WEBVTT

1
00:00:01.460 --> 00:00:05.120
Audycje kulturalne. W dobrym tonie.

2
00:00:05.720 --> 00:00:12.160
To są audycje kulturalne, podcast Narodowego Centrum Kultury przy mikrofonie Aleksandra Galant.

3
00:00:12.380 --> 00:00:19.000
Zofia Stryjeńska to jest artystka, która bywa nazywana księżniczką malarstwa polskiego.

4
00:00:19.420 --> 00:00:22.880
Znajomi, przyjaciele nazwali ją ponoć niepokorną Zochą.

5
00:00:23.300 --> 00:00:27.300
Spotkałam się też z określeniem, że mówiono na nią Polska Frida Kahlo.

6
00:00:27.300 --> 00:00:33.400
Zofia Stryjeńska jest postacią nietuzinkową, która budzi emocje nie tylko ze względu na swój charakter,

7
00:00:33.600 --> 00:00:40.460
którym zapisała się na stałe na kartach historii, ale przede wszystkim ze względu na dorobek artystyczny, który po sobie pozostawiła.

8
00:00:40.860 --> 00:00:47.360
Wydaje mi się, że można powiedzieć, że na świat sztuki polskiej bardzo mocno wpłynęła, wielu artystów zainspirowała,

9
00:00:47.420 --> 00:00:55.080
a wiele jej dzieł, nie tylko tych tworzonych na płótnie czy papierze, ale także tych, które ozdabiają fasady budynków czy ich wnętrza,

10
00:00:55.080 --> 00:00:56.900
możemy oglądać do dzisiaj.

11
00:00:57.100 --> 00:01:03.500
Twórczość Zofii Stryjeńskiej w pewnym bardzo charakterystycznym wycinku przybliża wystawa Zofia Stryjeńska.

12
00:01:03.600 --> 00:01:05.800
Tajemnicze i radosne opowieści.

13
00:01:05.960 --> 00:01:09.160
To jest wystawa, którą można oglądać w Muzeum w Gliwicach,

14
00:01:09.400 --> 00:01:14.120
a która powstała dzięki współpracy tejże placówki z Muzeum Narodowym w Krakowie.

15
00:01:14.260 --> 00:01:18.700
Kuratorzy tej wystawy to pani Patrycja Gwoździewicz z Muzeum w Gliwicach,

16
00:01:19.020 --> 00:01:22.780
a także pan Światosław Lenartowicz z Muzeum Narodowego w Krakowie.

17
00:01:22.780 --> 00:01:28.400
Pan Lenartowicz jest nie tylko kuratorem, ale także znawcą i badaczem twórczości stryjeńskiej.

18
00:01:28.560 --> 00:01:33.520
I to właśnie on dzisiaj o twórczości stryjeńskiej i samej wystawie zgodził się opowiedzieć.

19
00:01:33.680 --> 00:01:35.060
Witam w audycjach kulturalnych.

20
00:01:35.200 --> 00:01:36.260
To ja dziękuję, dzień dobry.

21
00:01:36.640 --> 00:01:43.040
Wystawa przybliża dwa powtarzające się wątki czy też motywy twórczości Zofii Stryjeńskiej.

22
00:01:43.460 --> 00:01:49.020
Myślę, że takim wstępem do rozmowy na ten temat będzie pytanie, prośba o odszyfrowanie tytułu wystawy.

23
00:01:49.140 --> 00:01:52.480
Mianowicie, czym są te tajemnicze i radosne opowieści?

24
00:01:52.780 --> 00:02:00.920
Tytuł był tytułem roboczym, wymyślonym dla scenariusza koncepcji wystawy, ale w końcu został.

25
00:02:01.500 --> 00:02:09.100
A chodzi o to, że owe tajemnicze opowieści to jest taka pierwsza wczesna twórczość stryjeńskiej,

26
00:02:09.620 --> 00:02:13.900
związana z panteonem słowiańskim, z bożkami słowiańskimi,

27
00:02:13.900 --> 00:02:23.360
ale też coś, co jest tajemnicze dla mnie, to dzieła sztuki, które właściwie po stu latach zaginięcia,

28
00:02:23.600 --> 00:02:25.800
po raz pierwszy można było tam pokazać.

29
00:02:26.040 --> 00:02:32.240
Też te dzieła zawierają sobie jakąś tajemnicę, przynajmniej dla mnie jako badacza stryjeńskiej,

30
00:02:32.240 --> 00:02:40.020
bo tak się złożyło, że akurat ostatnie trzy lata to są odkrycia takich bardzo wczesnych dzieł stryjeńskiej,

31
00:02:40.590 --> 00:02:48.960
które są znane z literatury, natomiast właściwie po kilkudziesięciu latach możemy je oglądać po raz pierwszy.

32
00:02:49.660 --> 00:02:57.680
Natomiast te radosne opowieści to są związane z folklorem ludowym i oczywiście tańcami polskimi.

33
00:02:57.680 --> 00:03:02.540
Pan powiedział już o tych dwóch kierunkach w twórczości stryjeńskiej,

34
00:03:02.680 --> 00:03:07.960
mianowicie o panteonie słowiańskich bożków, ale także o tym bogactwie kultury ludowej.

35
00:03:08.120 --> 00:03:13.240
Kiedy czytałam o twórczości Zofii Stryjeńskiej, przygotowując się do naszego dzisiejszego spotkania,

36
00:03:13.640 --> 00:03:17.580
spotkałam się z takim określeniem, które mnie ujęło i pomyślałam sobie,

37
00:03:17.640 --> 00:03:20.680
że to jest chyba właśnie to, co mnie w jej pracach zawsze urzekało

38
00:03:20.680 --> 00:03:25.920
i co też w jakiś sposób wiąże się z jej postacią, tak często barwnie opisywaną,

39
00:03:25.920 --> 00:03:29.340
mianowicie ta afirmacja życia, która pojawia się w jej twórczości

40
00:03:29.340 --> 00:03:33.960
i która faktycznie z tą kulturą ludową chociażby, ale też z wierzeniami słowiańskimi

41
00:03:33.960 --> 00:03:35.740
jest chyba dosyć mocno związana.

42
00:03:35.940 --> 00:03:40.140
Tak, to prawda. Z założeniem na początku w ogóle twórczości stryjeńskiej

43
00:03:40.140 --> 00:03:45.000
jeszcze w szkole Marii Niedzielskiej w Krakowie, takiej szkole, którą kończyła

44
00:03:45.000 --> 00:03:49.740
i ta stanowi jedyną ukończoną przez nią szkołę artystyczną,

45
00:03:50.160 --> 00:03:52.800
gdzie uczyli profesorowie Akademii Sztuk Pięknych.

46
00:03:52.800 --> 00:03:56.040
Tym założeniem było to, że ona będzie się zajmować człowiekiem.

47
00:03:56.620 --> 00:04:01.440
Spotkała się też między innymi w Monachium z zagadnieniem baletu,

48
00:04:01.580 --> 00:04:06.580
widowisk baletowych, oczywiście potem harnasiami, baletem harnasie.

49
00:04:06.880 --> 00:04:12.960
Cały czas właściwie w jej twórczości ta muzyczność była niezwykle ważna.

50
00:04:13.020 --> 00:04:17.420
Zresztą jej brat był zawodowym muzykiem i zajmował się badaniami

51
00:04:17.420 --> 00:04:22.400
nad folklorystyczną muzyką polską. No i ona mu w tym towarzyszyła.

52
00:04:22.480 --> 00:04:28.960
On zmarł w czasie I wojny światowej, tuż po, ale w domu też była obecna muzyka.

53
00:04:29.220 --> 00:04:32.800
Na pewno to miało wpływ na jej wrażliwość.

54
00:04:33.380 --> 00:04:37.640
Znalazłam też takie stwierdzenie opisujące prace Strieńskiej,

55
00:04:37.700 --> 00:04:42.640
że one są bardzo rytmiczne, że ta muzykalność, upodobanie do muzyki,

56
00:04:42.740 --> 00:04:46.740
takiej zwłaszcza skocznej, radosnej, ludowej, da się w tych obrazach znaleźć.

57
00:04:46.860 --> 00:04:51.200
Nie tylko za sprawą przedstawionych tam postaci, no ale sposobów, jakie ona tworzyła.

