WEBVTT

1
00:00:01.390 --> 00:00:05.110
Audycje kulturalne. W dobrym tonie.

2
00:00:05.510 --> 00:00:12.150
Dziś w audycjach kulturalnych mam okazję rozmawiać z doktor habilitowaną Katarzyną Jóźwiak-Moskal,

3
00:00:12.510 --> 00:00:18.850
profesor Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku, kuratorką wystawy Henryk Lula, ceramika, sztuka materii.

4
00:00:19.050 --> 00:00:23.510
To jest ekspozycja prezentowana w Zachęcie Narodowej Galerii Sztuki.

5
00:00:23.810 --> 00:00:24.850
Dzień dobry pani profesor.

6
00:00:25.030 --> 00:00:27.390
Dzień dobry, dzień dobry pani, dzień dobry wszystkim.

7
00:00:27.390 --> 00:00:36.470
Ponad 100 obiektów ceramicznych znalazło się na tej ekspozycji prezentującej pełen przekrój twórczości profesora Henryka Luli

8
00:00:36.470 --> 00:00:40.210
od wczesnych lat sześćdziesiątych po prace wykonane ostatnio.

9
00:00:40.810 --> 00:00:48.810
I może zaskakiwać konsekwencja stylu artysty, bo te obiekty ustawione razem nie zdradzają wcale czasów, w jakich powstawały.

10
00:00:48.970 --> 00:00:52.390
Mamy na przykład dwie takie wysokie butle stojące obok siebie.

11
00:00:52.390 --> 00:00:57.630
Powiedzielibyśmy od kompletu, z jednej serii, tymczasem dzieli je 30 lat.

12
00:00:58.170 --> 00:01:04.150
Ten styl profesora Henryka Luli jest bardzo określony i konsekwentnie realizowany przez lata.

13
00:01:04.410 --> 00:01:11.390
Tak, ja nawet kiedyś pytałam pana profesora, czy nie miał takiej pokusy, żeby spróbować jakiejś innej techniki.

14
00:01:11.390 --> 00:01:19.930
Teraz bardzo takie popularne stają się różne tak zwane alternatywy, sposoby wypalania, barwienia, ceramiki.

15
00:01:20.590 --> 00:01:29.090
I pan profesor powiedział mi po chwili na mysł, że oczywiście podobają mu się niektóre z tych efektów i może nawet by spróbował,

16
00:01:29.190 --> 00:01:34.390
ale jeżeli coś chce się robić naprawdę dobrze, jeżeli to coś jest dla nas ważne,

17
00:01:34.390 --> 00:01:39.970
no to nie ma czasu na to, żeby się rozdrabniać, poszukiwać innych dróg.

18
00:01:40.430 --> 00:01:44.170
Trzeba po prostu doskonalić to, co jest dla nas najważniejsze.

19
00:01:44.490 --> 00:01:50.730
I dlatego on właśnie zawsze pozostawał wierny swojemu wytyczonym przez siebie kierunkowi.

20
00:01:50.970 --> 00:01:56.690
Miała pani okazję poznać od środka też ten styl pracy profesora w pracowni.

21
00:01:56.950 --> 00:02:02.370
Jak opisałaby pani jego sposób działania, jego podejście w ogóle do pracy warsztatowej?

22
00:02:02.370 --> 00:02:09.370
Pan profesor jest osobą taką bardzo, jak to powiedzieć, dobrze zorganizowaną.

23
00:02:10.550 --> 00:02:17.370
Pracuje z dużym zaangażowaniem, które przejawia się w tym, że jeżeli się już do czegoś bierze,

24
00:02:17.490 --> 00:02:20.570
to robi to najlepiej, jak to tylko możliwe.

25
00:02:20.730 --> 00:02:28.830
Pan profesor posługuje się formą negatywową, gipsową, kształtów brył, które wcześniej sam oczywiście przygotowuję,

26
00:02:28.830 --> 00:02:32.130
bardzo uważnie je kształtuję.

