WEBVTT

1
00:00:01.390 --> 00:00:05.090
Audycje kulturalne. W dobrym tonie.

2
00:00:05.830 --> 00:00:12.730
To są audycje kulturalne, podcast Narodowego Centrum Kultury przy mikrofonie Aleksandra Galant.

3
00:00:12.870 --> 00:00:25.390
Dzisiejsze spotkanie chciałabym zacząć od pytania, które myślę, że zadaje sobie wiele osób, które też pojawiło się w przestrzeni publicznej, ale które chyba cały czas jest aktualne i na które odpowiedzi cały czas poszukujemy.

4
00:00:25.570 --> 00:00:29.130
Mianowicie, co to znaczy być patriotą w dzisiejszym świecie?

5
00:00:29.130 --> 00:00:38.090
Myślę, że tutaj ogromne znaczenie mają różne drobne gesty, szacunek do symboli, symboli narodowych, ale też różne nasze codzienne zachowania i nawyki.

6
00:00:38.530 --> 00:00:42.170
Dostrzeganie piękna i znaczenia w tym, co jest wokół nas.

7
00:00:42.290 --> 00:00:52.450
I mam wrażenie, że budowanie właśnie takich postaw, wzorów i zachowań wspiera kampania społeczno-edukacyjna Barwy Wspólne, której organizatorem jest Narodowe Centrum Kultury.

8
00:00:52.450 --> 00:01:04.030
Przy okazji twórcy tej kampanii zaprosili do udziału osoby związane z różnymi dziedzinami, które zwracają uwagę na szczególną rolę zmysłów w tym odkrywaniu, myślę, że mogę powiedzieć odkrywaniu Polski.

9
00:01:04.230 --> 00:01:18.130
Ja mam tę przyjemność, że zaproszenie do dzisiejszej rozmowy przyjęła jedna z tych osób, a jest to pan Paweł Szejbel, artysta wizualny, który na potrzeby kampanii stworzył pakiet edukacyjny, który nosi tytuł Wrażenia Wspólne.

10
00:01:18.130 --> 00:01:19.730
Witam w audycjach kulturalnych.

11
00:01:19.990 --> 00:01:22.510
Dzień dobry, witam, dziękuję za zaproszenie.

12
00:01:22.750 --> 00:01:31.470
Kampania Barwy Wspólne kierowana jest do dzieci w wieku szkolnym, konkretnie do dwóch grup w wieku 4-6 lat, a także 7-10.

13
00:01:31.770 --> 00:01:39.290
Pan także z najmłodszymi pracuje, oprócz tego, że pracuje pan z tymi trochę starszymi na Akademii Sztuk Pięknych, ale z tymi młodszymi również.

14
00:01:39.770 --> 00:01:45.490
I dlatego wydaje mi się, że pytanie o to, co to znaczy być patriotą w dzisiejszym świecie jest bardzo zasadne.

15
00:01:45.490 --> 00:01:51.570
Wydaje mi się, że jest to bardzo ważny temat, o którym na pewno należy rozmawiać.

16
00:01:51.650 --> 00:01:55.190
Rozmawiać z różnymi grupami w różnym wieku.

17
00:01:55.470 --> 00:02:08.170
Tutaj na potrzeby tych warsztatów rozmawiamy z młodzieżą szkolną, z dziećmi o tym, jak nasze zmysły mogą postrzegać różnego rodzaju wątki patriotyczne,

18
00:02:08.170 --> 00:02:21.530
jak nasze zmysły, a szczególnie w moim przypadku węch, jest takim doświadczeniem, czy jest taką formą pamięci, pamięci o naszej wspólnej przestrzeni.

19
00:02:21.670 --> 00:02:29.230
Zarówno tej leśnej, ponieważ moje warsztaty są rozpisane na taką przestrzeń parkowo-leśną,

20
00:02:29.430 --> 00:02:36.470
ale również taka przestrzeń na przykład artystyczna, która również odgrywa bardzo ważną rolę w tych warsztatach.

21
00:02:36.470 --> 00:02:45.370
Powiedział pan o węchu, że to jest ten zmysł, któremu poświęcił pan najwięcej uwagi i który w barwach wspólnych jest eksponowany.

