idzie na tym, że my przestrzennie widzimy.

34
00:03:29.250 --> 00:03:38.570
Dotarłam do jednej z pana wypowiedzi, kiedy pan mówił, że widzenie przestrzenne jest możliwe dzięki takim wspaniałemu połączeniu między naszymi oczami i naszym mózgiem.

35
00:03:38.570 --> 00:03:44.790
Więc to widzenie przestrzenne i to, co później umożliwia stereoskopia, zaczyna się tak naprawdę w naszym organizmie.

36
00:03:45.290 --> 00:03:51.730
Rzecz polega na tym, że widzimy oczami przede wszystkim, czy na początku, w pierwszym etapie.

37
00:03:52.070 --> 00:03:56.570
Jednak każde nasze oko widzi płaski obraz, tak jak aparat fotograficzny.

38
00:03:56.570 --> 00:04:05.310
Natomiast dopiero w drugim etapie w mózgu tworzona jest przestrzenna reprezentacja tego, co widzimy.

39
00:04:05.470 --> 00:04:11.250
Cały czas widzimy trójwymiarowo osoby o zdrowym wzroku, bo świat jest trójwymiarowy.

40
00:04:11.410 --> 00:04:19.950
To oznacza, że widzimy, które obiekty są bliżej, które dalej, ale też w sposób zupełnie oczywisty dla nas na co dzień.

41
00:04:19.950 --> 00:04:24.470
Orientujemy się natychmiast w stosunkach przestrzennych między przedmiotami.

42
00:04:24.870 --> 00:04:27.370
Dzieje się to natychmiast i automatycznie.

43
00:04:27.690 --> 00:04:37.350
Jeżeli natomiast chcemy przejść do stereoskopii, to musimy każdemu oku przedstawić pojedynczy obraz.

44
00:04:37.570 --> 00:04:44.230
Ale nie jednakowy, tylko taki, jaki widziałyby kamery ustawione tam, gdzie oczy obserwatora.

45
00:04:44.230 --> 00:04:52.570
Zwykle jest to około 6,5 centymetra między naszymi oczami, więc takie były produkowane aparaty trójwymiarowe z dwoma obiektywami,

46
00:04:52.750 --> 00:05:01.010
które tworzyły dwa obrazy na kliszy i później prawy obraz mógł być prezentowany prawemu oku, a lewy obraz lewemu oku.

47
00:05:01.720 --> 00:05:09.810
I w zasadzie nasz mózg odtwarzał identyczne wrażenie przestrzenności, jak patrząc bezpośrednio na daną scenę.

48
00:05:09.810 --> 00:05:19.930
Ja tutaj jestem przeciwnikiem używania słów, że jest to złudzenie, jest to jednak wrażenie, takie samo jak kiedy patrzymy bezpośrednio.

49
00:05:20.590 --> 00:05:24.370
I że jest to oszukiwanie mózgu, no bo to też nie jest oszukiwanie mózgu.

50
00:05:24.550 --> 00:05:32.310
A w każdym razie nie całkowicie, tylko raczej jest to wspomożenie czy technika, która umożliwia trójwymiarowe widzenie.

51
00:05:32.310 --> 00:05:39.630
Czym w takim razie różni się przygotowanie w zwykłej fotografii od takiej fotografii przestrzennej, stereoskopowej?

52
00:05:39.710 --> 00:05:47.170
Nie wiem, czy dobrze używam tych słów. Po tym, co powiedział pan przed chwilą, zakładam, że może chodzić o sprzęt, może chodzić o aparat, ale może nie tylko.

53
00:05:47.330 --> 00:05:53.210
Kluczem tutaj jest wykonanie dwóch zdjęć z punktów oddalonych o ściśle określoną odległość.

54
00:05:53.210 --> 00:06:02.130
Tutaj od razu wspomnę, że ta odległość dla zdjęć naszego normalnego otoczenia niezbyt odległego powinna być taka jak odległość ludzkich oczu.

55
00:06:02.690 --> 00:06:13.070
Jednak może być to inna odległość, kiedy chcemy patrzeć tak jak olbrzym albo tak jak liliput, wgłębiając się w jakieś mikro czy bardzo niewielkie formacje.

56
00:06:13.070 --> 00:06:31.490
Także wykonanie dwóch zdjęć jest możliwe albo przy pomocy specjalnego aparatu, który ma dwa obiektywy i tworzy te dwa zdjęcia, albo przy pomocy dwóch jednakowych aparatów, które są jednocześnie wyzwolone po to, żeby zachować tą samą chwilę, szczególnie przedmiotów w ruchu.