58
00:04:51.260 --> 00:04:55.440
I dla mnie to jest niezwykłe, że takie rzeczy da się zrobić i co więcej, da się je później zobaczyć.

59
00:04:55.440 --> 00:05:00.240
To już jest geniusz artysty, że potrafi takie rzeczy przełożyć na swoją sztukę

60
00:05:00.240 --> 00:05:03.980
w taki sposób, no nie oczywisty, tylko zawrzeć jakby to,

61
00:05:04.160 --> 00:05:07.500
że my to odczytujemy w swoich pracach plastycznych.

62
00:05:07.860 --> 00:05:10.480
No jeżeli chodzi o rytmiczność, no to jest bardzo ciekawa sprawa,

63
00:05:10.600 --> 00:05:16.860
ponieważ ona w czasach postmonachijskich, czyli po 1912 roku,

64
00:05:17.040 --> 00:05:21.500
zapewne odwiedziła szkołę Jacques'a d'Alcroza,

65
00:05:21.500 --> 00:05:26.220
takiego szwajcarskiego ojca w rytmiki światowej.

66
00:05:26.560 --> 00:05:29.540
Miał szkołę ufundowaną przez bogatego przemysłowca.

67
00:05:29.840 --> 00:05:33.620
Dla siebie ta szkoła niedługo trwała, ale bardzo prawdopodobne jest,

68
00:05:33.660 --> 00:05:35.020
że Strieńska też tam była.

69
00:05:35.300 --> 00:05:39.700
Po II wojnie światowej, kiedy dzieci Strieńskiej,

70
00:05:39.980 --> 00:05:42.980
między innymi Magda Strieńska, córka,

71
00:05:43.240 --> 00:05:46.140
znaleźli się w Genewie, to Magda wyszła za mąż,

72
00:05:46.320 --> 00:05:48.080
za syna Jacques'a d'Alcroza.

73
00:05:48.080 --> 00:05:52.600
To jest taka ciekawostka. Córkę Magdy Strieńskiej

74
00:05:52.600 --> 00:05:56.680
i pana D'Alcroza będziemy gościć w Gliwicach w kwietniu.

75
00:05:56.940 --> 00:06:00.260
Będzie spotkanie z nią i może coś więcej na ten temat powiem.

76
00:06:05.990 --> 00:06:09.110
W jednej z pierwszych swoich wypowiedzi wspomniał pan,

77
00:06:09.250 --> 00:06:11.690
że na wystawie w Muzeum w Gliwicach

78
00:06:11.690 --> 00:06:15.390
możemy zobaczyć prace, które wcześniej były niedostępne,

79
00:06:15.490 --> 00:06:16.770
których nie można było oglądać.

80
00:06:16.910 --> 00:06:18.950
I to mi się też wydaje bardzo ciekawy wątek,

81
00:06:19.010 --> 00:06:21.050
bo z tego, co czytałam, z tego, co wiem,

82
00:06:21.050 --> 00:06:25.410
to twórczość Zofii Strieńskiej w czasach, kiedy ona pracowała,

83
00:06:25.530 --> 00:06:27.970
kiedy ona tworzyła, była niezwykle popularna.

84
00:06:28.070 --> 00:06:29.570
To znaczy ona była rozpowszechniana

85
00:06:29.570 --> 00:06:32.110
i można było ją zobaczyć w bardzo wielu miejscach,

86
00:06:32.110 --> 00:06:33.630
nawet na etykietach czekolad.

87
00:06:34.070 --> 00:06:37.170
Natomiast zdaje się, że wraz z wybuchem II wojny światowej

88
00:06:37.170 --> 00:06:38.670
i całym kataklizmem tej wojny,

89
00:06:38.690 --> 00:06:41.630
te prace przepadły i do dzisiaj nie zachowało się tak wiele,

90
00:06:41.690 --> 00:06:42.970
jak można byłoby oczekiwać.

91
00:06:43.370 --> 00:06:46.190
Ona była prekursorką takiego podejścia,

92
00:06:46.270 --> 00:06:49.030
bardzo nowoczesnego do swojej twórczości,

93
00:06:49.030 --> 00:06:52.350
czyli wykorzystywania wszelkich możliwości reprodukcji.

94
00:06:52.610 --> 00:06:54.230
I rzeczywiście niektóre z prac,

95
00:06:54.450 --> 00:06:56.470
poza takimi ewidentnymi,

96
00:06:56.690 --> 00:06:59.510
malasem sztalugowym, które służyło do sprzedaży,

97
00:07:00.210 --> 00:07:02.370
do zarobku, ale też takie obrazy,

98
00:07:02.430 --> 00:07:05.510
jeśli się jej udało gdzieś zreprodukować

99
00:07:05.510 --> 00:07:06.730
i rozpowszechnić,

100
00:07:06.970 --> 00:07:08.830
to zawsze z tej okazji korzystała.

101
00:07:09.250 --> 00:07:11.310
No i rzeczywiście to spowodowało,

102
00:07:11.350 --> 00:07:14.150
że jej twórczość, jak żadnego innego polskiego artysty,

103
00:07:14.270 --> 00:07:16.090
trafiła pod strzechy, zwłaszcza w latach 30.

104
00:07:16.090 --> 00:07:19.950
Jej, z czego nie wszyscy sobie zdają sprawę,

105
00:07:20.310 --> 00:07:23.430
najważniejsze dzieła, z których była sławna

106
00:07:23.430 --> 00:07:25.130
w dwudziestoleciu międzywojennym,

107
00:07:25.270 --> 00:07:26.610
właściwie znikły,

108
00:07:26.690 --> 00:07:29.890
bo zaczęła swoją karierę taką wielką

109
00:07:29.890 --> 00:07:32.490
od dekoracji jednej z sal

110
00:07:32.490 --> 00:07:33.770
Zamku Wawelskiego,

111
00:07:33.990 --> 00:07:35.770
która została zamalowana,

112
00:07:36.050 --> 00:07:38.110
właściwie dzisiaj nie istnieje,

113
00:07:38.410 --> 00:07:39.750
dekoracji kamienic

114
00:07:39.750 --> 00:07:41.670
Rynku Starego Miasta w Warszawie,

115
00:07:42.050 --> 00:07:43.950
czy jej największy triumf

116
00:07:43.950 --> 00:07:46.870
na wystawie paryskiej w 1925 roku,

117
00:07:47.820 --> 00:07:50.410
gdzie namalowała wielkie obrazy

118
00:07:50.410 --> 00:07:52.230
przedstawiające pory roku.

119
00:07:52.470 --> 00:07:55.030
Te rzeczy właściwie przepadły.

120
00:07:55.170 --> 00:07:57.910
No te obrazy paryskie zostały przez nią pocięte,

121
00:07:57.990 --> 00:07:58.810
to jest długa historia.

122
00:07:59.270 --> 00:08:01.010
Na wystawie mamy jeden fragment taki,

123
00:08:01.450 --> 00:08:01.970
uratowany,

124
00:08:02.230 --> 00:08:03.930
w Muzeum Narodowym w Warszawie

125
00:08:03.930 --> 00:08:05.130
obecnie się znajdujący.

126
00:08:05.650 --> 00:08:08.390
Te rzeczy, z których ona była naprawdę sławna

127
00:08:08.390 --> 00:08:10.190
i o niej pisano w gazetach,

128
00:08:10.230 --> 00:08:11.170
już nie istnieją

129
00:08:11.170 --> 00:08:14.730
i dlatego została upamiętniona

130
00:08:14.730 --> 00:08:16.230
przez te swoje reprodukcje

131
00:08:16.230 --> 00:08:19.210
i po wojnie ta wiedza o niej właściwie

132
00:08:19.210 --> 00:08:20.730
uległa zapomnieniu.

133
00:08:21.030 --> 00:08:22.770
Zostały tylko tańce polskie

134
00:08:22.770 --> 00:08:24.590
i dzieła w muzeach

135
00:08:24.590 --> 00:08:27.070
i właściwie całość dorobku

136
00:08:27.070 --> 00:08:29.410
była słabo znana w Polsce.

