WEBVTT

1
00:00:01.420 --> 00:00:05.100
Audycje kulturalne w dobrym tonie.

2
00:00:05.590 --> 00:00:12.560
To są audycje kulturalne, podcast Narodowego Centrum Kultury przy mikrofonie Aleksandra Galant.

3
00:00:12.780 --> 00:00:20.900
Blisko 100 obiektów architektonicznych, 57 miejscowości oraz 90 polskich zespołów i pracowni architektonicznych.

4
00:00:21.000 --> 00:00:28.520
Te liczby robią wrażenie, zwłaszcza jeżeli wyobrazimy sobie, że wszystko znalazło się na mapie mozaika lokalnych tożsamości.

5
00:00:28.520 --> 00:00:32.900
To jest mapa przygotowana przez Narodowy Instytut Architektury i Urbanistyki.

6
00:00:33.060 --> 00:00:40.220
Już w tym krótkim wstępie pojawiło się sporo liczb, sporo nazw, sporo instytucji, ale to wszystko wydaje mi się, że warto rozwikłać.

7
00:00:40.300 --> 00:00:53.180
Po tym rozwikłaniu okaże się, że mówimy o działaniu, które podkreśla, kształtuje, ale też buduje to, kim jesteśmy, jak odnajdujemy się w miejscu, w którym żyjemy, dorastamy, z którym najzwyczajniej w świecie wiążemy swoje życie.

8
00:00:53.180 --> 00:01:07.000
Kiedy myślimy o tym, kim jesteśmy, co tworzy te grupy, z którymi się identyfikujemy, pewnie myślimy o czynniku społecznym, czynniku kulturowym, ale czy zawsze pamiętamy o tym, że to, co nas otacza w znaczeniu architektury i urbanistyki, także ma znaczenie?

9
00:01:07.160 --> 00:01:16.340
Dlatego cieszę się, że zaproszenie do dzisiejszej rozmowy przyjęła Marta Baranowska z działu promocji i komunikacji Narodowego Instytutu Architektury i Urbanistyki.

10
00:01:16.460 --> 00:01:19.320
Bardzo się cieszę, że przyjęłaś zaproszenie do audycji kulturalnych.

11
00:01:19.320 --> 00:01:23.380
Cześć, dziękujemy bardzo za zainteresowanie mozaiką i za zaproszenie.

12
00:01:23.520 --> 00:01:28.460
Jak wy, jako Narodowy Instytut Architektury i Urbanistyki, tę lokalną tożsamość definiujecie?

13
00:01:29.040 --> 00:01:42.300
Wydaje mi się, że interpretujemy ją, jak ona jest powszechnie rozumiana, czyli lokalna tożsamość jako pewnego rodzaju specyfika związana z konkretnym, no też regionem, miejscem, ale też budowanie relacji z miejscem,

14
00:01:42.300 --> 00:01:50.060
czyli kształtowanie przynależności do tego miejsca i takie świadome pogłębianie wiedzy na temat tego miejsca, z którego pochodzimy.

15
00:01:50.160 --> 00:02:00.400
Więc tu myślę, że mamy takie dosyć powszechne rozumienie, natomiast rzeczywiście gdzieś w centrum naszych zainteresowań jest architektura i urbanistyka, ale też w rozumieniu kształtowania przestrzeni do życia po prostu.

16
00:02:00.400 --> 00:02:10.460
I tę lokalną tożsamość pokazujemy poprzez różnego rodzaju obiekty i przestrzenie, które albo stwarzają warunki do wymiany też, do kształtowania relacji w tym lokalnym wymiarze,

17
00:02:10.600 --> 00:02:19.800
albo gdzieś opowiadają o historii miejsca na przykład i to również jest wkład w budowanie czy w taką kontynuację, takie snucie opowieści tak naprawdę o miejscu.

18
00:02:19.960 --> 00:02:30.280
Nie chciałabym wchodzić za nadto w kwestie socjologiczne, bo zakładam, że to socjologowie zgłębiają dokładnie te procesy, które decydują o tym, że z jakimś miejscem się identyfikujemy albo nie.