57
00:06:31.490 --> 00:06:43.390
I w końcu może być to zrobione nawet pojedynczym aparatem, kiedy dla nieruchomych obiektów możemy wykonać jedno zdjęcie, przesunąć aparat i wykonać drugie zdjęcie tego samego obiektu.

58
00:06:43.470 --> 00:06:45.110
Mamy w ten sposób te dwa zdjęcia.

59
00:06:45.170 --> 00:06:57.410
Oczywiście nie nadaje się ten ostatni sposób do zdjęć ruchomych, bo mózg nie tworzy obrazu trójwymiarowego wtedy, kiedy oprócz tego przesunięcia, do czego nasz mózg jest odpowiednio uzwojony,

60
00:06:57.410 --> 00:07:07.270
mamy jeszcze przesunięcie związane z ruchem, czyli na jednym zdjęciu ręka jest wyżej, na drugim niżej, to już wywołuje jakiś niepokój w naszym umyśle. Coś jest nie tak.

61
00:07:07.430 --> 00:07:26.890
Pomyślałam sobie, że może błędnie zadałam poprzednie pytanie, ale może nie, może po prostu je rozwinę i dopytam o to, jak w takim razie pan robi zdjęcia, bo wiem, że pan jest wielkim miłośnikiem stereoskopii, że gro pana życia jest z tą dziedziną czy z tym zjawiskiem związana, więc jestem ciekawa, w jaki sposób pan praktykuje.

62
00:07:26.890 --> 00:07:36.970
Ja stosuję wszystkie te trzy metody. Zacząłem od zestawu dwóch aparatów, to były jeszcze wtedy aparaty analogowe, czyli na klisze z prostą automatyką.

63
00:07:37.210 --> 00:07:43.530
Połączyłem je wężykiem i umieściłem na sztywnej szynie, żeby można było wygodnie to w miarę obsługiwać.

64
00:07:43.530 --> 00:07:56.350
Później dorobiłem się aparatu trójwymiarowego marki FET, produkowane w Kijowie. Kilka takich zresztą udało mi się kupić bezpośrednio z fabryki już po zakończeniu ich produkcji.

65
00:07:56.350 --> 00:08:12.330
I stosuję też bardzo często metody jednego aparatu przez stereoskopistów nazywaną czacza, ponieważ to zdjęcie robi się tak lekko bujając się na boki, czyli trochę w lewo, jedno zdjęcie, trochę w prawo, drugie zdjęcie.

66
00:08:12.330 --> 00:08:19.810
To przesunięcie musi być bardzo ściśle wyliczone, bo jak będzie za duże, to nasz mózg nie scali takich dwóch zdjęć.

67
00:08:19.970 --> 00:08:32.830
Poza tym jest jeszcze możliwość wykonywania rysunków. Ja osobiście nie rysuję, ale na przykład Salvador Dali wykonał kilka prac trójwymiarowych.

68
00:08:32.830 --> 00:08:40.590
Nie są powszechnie znane, ale w dobrych katalogach widziałem wzmiankę o nich, no i widziałem reprodukcję.

69
00:08:40.890 --> 00:08:49.190
Ostatnim aspektem, jaki chcę wspomnieć, to jest możliwość wykonania zdjęć trójwymiarowych z oryginałów płaskich.

70
00:08:49.410 --> 00:08:59.270
Bardzo wiele zdjęć, szczególnie historycznych, które mają tylko pojedyncze zdjęcie do płaskiej fotografii, można przerobić z sukcesem na zdjęcie trójwymiarowe.

71
00:08:59.270 --> 00:09:05.410
I bardzo wiele takich prac przygotowuję dla tych polskich fotoplastykonów, a jest ich kilka.

72
00:09:05.750 --> 00:09:14.430
Fotoplastykon w Warszawie, drugi jest w Poznaniu właśnie, o którym pani wspomniała, a trzeci w Muzeum Śląskim w Katowicach.

73
00:09:14.610 --> 00:09:27.870
Ze wszystkimi nimi współpracuję i przygotowuję dla nich zdjęcia trójwymiarowe i właśnie przerabiam zdjęcia płaskie na trójwymiarowe z przygotowanych przez kuratorów serii zdjęć.

74
00:09:27.870 --> 00:09:39.710
Czasami są to bardzo ciekawe prace w większości i naprawdę odkrywają bardzo wiele przed osobą oglądającą, znacznie zwiększając atrakcyjność takich zdjęć historycznych.

