WEBVTT

1
00:00:01.390 --> 00:00:05.090
Audycje kulturalne. W dobrym tonie.

2
00:00:30.070 --> 00:00:42.650
To są audycje kulturalne, podcast Narodowego Centrum Kultury przy mikrofonie Aleksandra Galant.

3
00:00:42.730 --> 00:00:48.530
O tej płycie powiedziano już bardzo wiele. Mówiono, że ona wstrząsnęła polską sceną muzyczną.

4
00:00:48.690 --> 00:00:54.630
Mówiono, że zakończyła erę big beatu w Polsce. Mówiono też, że rozpoczęła erę krajowego rocka.

5
00:00:54.630 --> 00:01:03.630
Nikt nie miał wątpliwości, że to była płyta, która bardzo dużo zmieniła, bardzo dużo namieszała i co wydaje mi się bardzo ważne, która do dzisiaj istnieje w przestrzeni publicznej.

6
00:01:03.750 --> 00:01:13.390
Nie tylko dlatego, że wciąż są wierni fani grupy Breakout, którzy płyty na drugim brzegu tęczy nadal słuchają, ale również dlatego, że nadal inspiruje artystów.

7
00:01:13.550 --> 00:01:20.430
O tej płycie zgodził się dzisiaj opowiedzieć człowiek, który wydaje mi się, że o Breakout'cie, ale w ogóle o polskiej muzyce wie niemal wszystko.

8
00:01:20.430 --> 00:01:28.450
To jest pan Wiesław Królikowski. Wiesław Królikowski jest dziennikarzem muzycznym, a także autorem książki Tadeusz Nalepa Breakout.

9
00:01:28.610 --> 00:01:30.490
Absolutnie. Witam w audycjach kulturalnych.

10
00:01:30.610 --> 00:01:40.170
Bardzo mi miło. Dzień dobry. Może jeszcze dodam, jestem też współzałożycielem jednego miesięcznika rockowego w tym kraju, który na szczęście wychodzi do tej pory.

11
00:01:40.370 --> 00:01:44.590
Nazywał się przez szereg lat tylko rock. Teraz nazywa się teraz rock.

12
00:01:44.590 --> 00:01:56.150
Ja do 2018 roku pracowałem w tej redakcji. Redagowałem Dział Polski, chociaż zdarzało mi się też robić wywiady i pisać teksty o artystach anglosaskich.

13
00:01:56.770 --> 00:02:03.290
Przenieśmy się może do tej końcówki lat 60., bo ja nie powiedziałam, że rozmawiamy o tej płycie ze względu na jubileusz.

14
00:02:03.390 --> 00:02:06.430
Ona się pojawiła na rynku muzycznym 55 lat temu.

15
00:02:06.430 --> 00:02:16.150
I zanim zacznę pytać o samą płytę, może zgodzi się Pan tak dosyć skrótowo, bo to jest oczywiście ogromna historia, powiedzieć na jakim rynku, w jakim muzycznym świecie w Polsce ta płyta się pojawiła.

16
00:02:16.270 --> 00:02:19.190
No bo to jest też odpowiedź na pytanie, dlaczego ona aż tak namieszała.

17
00:02:19.330 --> 00:02:27.430
Ta płyta dlatego była tak ważna, że wprowadziła na polski rynek rock z prawdziwego zdarzenia.

18
00:02:27.430 --> 00:02:31.270
Albowiem tutaj wchodzimy właściwie w temat rzekę.

19
00:02:31.710 --> 00:02:39.170
Płyta była nagrana w marcu 1969 roku, natomiast produkcja płyty trwała około pół roku.

20
00:02:39.690 --> 00:02:49.210
Także dopiero pod koniec lata 69 roku płyta trafiła do sprzedaży, a w PRL-u w tamtych czasach nie było czegoś takiego jak data premiery.

21
00:02:49.430 --> 00:02:52.430
Trafiły w końcu stłoczni płyty do drugiego miejsca.

22
00:02:52.430 --> 00:03:01.410
Tam wkładano w okładki, które już były wydrukowane, jak nie były wydrukowane, to płyta czekała i czekała ten winyl, aż się okładka wydrukuje.

23
00:03:01.870 --> 00:03:09.730
No i później rzucano, przy czym rzucano w sposób chimeryczny, to znaczy w niektórych miejscowościach te płyty się wcześniej pojawiały, w drugich później.