19
00:02:30.400 --> 00:02:35.100
Ale może zgodzisz się powiedzieć właśnie w jaki sposób na to wpływa architektura.

20
00:02:35.520 --> 00:02:42.760
Wyście wyodrębnili kilkadziesiąt lokalizacji w kilkudziesięciu polskich miastach i zastanawiam się według jakiego klucza to się działo.

21
00:02:42.940 --> 00:02:48.200
Dlaczego na przykład otworzę mapę, bo przyniosła się ich kilka do nas tutaj, do Narodowego Centrum Kultury.

22
00:02:48.320 --> 00:02:58.040
W jaki sposób na przykład Centrum Aktywności Lokalnej w Rybniku albo Księży Młyn w Łodzi mogą wpływać na to, że te miasta, jeżeli w nich mieszkamy, wychowujemy się,

23
00:02:58.040 --> 00:03:01.380
ułatwiają nam czy sprawiają, że zaczynamy się z nimi identyfikować.

24
00:03:01.540 --> 00:03:09.040
Akurat powiedziałeś dwa takie przykłady różnorodne, które pozwolą mi odpowiedzieć w ten sposób, żeby ująć tak naprawdę dwa wątki,

25
00:03:09.180 --> 00:03:15.880
które wyraża architektura taka właśnie, która wzmacnia też tworzenie lokalnej tożsamości czy też więzi.

26
00:03:15.880 --> 00:03:23.760
No i właśnie to centrum, jak sama nazwa wskazuje, Centrum Aktywności Lokalnej w Rybniku jest zresztą projekt, który został doceniony także na arenie międzynarodowej.

27
00:03:23.900 --> 00:03:29.880
Był na takiej liście nominacji do nagrody Misa van der Rohe. To jest takie dosyć ważne międzynarodowe wyróżnienie architektoniczne.

28
00:03:30.700 --> 00:03:36.980
I wracając trochę do twojego pytania, klucz doboru tych miejsc i obiektów był taki, aby pokazać różnorodność.

29
00:03:36.980 --> 00:03:46.120
To myślę, że dla nas było kluczowe, aby starać się ująć właściwie całą Polskę i pokazać, że de facto ta tożsamość w wymiarze narodowym,

30
00:03:46.220 --> 00:03:53.240
chociaż używam tego określenia z takim lekkim przymrużeniem może, jest to suma tak naprawdę tych naszych lokalnych tożsamości.

31
00:03:53.320 --> 00:03:58.540
To jest bardzo istotne, aby też otwierać się na tę różnorodność i na różnorodność i na inność.

32
00:03:58.660 --> 00:04:06.540
W pewnym sensie można powiedzieć tych miejsc, które nie są zawsze naszymi, ale mogą również za nimi stać ciekawe i ważne historie,

33
00:04:06.540 --> 00:04:11.020
które razem tworzą tę historię i tożsamość kraju też, w którym żyjemy.

34
00:04:11.180 --> 00:04:15.660
Więc klucz był taki, żeby pokazać te najdalsze zakątki, można powiedzieć, Polski,

35
00:04:15.880 --> 00:04:21.100
więc staraliśmy się dobierać te obiekty z różnych zakątków, z miast dużych i małych

36
00:04:21.100 --> 00:04:26.740
i traktując jednocześnie te duże ośrodki miejskie tak samo jak na mapie, tak samo jak te mniejsze,

37
00:04:27.020 --> 00:04:29.160
a gdzie również powstają ciekawe realizacje.

38
00:04:29.660 --> 00:04:36.500
Drugi aspekt to było popularyzowanie takich obiektów, które w środowisku architektonicznym po prostu zostały w jakiś sposób docenione.

39
00:04:36.540 --> 00:04:41.260
I dla nas osób, które gdzieś tam zajmują się tym, siedzą w tym, jesteśmy obeznani z tym,

40
00:04:41.340 --> 00:04:47.060
że te obiekty, przestrzenie wyrażały jakieś istotne, ważne tendencje też w architekturze.