27
00:02:32.570 --> 00:02:37.830
Natomiast każda z tych prac jest unikatem, ponieważ nawet przy wykorzystaniu form,

28
00:02:38.030 --> 00:02:44.670
każda kolejna forma jest przez pana profesora indywidualnie kształtowana dodatkowo.

29
00:02:44.890 --> 00:02:51.190
Jest oczywiście, oprócz tych detali, które buduje, ma inne proporcje, ma trochę inne rozłożenie ciężarów.

30
00:02:51.190 --> 00:03:00.790
Za każdym razem pan profesor poszukuje trochę innego kształtu, bo ma na myśli właśnie inną materię szkliwa.

31
00:03:01.390 --> 00:03:08.190
Te szkliwa i ta materia ceramiki, o której jest mowa nawet w tytule wystawy, jest ogromnie ważna,

32
00:03:08.190 --> 00:03:15.870
bo te szkliwa, które profesor sam według własnych receptów przygotowuje, to jest po prostu nowy twór,

33
00:03:16.030 --> 00:03:23.250
nowa zupełnie jakość i pan profesor, kiedy przygotowuje kształt, kiedy przygotowuje bryłę przestrzenną,

34
00:03:23.370 --> 00:03:27.130
wie już jak chce, żeby ona wyglądała na samym końcu.

35
00:03:27.250 --> 00:03:31.130
Więc to są takie bardzo długotrwałe przygotowania.

36
00:03:31.130 --> 00:03:36.550
Lepienie tak zwane z gliny to jest zaledwie, ja bym powiedziała, preludium.

37
00:03:37.450 --> 00:03:40.810
W międzyczasie właśnie pracuje nad szkliwami.

38
00:03:41.070 --> 00:03:48.530
Natomiast muszę tutaj od razu tak przyznać się, że pan profesor nie ujawnia swoich warsztatowych,

39
00:03:48.530 --> 00:03:50.530
takich codziennych czynności.

40
00:03:50.870 --> 00:03:54.090
Robi to w swojej pracowni, którą sobie zbudował.

41
00:03:54.450 --> 00:03:55.910
Bardzo lubi tam pracować.

42
00:03:55.910 --> 00:04:01.770
Także nawet kiedy mogę powiedzieć, że znam go wiele lat, bo najpierw byłam jego studentką,

43
00:04:01.910 --> 00:04:09.650
potem asystentką, to raczej nie było mi dane przyglądać się dokładnie, jak pan profesor pracuje.

44
00:04:10.010 --> 00:04:16.870
Moje podpytywanie oczywiście było nagrodzone odpowiedziami bardzo takimi obszernymi,

45
00:04:17.010 --> 00:04:18.130
ale zaledwie odpowiedziami.

46
00:04:18.230 --> 00:04:20.890
Pan profesor pracuje odosobnieniem, że tak powiem.

47
00:04:20.890 --> 00:04:29.030
Czyli myśląc o profesorze Henryku Luli, myśli pani o nim głównie jako o eksperymentatorze,

48
00:04:29.150 --> 00:04:34.330
który rozwija technologię, szuka receptur szkliw, to jest dla niego najważniejsze?

49
00:04:34.530 --> 00:04:38.350
Ja myślę, że to nie jest eksperymentowanie dla eksperymentowania.

50
00:04:38.490 --> 00:04:42.890
Pan profesor poszukuje, nie wiem czy nazwałabym to eksperymentowaniem,

51
00:04:42.890 --> 00:04:50.590
on poszukuje kształtów, myślę, doskonałych, takich, które odpowiadają jego oczekiwaniom.

52
00:04:51.150 --> 00:04:58.230
Ma, jak widać z wystawy, pewien bardzo, można powiedzieć, sprecyzowany obszar tych poszukiwań,

53
00:04:58.650 --> 00:05:04.370
a no cóż, no ideału chyba nigdy nie osiągniemy, po prostu do niego dążymy.

54
00:05:04.370 --> 00:05:08.190
I ja raczej tak bym widziała tą pracę pana profesora.