22
00:02:45.770 --> 00:02:51.090
Ja mam takie wrażenie, że węch z tych pięciu, które mamy, jest momentami niedoceniany,

23
00:02:51.190 --> 00:02:55.630
że chyba często nie myślimy o nim jako z myśle fundamentalnym, podstawowym,

24
00:02:55.770 --> 00:03:03.530
a zaryzykuję takie stwierdzenie, że na pewno nie myślimy o nim jako o sposobie odkrywania świata, natury, przyrody,

25
00:03:03.530 --> 00:03:05.850
no ale właśnie też budowania patriotyzmu.

26
00:03:05.990 --> 00:03:11.840
Można by to uogólnić i powiedzieć, że również nie kontrolujemy naszego oddechu,

27
00:03:12.190 --> 00:03:19.610
ponieważ jest to pewnego rodzaju czynność, którą wykonujemy w sposób mechaniczny.

28
00:03:19.790 --> 00:03:22.910
Nie zawsze skupiamy swoją uwagę na tym.

29
00:03:22.910 --> 00:03:31.630
I jak najbardziej zgadzam się, że pewnego rodzaju zapachy mogą odwoływać się do pamięci.

30
00:03:31.770 --> 00:03:41.210
Do pamięci pewnych miejsc, do pamięci związanych z charakterystycznymi roślinami dla naszej szerokości geograficznej,

31
00:03:41.210 --> 00:03:47.830
do zapachu pewnych czynności związanych np. z gotowaniem, z kulinariami,

32
00:03:48.130 --> 00:03:53.730
z zapachem pewnych charakterystycznych miejsc, zabytków, ulic.

33
00:03:53.990 --> 00:04:03.970
A może nawet jesteśmy w stanie opisać poszczególny zapach, który jest on zakorzeniony w nas, w naszej pamięci.

34
00:04:03.970 --> 00:04:11.810
Z warsztatów, które pan opracował, mogą skorzystać m.in. nauczyciele, edukatorzy, pedagodzy, którzy z dziećmi w wieku szkolnym pracują.

35
00:04:12.290 --> 00:04:20.550
Bardzo ważną ich częścią jest przybliżanie artystów, którzy w swojej twórczości zajmują się właśnie światem natury i przyrody.

36
00:04:20.670 --> 00:04:24.050
Ale zanim o nich zapytam, chciałam zapytać o artefakt.

37
00:04:24.270 --> 00:04:27.390
Warsztaty mają taką bardzo misterną konstrukcję.

38
00:04:27.590 --> 00:04:32.230
Myślę, że są interesujące zarówno dla dzieci, jak i dla osób, które je prowadzą.

39
00:04:32.230 --> 00:04:41.070
Ale ten artefakt, którym pan się posłużył, jest też wykonany z takiego bardzo wyjątkowego tworzywa, bo on jest wykonany z wikliny.

40
00:04:41.350 --> 00:04:44.470
Każdy cykl warsztatów posiada swój artefakt.

41
00:04:44.610 --> 00:04:48.390
W moim przypadku jest to kula z wikliny.

42
00:04:49.170 --> 00:05:01.270
Zdecydowaliśmy się na wiklinę, ponieważ ona jest dla nas takim materiałem, z którego możemy uzyskać różnego rodzaju przedmioty.

43
00:05:01.270 --> 00:05:11.090
A zależało nam na tym, aby jednocześnie ten przedmiot był bliski, możliwy do pracy z całą grupą.

44
00:05:11.270 --> 00:05:13.930
Ale też, żeby ten przedmiot miał swój zapach.

45
00:05:14.150 --> 00:05:20.490
I to wiklina jest wyjątkowa, ponieważ jest silnie związana z naszą kulturą.

46
00:05:20.490 --> 00:05:28.970
Jest to też pewnego rodzaju taki moment, dla mnie bardzo ważny, kiedy przygotowywaliśmy te warsztaty.

47
00:05:29.550 --> 00:05:42.730
Ja akurat poznawałem wikliniarstwo, poznawałem te materiały charakterystyczne wyplataniu, czyli rogożynę, która również jest niesamowitym materiałem plecionkarskim.

48
00:05:43.870 --> 00:05:49.950
Poznawałem słomę żytnią, z której można wyplatać w formie pętelkowej.

49
00:05:50.210 --> 00:06:01.880
I te różnego rodzaju praktyki wikliniarskie, które akurat wtedy poznawałem, były dla mnie bardzo pomocne przy konstruowaniu tego artefaktu.

50
00:06:01.880 --> 00:06:07.700
On jest o tyle istotny, że jest jakby przewodnikiem po warsztatach.