41
00:04:47.400 --> 00:04:52.620
Natomiast chcielibyśmy stworzyć jakąś taką platformę do upowszechnienia tak naprawdę wiedzy o takich obiektach,

42
00:04:52.760 --> 00:04:55.420
które gdzieś były ważne, tak jak to nazywamy, i przełomowe.

43
00:04:55.420 --> 00:05:01.700
Trzeci można powiedzieć aspekt to są obiekty i przestrzenie, które były realizowane, projektowane przez pracownie,

44
00:05:01.860 --> 00:05:07.080
ale też architektów, takich liderów, liderki działające również lokalnie, którzy są ważni,

45
00:05:07.200 --> 00:05:11.520
czy wnoszą coś nowego, wartościowego do takiej debaty architektonicznej polskiej.

46
00:05:11.600 --> 00:05:16.340
No i właśnie akurat Centrum Aktywności Lokalnej w Rybniku, tak jak wiedziałam, to jest obiekt doceniony.

47
00:05:16.460 --> 00:05:19.100
Rybnik założył też stworzenie sieci takich centrów.

48
00:05:19.100 --> 00:05:24.780
To są miejsca, które gdzieś stwarzają warunki do takiego życia, można powiedzieć, społecznego, rekreacji.

49
00:05:24.880 --> 00:05:28.300
To są takie bardzo minimalistyczne pawilony z przestrzenią pomiędzy nimi,

50
00:05:28.500 --> 00:05:32.080
w których dzieją się różne działania edukacyjne, też animacyjne,

51
00:05:32.160 --> 00:05:36.460
a z kolei, tak jak wymieniłaś po drugiej stronie, obiekt, który gdzieś to był Księży Młyn, prawda?

52
00:05:36.540 --> 00:05:37.200
Księży Młyn w Łodzi.

53
00:05:37.200 --> 00:05:41.280
Księży Młyn, tak, w Łodzi. To jest z kolei coś, co można by wpisać w taki nurt rewitalizacji

54
00:05:41.280 --> 00:05:45.840
i to akurat jest taka praca z tą lokalną tożsamością poprzez architekturę,

55
00:05:45.840 --> 00:05:49.280
która odwołuje się po prostu do historii miejsca czy do kontekstu.

56
00:05:49.340 --> 00:05:51.040
Więc to jest ten drugi wymiar, można powiedzieć.

57
00:05:51.240 --> 00:05:56.260
Wydaje mi się, że też taki bardzo ważny wątek projektu, o którym rozmawiamy, to jest datowanie.

58
00:05:56.380 --> 00:06:02.120
To znaczy już na pierwszej stronie mapy czytamy, że to są przykłady obiektów architektonicznych

59
00:06:02.120 --> 00:06:07.520
i rozwiązań przestrzeni wspólnych powstałych po 1989 roku.

60
00:06:07.560 --> 00:06:11.040
Mówimy więc o tych czasach przełomu, o zmianie ustroju.

61
00:06:11.040 --> 00:06:16.380
No ogólnie można powiedzieć o momencie bardzo dużej zmiany, zarówno tej politycznej, gospodarczej, społecznej,

62
00:06:16.440 --> 00:06:17.460
no pod każdym względem.

63
00:06:17.620 --> 00:06:20.400
Dlaczego akurat ten okres, te kilka dekad badacie?

64
00:06:20.520 --> 00:06:22.280
Dlaczego im się przeglądacie?

65
00:06:22.360 --> 00:06:25.500
My jako Instytut zajmujemy się głównie architekturą powojenną,

66
00:06:25.660 --> 00:06:31.100
a najmniej tak naprawdę mamy takich działań, które dotyczą architektury takiej najnowszej.

67
00:06:31.180 --> 00:06:35.940
I akurat mozaika, tak jak zresztą projekt wystawienniczy tożsamość co lat polskiej architektury,

68
00:06:35.940 --> 00:06:43.000
on wprawdzie dotyczył też tych dekad wcześniejszych, no ale nadal powstawał w kontekście jednak tej współczesnej architektury.

69
00:06:43.160 --> 00:06:51.920
I mozaika gdzieś, można powiedzieć, wpisuje się w taką lukę, być może czy nasz głos właśnie w popularyzowanie też tej architektury współczesnej.