137
00:08:29.870 --> 00:08:30.910
Te prace takie,

138
00:08:31.530 --> 00:08:32.370
o których mówiłem,

139
00:08:32.430 --> 00:08:34.030
że 100 lat nie były pokazywane,

140
00:08:34.030 --> 00:08:35.170
to są prace,

141
00:08:35.310 --> 00:08:36.510
które zaginęły

142
00:08:36.510 --> 00:08:37.930
w czasie jej pobytu w Paryżu

143
00:08:37.930 --> 00:08:39.350
w 1920 roku,

144
00:08:39.470 --> 00:08:41.650
czyli bardzo dawno temu

145
00:08:41.650 --> 00:08:43.670
i właściwie pomysł na wystawę

146
00:08:43.670 --> 00:08:44.670
zaczynał się od tego,

147
00:08:44.830 --> 00:08:46.790
żeby pokazać właśnie te prace

148
00:08:46.790 --> 00:08:49.530
przez 100 lat nieoglądane przez nikogo,

149
00:08:49.650 --> 00:08:51.370
czyli nieistniejące też

150
00:08:51.370 --> 00:08:52.890
w dwudziestoleciu międzywojennym.

151
00:08:53.490 --> 00:08:54.830
No i mieliśmy szczęście,

152
00:08:54.910 --> 00:08:57.990
bo dwa tygodnie przed otwarciem wystawy

153
00:08:58.570 --> 00:09:00.090
znalazł się obraz

154
00:09:00.090 --> 00:09:01.210
pod tytułem Czepiec.

155
00:09:01.410 --> 00:09:03.650
To chodzi o jednego z bohaterów

156
00:09:03.650 --> 00:09:04.810
Wesela Wyspiańskiego

157
00:09:04.810 --> 00:09:06.050
z adnotacją,

158
00:09:06.130 --> 00:09:07.190
że jest to dzieło powstałe

159
00:09:07.190 --> 00:09:09.370
pod kierunkiem Włodzimierza Tedmajera

160
00:09:09.370 --> 00:09:10.790
w Szkole Marii Niedzielskiej

161
00:09:10.790 --> 00:09:11.850
w Krakowie,

162
00:09:12.170 --> 00:09:14.050
czyli może być datowany

163
00:09:14.050 --> 00:09:15.510
na 1911 rok.

164
00:09:15.710 --> 00:09:17.790
Dzieło, które nigdy nie było

165
00:09:17.790 --> 00:09:18.890
nigdzie wystawiane.

166
00:09:19.230 --> 00:09:20.430
To jest chyba wartość

167
00:09:20.430 --> 00:09:21.970
główna tej wystawy,

168
00:09:22.350 --> 00:09:23.830
jeżeli chodzi o dzieła.

169
00:09:24.070 --> 00:09:25.730
Czepiec, obraz odnaleziony,

170
00:09:25.930 --> 00:09:27.650
to jest jeden z wielu powodów,

171
00:09:27.690 --> 00:09:28.960
żeby zobaczyć wystawę

172
00:09:29.170 --> 00:09:29.920
Zofia Stryjeńska,

173
00:09:30.510 --> 00:09:32.130
tajemnicze i radosne opowieści

174
00:09:32.130 --> 00:09:33.450
w Muzeum w Gliwicach,

175
00:09:33.450 --> 00:09:34.550
kiedy przed momentem

176
00:09:34.550 --> 00:09:35.990
Pan mówił m.in.

177
00:09:36.230 --> 00:09:37.530
o tej wystawie,

178
00:09:37.630 --> 00:09:38.890
o tym pawilonie polskim

179
00:09:38.890 --> 00:09:39.670
w Paryżu.

180
00:09:39.750 --> 00:09:40.330
Wspomniał Pan,

181
00:09:40.430 --> 00:09:41.250
że obrazy, które się tam

182
00:09:41.250 --> 00:09:42.570
znalazły, zostały pocięte

183
00:09:42.570 --> 00:09:43.970
i że to jest długa historia.

184
00:09:44.190 --> 00:09:45.650
I myślę, że Pan podejrzewa,

185
00:09:45.710 --> 00:09:47.290
że nie sposób nie dopytać

186
00:09:47.290 --> 00:09:48.770
o to, co tam się wydarzyło,

187
00:09:48.810 --> 00:09:49.910
bo tak jak Czepiec

188
00:09:49.910 --> 00:09:51.870
na pewno jest ważnym powodem,

189
00:09:51.930 --> 00:09:52.870
żeby wystawę zobaczyć,

190
00:09:52.930 --> 00:09:54.690
tak myślę, że te pocięte obrazy

191
00:09:54.690 --> 00:09:56.590
to także jest unikatowa okazja,

192
00:09:56.590 --> 00:09:57.450
żeby je zobaczyć.

193
00:09:57.450 --> 00:09:59.770
To są bardzo efektowne

194
00:09:59.770 --> 00:10:01.150
fragmenty tych

195
00:10:01.150 --> 00:10:02.830
trzymetrowych dzieł,

196
00:10:03.090 --> 00:10:04.830
które po zamknięciu

197
00:10:04.830 --> 00:10:05.710
wystawy paryskiej

198
00:10:05.710 --> 00:10:06.830
przeszły na rzecz

199
00:10:06.830 --> 00:10:07.790
Skarbu Państwa

200
00:10:07.790 --> 00:10:09.750
i były prawdopodobnie

201
00:10:09.750 --> 00:10:10.770
pokazywane

202
00:10:10.770 --> 00:10:12.110
w budynku Sejmu

203
00:10:12.110 --> 00:10:12.710
i Senatu

204
00:10:12.710 --> 00:10:13.550
w Warszawie.

205
00:10:13.710 --> 00:10:15.530
I w 1939 roku,

206
00:10:15.650 --> 00:10:16.910
kiedy rozpętała się

207
00:10:16.910 --> 00:10:18.390
II wojna światowa

208
00:10:18.390 --> 00:10:19.430
Stryjeńska,

209
00:10:19.530 --> 00:10:20.450
chcąc je ratować,

210
00:10:20.630 --> 00:10:21.490
pewnie w czasie

211
00:10:21.490 --> 00:10:22.650
oblężenia Warszawy

212
00:10:22.650 --> 00:10:24.090
pocięła je na kawałki,

213
00:10:24.350 --> 00:10:25.930
żeby móc je jakoś

214
00:10:25.930 --> 00:10:26.730
wynieść.

215
00:10:27.050 --> 00:10:28.110
Obecnie one są

216
00:10:28.110 --> 00:10:29.270
w różnych muzeach

217
00:10:29.270 --> 00:10:30.370
i zbiorach prywatnych

218
00:10:30.370 --> 00:10:32.030
w różnych częściach.

219
00:10:32.430 --> 00:10:33.170
Największe

220
00:10:33.170 --> 00:10:34.450
fragmenty

221
00:10:34.450 --> 00:10:34.990
zachowały się

222
00:10:34.990 --> 00:10:35.450
z obrazu

223
00:10:35.450 --> 00:10:36.410
przedstawiającego

224
00:10:36.410 --> 00:10:37.630
Lipiec-Sierpień.

225
00:10:37.790 --> 00:10:38.690
Z tego właśnie

226
00:10:38.690 --> 00:10:39.450
fragmentu

227
00:10:39.450 --> 00:10:40.830
skorzystaliśmy.

228
00:10:41.190 --> 00:10:41.890
Muzeum Narodowym

229
00:10:41.890 --> 00:10:43.090
w Warszawie nam pożyczyło.

230
00:10:43.230 --> 00:10:44.770
Z tego samego obrazu

231
00:10:44.770 --> 00:10:45.890
mamy dwa

232
00:10:45.890 --> 00:10:46.890
fragmenty

233
00:10:46.890 --> 00:10:47.630
bordiury

234
00:10:47.630 --> 00:10:48.430
z aktami,

235
00:10:48.890 --> 00:10:49.150
które

236
00:10:49.150 --> 00:10:50.350
swoją wielkością

237
00:10:50.350 --> 00:10:50.850
pokazują,

238
00:10:50.890 --> 00:10:51.750
jak ogromne były

239
00:10:51.750 --> 00:10:52.670
te obrazy,

240
00:10:53.570 --> 00:10:53.970
bo

241
00:10:53.970 --> 00:10:55.050
te malutkie

242
00:10:55.050 --> 00:10:55.730
fragmenty

243
00:10:55.730 --> 00:10:56.490
obramienia

244
00:10:56.490 --> 00:10:57.370
mają

245
00:10:57.370 --> 00:10:58.390
mniej więcej

246
00:10:58.390 --> 00:10:59.310
40 cm

247
00:10:59.310 --> 00:11:00.430
szerokości,

248
00:11:00.510 --> 00:11:00.990
więc to są

249
00:11:00.990 --> 00:11:02.310
ogromne rzeczy.

