WEBVTT

1
00:00:01.390 --> 00:00:05.170
Audycje kulturalne w dobrym tonie.

2
00:00:05.410 --> 00:00:25.890
Dzień dobry Państwu. Zapraszam na kolejny odcinek cyklu Dekady Nowoczesności, który dzisiaj będzie chyba szczególnie nowoczesny, jeśli tak można powiedzieć, bo będziemy rozmawiać o budynku, który nie tylko nie ma zupełnie braci i sióstr w polskiej architekturze,

3
00:00:25.890 --> 00:00:43.310
jest jedynym w swoim rodzaju, ale również powstał, czy też inspiracją dla niego były wydarzenia, które chyba do dzisiaj uważamy za wyjątkowo nowoczesne i niepowtarzalne, jak na razie przynajmniej w dziejach świata.

4
00:00:43.310 --> 00:00:58.050
Oczywiście mam tu na myśli wyścig o to, kto pierwszy poleci w kosmos i kto pierwszy wyląduje na Księżycu i kto pierwszy ten kosmos podbije, zdobędzie, obejrzy, dotknie i opowie o tym nam, ziemianom.

5
00:00:58.050 --> 00:01:14.890
Już w połowie lat 50. USA i Związek Radziecki ten wyścig rozpoczęły. Oczywiście tutaj Polska była co najwyżej obserwatorką tych wszystkich wydarzeń, ale były to wydarzenia na tyle istotne dla świata i na tyle ekscytujące, myślę przede wszystkim dla ludzi,

6
00:01:14.890 --> 00:01:34.730
że oczywiście cały świat ten wyścig dwóch mocarstw obserwował i cały świat emocjonował się tak naprawdę tym, że oto ludzkość być może będzie w stanie ten kosmos zdobyć i obejrzeć od środka, a nie tylko od dołu jak do tej pory.

7
00:01:34.730 --> 00:01:51.530
Emocje związane z tymi wszystkimi wydarzeniami relacjonowanymi bardzo szeroko przez media w latach 60. Emocje z tym związane zaowocowały również budynkami, które powiedzmy wpisują się w ten nurt fascynacji kosmosem,

8
00:01:51.970 --> 00:02:03.470
jakichś takich emocji czy też ekscytacji związanej z tym, że życie na Ziemi może zyskać nowe oblicze w postaci tego, że troszeczkę się rozszerzy poza tylko naszą planetę.

9
00:02:03.470 --> 00:02:10.830
Oczywiście katowicki spodek, bo jak się w niej państwo domyślicie, to on jest bohaterem naszego dzisiejszego odcinka.

10
00:02:11.210 --> 00:02:18.350
Katowicki spodek nie jest tylko i wyłącznie budowlą mającą na celu materializację fascynacji kosmosem.

11
00:02:18.490 --> 00:02:29.630
Tutaj znaczeń i treści i wyjątkowości w tym budynku jest dużo więcej. Zaraz je wszystkie tutaj albo część przynajmniej postaram się przytoczyć i opowiedzieć i pokazać.

12
00:02:29.630 --> 00:02:45.910
Natomiast rzeczywiście ten trend czy też to wielkie, niezwykłe zjawisko technologiczno-polityczno-społeczne, jakim były próby podboju kosmosu, również tutaj swój jakiś taki ślad zostawiły w bryle tej budowli.

13
00:02:45.910 --> 00:02:54.310
O tym, żeby w Katowicach zbudować ogromny obiekt sportowo-widowiskowy mówiło się już w latach pięćdziesiątych.

14
00:02:54.430 --> 00:03:03.830
Myślę, że tutaj bardzo istotną informacją jest to, że Katowice w okresie PRL-u, szczególnie w tym wczesnym okresie PRL-u, były bardzo ważnym miastem.