70
00:06:52.040 --> 00:06:57.440
W zeszłym roku też organizowaliśmy cykl spacerów z architektami, architektkami po współczesnych przestrzeniach.

71
00:06:57.520 --> 00:07:02.620
To też jest taki cykl, który jeszcze przed pandemią został zapoczątkowany, do niego teraz wróciliśmy.

72
00:07:02.620 --> 00:07:07.680
I także w ramach mozaiki będziemy tworzyć taki cykl spacerów oraz spotkań.

73
00:07:07.800 --> 00:07:14.760
Myślimy o tych spacerach i o spotkaniach, takiej platformie do wymiany, do rozmowy, po prostu o tej jakości naszej przestrzeni wspólnej.

74
00:07:15.240 --> 00:07:20.800
Jak się czujemy w tych przestrzeniach, jak one z perspektywy projektantów i projektantek były tworzone,

75
00:07:20.900 --> 00:07:24.840
jak z kolei osoby, które je odwiedzają, jak je odbierają, w jaki sposób z nich skorzystają.

76
00:07:25.300 --> 00:07:31.820
Wracając jeszcze do tej cezury czasowej, nie powiedziałam tego wcześniej, przywołując te klucze, którymi się kierowaliśmy.

77
00:07:31.820 --> 00:07:34.780
Rzeczywiście tych obiektów mogłoby być dużo więcej.

78
00:07:35.080 --> 00:07:41.840
I tutaj też trochę ograniczenie formatu i to właśnie, że chcieliśmy się wyważyć rozlokowanie, powiedzmy, tych przestrzeni po całej Polsce,

79
00:07:41.900 --> 00:07:46.240
czy też zaakcentowanie tych najważniejszych, można powiedzieć, projektantów i projektantek.

80
00:07:46.380 --> 00:07:47.860
Tych obiektów mogłoby być dużo więcej.

81
00:07:47.860 --> 00:07:51.880
I potrzebowaliśmy też jakiejś takiej cezury czasowej, która pozwoli stworzyć jakieś ramy.

82
00:07:52.060 --> 00:07:56.480
I jednocześnie ta cezura tej transformacji, ona nie jest w gruncie rzeczy taka ostra.

83
00:07:56.600 --> 00:08:00.280
To nie jest tak, że coś się dokładnie zadziało, czy zmieniło w tym jednym roku.

84
00:08:00.380 --> 00:08:07.820
To jest tak naprawdę jakiś symboliczny rok, ale który mówi też o napływie nowych idei, też nowych możliwości,

85
00:08:08.320 --> 00:08:14.280
zmianie w ogóle gospodarki, w jakiej funkcjonujemy i to, w jaki sposób to się odbija w architekturze i przestrzeni, w której żyjemy.

86
00:08:14.280 --> 00:08:18.980
Czyli do kogo też ta przestrzeń należy de facto, tak? Trochę zmienił się ten nasz system polityczno-społeczny,

87
00:08:19.060 --> 00:08:22.320
więc trochę na innych zasadach kształtowana jest architektura.

88
00:08:22.500 --> 00:08:27.520
My tutaj głównie skupiamy się na tych obiektach użyteczności publicznej, edukacyjnych.

89
00:08:27.620 --> 00:08:33.500
Oczywiście zdarzają się wyjątki, ale też dlatego, że chcieliśmy po prostu oddać różnorodność

90
00:08:33.500 --> 00:08:39.360
i pokazać jednak te ważne i przełomowe obiekty i czasami po prostu nie mogliśmy czegoś pominąć.

91
00:08:39.360 --> 00:08:46.760
Nawet jeżeli było biurowcem albo innego typu obiektem handlowym nawet, a nie stricte takim, który służy na przykład celom publicznym.

92
00:08:52.680 --> 00:08:59.920
Bardzo się cieszę, bo mam możliwość przywołania mojego ukochanego przykładu, mianowicie budynku biurowca Solpolu we Wrocławiu.

93
00:09:00.080 --> 00:09:07.720
To jest obiekt z wielu powodów unikatowych, ale wydaje mi się, że to jest ciekawe o tyle, że to jest pierwszy obiekt, którego już nie ma.