55
00:05:08.330 --> 00:05:13.750
To wrócę jeszcze na chwilę do samych kształtów, też myśląc o rzeźbiarskim wykształceniu profesora.

56
00:05:14.190 --> 00:05:19.410
Próbowałam odwiedzając tę wystawę dojrzeć, co znajduje się w środku radiolarii,

57
00:05:19.610 --> 00:05:22.430
takiego obiektu, który przypomina oceaniczną gąbkę.

58
00:05:22.430 --> 00:05:27.450
No, jest to praca, która nadal mogłaby pełnić funkcję użytkową,

59
00:05:27.630 --> 00:05:30.370
bo w pewnym sensie nadal pozostaje też naczyniem,

60
00:05:30.490 --> 00:05:35.510
no ale oddanie tak precyzyjnych kształtów w glinie nie może być łatwym zadaniem.

61
00:05:36.210 --> 00:05:41.790
Tak. Wielokrotnie na wystawach pana profesora podpytywano mnie, jak on to robi.

62
00:05:41.970 --> 00:05:46.570
Ja wtedy musiałam niestety rozłożyć ręce i powiedzieć szczerze, że nie wiem.

63
00:05:46.570 --> 00:05:53.750
A prawda jest, myślę, taka, że pan profesor po prostu cierpliwie kształtuje rzeczywiście,

64
00:05:53.790 --> 00:05:59.470
po prostu glinę. Natomiast jego metody pracy, on twierdzi, że są bardzo proste.

65
00:05:59.830 --> 00:06:03.350
Pan profesor rzeczywiście jest z wykształcenia rzeźbiarzem.

66
00:06:03.970 --> 00:06:09.950
Był studentem profesora Stanisława Hornopopławskiego, którego jeżeli zna się pracę,

67
00:06:09.950 --> 00:06:18.370
to można łatwo stwierdzić, że synteza, prostota, taka klarowność formy przestrzennej

68
00:06:18.370 --> 00:06:21.830
były jego cechą właśnie charakterystyczną jego pracy.

69
00:06:21.950 --> 00:06:26.810
Myślę, że to panu profesorowi Henrykowi Luli też odpowiadało.

70
00:06:26.970 --> 00:06:33.410
On nie miał nigdy skłonności do takiego wzbogacania tych form niepotrzebnymi zupełnie detalami,

71
00:06:33.410 --> 00:06:39.510
natomiast precyzyjnie wykonywał te, które są absolutnie niezbędne.

72
00:06:39.670 --> 00:06:44.610
I powracając do radiolarii, ich jest kilka wersji na tej wystawie.

73
00:06:45.030 --> 00:06:51.110
Można się przyglądając im stwierdzić, że mają różnego rodzaju te otwory,

74
00:06:51.330 --> 00:06:55.410
trochę inaczej kształtowane, różnej wielkości też te otwory są.

75
00:06:55.410 --> 00:07:00.610
I jeszcze jest jedna cecha dosyć ważna dla ceramików, bo ceramicy wiedzą,

76
00:07:00.670 --> 00:07:06.610
jak trudną materią jednak jest glina, taka niby miękka i przyjemna w dotyku.

77
00:07:07.010 --> 00:07:14.310
Mianowicie niektóre z nich są pełne te zagłębienia, niektóre są otworami ażurowymi

78
00:07:14.310 --> 00:07:21.310
i w środku jest jeszcze jedno naczynie, pełne naczynie, czyli one mają jakby dwie warstwy te formy.

79
00:07:21.310 --> 00:07:26.770
I to jest duża trudność, dlatego że glina po to, żeby mogła być wypalona,

80
00:07:27.030 --> 00:07:32.850
czyli żeby mogła stać się ceramiką, najpierw się musi skurczyć, czyli oddać całą wodę.

81
00:07:33.030 --> 00:07:38.030
Po tą wodę, którą oddaję, a która jest potrzebna po to, żeby ona była plastyczna wcześniej,

82
00:07:38.350 --> 00:07:39.770
właśnie się kurczy.