15
00:03:03.830 --> 00:03:16.670
To było miasto, które nazywano przemysłową stolicą Polski i ten Górny Śląsk odzyskany, zdobyty, jeśli tak można powiedzieć, wydarty Niemcom przed II wojną światową,

16
00:03:16.910 --> 00:03:26.770
to jako takie zagłębie właśnie przemysłu wielkiego, ważnego, bardzo istotnego też dla gospodarki kraju przemysłu, jakby był oczkiem w głowie władz.

17
00:03:26.770 --> 00:03:35.930
I Katowice, które są stolicą tego regionu, no oczywiście w związku z tym były takim podwójnym oczkiem w głowie całej władzy komunistycznej w Polsce.

18
00:03:36.150 --> 00:03:43.130
I Katowice rozbudowywały się w znaczący widowiskowy sposób w latach sześćdziesiątych.

19
00:03:43.230 --> 00:03:50.790
I to, żeby zbudować tamtą wielką halę widowiskową było częścią tego projektu, było częścią założenia mówiącego o tym,

20
00:03:50.790 --> 00:04:00.330
że Katowice mają być wzorem nowoczesności dla całego kraju, ze względu na to właśnie, że na przemysł kładziono w Polsce wtedy bardzo duży nacisk

21
00:04:00.330 --> 00:04:07.490
i ten przemysł miał owocować również bardzo nowoczesnym miastem, które w oparciu o ten przemysł po prostu powstaje.

22
00:04:07.630 --> 00:04:15.550
Tak jak wspomniałam, w Katowicach w latach sześćdziesiątych buduje się bardzo dużo, szczególnie spektakularnym, do dzisiaj myślę, że robiącym wielkie wrażenie.

23
00:04:15.550 --> 00:04:23.530
Projektem była właśnie przebudowa centralnej części Katowic. Katowice były od początku istnienia miastem przemysłowym.

24
00:04:23.990 --> 00:04:31.550
Były miastem dość młodym, powstałym de facto w XIX wieku, kiedy właśnie tam zaczął rozwijać się przemysł, kiedy odkryto złoża węgla.

25
00:04:32.270 --> 00:04:39.330
Powstawały tam kopalnie i tak dalej. To było młode miasto, które oczywiście posiadało XIX-wieczną zabudowę,

26
00:04:39.330 --> 00:04:47.550
natomiast w drugiej połowie XX wieku ta zabudowa, jeszcze oczywiście na dodatek ze względu na to, że była budowana głównie przez niemieckich przemysłowców,

27
00:04:47.890 --> 00:04:55.270
nie cieszyła się szacunkiem, nie cieszyła się popularnością i tutaj władze PRL-u próbowały, jak się okazuje, dość skutecznie,

28
00:04:55.410 --> 00:05:02.450
jakby zmienić oblicze tego miasta na rzecz właśnie przemienienia go w taką modernistyczną metropolię,

29
00:05:02.450 --> 00:05:06.510
opartą właśnie o wielki przemysł rozwijający się dookoła.

30
00:05:07.010 --> 00:05:14.610
I to właśnie w latach 60-tych Aleja Korfantego, Rynek i Rondo, czyli ten taki ciąg główny, centralny ciąg Katowic,

31
00:05:14.750 --> 00:05:19.930
zmienia bardzo radykalnie swoje oblicze. Powstają tam supernowoczesne, na owe czasy, obiekty.

32
00:05:20.310 --> 00:05:24.010
Obiekty bez precedensu w innych częściach kraju.

33
00:05:24.010 --> 00:05:34.130
Powstaje superjednostka, gigantyczny budynek mieszkalny, powstaje separator budowany w oparciu o bardzo nowoczesną konstrukcję,

34
00:05:34.650 --> 00:05:41.210
powstają hotele Katowice i Silesia, wieżowce, no też nie było wieżowców hotelowych wtedy w Polsce.

35
00:05:41.470 --> 00:05:47.090
Powstają również niestety już nieistniejące pałac ślubów i pawilon meblowy,

36
00:05:47.090 --> 00:05:53.590
czyli takie bardzo, bardzo nowoczesne, przeszklone pawilony, niezbyt duże, całkowicie przeszklone,

37
00:05:54.010 --> 00:05:59.930
wyposażone w dekoracje z mozaik lub z takich barwnych posadzek.