94
00:09:07.720 --> 00:09:12.260
On na początku zeszłego roku, czy tam w pierwszej połowie zeszłego roku został wyburzony.

95
00:09:12.420 --> 00:09:18.140
To się spotkało i z protestami osób, które miały dużą słabość do tej architektury lat dziewięćdziesiątych

96
00:09:18.140 --> 00:09:23.180
i uznają ją także za element naszego dziedzictwa, który wart jest troski, ochrony i obrony.

97
00:09:23.300 --> 00:09:28.080
Z drugiej strony nie jest to stricte obiekt użyteczności publicznej, ogólnodostępny.

98
00:09:28.180 --> 00:09:34.240
To był dom handlowy, tak, ale mający prywatnego właściciela to nie był obiekt typu muzeum, park,

99
00:09:34.240 --> 00:09:37.000
czy jakaś taka przestrzeń otwarta zawsze i dla wszystkich.

100
00:09:37.220 --> 00:09:43.340
No a z trzeciej strony to był obiekt kontrowersyjny, który trochę dzielił, wydaje mi się, przede wszystkim mieszkańców Wrocławia.

101
00:09:43.460 --> 00:09:49.100
To jest właściwie jedyny obiekt, który ma datę narodzin i datę śmierci na tej mapie.

102
00:09:49.260 --> 00:09:54.440
Pozostałe obiekty istnieją, mają się dobrze, a co więcej wydaje mi się, że przechodzą również pewne zmiany i modernizacje.

103
00:09:54.520 --> 00:09:57.660
Tak, tak. Zdarza się tak właśnie, że też zmieniają trochę funkcje.

104
00:09:57.960 --> 00:10:00.480
Solpol akurat należy do takich wyjątków, można powiedzieć.

105
00:10:00.580 --> 00:10:04.100
Drugi taki wyjątek to jest dotleniacz na Placu Grzybowskim w Warszawie.

106
00:10:04.240 --> 00:10:08.060
To jest obiekt, który miał charakter taki tymczasowy, współcześnie on nie istnieje,

107
00:10:08.100 --> 00:10:10.980
ale powiedzmy był inspiracją do zmiany generalnie tamtej przestrzeni.

108
00:10:11.320 --> 00:10:15.800
Natomiast Solpol jako obiekt, który rzeczywiście wzbudził bardzo dużą taką dyskusję,

109
00:10:15.960 --> 00:10:17.560
tak jak mówisz, też trochę podzielił.

110
00:10:17.720 --> 00:10:21.980
Natomiast nie mogliśmy go też pominąć z uwagi na to, jakie miał znaczenie w wyrażaniu,

111
00:10:22.020 --> 00:10:25.120
można powiedzieć, takiego języka postmodernistycznego w architekturze.

112
00:10:25.240 --> 00:10:28.220
No i również zaangażował mocno społeczność w obronę.

113
00:10:28.220 --> 00:10:33.000
Jedna strona medalu to jest udział aktywistów, architektów, urbanistów,

114
00:10:33.100 --> 00:10:38.680
ale druga strona to jest, wydaje mi się, to zaangażowanie ludzi, którzy są mieszkańcami Wrocławia

115
00:10:38.680 --> 00:10:43.840
i jakieś mają wyobrażenia na temat tego, jak te ulice mają czy też mogą wyglądać.

116
00:10:43.840 --> 00:10:48.640
Pewnie ten obiekt skumulował jakieś oczekiwania, potrzeby, stał się symbolem po prostu.

117
00:10:48.860 --> 00:10:55.720
I oczywiście historycy architektury, czy też krytycy architektury bardzo podkreślali jego właśnie umiejętne wpisanie.

118
00:10:55.880 --> 00:11:00.900
Więc tutaj też za tym takim poruszeniem, można powiedzieć, stało całkiem sporo argumentów merytorycznych,

119
00:11:00.940 --> 00:11:02.440
aby tego po prostu nie robić.

120
00:11:02.580 --> 00:11:07.180
To poruszenie miało taką podbudowę merytoryczną akurat w tym wypadku na pewno.