24
00:03:10.270 --> 00:03:13.590
To wszystko było w takim bałaganie, że naprawdę trudno było się zorientować.

25
00:03:14.790 --> 00:03:19.810
Niemniej zacznijmy może historię od zespołu Breakout z 68 roku.

26
00:03:19.810 --> 00:03:27.750
Ponieważ zespół Breakout, będziemy mówić tak z Polska, Breakout, bo Breakout, to jakoś dziwnie brzmi, zawsze się mówiło Breakout i Breakout.

27
00:03:27.850 --> 00:03:29.670
No to będziemy tak mówić, Pani pozwoli.

28
00:03:29.910 --> 00:03:36.970
Więc to zaczęła się historia zespołu Breakout od spotkania Franciszka Walickiego z Tadeuszem Nalepą.

29
00:03:37.310 --> 00:03:41.750
Franciszek Walicki był animatorem muzyki młodzieżowej w Polsce,

30
00:03:41.750 --> 00:03:47.130
chociaż w sumie przedtem udzielał się w środowisku jazzowym Trójmiasta,

31
00:03:47.570 --> 00:03:52.350
chociaż wcześniej jeszcze był dziennikarzem, na przykład w ogłosie Wybrzeża,

32
00:03:52.610 --> 00:03:55.370
a przedtem w prasie Marynarki Wojennej.

33
00:03:55.810 --> 00:04:03.350
Ten człowiek miał niebywałe wyczucie nowoczesności tego, co się dzieje na scenie, w muzyce dla młodzieży.

34
00:04:03.490 --> 00:04:04.710
To było niebywałe.

35
00:04:04.990 --> 00:04:10.870
I on na przykład dlatego zdecydował, że trzeba w Polsce z prawdziwego zdarzenia stworzyć zespół Rock and Rollowy.

36
00:04:10.870 --> 00:04:14.890
W ten sposób w 1957 roku zadebiutował zespół Rhythm and Blues,

37
00:04:15.470 --> 00:04:19.430
w którym czasami nawet pojawiali się muzycy o proweniencji jazzowej.

38
00:04:19.990 --> 00:04:23.190
Niemniej grali ci muzycy rzeczywiście Rock and Rollę.

39
00:04:23.350 --> 00:04:28.770
Były to czasy powodzenia Bogusława Wyrobka, którego wręcz kreowano na polskiego Presleya.

40
00:04:29.370 --> 00:04:34.130
Później doszło do czegoś takiego, że zespół się przekształcił w czerwono-czarnych.

41
00:04:34.550 --> 00:04:38.190
Później ci czerwono-czarni zmienili opiekuna i Walicki

42
00:04:38.190 --> 00:04:42.470
w ramach swojej działalności i przekory uruchomił niebiesko-czarnych.

43
00:04:42.650 --> 00:04:46.410
I z zespołu niebiesko-czarni dobrze sobie radził na polskim rynku.

44
00:04:46.570 --> 00:04:51.110
I był taki okres, to jest okres około połowy lat 60.,

45
00:04:51.110 --> 00:04:54.210
gdzie polska muzyka młodzieżowa, jej czołówka,

46
00:04:54.370 --> 00:04:56.550
to były dwa kolorowe zespoły tak zwane,

47
00:04:56.550 --> 00:04:59.130
czyli czerwono-czarni i niebiesko-czarni.

48
00:04:59.250 --> 00:05:03.770
W czym czerwono-czarni bardzo szybko, będąc pod opieką jednej z estrad,

49
00:05:03.950 --> 00:05:06.790
to były przedsiębiorstwa, które zatrudniały muzyków,

50
00:05:07.030 --> 00:05:09.910
czerwono-czarni bardzo szybko poszli w komercję.

51
00:05:10.070 --> 00:05:13.290
To znaczy to była muzyka taneczna, rozrywkowa,

52
00:05:13.470 --> 00:05:15.810
z jakimiś tam śladami rock'n'rolla,

53
00:05:15.990 --> 00:05:18.790
ale słuszne było nazywanie jej Big Beatem.

54
00:05:18.890 --> 00:05:20.070
Właśnie, skąd Big Beat?