250
00:11:02.710 --> 00:11:03.690
W Muzeum Narodowym

251
00:11:03.690 --> 00:11:04.090
w Warszawie

252
00:11:04.090 --> 00:11:04.990
jest też drugi fragment,

253
00:11:05.090 --> 00:11:05.690
który niestety

254
00:11:05.690 --> 00:11:06.950
do Willi Karo

255
00:11:06.950 --> 00:11:07.630
w Gliwicach

256
00:11:07.630 --> 00:11:08.570
się nie mógł zmieścić,

257
00:11:08.630 --> 00:11:09.550
więc nie mogliśmy

258
00:11:09.550 --> 00:11:10.190
go pożyczyć.

259
00:11:10.530 --> 00:11:11.850
To jest taka ciekawostka,

260
00:11:11.970 --> 00:11:13.070
jeśli chodzi o

261
00:11:13.070 --> 00:11:14.770
największy triumf

262
00:11:14.770 --> 00:11:15.950
sztuki polskiej

263
00:11:15.950 --> 00:11:17.430
w okresie

264
00:11:17.430 --> 00:11:18.230
dwudziestolecia

265
00:11:18.230 --> 00:11:19.070
międzywojennego.

266
00:11:19.350 --> 00:11:20.410
Ta wystawa

267
00:11:20.410 --> 00:11:21.190
sztuki

268
00:11:21.190 --> 00:11:21.990
dekoracyjnej

269
00:11:21.990 --> 00:11:23.150
zrobiona przez

270
00:11:23.150 --> 00:11:23.830
Jerzego

271
00:11:23.830 --> 00:11:24.530
Warchałowskiego,

272
00:11:24.670 --> 00:11:25.510
zresztą promotora

273
00:11:25.510 --> 00:11:26.430
pierwszego

274
00:11:26.430 --> 00:11:27.070
odkrywcę

275
00:11:27.070 --> 00:11:27.810
w twórczości

276
00:11:27.810 --> 00:11:28.790
Zofii Stryjeńskiej

277
00:11:28.790 --> 00:11:29.890
był takim

278
00:11:29.890 --> 00:11:31.030
właściwie

279
00:11:31.030 --> 00:11:32.250
triumfem

280
00:11:32.250 --> 00:11:33.330
polskiego

281
00:11:33.330 --> 00:11:33.850
Art Deco

282
00:11:33.850 --> 00:11:34.730
w Paryżu,

283
00:11:34.850 --> 00:11:35.830
bo na tle

284
00:11:35.830 --> 00:11:36.370
innych

285
00:11:36.370 --> 00:11:37.130
krajów

286
00:11:37.130 --> 00:11:37.910
wystawiających

287
00:11:37.910 --> 00:11:39.110
tam Polska

288
00:11:39.110 --> 00:11:39.610
bardzo

289
00:11:39.610 --> 00:11:40.730
wypadła

290
00:11:40.730 --> 00:11:41.610
nowocześnie

291
00:11:41.610 --> 00:11:42.210
i ciekawie,

292
00:11:43.250 --> 00:11:43.710
między innymi

293
00:11:43.710 --> 00:11:44.250
dzięki właśnie

294
00:11:44.250 --> 00:11:45.410
obrazom

295
00:11:45.410 --> 00:11:46.150
Stryjeńskiej.

296
00:11:46.630 --> 00:11:47.330
Niestety

297
00:11:47.330 --> 00:11:47.730
nie możemy

298
00:11:47.730 --> 00:11:48.570
tego oglądać

299
00:11:48.570 --> 00:11:49.750
w pełnej

300
00:11:49.750 --> 00:11:50.210
krasie.

301
00:11:51.170 --> 00:11:51.950
Tylko na

302
00:11:51.950 --> 00:11:52.470
poszczególnych

303
00:11:52.470 --> 00:11:53.030
wystawach

304
00:11:53.030 --> 00:11:54.090
można zbierać

305
00:11:54.090 --> 00:11:54.890
jakieś fragmenty.

306
00:11:55.190 --> 00:11:55.890
Myślę, że

307
00:11:55.890 --> 00:11:56.730
warto tutaj też

308
00:11:56.730 --> 00:11:57.530
dodać, że

309
00:11:57.530 --> 00:11:58.630
Zofia Stryjeńska

310
00:11:58.630 --> 00:11:59.130
w Paryżu

311
00:11:59.130 --> 00:11:59.770
została

312
00:11:59.770 --> 00:12:00.550
nie tylko

313
00:12:00.550 --> 00:12:01.670
doceniona,

314
00:12:01.770 --> 00:12:02.070
ale też

315
00:12:02.070 --> 00:12:02.670
nagrodzona

316
00:12:02.670 --> 00:12:03.250
i to w kilku

317
00:12:03.250 --> 00:12:03.830
kategoriach.

318
00:12:03.910 --> 00:12:04.230
O niej się

319
00:12:04.230 --> 00:12:05.170
mówiło, że

320
00:12:05.170 --> 00:12:05.770
była wielką

321
00:12:05.770 --> 00:12:06.670
triumfatorką

322
00:12:06.670 --> 00:12:07.450
tego wydarzenia

323
00:12:07.450 --> 00:12:08.070
i tak naprawdę

324
00:12:08.070 --> 00:12:08.870
od tego momentu

325
00:12:08.870 --> 00:12:09.350
jej kariera

326
00:12:09.350 --> 00:12:09.890
nabrała

327
00:12:09.890 --> 00:12:11.070
szalonego

328
00:12:11.070 --> 00:12:11.370
wręcz

329
00:12:11.370 --> 00:12:12.050
rozpędu.

330
00:12:12.050 --> 00:12:13.290
Kariera pod względem

331
00:12:13.290 --> 00:12:13.730
sławy,

332
00:12:13.830 --> 00:12:14.890
natomiast jeżeli

333
00:12:14.890 --> 00:12:15.570
chodzi o

334
00:12:15.570 --> 00:12:16.410
taki rozwój

335
00:12:16.410 --> 00:12:17.430
artystyczny,

336
00:12:17.450 --> 00:12:18.170
to był szczyt

337
00:12:18.170 --> 00:12:19.090
i później

338
00:12:19.910 --> 00:12:21.210
właściwie popadła

339
00:12:21.210 --> 00:12:22.030
w taką rutynę.

340
00:12:22.170 --> 00:12:23.170
Po 25 roku,

341
00:12:23.250 --> 00:12:23.550
a zwłaszcza

342
00:12:23.550 --> 00:12:24.570
po 30 roku

343
00:12:24.570 --> 00:12:26.630
malowała obrazy

344
00:12:26.630 --> 00:12:27.830
bardzo piękne

345
00:12:27.830 --> 00:12:28.350
i ciekawe

346
00:12:28.350 --> 00:12:29.590
i bardzo popularne,

347
00:12:29.710 --> 00:12:30.010
natomiast

348
00:12:30.010 --> 00:12:31.250
nie wprowadzała

349
00:12:31.250 --> 00:12:32.150
tam już właściwie

350
00:12:32.150 --> 00:12:33.650
nowych wartości

351
00:12:33.650 --> 00:12:34.670
malarskich

352
00:12:34.670 --> 00:12:35.790
czy intelektualnych

353
00:12:35.790 --> 00:12:36.130
w to.

354
00:12:36.830 --> 00:12:37.770
Zajmowała się

355
00:12:37.770 --> 00:12:38.530
między innymi

356
00:12:38.530 --> 00:12:39.970
projektowaniem

357
00:12:39.970 --> 00:12:41.630
wtedy widowisk

358
00:12:41.630 --> 00:12:42.110
teatralnych,

359
00:12:42.150 --> 00:12:42.530
które też

360
00:12:42.530 --> 00:12:43.030
niestety nie

361
00:12:43.030 --> 00:12:44.070
zostały zrealizowane

362
00:12:44.070 --> 00:12:45.530
i ta praca

363
00:12:45.530 --> 00:12:46.770
została w szufladzie.