83
00:07:40.050 --> 00:07:45.630
Jeżeli to wysychanie nie przebiega w kontrolowany, równomierny sposób,

84
00:07:45.630 --> 00:07:51.150
to to, co najpierw się skurczy i jest już nieelastyczne jakby, jest mniejsze,

85
00:07:51.830 --> 00:07:57.390
ciągnie potem to, co, albo inaczej, jest pociągane przez to, co dopiero potem bschnie

86
00:07:57.390 --> 00:08:02.610
i następują pęknięcia i po prostu czasami destrukcja formy.

87
00:08:02.910 --> 00:08:08.510
Ten proces może nie aż tak silny, nie w tak dużym stopniu,

88
00:08:08.570 --> 00:08:12.810
później powtarza się jeszcze przy wypale w piecu, w wysokich temperaturach,

89
00:08:12.810 --> 00:08:18.810
także to są takie formy, które dla odbiorcy na pierwszy rzut oka nie są zupełnie istotne

90
00:08:19.390 --> 00:08:25.210
i nie wiążą się z jakąś trudnością, a to są dużo, dużo trudniejsze technicznie

91
00:08:25.210 --> 00:08:26.690
do wykonania formy.

92
00:08:26.910 --> 00:08:32.670
Natomiast myślę, że Pan Profesor, i tu właśnie widać dobrze na przykładzie tych radiolarii,

93
00:08:32.670 --> 00:08:38.970
tą jego taką potrzebę poszukiwania doskonałości, tego, żeby kolejna materia szkliwa

94
00:08:38.970 --> 00:08:44.910
na tych formach wyglądała dobrze, żeby szkliwo tworzyło z tą bryłą gliny

95
00:08:44.910 --> 00:08:50.150
po prostu nową bryłę, jakby nową skałę, tak by można było powiedzieć.

96
00:08:50.490 --> 00:08:54.830
To chyba wyjaśniła Pani teraz też tytuł tej ekspozycji, sztuka materii.

97
00:08:55.370 --> 00:09:00.190
Poruszę jeszcze wątek jednej z części tej wystawy, tej, która dotyczy kaflis,

98
00:09:00.490 --> 00:09:05.010
pieca wielkiego z dworu Artusa, który został zniszczony w czasie II wojny światowej.

99
00:09:05.010 --> 00:09:10.770
Profesor Henryk Lula odtworzył 40% kafli z tego właśnie renesansowego pieca.

100
00:09:11.170 --> 00:09:16.630
Monumentalna praca, która nie udałaby się bez znakomitego opanowania warsztatu.

101
00:09:17.190 --> 00:09:21.750
Jakie znaczenie ta praca nad kaflami ma dla samego profesora?

102
00:09:21.910 --> 00:09:28.450
Myślę, że bardzo duże, bo jakby problem odrestaurowania tego pieca trwał w czasie.

103
00:09:28.850 --> 00:09:34.090
Na początku konserwatorzy mieli do użytku te kafle, które się zachowały

104
00:09:34.090 --> 00:09:39.810
i jak wiadomo są różne szkoły konserwacji i rekonstruowania zabytków.

105
00:09:40.010 --> 00:09:48.030
Niektóre próbują odtwarzać jak najlepiej, jak najdosłowniej jakby wygląd danego obiektu historyczny,

106
00:09:48.110 --> 00:09:52.770
natomiast są takie, które uważają, że nie należy udawać czegoś, prawda,

107
00:09:53.070 --> 00:09:58.870
i nie wiem, przemalowywać, podmalowywać, kiedy to jest tylko atrapa.

108
00:09:58.870 --> 00:10:05.830
Pan profesor zaproponował, że po prostu zrobi takie same kafle i to na początku się spotkało

109
00:10:05.830 --> 00:10:11.050
z pewnym powątpiewaniem, właśnie dlatego, że ta technologia ceramiki taka jest,

110
00:10:11.130 --> 00:10:15.770
że trzeba znaleźć odpowiednią masę, trzeba przewidzieć jej skurcz,

111
00:10:15.930 --> 00:10:20.610
żeby forma, którą się przygotowuje, była potem tej samej wielkości,

112
00:10:20.690 --> 00:10:22.870
którą mają kafle zachowane.