38
00:06:00.110 --> 00:06:05.170
Te pawilony, bardzo interesujące jeśli chodzi o architekturę, niestety zostały już rozebrane,

39
00:06:05.330 --> 00:06:09.450
więc tego elementu nowoczesnego centrum Katowic już nie zobaczymy,

40
00:06:09.510 --> 00:06:15.570
no ale cała reszta budynków cały czas istnieje i cały czas modernistyczne założenie centrum Katowic

41
00:06:15.570 --> 00:06:21.110
jest czytelne w przestrzeni tego miasta i oczywiście no wisienką na torcie,

42
00:06:21.210 --> 00:06:25.150
czy też ukoronowaniem tego całego założenia była hala Spodek.

43
00:06:25.370 --> 00:06:30.330
To ona jest najbardziej efektownym z tych klocków, które składają się na centrum Katowic

44
00:06:30.330 --> 00:06:35.730
i ona rzeczywiście robi największe wrażenie i myślę, że do dzisiaj jest,

45
00:06:36.270 --> 00:06:39.990
no ja bym pokusiła się o stwierdzenie, że chyba jest obok Pałacu Kultury i Nauki

46
00:06:39.990 --> 00:06:42.710
najbardziej rozpoznawalnym polskim budynkiem po prostu.

47
00:06:42.710 --> 00:06:47.790
Również ze względu na swoją bardzo, bardzo nietypową formę i bardzo przyjemną funkcję,

48
00:06:47.910 --> 00:06:54.010
bo w Spodku grały różne znane zespoły muzyczne, polscy sportowcy zdobywali medale,

49
00:06:54.250 --> 00:06:58.410
więc działy się tam rzeczy, które wszystkim kojarzą się sympatycznie,

50
00:06:58.530 --> 00:07:02.970
więc też pewnie cała masa osób ma przyjemne wspomnienia związane z tą halą,

51
00:07:03.070 --> 00:07:09.000
faktycznie żyjącą przez całe dekady jako taka jedna z najważniejszych aren wielkich koncertów,

52
00:07:09.000 --> 00:07:12.800
wielkich wydarzeń kulturalnych i wielkich wydarzeń sportowych.

53
00:07:13.040 --> 00:07:16.360
Na halę Spodek rozstrzygnięty był konkurs architektoniczny.

54
00:07:16.600 --> 00:07:21.440
Hala Spodek powstała w latach 1965-71.

55
00:07:21.960 --> 00:07:28.480
Jej głównymi architektami, czy też szefami zespołu projektującego byli Maciej Gintoft i Maciej Krasiński,

56
00:07:28.940 --> 00:07:33.840
natomiast bardzo istotną postacią w tym zespole był Wacław Zalewski,

57
00:07:33.840 --> 00:07:39.860
który opracował konstrukcję tej hali. Wacław Zalewski był chyba najważniejszym,

58
00:07:39.920 --> 00:07:43.260
najbardziej wybitnym konstruktorem w dziejach polskiej architektury

59
00:07:43.260 --> 00:07:47.460
i chyba nie będzie przesadną stwierdzenie, że nie tylko polskiej,

60
00:07:47.700 --> 00:07:54.320
ponieważ kiedy z Polski jakiś czas po zbudowaniu tutaj kilku bardzo spektakularnych obiektów wyjechał,

61
00:07:54.380 --> 00:08:00.240
trafił do USA, gdzie był prawie, że noszony na rękach przez amerykańskich badaczy architektury

62
00:08:00.240 --> 00:08:06.640
jako właśnie ta postać o szczególnych zasługach w rozwoju w ogóle konstrukcji budowlanych.

63
00:08:06.780 --> 00:08:13.480
Każdy jego obiekt poza Spodkiem to między innymi nieistniejący już również warszawski supersam

64
00:08:13.480 --> 00:08:19.740
to ekstremalnie nowoczesne obiekty o niepowtarzalnych walorach konstrukcyjnych.