51
00:06:07.880 --> 00:06:15.020
On jest tym elementem, w którym to uczestnicy rozpoczynają swoją wędrówkę po lesie.

52
00:06:15.400 --> 00:06:27.860
Każde rzucenie wiklinową kulą prowokuje do przemieszczania się, do spaceru, ale podejmowania różnego rodzaju zadań, wyzwań, o którym właśnie są warsztaty.

53
00:06:34.090 --> 00:06:42.510
Jeżeli rozmawiamy o tych celach konstrukcji warsztatów, to ja chciałabym zapytać o artystów, których pracę pan przywołuje.

54
00:06:42.610 --> 00:06:48.150
Jakby chcąc zwrócić uwagę na to powiązanie, bo ja cały czas je widzę, kiedy myślę o tych warsztatach, o tych scenariuszach.

55
00:06:48.270 --> 00:06:53.610
Właśnie ten świat sztuki, świat natury, świat różnych wartości, ale też świat odbierany zmysłami.

56
00:06:53.610 --> 00:07:05.410
Istotne dla mnie w konstruowaniu scenariuszy warsztatów było przemycenie sztuki współczesnej, czy zainteresowanie najmłodszych sztuką współczesną.

57
00:07:05.510 --> 00:07:20.510
Dlatego też zdecydowałem się, aby każde zadanie związane z przebywaniem w lesie, przebywaniem w przyrodzie, było wywołane dziełami sztuki, czy praktykami artystycznymi.

58
00:07:20.510 --> 00:07:40.170
I tak zaprosiłem, czy wyróżniłem osoby, które obserwuję przez ostatnie kilka lat, których działalność opiera się na współpracy, czy na relacjach międzygatunkowych, pomiędzy roślinami, pomiędzy zwierzętami.

59
00:07:40.170 --> 00:07:47.510
Jest to Natalia Barzowska, Mikołaj Szpaczyński, Joanna Zdzienicka-Obałek, Krzysztof Maniak.

60
00:07:47.830 --> 00:07:54.550
Są to dla mnie bardzo ważne osoby i zależało mi, aby uczestnicy warsztatów również je poznali.

61
00:07:54.590 --> 00:08:01.750
I wydaje mi się, że tutaj przechodzimy do równie ciekawego zagadnienia, mianowicie jak o sztuce współczesnej opowiadać dzieciom.

62
00:08:01.750 --> 00:08:12.710
Jak taką sztukę abstrakcyjną, często wielopoziomową zaprezentować dzieciom, młodzieży tak, żeby ich zachęcić, rozbudzić tę ciekawość w odkrywaniu i w interpretowaniu?

63
00:08:12.710 --> 00:08:19.110
Wydaje mi się, że w jakiś sposób intuicyjny realizuję ten program.

64
00:08:19.470 --> 00:08:37.970
To znaczy staram się, aby nie tylko warsztaty, które prowadzę, albo warsztaty, o których tutaj rozmawiamy, skupiały się na uzyskaniu pewnego dzieła sztuki, pewnego obiektu, takiego jak obraz, instalacja, jakieś działania landartowe,

65
00:08:37.970 --> 00:08:48.010
ale żeby również powiązać to z pewnego rodzaju historią, historią sztuki, pewnymi osiągnięciami artystów.

66
00:08:48.170 --> 00:08:59.730
Wydaje mi się, że tego typu przenoszenie teorii czy historii sztuki współczesnej w praktykę jest dla najmłodszych pewnego rodzaju osiągalne,

67
00:08:59.730 --> 00:09:14.210
ale też i pobudza ich do tego, że każdy z nas przecież może być artystą i każdy z nas może tworzyć tę sztukę niekoniecznie w takim bardzo tradycyjnym medium, jakim jest malarstwo olejne na płótnie.

68
00:09:14.590 --> 00:09:25.450
Tutaj to malarstwo może, czy rysunek może się odbywać w przestrzeni lasu, może być budowany za pomocą gałązek, kamieni, tego co nas otacza.

69
00:09:25.450 --> 00:09:31.450
I tego typu praktyki chciałbym, żeby były przemycone w tych działaniach.

70
00:09:31.530 --> 00:09:37.770
Mam wrażenie, że świat przyrody, natury to są tematy, które są panu bliskie w pana twórczości.

71
00:09:37.890 --> 00:09:41.030
Jestem ciekawa, czy zgodziłby się pan powiedzieć, jakie są tego korzenie.