55
00:05:20.310 --> 00:05:24.710
Mianowicie termin Big Beat i mocne uderzenie wymyślił Franciszek Walicki,

56
00:05:24.710 --> 00:05:29.810
a dlatego, żeby po prostu można było tę muzykę w Polsce lansować,

57
00:05:30.390 --> 00:05:31.530
grać, pokazywać,

58
00:05:32.050 --> 00:05:36.450
albowiem słowo rock'n'rolla właściwie było słowem zakazanym, źle widzianym.

59
00:05:36.830 --> 00:05:38.790
Ja pamiętam, naczytałem się różnych felietonów,

60
00:05:39.470 --> 00:05:42.190
w 57 roku w prasie ukazywały się teksty,

61
00:05:42.510 --> 00:05:45.110
jaki to głupi i prymitywny jest Elvis Presley,

62
00:05:45.610 --> 00:05:47.550
odsądzany od czci i wiary.

63
00:05:47.770 --> 00:05:50.870
Elvisa Presleya, który jak wiadomo, co by nie powiedzieć,

64
00:05:51.430 --> 00:05:54.450
miał wspaniały głos i świetnie wykonywał rock'n'rolla

65
00:05:54.450 --> 00:05:55.370
i rytmen blues.

66
00:05:55.590 --> 00:05:58.010
Natomiast tutaj pisano różne bzdury,

67
00:05:58.150 --> 00:05:59.410
często podejrzewam autorzy,

68
00:05:59.450 --> 00:06:02.350
nie słyszeli Presleya więcej niż jedną, dwie piosenki.

69
00:06:02.530 --> 00:06:07.590
Walicki w 67 roku zaczął popadać w konflikt

70
00:06:07.590 --> 00:06:09.690
ze swoim zespołem, z niebiesko-czarnymi,

71
00:06:09.830 --> 00:06:12.970
albo wtedy zrobiła się na świecie moda na muzykę solową.

72
00:06:13.610 --> 00:06:16.490
Charakteryzowała ją na przykład rozbudowana sekcja dęta,

73
00:06:16.630 --> 00:06:19.070
która grała określone figury rytmiczno-melodyczne

74
00:06:19.070 --> 00:06:22.430
i taka muzyka bardzo spodobała się niebiesko-czarnym,

75
00:06:22.530 --> 00:06:23.690
ówczesnemu składowi.

76
00:06:24.030 --> 00:06:26.270
Franciszek Walicki nie był przekonany,

77
00:06:26.350 --> 00:06:27.930
że ten sol trzeba wykonywać

78
00:06:27.930 --> 00:06:30.830
i w tym momencie zostawił niebiesko-czarnych

79
00:06:30.830 --> 00:06:35.530
i na początku 68 roku szukał jakiejś innej grupy do współpracy.

80
00:06:35.630 --> 00:06:37.090
Przyznał mi się nawet w rozmowie,

81
00:06:37.270 --> 00:06:41.410
że nigdy wcześniej nie słyszał zespołu Tadeusza Nalepy.

82
00:06:41.410 --> 00:06:44.470
Tadeusz Nalepa w 65 roku w Rzeszowie,

83
00:06:44.530 --> 00:06:45.710
bo z Rzeszowa pochodził,

84
00:06:46.070 --> 00:06:49.330
założył zespół big-beatowy pod nazwą Blackout.

85
00:06:49.610 --> 00:06:52.510
W tym zespole Blackout głównym wokalistą był

86
00:06:52.510 --> 00:06:54.790
Stanisław Guzek, czyli Stan Borys.

87
00:06:54.870 --> 00:06:56.630
Przyznam szczerze, kiedy czytałam książkę,

88
00:06:56.690 --> 00:06:58.250
było w pewnym momencie zaskoczenie.

89
00:06:58.350 --> 00:07:00.230
Cały czas Stanisław Guzek, Stanisław Guzek,

90
00:07:00.370 --> 00:07:02.110
no i dopiero potem okazało się,

91
00:07:02.210 --> 00:07:03.730
że to jest Stan Borys,

92
00:07:03.850 --> 00:07:05.490
który później dał się poznać jako muzyk

93
00:07:05.490 --> 00:07:07.050
wykonujący trochę inny repertuar.

94
00:07:07.190 --> 00:07:10.610
Stanisław Guzek był taką gwiazdą w zespole,

95
00:07:10.610 --> 00:07:12.230
bo on bardzo dobrze śpiewał.