113
00:10:22.870 --> 00:10:29.910
Trzeba odnaleźć szkliwa, które oczywiście z naszego punktu widzenia są wspaniałe,

114
00:10:30.050 --> 00:10:35.610
piękne, te historyczne oryginały, natomiast zrobić takie same szkliwa

115
00:10:35.610 --> 00:10:41.470
i powtórzyć nawet ich błędy, bo i takie tam są, no jest już dużym wyzwaniem

116
00:10:41.470 --> 00:10:45.690
i rzeczywiście to, co pani powiedziała na początku, gdyby nie ogromna wiedza

117
00:10:45.690 --> 00:10:51.950
technologiczna, gdyby nie praktyka, gdyby nie świadomość tego, jak ten materiał

118
00:10:51.950 --> 00:10:58.170
należy potraktować pana profesora, no to pewnie dla kogoś innego byłoby to wyzwanie

119
00:10:58.170 --> 00:11:03.890
ponad miarę. Pan profesor oczywiście wykonał pewne zabiegi technologiczne,

120
00:11:03.890 --> 00:11:10.030
które, jak sam w artykule monografii, którą można sobie nawet w internecie

121
00:11:10.030 --> 00:11:15.830
odnaleźć i przeczytać, wyjaśnił, trochę zmieniały tę oryginalną drogę

122
00:11:15.830 --> 00:11:22.550
wykonywania kafli, no ale efekt końcowy jest taki, że mamy po prostu ceramiczne,

123
00:11:22.750 --> 00:11:28.350
szkliwione kafle, można powiedzieć identyczne z historycznymi oryginałami,

124
00:11:28.350 --> 00:11:34.290
nie są to żadne farby, żadne lakiery, żadne masy na zimno formowane,

125
00:11:34.530 --> 00:11:41.030
więc myślę, że pan profesor tą pracą udowodnił, że jest po prostu mistrzem ceramiki.

126
00:11:41.310 --> 00:11:46.560
Mogę sobie tylko wyobrazić, co czuje artysta, w tym przypadku artysta też rzemieślnik,

127
00:11:47.030 --> 00:11:52.510
musząc odtworzyć jakiś błąd technologiczny, ale wracając jeszcze do autonomicznych

128
00:11:52.510 --> 00:11:57.350
obiektów ceramicznych, tych z pierwszej części wystawy, czy wie pani może,

129
00:11:57.350 --> 00:12:02.790
które odkrycia, być może też konkretne prace są dla Henryka Luli szczególnie

130
00:12:03.490 --> 00:12:07.730
satysfakcjonujące, takie traktowane przez niego samego jako ważne osiągnięcia?

131
00:12:07.870 --> 00:12:14.230
Pan profesor nie jest skłonny do opowiadania i chwalenia się swoimi osiągnięciami.

132
00:12:14.610 --> 00:12:19.410
Muszę powiedzieć, że przez długie lata pracy wspólnej w pracowni Akademii

133
00:12:19.410 --> 00:12:24.230
rzadko przytrafiały nam się rozmowy o pracach pana profesora.

134
00:12:24.490 --> 00:12:31.110
Raczej skupialiśmy się na wszystkich innych obiektach dookoła, czyli studenckich pracach.

135
00:12:31.350 --> 00:12:38.910
Natomiast z takich rozmów, czasem odpytywań, myślę, że ogromną satysfakcją dla pana profesora

136
00:12:38.910 --> 00:12:40.070
były te prace.

137
00:12:40.070 --> 00:12:47.370
Jedne z pierwszych to są prace z Muzeum Narodowego w Gdańsku, ale też wypożyczone z Muzeum

138
00:12:47.370 --> 00:12:48.270
z Wrocławia.