364
00:12:46.990 --> 00:12:47.870
Bardzo piękne

365
00:12:47.870 --> 00:12:48.370
projekty,

366
00:12:48.390 --> 00:12:49.650
zakrojone na wielką

367
00:12:49.650 --> 00:12:50.510
skalę widowiska

368
00:12:50.510 --> 00:12:51.070
niestety nie

369
00:12:51.070 --> 00:12:52.090
zostały zrealizowane.

370
00:12:52.570 --> 00:12:53.270
No i to był

371
00:12:53.270 --> 00:12:54.590
taki ostatni etap

372
00:12:54.590 --> 00:12:55.710
jej twórczości,

373
00:12:55.910 --> 00:12:56.950
a następny etap

374
00:12:56.950 --> 00:12:57.610
to już jest

375
00:12:57.610 --> 00:12:58.670
sztuka emigracyjna,

376
00:12:58.810 --> 00:12:59.650
zupełnie inna niż

377
00:12:59.650 --> 00:13:00.990
to, co tworzyła

378
00:13:00.990 --> 00:13:02.090
w Polsce przed wojną.

379
00:13:02.330 --> 00:13:03.410
Mam takie wrażenie,

380
00:13:03.550 --> 00:13:04.050
że w trakcie

381
00:13:04.050 --> 00:13:04.870
naszej rozmowy

382
00:13:04.870 --> 00:13:05.870
udało się powiedzieć

383
00:13:05.870 --> 00:13:07.090
dosyć sporo

384
00:13:07.090 --> 00:13:08.630
o części wystawy,

385
00:13:08.690 --> 00:13:09.670
która dotyczy

386
00:13:09.670 --> 00:13:10.870
kultury ludowej

387
00:13:10.870 --> 00:13:11.870
i jej bogactwa,

388
00:13:12.070 --> 00:13:13.250
które zachwycało

389
00:13:13.250 --> 00:13:14.070
Stryjeńską,

390
00:13:14.170 --> 00:13:15.390
ale ten drugi wątek

391
00:13:15.390 --> 00:13:16.410
to są słowiańskie

392
00:13:16.410 --> 00:13:16.890
bożki,

393
00:13:17.090 --> 00:13:17.870
czyli mitologia

394
00:13:17.870 --> 00:13:18.510
słowiańska,

395
00:13:18.670 --> 00:13:19.550
która także ją

396
00:13:19.550 --> 00:13:20.310
fascynowała,

397
00:13:20.390 --> 00:13:21.470
no i która także była

398
00:13:21.470 --> 00:13:22.910
związana jakoś

399
00:13:22.910 --> 00:13:23.590
z polskością,

400
00:13:23.690 --> 00:13:24.150
tylko że tutaj

401
00:13:24.150 --> 00:13:25.250
cofamy się historycznie

402
00:13:25.250 --> 00:13:26.030
dużo, dużo dalej.

403
00:13:26.270 --> 00:13:27.130
Bożki słowiańskie

404
00:13:27.130 --> 00:13:28.070
to była taka obsesja

405
00:13:28.070 --> 00:13:28.670
artystyczna

406
00:13:28.670 --> 00:13:29.310
stryjeńskiej.

407
00:13:29.430 --> 00:13:30.290
W czasie

408
00:13:30.290 --> 00:13:31.110
pierwszej wojny

409
00:13:31.110 --> 00:13:31.730
światowej

410
00:13:31.730 --> 00:13:32.910
namalowała

411
00:13:32.910 --> 00:13:33.970
dwie teki

412
00:13:33.970 --> 00:13:34.710
graficzne,

413
00:13:34.810 --> 00:13:35.510
litograficzne

414
00:13:35.510 --> 00:13:36.430
poświęcone

415
00:13:36.430 --> 00:13:37.430
przedstawieniom

416
00:13:37.430 --> 00:13:37.850
bożków.

417
00:13:37.850 --> 00:13:39.630
W latach dwudziestych

418
00:13:39.630 --> 00:13:40.530
zrobiła trzecią

419
00:13:40.530 --> 00:13:41.090
taką tekę,

420
00:13:41.250 --> 00:13:42.210
która jest w formie

421
00:13:42.210 --> 00:13:42.830
rysunkowej,

422
00:13:43.010 --> 00:13:44.390
nieodbita w formie

423
00:13:44.390 --> 00:13:44.970
graficznej

424
00:13:44.970 --> 00:13:46.290
Muzeum Narodowym

425
00:13:46.290 --> 00:13:46.830
w Warszawie.

426
00:13:47.150 --> 00:13:48.450
To zainteresowanie

427
00:13:48.450 --> 00:13:49.170
bożkami

428
00:13:49.170 --> 00:13:49.910
trwało tak

429
00:13:49.910 --> 00:13:51.210
do lat dwudziestych.

430
00:13:51.610 --> 00:13:52.510
Takim bardzo ciekawym

431
00:13:52.510 --> 00:13:53.190
połączeniem

432
00:13:53.190 --> 00:13:54.330
zainteresowania

433
00:13:54.330 --> 00:13:55.510
kulturą ludową

434
00:13:55.510 --> 00:13:55.930
i

435
00:13:55.930 --> 00:13:57.150
wierzeniami

436
00:13:57.150 --> 00:13:58.170
dawnymi

437
00:13:58.170 --> 00:13:58.970
pogańskimi

438
00:13:58.970 --> 00:14:00.110
obrzędowością

439
00:14:00.110 --> 00:14:00.750
pogańską

440
00:14:00.750 --> 00:14:01.810
jest taka teka

441
00:14:01.810 --> 00:14:02.890
bardzo rzadka,

442
00:14:03.130 --> 00:14:04.350
chociaż wydrukowana

443
00:14:04.350 --> 00:14:05.190
w wydawnictwie

444
00:14:05.190 --> 00:14:05.890
Mortkowicza

445
00:14:05.890 --> 00:14:07.130
Gusła Słowian.

446
00:14:07.250 --> 00:14:07.970
To jest teka

447
00:14:07.970 --> 00:14:09.250
ilustracji

448
00:14:09.250 --> 00:14:10.610
przedstawiających

449
00:14:10.610 --> 00:14:11.490
obrzędowość

450
00:14:11.490 --> 00:14:11.950
ludową

451
00:14:11.950 --> 00:14:12.670
z

452
00:14:12.670 --> 00:14:14.010
tekstami

453
00:14:14.010 --> 00:14:14.670
opracowanymi

454
00:14:14.670 --> 00:14:14.910
przez

455
00:14:14.910 --> 00:14:15.510
Stryjeńską.

456
00:14:15.590 --> 00:14:15.990
To jest właściwie

457
00:14:15.990 --> 00:14:16.410
jedyna

458
00:14:16.410 --> 00:14:17.710
publikacja

459
00:14:17.710 --> 00:14:18.730
dzieł

460
00:14:18.730 --> 00:14:20.030
Stryjeńskiej

461
00:14:20.030 --> 00:14:20.670
w pełni

462
00:14:20.670 --> 00:14:21.270
przez nią

463
00:14:21.270 --> 00:14:21.910
zrealizowana

464
00:14:21.910 --> 00:14:22.390
wyłącznie

465
00:14:22.390 --> 00:14:22.970
z tekstami.

466
00:14:23.470 --> 00:14:24.030
Także możemy

467
00:14:24.030 --> 00:14:25.730
tam zobaczyć

468
00:14:25.730 --> 00:14:27.030
jej twórczość

469
00:14:27.030 --> 00:14:27.650
literacką,

470
00:14:27.830 --> 00:14:28.590
oficjalną,

471
00:14:28.710 --> 00:14:29.650
nie tylko tą

472
00:14:29.650 --> 00:14:30.250
do szuflady

473
00:14:30.250 --> 00:14:30.750
pisaną,

474
00:14:30.870 --> 00:14:31.290
ale też

475
00:14:31.290 --> 00:14:32.090
wydaną.