121
00:11:07.500 --> 00:11:13.540
Solpol to jest zaledwie jeden z kilkudziesięciu obiektów, które możemy znaleźć na mapie.

122
00:11:13.540 --> 00:11:15.640
Mozaika Lokalnych Tożsamości.

123
00:11:16.000 --> 00:11:21.140
Rozmawiamy o tym, co się na niej znajduje, w jaki sposób te obiekty, te założenia zostały wyodrębnione.

124
00:11:21.280 --> 00:11:25.220
Chciałam cię też zapytać, jaki jest cel tego projektu, stworzenia mapy?

125
00:11:25.320 --> 00:11:29.620
Wiesz, często widzimy jakieś spacerowniki po konkretnych miastach,

126
00:11:29.720 --> 00:11:34.500
albo chociażby po konkretnych krainach geograficznych, które są wyodrębnione na terenie Polski.

127
00:11:34.600 --> 00:11:40.200
Z taką myślą, że ktoś wybierze się w ten region i będzie chciał go poznać, zobaczyć, zwiedzić właśnie z tą mapą.

128
00:11:40.320 --> 00:11:41.780
Ale tutaj mówimy o całej Polsce.

129
00:11:41.780 --> 00:11:45.760
Niektóre regiony są bardziej wysycone tymi kropkami, inne trochę mniej.

130
00:11:45.880 --> 00:11:52.000
Myślisz, że to jest realne, żeby rzeczywiście mieć tą mapę gdzieś blisko siebie, również w wersji elektronicznej,

131
00:11:52.040 --> 00:11:58.620
bo taka też jest dostępna, i podróżować szlakiem tych miejsc, albo chociaż uwzględniając je, podróżując po Polsce?

132
00:11:58.620 --> 00:12:06.940
Mamy taką nadzieję, rzeczywiście, tak jak powiedziałaś, misją naszą, czy takim celem stworzenia tej mapy jest popularyzacja dobrej architektury,

133
00:12:07.120 --> 00:12:12.980
która zapisała się, powiedzmy, w kartach współczesnej polskiej architektury z jakiegoś powodu.

134
00:12:13.140 --> 00:12:19.580
Więc jest to popularyzacja, upowszechnienie obiektów, o których my po prostu zajmując się nimi, częściej z nimi obcujemy.

135
00:12:19.580 --> 00:12:27.860
Natomiast rzeczywiście myślimy o tym jako takim narzędziu podróżniczym, może nawet można by powiedzieć, czy nawet po prostu motywacji do podróży.

136
00:12:27.860 --> 00:12:35.800
I taką równie istotną misją jest właśnie to, co się też w tej nazwie zawiera, czyli lokalna tożsamość, czyli poszukiwanie tych lokalnych tożsamości

137
00:12:35.800 --> 00:12:43.900
i zobaczenie, jak różnorodna jest tak naprawdę Polska, jak trudna historia stoi za jej poszczególnymi fragmentami, regionami

138
00:12:43.900 --> 00:12:53.600
i jak właściwie budowanie własnej tożsamości to jest obcowanie, czy pogłębianie historii, czy poruszanie się szlakiem obiektów, które gdzieś opowiadają historię.

139
00:12:53.600 --> 00:12:58.560
I tak naprawdę z tej sumy tych doświadczeń jesteśmy w stanie sami siebie osadzić.

140
00:12:58.740 --> 00:13:08.340
Niezależnie od tego, z jakiego regionu pochodzimy, to taka otwartość na te inne doświadczenia, inną historię, z innego miejsca gdzieś też nas może wzbogacać.

141
00:13:08.480 --> 00:13:16.780
Myślimy o tym właśnie jako o takiej motywacji po prostu, żeby też najzwyczajniej w świecie podróżować i żyć analogowo, spacerować.

142
00:13:16.780 --> 00:13:25.560
Często te obiekty znajdują się, zwłaszcza w tych mniejszych ośrodkach, czasami są mocno oddalone na przykład od jakiegoś większego miasta, więc wymagają przygotowania jakiejś podróży.