65
00:08:20.300 --> 00:08:27.020
Był to po prostu inżynier, który potrafił budować tak, jak w tamtym czasie niewielu potrafiło,

66
00:08:27.020 --> 00:08:31.580
myślę, że w całej Europie. Więc tutaj to nazwisko Wacława Zalewskiego jest szczególnie istotne,

67
00:08:31.700 --> 00:08:36.200
ponieważ architekci bez niego raczej nie byliby w stanie zrealizować tej budowli,

68
00:08:36.320 --> 00:08:39.980
ponieważ oczywiście Hala Spodek wygląda z zewnątrz przedziwnie,

69
00:08:40.140 --> 00:08:46.300
ale jeśli się wczytać w opisy konstrukcji tego budynku, robi się jeszcze bardziej przedziwnie,

70
00:08:46.440 --> 00:08:49.340
ponieważ jest to konstrukcja zupełnie wyjątkowa.

71
00:08:49.500 --> 00:08:55.020
Ja oczywiście nie będę tutaj przytaczać technikaliów i tych właśnie zupełnie niezrozumiałych

72
00:08:55.020 --> 00:09:00.780
dla laików rozwiązań inżynieryjnych, w oparciu o które Hala powstała.

73
00:09:00.940 --> 00:09:06.020
Natomiast rzeczywiście to, jak została zbudowana i jakie rozwiązania techniczne

74
00:09:06.020 --> 00:09:11.960
zostały tutaj wprowadzone, jest ewenementem i jest unikalnym zupełnie pomysłem na to,

75
00:09:12.080 --> 00:09:18.400
jak można zbudować obiekt w kształcie odwróconego stożka, lekko pochylony, ogromny,

76
00:09:18.400 --> 00:09:25.800
o pochyłych elewacjach, o planie zbliżonym do koła, w które jednocześnie zostało wewnątrz wpisane

77
00:09:25.800 --> 00:09:29.600
dość tradycyjnie rozplanowane boisko sportowe.

78
00:09:29.860 --> 00:09:34.400
Więc mamy tam do czynienia jeszcze właśnie z przenikającymi się planami takiej amfiteatralnej,

79
00:09:35.140 --> 00:09:41.650
bardzo dużej widowni, z jakby sceną, która jednocześnie spełnia reżim aren sportowych

80
00:09:41.650 --> 00:09:48.270
i aren nadających się do organizowania tam spektakli, wielkich pokazów, koncertów i tak dalej.

81
00:09:48.590 --> 00:09:51.230
Więc tutaj mamy naprawdę bardzo, bardzo dużo funkcji.

82
00:09:51.630 --> 00:09:56.830
Co więcej, w kompleks hali Spodek zostało wpisane nie tylko lodowisko,

83
00:09:57.110 --> 00:10:01.790
czy sala gimnastyczna, czy całe zaplecze takie rehabilitacyjne,

84
00:10:01.970 --> 00:10:06.030
jakby poświęcone opiece nad sportowcami, jeśli tak można powiedzieć.

85
00:10:06.030 --> 00:10:11.950
Jest tam basen, jest tam również hotel, niestety niezbyt tani, ale do dzisiaj funkcjonujący,

86
00:10:12.050 --> 00:10:15.790
więc jeśli ktoś ma ochotę, to do dziś można w tym hotelu nocować.

87
00:10:16.130 --> 00:10:20.530
To są dodatkowe atrakcje, które oferuje wciąż ten obiekt.

88
00:10:20.730 --> 00:10:25.450
Również rozwiązania takie stricte, można powiedzieć formalne, czy też takie wizualne.

89
00:10:25.650 --> 00:10:30.790
Tak jak wspomniałam, no hala Spodek jest ogromna, tam może się pomieścić kilkanaście tysięcy ludzi.