476
00:14:32.550 --> 00:14:33.470
To jest połączenie

477
00:14:33.470 --> 00:14:34.810
takich dwóch wątków

478
00:14:34.810 --> 00:14:35.810
w latach

479
00:14:35.810 --> 00:14:36.450
trzydziestych.

480
00:14:36.870 --> 00:14:37.870
Chciałem wspomnieć

481
00:14:37.870 --> 00:14:38.830
o jej takim

482
00:14:38.830 --> 00:14:39.970
zacięciu badawczym,

483
00:14:40.050 --> 00:14:41.170
bo to nie tylko

484
00:14:41.170 --> 00:14:41.850
była taka

485
00:14:41.850 --> 00:14:43.210
artystyczna

486
00:14:43.210 --> 00:14:44.730
lekkość,

487
00:14:45.010 --> 00:14:45.690
ale też

488
00:14:45.690 --> 00:14:46.170
dość,

489
00:14:46.170 --> 00:14:46.750
zdaje się,

490
00:14:46.890 --> 00:14:47.390
dokładne

491
00:14:47.390 --> 00:14:48.090
badania

492
00:14:48.090 --> 00:14:49.150
no w cudzysłowie

493
00:14:49.150 --> 00:14:49.690
naukowe,

494
00:14:50.130 --> 00:14:50.730
jeżeli chodzi

495
00:14:50.730 --> 00:14:51.990
o obrzędy

496
00:14:51.990 --> 00:14:52.430
ludowe

497
00:14:52.430 --> 00:14:53.630
i zwyczaje

498
00:14:53.630 --> 00:14:54.030
ludowe.

499
00:14:54.250 --> 00:14:55.170
Mamy taki

500
00:14:55.170 --> 00:14:55.930
obrazek

501
00:14:55.930 --> 00:14:57.070
postrzyżyny

502
00:14:57.070 --> 00:14:58.330
z 1915

503
00:14:58.330 --> 00:14:58.970
roku,

504
00:14:59.410 --> 00:14:59.790
no właśnie

505
00:14:59.790 --> 00:15:00.170
jeden z tych

506
00:15:00.170 --> 00:15:00.770
zaginionych,

507
00:15:00.910 --> 00:15:01.890
który do 1920

508
00:15:01.890 --> 00:15:02.750
roku

509
00:15:02.750 --> 00:15:03.510
gdzieś

510
00:15:03.510 --> 00:15:04.370
spoczywał

511
00:15:04.370 --> 00:15:05.450
w szufladzie,

512
00:15:05.810 --> 00:15:06.290
w którym

513
00:15:06.290 --> 00:15:07.490
pokazuje

514
00:15:07.490 --> 00:15:08.550
Stryjeńska

515
00:15:08.550 --> 00:15:09.290
obrzęd

516
00:15:09.290 --> 00:15:10.130
postrzyżyn.

517
00:15:10.670 --> 00:15:11.150
Obrzęd,

518
00:15:11.250 --> 00:15:11.770
który już wtedy

519
00:15:11.770 --> 00:15:12.850
oczywiście nie istniał

520
00:15:12.850 --> 00:15:13.890
w tej formie

521
00:15:13.890 --> 00:15:14.210
takiej

522
00:15:14.210 --> 00:15:15.310
radykalnej

523
00:15:15.310 --> 00:15:16.330
obcinania włosów

524
00:15:16.330 --> 00:15:17.590
i to widać

525
00:15:17.590 --> 00:15:18.710
dokładnie

526
00:15:18.710 --> 00:15:19.890
literaturę,

527
00:15:19.910 --> 00:15:20.170
z jakiej

528
00:15:20.170 --> 00:15:20.770
korzystała,

529
00:15:20.850 --> 00:15:21.130
bowiem

530
00:15:21.130 --> 00:15:21.930
Zygmunt

531
00:15:21.930 --> 00:15:22.350
Gloger

532
00:15:22.350 --> 00:15:23.290
w swojej

533
00:15:23.290 --> 00:15:24.470
publikacjach

534
00:15:24.470 --> 00:15:25.270
pisze, że

535
00:15:25.270 --> 00:15:25.850
najdłużej

536
00:15:25.850 --> 00:15:26.710
obrzęd

537
00:15:26.710 --> 00:15:27.330
postrzyżyn

538
00:15:27.330 --> 00:15:28.010
zachował się

539
00:15:28.010 --> 00:15:29.370
na Kujawach

540
00:15:29.370 --> 00:15:30.070
i rzeczywiście

541
00:15:30.070 --> 00:15:31.510
ta scena jest

542
00:15:31.510 --> 00:15:32.670
umiejscowiona

543
00:15:32.670 --> 00:15:33.370
na Kujawach

544
00:15:33.370 --> 00:15:34.430
i stanowi

545
00:15:34.430 --> 00:15:35.130
jedną z takich

546
00:15:35.130 --> 00:15:35.750
obrazków

547
00:15:35.750 --> 00:15:36.330
z serii

548
00:15:36.330 --> 00:15:37.270
Kujawiaki,

549
00:15:37.590 --> 00:15:38.430
obrazujących

550
00:15:38.430 --> 00:15:38.850
chyba

551
00:15:38.850 --> 00:15:40.210
Wesele na Kujawach.

552
00:15:40.550 --> 00:15:41.190
Także

553
00:15:41.190 --> 00:15:42.130
nie tylko

554
00:15:42.130 --> 00:15:42.670
muzycznie

555
00:15:42.670 --> 00:15:43.230
ona była

556
00:15:43.230 --> 00:15:44.790
wykształcona,

557
00:15:44.930 --> 00:15:45.470
ale też

558
00:15:45.470 --> 00:15:46.470
no teoretycznie,

559
00:15:46.470 --> 00:15:47.590
jeżeli chodzi o

560
00:15:47.590 --> 00:15:48.270
etnografię.

561
00:15:48.430 --> 00:15:49.450
Na koniec

562
00:15:49.450 --> 00:15:50.490
naszej rozmowy

563
00:15:50.490 --> 00:15:51.210
chciałam pana

564
00:15:51.210 --> 00:15:52.150
zapytać właśnie

565
00:15:52.150 --> 00:15:52.730
o dzieła,

566
00:15:52.910 --> 00:15:53.930
które na wystawie

567
00:15:53.930 --> 00:15:55.110
w Muzeum w Gliwicach

568
00:15:55.110 --> 00:15:56.350
możemy zobaczyć,

569
00:15:56.390 --> 00:15:57.450
bo wspomniał już pan

570
00:15:57.450 --> 00:15:58.230
o tych obrazach,

571
00:15:58.650 --> 00:15:59.150
między innymi,

572
00:15:59.230 --> 00:15:59.850
które do tej pory

573
00:15:59.850 --> 00:16:00.750
były uznawane

574
00:16:00.750 --> 00:16:01.750
za zaginione,

575
00:16:01.910 --> 00:16:02.390
które nie były

576
00:16:02.390 --> 00:16:03.430
wcześniej pokazywane.

577
00:16:03.630 --> 00:16:04.270
Zahaczyliśmy też

578
00:16:04.270 --> 00:16:04.710
trochę o to,

579
00:16:04.790 --> 00:16:05.670
że twórczość

580
00:16:05.670 --> 00:16:06.410
Stryjeńskiej

581
00:16:06.410 --> 00:16:06.850
to nie tylko

582
00:16:06.850 --> 00:16:07.610
malarstwo

583
00:16:07.610 --> 00:16:08.470
i rysunek.

584
00:16:08.590 --> 00:16:09.150
Wspominaliśmy

585
00:16:09.150 --> 00:16:09.930
o scenografii,

586
00:16:10.370 --> 00:16:11.130
pojawił się wątek

587
00:16:11.130 --> 00:16:12.390
czekoladowych etykiet,

588
00:16:12.510 --> 00:16:13.350
Zofia Stryjeńska

589
00:16:13.350 --> 00:16:14.050
projektowała

590
00:16:14.050 --> 00:16:14.810
także zabawki

591
00:16:14.810 --> 00:16:16.270
i jakie jeszcze

592
00:16:16.270 --> 00:16:16.830
prace

593
00:16:16.830 --> 00:16:18.030
Zofii Stryjeńskiej

594
00:16:18.030 --> 00:16:18.930
zgromadzili Państwo

595
00:16:18.930 --> 00:16:19.810
na wystawie?