143
00:13:25.620 --> 00:13:35.360
Myślimy o tym w ten sposób, że ten obiekt może być pretekstem po prostu do odbycia jakiejś podróży i poznania też po drodze obszarów o walorach przyrodniczych, krajobrazowych,

144
00:13:35.480 --> 00:13:38.900
ale też takich związanych z dziedzictwem architektonicznym, urbanistycznym.

145
00:13:38.900 --> 00:13:45.860
Poza tym bardzo dużo w ramach takich podróży po Polsce można też odkryć samemu rzeczy, które nie są takie oczywiste.

146
00:13:46.400 --> 00:13:58.480
Może to, co nie wybrzmiało, ale może się wpisuje w naszą misję i cel tego działania, to jest pokazywanie, czy opowieść o architekturze i przestrzeniach wspólnych, nie poprzez zabytki.

147
00:13:58.480 --> 00:14:08.260
Tak jak zazwyczaj, czy jak często nadal gdzieś te obiekty, do których podróżujemy, to jednak są obiekty, które już mają wielowiekową tradycję, są gdzieś osadzone tak mocno,

148
00:14:08.360 --> 00:14:18.820
są zaszufladkowane, wręcz można powiedzieć jako zabytki, a tutaj chcemy pokazać, że też ta współczesna architektura może być motywacją czy pretekstem do podróży,

149
00:14:18.940 --> 00:14:27.140
a nawet jeśli ona się, ta podróż nie wydarzy teraz, ale na przykład ktoś się zapozna z tą mapą, czy coś po prostu go zaciekawi

150
00:14:27.140 --> 00:14:34.260
i nawet za kilka lat będzie w stanie przywołać to, że a, kojarzę, tu jestem w tym regionie i pamiętam, że tu gdzieś był taki obiekt.

151
00:14:34.340 --> 00:14:39.140
To jest działanie takie długofalowe i że ono gdzieś będzie echem odbijać się w lokalnych społecznościach.

152
00:14:39.760 --> 00:14:48.320
Na koniec chciałam cofnąć się w czasie, ale tylko odrobinę, bo tak naprawdę o pięć lat, a myśląc o roku, w którym mapa została wydana, to o cztery.

153
00:14:48.460 --> 00:14:56.340
Ta mapa, którą dzisiaj mam przed sobą, a którą każdy z was może wziąć do ręki, jest poszerzeniem mapy z 2019 roku.

154
00:14:56.340 --> 00:15:03.640
To cofnięcie się i spojrzenie w przeszłość jest również o tyle ważne, że nawiązujemy do wystawy tożsamość 100 lat polskiej architektury,

155
00:15:03.780 --> 00:15:06.720
która wydaje mi się, że była pewnym przyczynkiem do tych wszystkich działań.

156
00:15:06.820 --> 00:15:10.800
Nie chciałabym opowiadać o samej wystawie, dlatego że już jej nie można oglądać.

157
00:15:10.900 --> 00:15:15.900
Natomiast mówimy o tych czterech, pięciu latach, od kiedy pojawiła się pierwsza edycja mapy.

158
00:15:16.020 --> 00:15:23.680
I czy już teraz wy, jako Instytut, możecie mówić o pewnych trendach, czy też zmianach, jakie na przestrzeni tych kilku lat zaistniały?

159
00:15:23.680 --> 00:15:26.700
To był cykl wystaw w 2019 roku.

160
00:15:27.260 --> 00:15:32.820
One były w odstępach czasowych otwierane i na ostatniej, w Katowicach, ta mapa była prezentowana.

161
00:15:33.020 --> 00:15:41.120
I ona wtedy nie zawierała tej cezury czasowej tego roku po 89, tylko gdzieś dotyczyła nawet dwudziestolecia międzywojennego,

162
00:15:41.200 --> 00:15:44.440
bo te 100 lat to był obszar zainteresowania tej całej mapy.

163
00:15:44.540 --> 00:15:46.400
Ponownie te obiekty przejrzeliśmy.

164
00:15:46.620 --> 00:15:51.640
Tak naprawdę jest ich teraz trochę więcej, ale też biorąc pod uwagę wprowadzenie tego roku granicznego,

165
00:15:51.640 --> 00:15:57.780
z niektórych zrezygnowaliśmy i na pewno był to bardzo taki trudny, złożony proces, ta selekcja, która jest teraz.