75
00:09:39.930 --> 00:09:47.010
Sam zauważyłem pracując, że patrząc na zdjęcie nawet uważnie, często nie zauważa się wielu rzeczy.

76
00:09:47.590 --> 00:09:56.850
Natomiast kiedy nad nim pracuję, zastanawiam się nad każdym elementem, co jest bliżej, co dalej, zauważam mnóstwo nowych szczegółów.

77
00:09:57.110 --> 00:10:02.750
Ale co jest najciekawsze, kiedy na to zdjęcie spojrzy się trójwymiarowo już, to to widać od razu.

78
00:10:03.070 --> 00:10:11.030
To co poprzednio patrząc na płaskie musieliśmy analizować i albo zobaczyliśmy, albo nie, to patrząc trójwymiarowo widzimy to natychmiast.

79
00:10:11.030 --> 00:10:26.640
Tak, skoro wywołał pan fotoplasticon poznański, to może trochę podpytam o wystawę PKS-em po Polsce, fotografię Polskiego Klubu Stereoskopowego.

80
00:10:26.640 --> 00:10:36.760
To jest chyba trochę inna wystawa od tych, które możemy w fotoplasticonach zazwyczaj oglądać, dlatego, że to są zdjęcia, które powstały z zamiłowania do tej dziedziny,

81
00:10:36.940 --> 00:10:45.400
które owszem dokumentują, bo to są zdjęcia z różnych części polskich, jest niemalże 50, no ale zostały przygotowane przez miłośników tej dziedziny,

82
00:10:45.500 --> 00:10:48.940
no i członków wspomnianego właśnie Polskiego Klubu Stereoskopowego.

83
00:10:48.940 --> 00:10:57.940
Jest to organizacja nieformalna, niesformalizowana do tej pory. Może raczej należałoby powiedzieć, że jest to grupa znajomych,

84
00:10:58.760 --> 00:11:04.700
którzy zajmowali się albo zainteresowali się ostatnio fotografią czy obrazowaniem trójwymiarowym.

85
00:11:05.200 --> 00:11:13.080
Ja ich zebrałem w pewnym momencie. Zaprosiłem do swojego domu kilkanaście osób, które znalazłem w internecie polskim,

86
00:11:13.080 --> 00:11:20.840
że w jakiś sposób są związane. Z tego zjawiło się niecałe 10 i postanowiliśmy założyć klub.

87
00:11:21.100 --> 00:11:29.280
Naszym celem było po pierwsze regularne spotykanie się w terenie, w różnych miejscach, czyli rodzaj plenerów,

88
00:11:29.440 --> 00:11:38.960
a także popularyzowanie dobrego trójwymiaru. Podkreślam słowo dobrego, bo w internecie jest ogromna ilość złego trójwymiaru.

89
00:11:38.960 --> 00:11:47.860
Spotykaliśmy się raz albo dwa razy w roku, aż do pandemii i zawsze z takich spotkań powstawało bardzo dużo zdjęć,

90
00:11:48.000 --> 00:11:53.720
a poza tym każdy z uczestników fotografował też na własnych wyprawach, czy rodzinnych, czy innych.

91
00:11:53.940 --> 00:12:01.100
Postanowiliśmy zebrać te zdjęcia, wybrać z nich najlepsze, po poprawnym ich geometrycznym zestawieniu,

92
00:12:01.100 --> 00:12:06.200
zaprezentować tak, żeby można było pokazać to w większej grupie osób.

93
00:12:06.200 --> 00:12:11.460
Fotoplasticony są do tego wspaniałe. Nazwaliśmy tą wystawę PKS-em po Polsce,

94
00:12:11.760 --> 00:12:16.520
co u starszych budzi słuszne skojarzenia z komunikacją autobusową.

95
00:12:16.720 --> 00:12:22.320
Natomiast PKS to jest także skrót od nazwy naszego klubu, Polski Klub Stereoskopowy.

96
00:12:23.040 --> 00:12:26.300
Dlaczego przywiązujemy taką uwagę do dobrego trójwymiaru?

97
00:12:26.300 --> 00:12:36.760
Dlatego, że prawdopodobnie przez złe podejście do aspektu jakości, trójwymiarowej jakości tych zdjęć,

98
00:12:36.820 --> 00:12:41.700
upadały wszystkie kolejne dotychczasowe fale zainteresowania trójwymiarem.

99
00:12:41.980 --> 00:12:42.820
Było ich kilka.