596
00:16:20.350 --> 00:16:21.470
Zaznaczony jest

597
00:16:21.470 --> 00:16:22.490
wątek teatralny

598
00:16:22.490 --> 00:16:23.530
dekoracjami

599
00:16:23.530 --> 00:16:24.610
do balladyny.

600
00:16:24.830 --> 00:16:26.010
Są projekty

601
00:16:26.010 --> 00:16:26.530
dekoracji,

602
00:16:26.650 --> 00:16:27.670
ale też zdjęcia

603
00:16:27.670 --> 00:16:28.710
z realizacji

604
00:16:28.710 --> 00:16:29.710
tego przedstawienia,

605
00:16:29.830 --> 00:16:30.810
bardzo ważnego

606
00:16:30.810 --> 00:16:31.590
dla Stryjeńskiej,

607
00:16:31.710 --> 00:16:33.030
bo zorganizowanego

608
00:16:33.030 --> 00:16:33.370
w roku

609
00:16:33.370 --> 00:16:34.530
powrotu

610
00:16:34.530 --> 00:16:35.670
Prochów Słowackiego

611
00:16:35.670 --> 00:16:36.290
na Wawel

612
00:16:36.290 --> 00:16:37.290
do Polski

613
00:16:37.290 --> 00:16:38.870
i teatr

614
00:16:38.870 --> 00:16:39.470
Słowackiego

615
00:16:39.470 --> 00:16:40.730
świetnił

616
00:16:40.730 --> 00:16:42.550
tą okoliczność

617
00:16:42.550 --> 00:16:43.130
właśnie

618
00:16:43.130 --> 00:16:44.390
realizacją

619
00:16:44.390 --> 00:16:45.410
balladyny

620
00:16:45.410 --> 00:16:46.610
z dekoracjami

621
00:16:46.610 --> 00:16:47.890
i z kostiumami

622
00:16:47.890 --> 00:16:48.530
Stryjeńskiej.

623
00:16:48.950 --> 00:16:49.370
No i mamy

624
00:16:49.370 --> 00:16:49.930
książki,

625
00:16:50.230 --> 00:16:51.670
bez książek

626
00:16:51.670 --> 00:16:52.790
to przedstawienie

627
00:16:52.790 --> 00:16:53.490
Stryjeńskiej

628
00:16:53.490 --> 00:16:54.210
jest niepełne,

629
00:16:54.330 --> 00:16:54.710
ona była

630
00:16:54.710 --> 00:16:55.710
wybitną

631
00:16:55.710 --> 00:16:56.570
ilustratorką

632
00:16:56.570 --> 00:16:57.850
książek dla dzieci,

633
00:16:57.950 --> 00:16:58.870
ale nie tylko dla dzieci,

634
00:16:59.190 --> 00:17:00.370
także staraliśmy się

635
00:17:00.370 --> 00:17:00.990
pokazać

636
00:17:00.990 --> 00:17:01.670
publikacje

637
00:17:01.670 --> 00:17:02.070
z różnych

638
00:17:02.070 --> 00:17:02.950
lat,

639
00:17:03.150 --> 00:17:03.930
począwszy od

640
00:17:03.930 --> 00:17:04.910
Pastorałki

641
00:17:04.910 --> 00:17:06.050
złożone z Siedmiu Kolen

642
00:17:06.050 --> 00:17:07.590
z 1915 roku,

643
00:17:08.230 --> 00:17:09.090
a na

644
00:17:09.090 --> 00:17:10.330
Tańcach Polskich,

645
00:17:10.630 --> 00:17:10.970
czyli tej

646
00:17:10.970 --> 00:17:11.450
najbardziej

647
00:17:11.450 --> 00:17:12.930
znanej

648
00:17:12.930 --> 00:17:13.330
tece

649
00:17:13.330 --> 00:17:14.470
opublikowanej

650
00:17:14.470 --> 00:17:15.110
przez Stryjeńskiego

651
00:17:15.110 --> 00:17:15.450
w latach

652
00:17:15.450 --> 00:17:15.950
trzydziestych

653
00:17:15.950 --> 00:17:16.510
skończywszy,

654
00:17:16.910 --> 00:17:17.470
poprzez

655
00:17:17.470 --> 00:17:18.150
na przykład

656
00:17:18.150 --> 00:17:19.190
wydawnictwa

657
00:17:19.190 --> 00:17:19.950
wydane

658
00:17:19.950 --> 00:17:21.010
we współpracy

659
00:17:21.010 --> 00:17:21.810
z jej mężem

660
00:17:21.810 --> 00:17:22.330
Karolem

661
00:17:22.330 --> 00:17:23.050
Stryjeńskim,

662
00:17:23.110 --> 00:17:24.130
który założył

663
00:17:24.130 --> 00:17:24.690
wydawnictwo

664
00:17:24.690 --> 00:17:25.030
Fala

665
00:17:25.030 --> 00:17:26.390
i tam wydawali

666
00:17:26.390 --> 00:17:27.210
bardzo piękne

667
00:17:27.210 --> 00:17:28.850
takie kolekcjonerskie

668
00:17:28.850 --> 00:17:29.230
wręcz

669
00:17:29.230 --> 00:17:30.030
książeczki

670
00:17:30.030 --> 00:17:30.710
jak

671
00:17:30.710 --> 00:17:31.810
Monachomachia

672
00:17:31.810 --> 00:17:32.370
Krasickiego

673
00:17:32.370 --> 00:17:32.850
na przykład,

674
00:17:33.350 --> 00:17:33.690
które

675
00:17:33.690 --> 00:17:34.730
obecnie

676
00:17:34.730 --> 00:17:36.130
są dość

677
00:17:36.130 --> 00:17:36.870
rzadkie

678
00:17:36.870 --> 00:17:37.830
na rynku,

679
00:17:37.930 --> 00:17:38.850
a bardzo piękne.

680
00:17:39.370 --> 00:17:40.370
Mówiła Pani

681
00:17:40.370 --> 00:17:41.010
o zabawkach,

682
00:17:41.110 --> 00:17:41.830
oczywiście też

683
00:17:41.830 --> 00:17:42.790
można zobaczyć

684
00:17:42.790 --> 00:17:43.570
zabawki

685
00:17:43.570 --> 00:17:44.910
pożyczone z Muzeum

686
00:17:44.910 --> 00:17:46.030
Etnograficznego

687
00:17:46.030 --> 00:17:46.650
w Krakowie,

688
00:17:46.870 --> 00:17:47.670
wykonane

689
00:17:47.670 --> 00:17:48.530
w ramach

690
00:17:48.530 --> 00:17:49.030
warsztatów

691
00:17:49.030 --> 00:17:49.630
krakowskich,

692
00:17:49.770 --> 00:17:50.610
takiej spółdzielni,

693
00:17:51.050 --> 00:17:51.210
w której

694
00:17:51.210 --> 00:17:52.230
Stryjeńska działała

695
00:17:52.230 --> 00:17:52.810
od czasu

696
00:17:52.810 --> 00:17:54.270
I wojny światowej.

697
00:17:54.650 --> 00:17:55.350
Egzemplarze,

698
00:17:55.470 --> 00:17:56.330
które wiemy,

699
00:17:56.490 --> 00:17:57.330
że nie dość,

700
00:17:57.410 --> 00:17:57.950
że projektowała,

701
00:17:58.010 --> 00:17:58.430
ale sama

702
00:17:58.430 --> 00:17:59.710
malowała.

703
00:17:59.830 --> 00:18:00.830
Sławne zabawki

704
00:18:00.830 --> 00:18:01.970
z wykorzystaniem

705
00:18:01.970 --> 00:18:03.030
sprężynek na przykład,

706
00:18:03.350 --> 00:18:04.270
które powodują,

707
00:18:04.270 --> 00:18:04.990
że one się

708
00:18:04.990 --> 00:18:05.870
ruszają.

709
00:18:06.510 --> 00:18:07.110
Bardzo

710
00:18:07.110 --> 00:18:08.430
ciekawe rozwiązania

711
00:18:08.430 --> 00:18:08.990
techniczne.