90
00:10:31.310 --> 00:10:36.490
Jednocześnie, jeśli stanie się obok tej budowli z zewnątrz, wcale nie wydaje się ona taka duża.

91
00:10:36.610 --> 00:10:42.410
To, że jest podcięta, że jakby ma ten kształt takiego spotka, po prostu latającego spotka,

92
00:10:42.550 --> 00:10:47.810
z pochyłymi, jakby rozszerzającymi się ku górze elewacjami, czyli ma podcięte,

93
00:10:48.190 --> 00:10:53.830
czy też ma to przyziemie węższe, ma takie ażurowe obejścia dookoła,

94
00:10:53.930 --> 00:11:00.570
jak również fakt, że jest obłożona metalową taką okładziną z takich drobnych płytek, łusek jakby metalowych,

95
00:11:00.790 --> 00:11:05.570
to wszystko powoduje, że ten budynek wydaje się o wiele mniejszy niż jest w rzeczywistości,

96
00:11:05.870 --> 00:11:11.770
no co również oczywiście nie jest dziełem przypadku i również było bardzo głęboko przez architektów przemyślane.

97
00:11:11.950 --> 00:11:16.250
Nie chodziło o to, żeby zbudować tam kolumbrynę, która zajmie całe centrum

98
00:11:16.250 --> 00:11:19.150
i która będzie przytłaczała każdego, kto się znajdzie w pobliżu.

99
00:11:19.150 --> 00:11:25.150
I tutaj jest jeszcze jeden element stanowiący o wyjątkowości tej budowli,

100
00:11:25.590 --> 00:11:31.830
mianowicie coś, co dla mieszkańców każdego innego regionu poza Górnym Śląskiem może być niezrozumiałe,

101
00:11:32.010 --> 00:11:39.150
ale teren Górnego Śląska nie jest wcale terenem bardzo łatwym do wprowadzania tam wielkoskalowej zabudowy,

102
00:11:39.150 --> 00:11:47.190
ponieważ od XIX wieku jest on ryty, czy też był, bo teraz oczywiście to nie jest już przemysł, który się rozwija,

103
00:11:47.310 --> 00:11:50.410
ale w XIX i XX wieku jak najbardziej tak.

104
00:11:50.530 --> 00:11:57.390
Pod ziemią Katowic, jeśli tak można powiedzieć, no po prostu w wielu miejscach były tunele kopalniane

105
00:11:57.390 --> 00:12:04.950
i tereny tak zwanych szkód kopalnianych, czyli tego, że grunt w miastach Górnego Śląska

106
00:12:04.950 --> 00:12:09.070
po prostu jest dużo mniej stabilny niż w innych częściach kraju, ze względu na to,

107
00:12:09.150 --> 00:12:15.270
że właśnie dużo więcej dzieje się tam pod ziemią, nie jest wcale tam łatwo posadowić jakby tak wielki

108
00:12:15.270 --> 00:12:19.890
i tak ciężki budynek i kształt hali spodek jest również z tym związany.

109
00:12:20.510 --> 00:12:25.890
Teren centrum Katowic jest terenem szkód górniczych, szkód pokopalnianych,

110
00:12:25.890 --> 00:12:31.190
związanych z rozwojem tego przemysłu, w związku z czym tu również architekci musieli uwzględnić

111
00:12:31.190 --> 00:12:36.510
pewien rodzaj niestabilności tego terenu, czy też tego, że no nie w każdym miejscu można tam

112
00:12:36.510 --> 00:12:44.270
wbić żelbetowe pale na dowolną głębokość i wszelkie tego typu problemy również spowodowały to,

113
00:12:44.650 --> 00:12:48.210
jak spodek jest osadzony w ziemi, ale również jaki ma kształt.

114
00:12:48.290 --> 00:12:54.930
On po prostu nie mógł być masywną bryłą, bo po prostu no warunki jakby geologiczne,

115
00:12:54.930 --> 00:12:57.170
jeśli tak można powiedzieć, po prostu na to nie pozwalały.