96
00:07:12.990 --> 00:07:16.410
Do zespołu doszła też żona Tadeusza Nalepy,

97
00:07:16.550 --> 00:07:17.750
czyli Mira Kubasińska,

98
00:07:17.950 --> 00:07:20.530
która zresztą miała dobre zadatki

99
00:07:20.530 --> 00:07:22.630
na utalentowaną piosenkarkę.

100
00:07:22.730 --> 00:07:24.190
Nawet występowała w Opolu.

101
00:07:24.970 --> 00:07:26.810
Ona miała tam taki krótki epizod

102
00:07:26.810 --> 00:07:28.650
z Original London Beat,

103
00:07:28.810 --> 00:07:30.350
z taką brytyjską grupą,

104
00:07:30.450 --> 00:07:32.150
która tutaj przyjeżdżała do Polski

105
00:07:32.150 --> 00:07:33.230
zarabiać pieniądze.

106
00:07:33.750 --> 00:07:35.910
Dwa utwory bodajże z nimi nagrała

107
00:07:35.910 --> 00:07:38.350
dla polskich nagrań, po angielsku.

108
00:07:38.350 --> 00:07:40.210
Później jednak już związała się

109
00:07:40.210 --> 00:07:41.230
z zespołem męża

110
00:07:41.230 --> 00:07:43.370
i w ten sposób mieliśmy zespół Blackout,

111
00:07:43.570 --> 00:07:45.910
który w latach 66-67

112
00:07:45.910 --> 00:07:48.130
należał do ścisłej czołówki

113
00:07:48.130 --> 00:07:49.690
polskiej muzyki młodzieżowej.

114
00:07:49.870 --> 00:07:51.570
Użył pan określenia muzyka młodzieżowa

115
00:07:51.570 --> 00:07:53.790
w książce, przywołując wypowiedzi

116
00:07:53.790 --> 00:07:55.610
różnych przedstawicieli sceny muzycznej,

117
00:07:55.690 --> 00:07:57.390
ale także dzieląc się własnymi obserwacjami.

118
00:07:57.550 --> 00:07:59.410
Dosyć wyraźnie pan zarysowuje,

119
00:07:59.430 --> 00:08:01.350
czym ta scena się wówczas charakteryzowała

120
00:08:01.350 --> 00:08:03.850
i dlaczego zarówno Blackout, jak i Breakout

121
00:08:03.850 --> 00:08:05.710
tak mocno z nią kontrastowały.

122
00:08:05.710 --> 00:08:08.850
Wlekał duch zespołem, który miał trójkę wokalistów w sumie,

123
00:08:08.970 --> 00:08:10.970
bo nie tylko Mira Kuwasińska śpiewała

124
00:08:10.970 --> 00:08:13.950
i Stan Borys, a ty Stanisław Guzek,

125
00:08:14.210 --> 00:08:15.590
ale też niektóre utwory

126
00:08:15.590 --> 00:08:17.370
śpiewał sam Tadeusz Nalepa,

127
00:08:17.690 --> 00:08:19.190
a więc była trójka wokalistów.

128
00:08:19.330 --> 00:08:20.470
Śpiewali na głosy,

129
00:08:20.850 --> 00:08:22.310
bardzo precyzyjnie grali.

130
00:08:22.510 --> 00:08:25.250
Tadeusz Nalepa był przekonany,

131
00:08:25.330 --> 00:08:26.390
o tym wszyscy mówią,

132
00:08:26.530 --> 00:08:27.350
z którymi ja rozmawiałem,

133
00:08:27.450 --> 00:08:29.550
którzy go wspominają w mojej książce,

134
00:08:29.550 --> 00:08:31.950
że odniesie sukces.

135
00:08:32.150 --> 00:08:32.970
Po prostu on mówił,

136
00:08:32.970 --> 00:08:34.590
będziemy nagrywali płyty,

137
00:08:34.750 --> 00:08:36.470
będziemy grali wszędzie koncerty,

138
00:08:36.790 --> 00:08:37.650
to wszystko wyjdzie,

139
00:08:37.770 --> 00:08:38.730
uda się i tak dalej

140
00:08:38.730 --> 00:08:40.590
i to nawet zaskakiwało muzyków

141
00:08:40.590 --> 00:08:42.030
już o pewnych osiągnięciach,

142
00:08:42.130 --> 00:08:45.350
jak chociażby klawiszowca Krzysztofa Dłutowskiego.

143
00:08:45.570 --> 00:08:47.110
I rzeczywiście to wyszło.