712
00:18:09.190 --> 00:18:10.330
Jest kilka obrazów

713
00:18:10.330 --> 00:18:11.410
powojennych.

714
00:18:11.730 --> 00:18:12.650
Ta sztuka powojenna

715
00:18:12.650 --> 00:18:13.090
różni się

716
00:18:13.090 --> 00:18:13.890
tym od

717
00:18:13.890 --> 00:18:14.990
tej sprzed

718
00:18:14.990 --> 00:18:16.270
1939 roku,

719
00:18:16.290 --> 00:18:16.910
tym, że

720
00:18:16.910 --> 00:18:17.930
jest na płótnie,

721
00:18:18.660 --> 00:18:19.430
bo właściwie

722
00:18:19.430 --> 00:18:20.310
cała sztuka

723
00:18:20.310 --> 00:18:21.350
stryjeński to jest papier,

724
00:18:21.650 --> 00:18:22.970
czyli podłoże papierowe

725
00:18:22.970 --> 00:18:23.790
i farba wodna,

726
00:18:23.890 --> 00:18:25.230
natomiast po II wojnie

727
00:18:25.230 --> 00:18:26.430
światowej malowała

728
00:18:26.430 --> 00:18:27.230
na płótnie,

729
00:18:27.650 --> 00:18:28.390
co zupełnie

730
00:18:28.390 --> 00:18:29.110
właściwie zmienia

731
00:18:29.110 --> 00:18:30.150
odbiór jej

732
00:18:30.150 --> 00:18:31.070
malarstwa.

733
00:18:31.450 --> 00:18:32.190
Wiadomo teraz

734
00:18:32.190 --> 00:18:32.590
już,

735
00:18:32.730 --> 00:18:33.650
ale to dopiero

736
00:18:33.650 --> 00:18:34.350
od niedawna,

737
00:18:34.450 --> 00:18:35.210
że Stryjeńska

738
00:18:35.210 --> 00:18:35.750
była właściwie

739
00:18:35.750 --> 00:18:36.650
najwybitniejszą

740
00:18:36.650 --> 00:18:37.710
polską

741
00:18:37.710 --> 00:18:38.770
malarką

742
00:18:38.770 --> 00:18:39.450
religijną

743
00:18:39.950 --> 00:18:41.150
po II wojnie

744
00:18:41.150 --> 00:18:41.530
światowej

745
00:18:41.530 --> 00:18:41.870
w latach

746
00:18:41.870 --> 00:18:42.670
pięćdziesiątych,

747
00:18:43.270 --> 00:18:44.050
tworząc obrazy

748
00:18:44.050 --> 00:18:45.290
dla środowisk

749
00:18:45.290 --> 00:18:45.870
kościelnych

750
00:18:45.870 --> 00:18:46.310
w Stanach

751
00:18:46.310 --> 00:18:46.970
Zjednoczonych.

752
00:18:46.970 --> 00:18:48.390
To, że jest najwybitniejsza

753
00:18:48.390 --> 00:18:49.610
polega m.in. na tym,

754
00:18:49.670 --> 00:18:50.650
że wymyślała

755
00:18:50.650 --> 00:18:51.730
swoją ikonografię

756
00:18:51.730 --> 00:18:52.470
religijną,

757
00:18:52.490 --> 00:18:53.010
co jest bardzo

758
00:18:53.010 --> 00:18:54.390
ciekawe i trudne,

759
00:18:54.450 --> 00:18:55.570
bo pójście

760
00:18:55.570 --> 00:18:56.510
w poprzek

761
00:18:56.510 --> 00:18:57.530
jakichś ustalonych

762
00:18:58.250 --> 00:18:58.950
ikonograficznych

763
00:18:58.950 --> 00:18:59.850
ustaleń,

764
00:19:00.010 --> 00:19:01.250
ustalonych przez wieki

765
00:19:01.250 --> 00:19:01.710
wymaga

766
00:19:01.710 --> 00:19:02.350
dużo odwagi.

767
00:19:02.570 --> 00:19:03.190
I to jest

768
00:19:03.190 --> 00:19:03.710
takie

769
00:19:03.710 --> 00:19:04.950
najciekawsze

770
00:19:04.950 --> 00:19:05.450
w jej szkucy

771
00:19:05.450 --> 00:19:05.990
powojennej,

772
00:19:06.630 --> 00:19:07.390
bo oprócz tego

773
00:19:07.390 --> 00:19:07.950
głównie

774
00:19:07.950 --> 00:19:09.470
powtarzała te motywy

775
00:19:09.470 --> 00:19:10.890
z przedłowiny.

776
00:19:11.150 --> 00:19:12.390
Jak Państwo

777
00:19:12.390 --> 00:19:13.310
słyszą

778
00:19:13.310 --> 00:19:14.130
wystawa

779
00:19:14.130 --> 00:19:15.550
Zofia Stryjeńska

780
00:19:15.550 --> 00:19:16.150
tajemnicza

781
00:19:16.150 --> 00:19:16.650
i radosna

782
00:19:16.650 --> 00:19:17.270
opowieści

783
00:19:17.270 --> 00:19:18.850
pozwala spojrzeć

784
00:19:18.850 --> 00:19:19.570
na twórczość

785
00:19:19.570 --> 00:19:20.150
artystki

786
00:19:20.150 --> 00:19:20.810
z bardzo wielu

787
00:19:20.810 --> 00:19:21.570
perspektyw,

788
00:19:21.950 --> 00:19:22.090
stron.

789
00:19:22.610 --> 00:19:23.210
Te wystawy

790
00:19:23.210 --> 00:19:23.970
można oglądać

791
00:19:23.970 --> 00:19:25.450
w Muzeum w Gliwicach.

792
00:19:25.610 --> 00:19:26.310
Ona powstała

793
00:19:26.310 --> 00:19:27.110
we współpracy

794
00:19:27.110 --> 00:19:28.090
z Muzeum Narodowym

795
00:19:28.090 --> 00:19:28.730
w Krakowie.

796
00:19:28.910 --> 00:19:29.710
A kuratorami

797
00:19:29.710 --> 00:19:30.550
tej wystawy

798
00:19:30.550 --> 00:19:31.250
są pani

799
00:19:31.250 --> 00:19:32.730
Patrycja Gwoździewicz

800
00:19:32.730 --> 00:19:33.970
z Muzeum w Gliwicach,

801
00:19:34.010 --> 00:19:34.570
a także pan

802
00:19:34.570 --> 00:19:36.350
Światosław Lenartowicz,

803
00:19:36.530 --> 00:19:37.330
który dzisiaj był

804
00:19:37.330 --> 00:19:38.790
waszym i moim gościem.

805
00:19:39.170 --> 00:19:40.310
Światosław Lenartowicz

806
00:19:40.310 --> 00:19:41.170
jest kuratorem

807
00:19:41.170 --> 00:19:41.710
wystawy,

808
00:19:41.930 --> 00:19:42.950
znawcą i badaczem

809
00:19:42.950 --> 00:19:43.510
twórczości

810
00:19:43.510 --> 00:19:44.390
stryjeńskiej,

811
00:19:44.490 --> 00:19:45.530
no i pracownikiem

812
00:19:45.530 --> 00:19:46.530
Muzeum Narodowego

813
00:19:46.530 --> 00:19:47.430
w Krakowie.

814
00:19:47.590 --> 00:19:48.370
Bardzo panu

815
00:19:48.370 --> 00:19:48.790
dziękuję

816
00:19:48.790 --> 00:19:49.790
za tę rozmowę

817
00:19:49.790 --> 00:19:50.450
i opowieść

818
00:19:50.450 --> 00:19:51.790
nie tylko o wystawie,

819
00:19:51.910 --> 00:19:52.630
ale także o

820
00:19:52.630 --> 00:19:53.830
Zofii Stryjeńskiej.

821
00:19:53.990 --> 00:19:54.670
Bardzo dziękuję

822
00:19:54.670 --> 00:19:55.870
i zapraszam do Gliwic.

823
00:19:57.630 --> 00:19:59.450
Audycje kulturalne

824
00:19:59.450 --> 00:20:01.430
w dobrym tonie.