116
00:12:57.250 --> 00:13:03.970
Więc tutaj te dziesiątki tak naprawdę uwarunkowań, bo jeszcze inne pewnie można by tutaj wymienić,

117
00:13:04.090 --> 00:13:09.470
te dziesiątki uwarunkowań, wszystkie one oddziałały na to, jak ten obiekt dzisiaj wygląda,

118
00:13:09.570 --> 00:13:12.910
jaką ostatecznie otrzymał formę i również, no nie trudno się domyślić,

119
00:13:12.910 --> 00:13:17.830
jak ogromnym były wyzwaniem zarówno dla architektów, jak i dla konstruktora tworzącego

120
00:13:17.830 --> 00:13:24.150
strukturę tego budynku, która do dzisiaj ma się wyśmienicie i oczywiście mimo nietypowego kształtu

121
00:13:24.150 --> 00:13:29.690
budynek funkcjonuje i nie spotkały go żadne konstrukcyjne kłopoty do dzisiaj,

122
00:13:29.910 --> 00:13:33.990
mimo tego, że już grubo ponad pół wieku minęło od jego powstania.

123
00:13:34.090 --> 00:13:39.370
Oczywiście również fakt budowy hali spodek w tej przestrzeni właśnie tego nowoczesnego,

124
00:13:39.530 --> 00:13:44.770
modernistycznego centrum miasta miał związek z samym planem jakby urbanistycznym

125
00:13:44.770 --> 00:13:49.770
stworzonym wokół niego. Obok Spodka powstało bardzo rozległe rondo,

126
00:13:50.090 --> 00:13:54.890
a po drugiej stronie szerokiej, powiedzmy, ale i dzisiaj takiej trasy szybkiego ruchu,

127
00:13:54.990 --> 00:13:59.470
niestety dość szkodliwej urbanistycznie dla miasta, po drugiej stronie Spodka

128
00:13:59.470 --> 00:14:04.070
powstał plac, myślę, że tutaj też warto przy tej okazji przywołać tą realizację,

129
00:14:04.190 --> 00:14:08.510
bo ona myślę, że do dzisiaj jakoś z halą spodek harmonizuje,

130
00:14:08.610 --> 00:14:13.170
czyli wielki plac z posadowionym na środku pomnikiem Powstańców Śląskich.

131
00:14:13.170 --> 00:14:17.370
Bardzo wyjątkowa realizacja, niezwykle efektowna,

132
00:14:17.970 --> 00:14:22.310
stworzona przez architekta Wojciecha Zabłockiego i rzeźbiarza Gustawa Zemłę.

133
00:14:23.030 --> 00:14:27.190
Również to założenie pomnika Powstańców Śląskich było jakoś tam

134
00:14:27.190 --> 00:14:31.250
z istnieniem hali spodek i z tą dużą taką otwartą przestrzenią

135
00:14:31.250 --> 00:14:35.950
w środku miasta związane i te dwie przestrzenie miały na siebie oddziaływać.

136
00:14:36.130 --> 00:14:39.430
Niestety, czy też stety, jest to pewnie proces naturalny,

137
00:14:39.430 --> 00:14:43.650
miasta się rozwijają, rozbudowują, zmieniają i również okolice

138
00:14:43.650 --> 00:14:47.610
Spodka w ostatnich latach, czy też w ostatnich dekadach zmieniły się

139
00:14:47.610 --> 00:14:51.870
dosyć znacząco. Jak pewnie większość z Państwa doskonale wie,

140
00:14:52.090 --> 00:14:56.690
obok Spodka na terenie dawnej kopalni Katowice powstał wielki kompleks

141
00:14:56.690 --> 00:15:01.070
obiektów kulturalnych. W zabudowaniach samej kopalni powstało

142
00:15:01.070 --> 00:15:05.730
Muzeum Śląskie. Tuż obok wyrosła siedziba Narodowej Orkiestry Symfonicznej

143
00:15:05.730 --> 00:15:09.950
Polskiego Radia. Jeszcze bliżej Spodka powstało Międzynarodowe Centrum

144
00:15:09.950 --> 00:15:13.610
Kongresowe, więc te nowoczesne, zbudowane w ostatnich latach obiekty

145
00:15:13.610 --> 00:15:17.390
zmieniły oblicze tej okolicy, w której spodek istnieje.