100
00:12:43.060 --> 00:12:50.800
Pierwsza po wystawie światowej w Wielkiej Brytanii, gdzie jeszcze w XIX wieku fotografią stereoskopową

101
00:12:50.800 --> 00:12:57.860
zainteresowała się królowa Anglii. Spowodowało to gwałtowny wzrost zainteresowania w całym społeczeństwie

102
00:12:57.860 --> 00:13:04.440
i w zasadzie w wielu domach mieszczańskich stereoskop był obecny, tak jak dzisiaj telewizor

103
00:13:04.440 --> 00:13:11.240
i służył do oglądania grupowego zdjęć, które albo były kupowane w pakietach,

104
00:13:11.360 --> 00:13:14.600
albo były dosyłane w ramach jakichś abonamentów.

105
00:13:14.600 --> 00:13:22.660
Było mnóstwo fotografów, którzy jeździli po całym świecie i fotografowali cuda i dziwy tego świata,

106
00:13:23.020 --> 00:13:26.480
umożliwiając ludziom zapoznanie się z nimi we własnym domu.

107
00:13:26.740 --> 00:13:34.720
To była pierwsza fala zainteresowania. Później były dwie, które wynikły z upowszechnienia

108
00:13:34.720 --> 00:13:41.980
filmów trójwymiarowych. Były one robione starą, dość niedoskonałą techniką filtracji barwnej,

109
00:13:41.980 --> 00:13:46.960
czyli takie obrazy czerwono-niebieskie, przez czerwono-niebieskie okularki.

110
00:13:47.100 --> 00:13:52.160
Później była jeszcze jedna fala i ostatnio po pierwszym odcinku Awatara

111
00:13:52.160 --> 00:14:00.260
znowu świat sobie przypomniał o trójwymiarze i pojawiło się dość dużo różnych konstrukcji nowoczesnych,

112
00:14:00.460 --> 00:14:08.240
takie jak telewizory 3D, aparaty cyfrowe 3D. Natomiast zaraz potem pojawiło się mnóstwo produkcji,

113
00:14:08.240 --> 00:14:13.020
czy to przerabianych z płaskich filmów, czy robionych od początku,

114
00:14:13.200 --> 00:14:18.620
ale już bez tej dbałości o szczegóły. I ludzie zaczęli narzekać, że w czasie takiego seansu

115
00:14:18.620 --> 00:14:24.240
zaczyna ich głowa boleć, że mają mdłości i że to wszystko jest wina tego trójwymiaru.

116
00:14:24.660 --> 00:14:30.500
Ja kiedyś analizowałem tą sprawę dosyć dogłębnie. Dotarłem do badań, które pokazały,

117
00:14:30.500 --> 00:14:37.260
jak bardzo błędy w fotografii stereoskopowej wpływają na ten dyskomfort,

118
00:14:37.380 --> 00:14:41.140
który ludzie odczuwają i nazywają go w różny sposób.

119
00:14:41.560 --> 00:14:45.000
Tak więc dobry trójwymiar ma swoje bardzo duże znaczenie.

120
00:14:45.220 --> 00:14:49.580
Na koniec naszej rozmowy trochę zaproponuję zmianę perspektywy.

121
00:14:49.720 --> 00:14:54.920
W sposób zupełnie zrozumiały rozmawialiśmy przede wszystkim o twórcach stereoskopii,

122
00:14:54.920 --> 00:15:01.020
o osobach, które się tym pasjonują, które swoje prace wystawiają, które śledzą najnowsze trendy.

123
00:15:01.260 --> 00:15:06.820
Jestem ciekawa, czy zgodziłby się pan powiedzieć, co nam jako odbiorcom daje oglądanie

124
00:15:06.820 --> 00:15:13.120
fotografii stereoskopowej. To znaczy, co my zyskujemy oglądając prace wykonane właśnie tą techniką?

125
00:15:13.440 --> 00:15:18.080
Zacząłbym od tego, że aspekt oglądania trójwymiaru jest znacznie trudniejszy

126
00:15:18.560 --> 00:15:23.900
niż wykonanie zdjęcia trójwymiarowego. Tak jak mówiłem, jest wiele sposobów wykonania dwóch zdjęć

127
00:15:23.900 --> 00:15:27.620
czy obrazów, które ujmują rzeczywistość z dwóch punktów widzenia.