139
00:12:48.510 --> 00:12:55.010
To są te prace ze szkliwami takimi strukturalnymi, fakturowymi bardzo, ponieważ to jest

140
00:12:55.010 --> 00:13:02.330
szkliwo, które pan profesor sam wykonał, będąc jeszcze młodym twórcą, ze szkliwa,

141
00:13:02.330 --> 00:13:08.850
które zostało wyrzucone jako nie nadające się do pracy, bo nie spełnia właśnie

142
00:13:08.850 --> 00:13:14.090
podstawowych warunków technologicznych, nie umożliwia wykonania dobrego, gładkiego

143
00:13:14.090 --> 00:13:14.590
szkliwa.

144
00:13:14.710 --> 00:13:20.330
Pan profesor poszedł jak gdyby za błędem tego szkliwa i postanowił tą fakturę,

145
00:13:20.470 --> 00:13:23.110
strukturę jeszcze wzbogacić.

146
00:13:23.110 --> 00:13:29.110
I rzeczywiście efekt jest fascynujący, myślę, i dla przyglądającego się trudny

147
00:13:29.110 --> 00:13:35.050
nawet do rozszyfrowania, jak to mogło być zrobione, czy to jest rzeźbionek, jak mógł

148
00:13:35.050 --> 00:13:36.110
uzyskać tą strukturę.

149
00:13:36.230 --> 00:13:38.030
Więc myślę, że to są ważne prace.

150
00:13:38.130 --> 00:13:45.250
Ważnym też osiągnięciem było takie własne też odkrycie, jak można zastosować

151
00:13:45.250 --> 00:13:48.390
w szkliwach, redukcyjnych szkliwach związki srebra.

152
00:13:48.390 --> 00:13:53.450
To są również obiekty z Muzeum Gdańskiego, taka duża tak zwana dynia,

153
00:13:53.670 --> 00:13:59.070
ale te radiolarię, czyli właśnie te bardzo pracochłonne, te wszystkie muszle

154
00:13:59.070 --> 00:14:04.610
z piórami i jest jeszcze jedna taka bardzo trudna forma do wykonania

155
00:14:04.610 --> 00:14:07.730
technologicznie, z której myślę, że pan profesor jest bardzo dowolony.

156
00:14:07.910 --> 00:14:10.270
To jest taka praca, która się nazywa Roseta.

157
00:14:10.750 --> 00:14:15.010
Natomiast gdybym miała powiedzieć, że coś jest naj...

158
00:14:15.010 --> 00:14:17.090
to nie umiałabym tego zrobić.

159
00:14:17.250 --> 00:14:22.850
Myślę, że trzeba zapytać samego artystę, bo teraz mi się też jakby dopiero zobaczyło

160
00:14:22.850 --> 00:14:28.250
w wyobraźni, bo nie jestem teraz na wystawie, że te czarne formy gliniane

161
00:14:28.250 --> 00:14:34.230
z silnej redukcji gliny, szlifowane, polerowane, to również jest taka praca,

162
00:14:34.410 --> 00:14:41.070
którą pan profesor mógłby jako taki znak firmowy swojej twórczości przedstawić.

163
00:14:41.070 --> 00:14:45.990
I są to prace, które też właściwie wyglądają jak zrobione z jakiegoś

164
00:14:45.990 --> 00:14:51.070
niesamowitego minerału, jakiejś materii, bazaltu, czegoś takiego.

165
00:14:51.990 --> 00:14:58.150
Fantastyczne, zupełnie mistrzowsko wykonane obiekty, które są wynikiem właśnie

166
00:14:58.150 --> 00:15:05.230
takiej długotrwałej w czasie i z wysiłku włożonego pana profesora pracami,

167
00:15:05.230 --> 00:15:11.610
które są jego wizytówką niewątpliwie. Więc prawda jest taka, jakbym miała to skrócić,

168
00:15:11.850 --> 00:15:16.250
że tak naprawdę ja nie wiem. Może bardziej to są moje wyobrażenia o tym,

169
00:15:16.310 --> 00:15:20.210
co pan profesor najbardziej ceni w swojej pracy, to co powiedziałam,

170
00:15:20.350 --> 00:15:25.810
ale myślę, że właściwie to tam nie ma takich obiektów, których pan profesor

171
00:15:25.810 --> 00:15:30.590
nie uznał za warte pokazania, bo po prostu je wybrał. To są te prace,

172
00:15:30.650 --> 00:15:35.050
które postanowił właśnie na tej wystawie, na ważnej dla niego i dla nas wszystkich

173
00:15:35.050 --> 00:15:37.090
oczywiście wystawie pokazać.