166
00:15:57.960 --> 00:16:02.600
I często to podkreślamy też, że to nie jest zbiór zamknięty i jest to jakiś wybór.

167
00:16:02.740 --> 00:16:09.080
Natomiast na pewno był on bardzo trudny i czasami po prostu była to kwestia takich kompromisów.

168
00:16:09.200 --> 00:16:10.420
O, w ten sposób można powiedzieć.

169
00:16:10.540 --> 00:16:14.560
Natomiast to, co się zmieniło, rzeczywiście powstało całkiem sporo obiektów,

170
00:16:14.720 --> 00:16:19.870
które w zupełnie inny sposób podchodzą do kształtowania, kiedyś mówiliśmy architektury krajobrazu

171
00:16:19.870 --> 00:16:25.750
i nadal oczywiście tak mówimy, ale oswajamy się z takim z niewartościowaniem przestrzeni

172
00:16:25.750 --> 00:16:30.170
na ładną, brzydką, tak samo na przyrodę powiedzmy zaniedbaną, niezaniedbaną.

173
00:16:30.270 --> 00:16:34.530
Coraz więcej jest w takiej świadomości procesów, jakie zachodzą w przyrodzie

174
00:16:34.530 --> 00:16:40.790
i coraz więcej jest też innego podejścia do kształtowania właśnie relacji pomiędzy obiektami,

175
00:16:40.870 --> 00:16:42.470
a przyrodą można powiedzieć.

176
00:16:42.630 --> 00:16:46.170
I wręcz są takie obiekty, które stwarzają warunki, czy powstały,

177
00:16:46.170 --> 00:16:50.430
tak jak na przykład ten Krawa Przyrodnicza Bobrowisko, czy Centrum Bioróżnorodności w Urwitaucie.

178
00:16:50.490 --> 00:16:55.850
To są obiekty, które opowiadają właśnie, czy stwarzają możliwości do poszerzania wiedzy

179
00:16:55.850 --> 00:16:57.930
i do kontemplowania przyrody.

180
00:16:58.410 --> 00:17:03.330
Widać trochę większą świadomość wpływu architektury na otoczenie

181
00:17:03.330 --> 00:17:08.430
i też takie właśnie inne podejście do kształtowania architektury krajobrazu.

182
00:17:08.550 --> 00:17:12.310
I tutaj chociażby też jest Park Podkopcem Powstania Warszawskiego,

183
00:17:12.310 --> 00:17:15.930
gdzie nawet jest i ścieżka historyczna, i ścieżka tak zwanej czwartej przyrody,

184
00:17:16.110 --> 00:17:19.350
która gdzieś opowiada o takim etapie rozwoju przyrody.

185
00:17:19.510 --> 00:17:25.850
I oswaja właśnie czymś, co kiedyś może byśmy nazwali jakimiś zaniedbanymi chaszczami.

186
00:17:25.990 --> 00:17:29.950
Więcej obiektów architektonicznych, ale też rozwiązań w przestrzeni wspólnych,

187
00:17:30.110 --> 00:17:33.930
które mają wpływ na naszą tożsamość, możecie poznać biorąc do ręki

188
00:17:33.930 --> 00:17:37.010
i zapoznając się z mapą mozaika lokalnych tożsamości,

189
00:17:37.190 --> 00:17:40.570
którą przygotował Narodowy Instytut Architektury i Urbanistyki.

190
00:17:40.570 --> 00:17:44.690
Dzisiaj o niej opowiadała Marta Baranowska z działu komunikacji i promocji

191
00:17:44.690 --> 00:17:48.330
Narodowego Instytutu Architektury i Urbanistyki właśnie.

192
00:17:48.530 --> 00:17:50.390
Bardzo dziękuję Ci za to spotkanie.

193
00:17:50.590 --> 00:17:54.750
I również dziękuję i zapraszamy na naszą stronę do pobierania mapy.

194
00:17:56.490 --> 00:17:59.870
Audycje kulturalne w dobrym tonie.