128
00:15:27.740 --> 00:15:31.860
Natomiast wspominałem o tym, że później każde z takich zdjęć z pary

129
00:15:31.860 --> 00:15:37.080
musi być przedstawione odpowiedniemu oku, ale tak, żeby to drugie oko nie widziało

130
00:15:37.080 --> 00:15:41.760
tego drugiego obrazu niepotrzebnego. Nie wystarczy je wydrukować obok siebie,

131
00:15:41.980 --> 00:15:47.880
no bo wtedy jedno i drugie oko widzi oba obrazy i z tego nie ma żadnego trójwymiaru.

132
00:15:47.960 --> 00:15:53.740
Dlatego powstało kilka metod oglądania bezprzyrządowych i oczywiście

133
00:15:53.740 --> 00:15:59.740
mnóstwo przyrządów, które takie oglądanie usprawniają czy niektórym wręcz umożliwiają.

134
00:15:59.960 --> 00:16:06.060
To są metody tak zwanego swoboglądu, czyli patrzenia bez przyrządów na zdjęcie 3D.

135
00:16:06.220 --> 00:16:12.400
Polega to na odpowiednim przyuczeniu oczu, żeby każde patrzyło tylko na swój obraz.

136
00:16:12.400 --> 00:16:18.360
To wymaga tak naprawdę krótkiego treningu dla osób, które chcą się nauczyć.

137
00:16:18.600 --> 00:16:21.920
Nie jest to dobre do długiego oglądania, na przykład do filmów.

138
00:16:22.120 --> 00:16:27.080
Natomiast do takiego krótkiego oglądania właśnie czy pojedynczych obrazków,

139
00:16:27.240 --> 00:16:30.560
czy czegoś w gazecie mogłoby się nadawać bardzo dobrze.

140
00:16:30.560 --> 00:16:35.400
Jeśli chodzi o te przyrządy, po pierwszym stereoskopie pana Whitstona

141
00:16:35.400 --> 00:16:41.680
powstał ogrom takich przyrządów najróżniejszych konstrukcji drewnianych,

142
00:16:41.760 --> 00:16:46.800
blaszanych, plastikowych, z soczewkami, z lusterkami, z pryzmatami.

143
00:16:47.360 --> 00:16:48.240
Całe mnóstwo.

144
00:16:48.420 --> 00:16:53.500
Teraz jeszcze oczywiście doszły w ostatnich latach, w XXI wieku,

145
00:16:53.500 --> 00:16:58.300
urządzenia elektroniczne, różnego rodzaju okulary nagłowne,

146
00:16:58.440 --> 00:17:02.840
czy nawet kartonowe przeglądarki, do których można wsadzić telefon

147
00:17:02.840 --> 00:17:09.060
i tam odbierać materiał z internetu i oglądać w trójwymiarze w taki sposób.

148
00:17:13.570 --> 00:17:18.710
To ja może dodam, że na stole między nami pojawiło się tajemnicze pudełko.

149
00:17:18.870 --> 00:17:20.390
To jest właśnie to, o którym mówiłem.

150
00:17:20.390 --> 00:17:28.590
Jedna z konstrukcji, która umożliwia oglądanie poprzez włożenie telefonu,

151
00:17:28.870 --> 00:17:30.870
smartfona do wewnątrz.

152
00:17:32.080 --> 00:17:38.290
Jeżeli tam mamy odpowiedni materiał, to możemy to oglądać w trójwymiarze.

153
00:17:39.290 --> 00:17:41.350
Wracając do tego, co nam daje trójwymiar.

154
00:17:41.510 --> 00:17:45.350
Trójwymiar był najpierw wykorzystywany do zabawy,

155
00:17:45.810 --> 00:17:49.510
czyli właśnie to, o czym wspomniałem, zdjęcia z różnych stron świata,

156
00:17:49.510 --> 00:17:55.410
różnych dziwactw, deformacji ludzkich, no najróżniejszych dziwnych rzeczy.

157
00:17:55.630 --> 00:17:58.170
Następna była chyba wojskowość.

158
00:17:58.550 --> 00:18:03.650
Okazało się, że robione z dużej wysokości zdjęcia lotnicze,

159
00:18:03.890 --> 00:18:07.650
wykonane w odpowiedniej odległości i oglądane stereoskopowo,

160
00:18:08.530 --> 00:18:12.530
ujawniają o wiele więcej szczegółów niż pojedyncze zdjęcia.

161
00:18:12.770 --> 00:18:17.590
Nasz mózg, widząc dwa jednakowe obrazy, tak jak patrzymy codziennie,

162
00:18:17.590 --> 00:18:21.770
przechodzi w inny tryb, inaczej zaczyna odbierać.