144
00:08:47.210 --> 00:08:48.930
To był pierwszy przebój radiowy Anna.

145
00:08:49.590 --> 00:08:50.950
Zresztą Nalepa mówił,

146
00:08:50.970 --> 00:08:54.170
że to były rzeczy wtedy bliższe knajpy niż rocka.

147
00:08:54.630 --> 00:08:56.450
Lubił pewne mocne sformułowania.

148
00:08:56.450 --> 00:08:59.530
Nawet w mojej książce poważył się na sformułowanie,

149
00:08:59.710 --> 00:09:01.150
że Beatlesi to był zespół,

150
00:09:01.290 --> 00:09:03.590
który bardziej opóźnił rozwój muzyki rockowej

151
00:09:03.590 --> 00:09:04.470
niż przyspieszył,

152
00:09:04.730 --> 00:09:07.330
a jego ulubionym zespołem zawsze był Led Zeppelin.

153
00:09:07.470 --> 00:09:08.550
Przedtem Animalsi.

154
00:09:08.670 --> 00:09:13.050
W latach 66-67 zespół Blackout dołączył do czołówki.

155
00:09:13.570 --> 00:09:16.610
Ukoronowaniem tego było nagranie płyty długogrającej

156
00:09:16.610 --> 00:09:19.290
wyłącznie z kompozycjami Tadeusza Nalepy.

157
00:09:19.390 --> 00:09:20.170
Tu była zasada,

158
00:09:20.510 --> 00:09:23.250
że powstawała spółka autorska.

159
00:09:23.290 --> 00:09:24.990
Tadeusz Nalepa, Bogdan Lebl.

160
00:09:24.990 --> 00:09:26.650
Bogdan Lebl to był literat,

161
00:09:26.770 --> 00:09:28.110
który mieszkał w Rzeszowie.

162
00:09:28.490 --> 00:09:31.410
Spora tam figura w życiu literackim Rzeszowa

163
00:09:31.410 --> 00:09:33.850
i który dał się namówić

164
00:09:33.850 --> 00:09:36.330
na pisanie tekstów piosenek,

165
00:09:36.390 --> 00:09:37.570
bo przedtem nie pisywał.

166
00:09:38.330 --> 00:09:40.770
I dzięki temu miał poetyckie,

167
00:09:40.970 --> 00:09:42.530
inne teksty zespół Blackout.

168
00:09:42.650 --> 00:09:43.590
Druga sprawa,

169
00:09:43.790 --> 00:09:46.290
był bardzo precyzyjny wykonawczo.

170
00:09:46.530 --> 00:09:47.550
Trzecia sprawa,

171
00:09:47.930 --> 00:09:50.210
te śpiewanie na głosy trójka wokalistów,

172
00:09:50.290 --> 00:09:51.110
takie historie,

173
00:09:51.270 --> 00:09:52.490
to też wyróżniało,

174
00:09:52.490 --> 00:09:55.030
w jakiej perspektywie się Blackout pojawił.

175
00:09:55.170 --> 00:09:57.350
Wtedy polska muzyka to było tak,

176
00:09:57.650 --> 00:10:00.330
konkurujące ze sobą zespoły kolorowe,

177
00:10:00.410 --> 00:10:02.550
czyli czerwono-czarni, niebiesko-czarni.

178
00:10:02.630 --> 00:10:04.010
Przy czym czerwono-czarni to już,

179
00:10:04.110 --> 00:10:06.530
mimo że zagrali przed Rolling Stonesami

180
00:10:06.530 --> 00:10:08.310
w 67 roku w kongresowej,

181
00:10:08.470 --> 00:10:09.410
to już się okazało,

182
00:10:09.470 --> 00:10:10.650
że to jest nieporozumienie.

183
00:10:10.950 --> 00:10:12.050
Niebiesko-czarni,

184
00:10:12.170 --> 00:10:13.740
którzy wykonywali na koncertach

185
00:10:14.010 --> 00:10:15.730
sporo tak zwanych coverów

186
00:10:15.730 --> 00:10:16.830
ze świata,

187
00:10:16.950 --> 00:10:18.590
rockowych, utworów i soulowych,

188
00:10:18.590 --> 00:10:21.110
ale na płytach nagrywali repertuar inny,

189
00:10:21.270 --> 00:10:22.590
często takie różne koszmarki,

190
00:10:23.270 --> 00:10:24.930
na przykład twierdzili,

191
00:10:25.090 --> 00:10:27.790
że można łączyć muzykę Hendriksa

192
00:10:28.150 --> 00:10:29.310
z polskim folkiem

193
00:10:29.310 --> 00:10:31.490
i to próbowali w niektórych utrwach robić.