146
00:15:18.090 --> 00:15:23.130
Najbardziej w tę przestrzeń zaingerowały zbudowane dosłownie w ostatnich latach

147
00:15:23.130 --> 00:15:28.850
dwa ogromne biurowce, które są oczywiście emanacją nowoczesnych czasów

148
00:15:28.850 --> 00:15:33.030
dzisiejszych naszych współczesności i pewnie nie ma się co obrażać na to,

149
00:15:33.030 --> 00:15:37.270
że one powstały, bo i takie budynki w miastach rozwijających się są potrzebne.

150
00:15:37.390 --> 00:15:41.430
Natomiast myślę, że one w największym stopniu zaingerowały w to modernistyczne

151
00:15:42.090 --> 00:15:48.130
założenie lat sześćdziesiątych tego wielkiego centrum takiego śródmiejskiego ciągu,

152
00:15:48.290 --> 00:15:53.050
którego no spodek zawsze był uwieńczeniem, czy też takim ukoronowaniem.

153
00:15:53.250 --> 00:15:57.710
Tak był zaprojektowany. Dzisiaj te nowe dwa biurowce, które wyrosły obok,

154
00:15:57.830 --> 00:16:02.450
no jakby zaburzyły tą oś widokową i one zdecydowanie dominują nad całą okolicą.

155
00:16:02.450 --> 00:16:09.910
I również spodek przy nich wydaje się jeszcze mniejszy i taki może troszkę przytłoczony

156
00:16:09.910 --> 00:16:14.210
tą komercyjną nową zabudową. No ale taki jest los architektury,

157
00:16:14.290 --> 00:16:19.630
że ona reaguje na zmieniające się czasy i po prostu czasami coś tracimy

158
00:16:19.630 --> 00:16:23.030
na rzecz tego, żeby coś zyskać, bo po prostu nie ma się co obrażać

159
00:16:23.030 --> 00:16:27.550
na fakt, że miasta muszą się rozwijać. Ale pewnie warto pamiętać

160
00:16:27.550 --> 00:16:31.870
i warto mieć świadomość, jak niezwykłą realizacją jest katowicki spodek,

161
00:16:31.970 --> 00:16:36.730
jak wiele wpłynęło na jego kształt i umiejscowienie elementów,

162
00:16:36.810 --> 00:16:39.850
no bardzo istotnych tak dla rozwoju polskiej architektury,

163
00:16:40.050 --> 00:16:43.890
jak i urbanistyki, jak i kultury myślę w ogóle.

164
00:16:44.110 --> 00:16:48.310
Jest on jakimś zapisem bardzo niezwykłego momentu w historii.

165
00:16:48.310 --> 00:16:53.450
I jeżeli by go jeszcze wpleść właśnie w ten wyścig ukoronowany lądowaniem

166
00:16:53.450 --> 00:16:58.790
na księżycu w 69 roku, no to również jest spodek materializacją pewnych emocji,

167
00:16:58.910 --> 00:17:02.130
które po prostu toczyły się wtedy na całym świecie, a nie tylko w Polsce.

168
00:17:02.310 --> 00:17:07.850
W kolejnym odcinku za tydzień zmienimy nieco nastrój i skupimy się na tym,

169
00:17:07.870 --> 00:17:12.350
co z architekturą PRL-u chyba wszystkim nam kojarzy się najsilniej,

170
00:17:12.350 --> 00:17:18.430
czyli z osiedlami mieszkaniowymi i zabudową z wielkopłytowych prefabrykatów.

171
00:17:18.570 --> 00:17:19.670
Bardzo zapraszam.