174
00:15:37.250 --> 00:15:41.230
Tak, to dodajmy największa dotąd wystawa prac Henryka Luli.

175
00:15:41.490 --> 00:15:46.010
Na ścianach sali wystawowej w Zachęcie znajdą Państwo też kilka cytatów

176
00:15:46.010 --> 00:15:49.890
samego artysty. I pozwolę sobie może przytoczyć jeden z nich.

177
00:15:50.070 --> 00:15:54.450
Ceramika nie może wywołać euforii, do jakiej jest zdolna doprowadzić ludzi,

178
00:15:54.530 --> 00:15:59.250
na przykład muzyka. Jej działanie jest też bardziej skryte niż w przypadku malarstwa

179
00:15:59.250 --> 00:16:04.050
czy rzeźby. Koniec cytatu. No ja muszę powiedzieć, że mnie ta wystawa

180
00:16:04.050 --> 00:16:07.970
i obcowanie z tymi obiektami bardzo uspokoiły.

181
00:16:08.590 --> 00:16:11.650
Wyszłam z zachęty naprawdę odprężona.

182
00:16:11.650 --> 00:16:15.610
I to nie jest takie oczywiste działanie ceramiki,

183
00:16:15.790 --> 00:16:19.950
która przecież jest takim też materiałem, z którym obcujemy każdego dnia,

184
00:16:20.110 --> 00:16:22.130
nawet się nad tym nie zastanawiając.

185
00:16:22.350 --> 00:16:27.570
No tak, taka jest rzeczywiście prawda, że ceramika nas otacza wszędzie.

186
00:16:27.770 --> 00:16:31.910
My wcale o tym nie myślimy. Jeżeli potraktujemy wypaloną glinę właśnie

187
00:16:31.910 --> 00:16:36.550
jako ceramikę, szeroko rozumianą, no to trudno właściwie

188
00:16:36.550 --> 00:16:40.910
obracając się dookoła siebie, nie znaleźć jakiegoś przejawu

189
00:16:40.910 --> 00:16:46.470
tej techniki. Boidomy z tego zbudowane, prawda, i możemy odnaleźć

190
00:16:46.470 --> 00:16:51.450
elementy zdobnicze, ale przede wszystkim używamy ceramiki na co dzień.

191
00:16:51.890 --> 00:16:55.910
Prawda jest taka, że ceramika jest właściwie prawie zawsze naczyniem,

192
00:16:56.150 --> 00:17:00.430
bo to jest, wszystkie te formy, nawet dla nas, te na wystawie,

193
00:17:00.570 --> 00:17:04.470
nawet dla nas jakby pełne i zamknięte, są w środku puste.

194
00:17:04.470 --> 00:17:10.250
One wszystkie zrobione są z takiej grubości ścianki ceramicznej gliny,

195
00:17:10.470 --> 00:17:15.750
około półtora, powiedzmy, centymetra, tak średnio i w środku są puste.

196
00:17:16.010 --> 00:17:19.990
Więc rzeczywiście to są takie formy, które z czymś nam się kojarzą,

197
00:17:20.690 --> 00:17:26.790
coś nam przypominają, budzą jakieś emocje, nie właśnie euforię może,

198
00:17:26.790 --> 00:17:31.190
ale takie emocje, które powodują, że czujemy się dobrze,

199
00:17:31.610 --> 00:17:34.890
że czujemy się na miejscu, że czujemy się w środowisku,

200
00:17:34.970 --> 00:17:40.670
które jest dla nas dobre, miłe, te barwy, które nie są ani krzykliwe,

201
00:17:40.810 --> 00:17:45.050
ani jakieś takie nieprawdopodobne, tak bym powiedziała, prawda,

202
00:17:45.050 --> 00:17:48.730
przypominają nam też przyrodę, to co nas otacza.