72
00:09:41.170 --> 00:09:45.330
Co sprawia, że akurat te tematy czy ten świat postanowił pan eksplorować?

73
00:09:45.490 --> 00:09:53.350
To doświadczenie natury odbywało się w formie spacerów albo uprawianiu mojej pierwszej grządki.

74
00:09:53.350 --> 00:10:00.130
Ponieważ ten mój świat, który jest mi najbliższy, to taki świat ogrodnika hobbysty,

75
00:10:00.490 --> 00:10:08.730
który zastanawia się nad swoimi niepowodzeniami ogrodniczymi, swoimi relacjami z roślinami

76
00:10:08.730 --> 00:10:18.810
i zastanawia się, dlaczego na przykład coś poszło nie tak, dlaczego dana roślina wybrała jednak jakąś inną przestrzeń,

77
00:10:18.810 --> 00:10:27.810
czy nie rozwija się w odpowiedni sposób, więc zarówno instalacje czy obrazy są pewnego rodzaju taką notatką,

78
00:10:28.570 --> 00:10:35.980
czy formą rozważania, co poszło nie tak w tych relacjach ludzko-roślinnych między mną i roślinami.

79
00:10:36.630 --> 00:10:42.170
Poza tym, że natura, świat roślin jest po prostu przepiękny, no to tak jak pan powiedział,

80
00:10:42.170 --> 00:10:48.290
to są często trudne zagadnienia, że coś poszło nie tak. Wracając na moment do barw wspólnych,

81
00:10:48.290 --> 00:10:54.150
to wszystkich pakietów edukacyjnych, bo tak jak mówiłam, rozmawiamy o różnych zmysłach,

82
00:10:54.310 --> 00:11:00.530
nie tylko o zmyśle zapachu, możecie szukać na stronie internetowej, na stronach Narodowego Centrum Kultury.

83
00:11:00.630 --> 00:11:08.170
Tymczasem na zakończenie naszej rozmowy chciałam zapytać o to, gdzie jeszcze można szukać takiego kontaktu ze światem przyrody,

84
00:11:08.170 --> 00:11:14.390
może takich inspirujących miejsc wokół siebie, bo przecież w tym pakiecie edukacyjnym pan zwraca uwagę,

85
00:11:14.550 --> 00:11:20.070
że to jest kwestia tego, żeby podejść do drzewa, żeby powąchać ziemię, żeby dotknąć trawy,

86
00:11:20.210 --> 00:11:26.470
że to wcale nie jest tak, że trzeba jechać do ogrodu botanicznego albo do jakiegoś niezwykłego parku krajobrazowego,

87
00:11:26.630 --> 00:11:28.650
żeby ten kontakt z przyrodą poczuć.

88
00:11:28.870 --> 00:11:35.190
Ja serdecznie zachęcam do takiego kontaktu, który jest na wyciągnięcie ręki.

89
00:11:35.190 --> 00:11:41.130
Nie zawsze musi to być park, czy tak jak pani wspomniała, ogród botaniczny,

90
00:11:41.250 --> 00:11:48.530
ale po prostu zwykła doniczka na perapecie, w której rosną rośliny albo i nie i właśnie dlaczego.

91
00:11:48.750 --> 00:11:51.090
To jest z pewnością jeden taki punkt.

92
00:11:51.430 --> 00:11:57.610
Zachęcam po prostu do takiej uważności, do wyczulenia się na inne gatunki,

93
00:11:57.950 --> 00:12:05.090
na rośliny, na zwierzęta, które może nawet nie zdajemy sobie sprawy, jak blisko nas żyją.

94
00:12:05.190 --> 00:12:11.830
O odkrywaniu świata wokół siebie, który został opisany w pakiecie edukacyjnym,

95
00:12:11.950 --> 00:12:16.750
będącym elementem kampanii Narodowego Centrum Kultury pod tytułem Barwy Wspólne.

96
00:12:16.890 --> 00:12:22.230
Opowiadał dzisiaj artysta wizualny Paweł Szejbel, a ja bardzo dziękuję za to spotkanie.

97
00:12:22.350 --> 00:12:26.370
No i oczywiście zachęcam do tego, żeby zaglądać na stronę Narodowego Centrum Kultury

98
00:12:26.370 --> 00:12:29.750
i pakiet obejrzeć, pobrać, no i może wykorzystać.

99
00:12:29.990 --> 00:12:30.610
Dziękuję.

100
00:12:32.330 --> 00:12:36.210
Audycje kulturalne w dobrym tonie.