163
00:18:21.830 --> 00:18:24.210
Włącza się ten tryb trójwymiarowy nagle.

164
00:18:24.470 --> 00:18:28.750
I tam, gdzie widzieliśmy na pojedynczej fotografii

165
00:18:28.750 --> 00:18:30.870
grupę ciemniejszych, jaśniejszych plamek,

166
00:18:30.950 --> 00:18:33.150
na zdjęciu stereoskopowym może się nagle okazać,

167
00:18:33.210 --> 00:18:36.250
że jedna z tych plamek to jest wystający budynek

168
00:18:36.250 --> 00:18:38.970
albo jakiś dla odmiany zagłębienie.

169
00:18:38.970 --> 00:18:43.130
Później pojawiło się mnóstwo zastosowań w medycynie.

170
00:18:43.530 --> 00:18:47.910
Tam, gdzie można było zobrazować, czy dla studentów, czy dla lekarzy,

171
00:18:48.030 --> 00:18:52.170
pewne struktury mało zrozumiałe na płaskich obrazach.

172
00:18:52.390 --> 00:18:56.930
Tam jest zawsze dużo czerwieni, wszystko się zlewa tak naprawdę w jedną masę.

173
00:18:57.010 --> 00:18:58.710
Natomiast kiedy zobaczymy to trójwymiarowo,

174
00:18:58.790 --> 00:19:03.490
jesteśmy w stanie odróżnić poszczególne organy czy struktury.

175
00:19:03.930 --> 00:19:07.370
Także coraz więcej różnych dziedzin zaczęło wykorzystywać.

176
00:19:07.370 --> 00:19:12.270
Trójwymiar, także zupełnie niezwiązany z obrazowaniem,

177
00:19:12.450 --> 00:19:17.670
ale dzięki trójwymiarowi można było zobrazować wyniki ich pracy.

178
00:19:18.110 --> 00:19:23.310
Takie jak trójwymiarowe wykresy, czy zależności jakieś między obiektami,

179
00:19:23.470 --> 00:19:25.430
których na płaskim zdjęciu za bardzo nie widać.

180
00:19:25.610 --> 00:19:32.370
Cała dziedzina projektowania, gdzie o wiele lepiej można zrozumieć konstrukcję,

181
00:19:32.450 --> 00:19:33.990
kiedy się na nią patrzy trójwymiarowo.

182
00:19:34.110 --> 00:19:35.750
Tak więc tych zastosowań jest mnóstwo.

183
00:19:35.750 --> 00:19:39.870
Jeżeli nie jesteśmy naukowcami, to najczęściej spotykamy się

184
00:19:39.870 --> 00:19:42.970
z tą przyjemnościową odmianą trójwymiaru.

185
00:19:43.150 --> 00:19:47.490
Myślę, że właśnie do tego, żeby czerpać przyjemność z odkrywania trójwymiaru,

186
00:19:47.490 --> 00:19:50.470
wszystkich naszych słuchaczy możemy zachęcić.

187
00:19:50.650 --> 00:19:54.470
Można to zrobić odwiedzając różne fotoplastykony w Polsce,

188
00:19:54.750 --> 00:19:58.090
ale dzisiaj przy okazji tej rozmowy szczególnie zachęcamy do wizyty

189
00:19:58.090 --> 00:19:59.930
w fotoplastykonie poznańskim,

190
00:19:59.930 --> 00:20:04.690
gdzie do 30 września można oglądać wystawę PKS-em po Polsce,

191
00:20:04.930 --> 00:20:07.730
fotografię Polskiego Klubu Stereoskopowego.

192
00:20:07.910 --> 00:20:13.450
I dzisiaj o tej wystawie, ale dużo szerzej, o trójwymiarze i stereoskopii w ogóle

193
00:20:13.450 --> 00:20:15.280
opowiadał pan Borys Wasiuk.

194
00:20:15.280 --> 00:20:20.240
Członek i przedstawiciel w Polsce Międzynarodowego Towarzystwa Stereoskopowego,

195
00:20:20.820 --> 00:20:23.720
współzałożyciel Polskiego Klubu Stereoskopowego,

196
00:20:23.900 --> 00:20:28.520
no a także prekursor współczesnego ruchu trójwymiaru w Polsce.

197
00:20:28.740 --> 00:20:30.420
Bardzo panu dziękuję za te rozmowy.

198
00:20:30.440 --> 00:20:33.780
Ja też dziękuję za możliwość przedstawienia swojego punktu widzenia.