203
00:17:48.730 --> 00:17:52.670
I rzeczywiście, ja bym powiedziała, że jeszcze fakt,

204
00:17:52.910 --> 00:17:57.830
że te bryły są tak świetnie zbudowane, one mają piękne proporcje,

205
00:17:58.010 --> 00:18:05.490
one są bardzo harmonijne, one są takie pełne, pewne, znalezione, odnalezione,

206
00:18:05.930 --> 00:18:09.470
tam się nie czuje jakiegoś wahania, jakiejś niepewności,

207
00:18:09.690 --> 00:18:14.210
więc rzeczywiście to poczucie spokoju, takiej satysfakcji,

208
00:18:14.210 --> 00:18:19.970
takiego wyciszenia, myślę, jest tym uczuciem, które nam towarzyszy

209
00:18:19.970 --> 00:18:24.910
przy oglądaniu, oprócz oczywiście zachwytu i takiego niedowierzania,

210
00:18:25.050 --> 00:18:28.990
jak to możliwe, że ktoś to po prostu zrobił rękoma.

211
00:18:29.370 --> 00:18:34.150
Pan profesor ma chyba, może nie na myśli, kiedy to robi,

212
00:18:34.290 --> 00:18:39.750
ale po prostu intuicyjnie poszukuje tej właśnie harmonii, tego spokoju,

213
00:18:39.750 --> 00:18:45.630
takiego znalezienia doskonałej miary materiału, którym się posługuje

214
00:18:45.630 --> 00:18:50.910
i to jest rzeczywiście taki efekt, który właściwie na twarzach wywołuje uśmiech.

215
00:18:50.990 --> 00:18:54.390
Ja kiedy byłam na wystawie później już po wernisarzu,

216
00:18:54.570 --> 00:18:59.890
to zauważyłam, że wszyscy, którzy tam chodzą, są właśnie tacy uśmiechnięci,

217
00:18:59.890 --> 00:19:05.730
zadowoleni, nie ma tam pytań niepotrzebnych typu ojej, a po co,

218
00:19:06.330 --> 00:19:11.650
nie ma jakichś dylematów typu, nie wiem, etycznego, moralnego,

219
00:19:11.770 --> 00:19:17.190
czy jakiegokolwiek innego, tam się po prostu odczuwa właśnie takie zadowolenie,

220
00:19:17.850 --> 00:19:19.210
życiowe zadowolenie.

221
00:19:19.310 --> 00:19:23.030
To są chyba te kształty doskonałe, jak powiedziała pani o nich

222
00:19:23.030 --> 00:19:24.550
na początku naszej rozmowy.

223
00:19:24.550 --> 00:19:30.530
Doktor habilitowana Katarzyna Juźwiak-Moskal była dziś gościnią audycji kulturalnych.

224
00:19:31.110 --> 00:19:36.170
Pani doktor jest kuratorką wystawy Henryk Lula, ceramika, sztuka materii.

225
00:19:36.770 --> 00:19:40.230
Te ekspozycje mogą Państwo jeszcze zobaczyć do 19 maja

226
00:19:40.230 --> 00:19:42.410
w zachęcie Narodowej Galerii Sztuki.

227
00:19:42.530 --> 00:19:44.730
Serdecznie polecamy, a ja bardzo dziękuję.

228
00:19:44.950 --> 00:19:48.650
Ja również bardzo dziękuję i bardzo serdecznie zapraszam na wystawę.

229
00:19:48.750 --> 00:19:49.570
Warto zobaczyć.

230
00:19:49.570 --> 00:19:54.990
Audycje kulturalne w dobrym tonie.