194
00:10:31.910 --> 00:10:33.450
Wychodziło to dosyć pokracznie.

195
00:10:33.630 --> 00:10:35.250
Mieli dobrego wokalistę,

196
00:10:35.310 --> 00:10:36.250
Wojciecha Kordę,

197
00:10:36.610 --> 00:10:38.430
mieli niezłą wokalistkę,

198
00:10:38.530 --> 00:10:39.470
Adrianę Rusowicz,

199
00:10:39.790 --> 00:10:41.210
czerwono-czarni odpłynęli

200
00:10:41.210 --> 00:10:43.390
gdzieś w stronę takiej komercji estradowej,

201
00:10:43.490 --> 00:10:44.810
prawda, Kasia Sobczyk, etc.

202
00:10:45.550 --> 00:10:47.150
Biedroneczki są w kropeczki.

203
00:10:47.710 --> 00:10:48.690
No to był repertuar,

204
00:10:48.770 --> 00:10:50.670
który nie ma nic wspólnego właściwie z rockiem.

205
00:10:51.110 --> 00:10:53.910
Jeśli chodzi o resztę tej muzyki młodzieżowej,

206
00:10:54.050 --> 00:10:56.010
która była wyraźnie adresowana do młodzieży,

207
00:10:56.210 --> 00:10:57.470
no to były czerwone gitary.

208
00:10:57.590 --> 00:10:58.350
To była potęga.

209
00:10:58.450 --> 00:11:00.330
Czerwone gitary były ogromnie popularne.

210
00:11:00.610 --> 00:11:02.710
Co roku nagrywały płytę długogrającą

211
00:11:02.710 --> 00:11:05.050
od 66 roku, co roku.

212
00:11:05.450 --> 00:11:07.690
W 68 roku nagrały taką płytę

213
00:11:07.690 --> 00:11:09.010
czerwonej gitary 3,

214
00:11:09.510 --> 00:11:11.670
gdzie z jednej strony próbowały

215
00:11:11.670 --> 00:11:13.350
unowocześnić swoją propozycję,

216
00:11:13.350 --> 00:11:14.570
bo ich ideą było

217
00:11:14.570 --> 00:11:16.290
gramy swoje rzeczy,

218
00:11:16.450 --> 00:11:19.070
tyle, że brali teksty od tekściarzy.

219
00:11:19.230 --> 00:11:21.510
Tam nie było jakiejś spółki autorskiej z utworami,

220
00:11:21.890 --> 00:11:22.890
tylko i Klęczon,

221
00:11:23.290 --> 00:11:24.270
Seweryn Krajewski

222
00:11:24.270 --> 00:11:25.930
i czasami dwaj pozostali członkowie

223
00:11:25.930 --> 00:11:29.770
pisali piosenki do tekstów znanych tekściarzy.

224
00:11:29.850 --> 00:11:31.370
Była taka liga tekściarzy

225
00:11:31.370 --> 00:11:32.530
w polskiej rozrywce

226
00:11:32.530 --> 00:11:34.010
i oni pisywali za zespoło.

227
00:11:34.110 --> 00:11:35.690
Łączyło się to oczywiście z dochodami też,

228
00:11:35.870 --> 00:11:38.090
bo jak piosenka często chodziła w radiu,

229
00:11:38.190 --> 00:11:38.770
no to wiadomo,

230
00:11:38.890 --> 00:11:41.450
Tantieme zostało kompozytor i autor tekstów.

231
00:11:41.450 --> 00:11:43.210
I te czerwone gitary

232
00:11:43.210 --> 00:11:45.730
jakoś nie bardzo potrafiły zareagować

233
00:11:45.730 --> 00:11:46.390
na przemiany,

234
00:11:46.390 --> 00:11:47.450
które zaczęły następować

235
00:11:47.450 --> 00:11:49.730
w 68 roku w światowej muzyce rockowej.

236
00:11:50.270 --> 00:11:50.970
O co chodziło?

237
00:11:51.050 --> 00:11:53.630
Rock zaczął się poszerzać stylistycznie,

238
00:11:54.330 --> 00:11:56.450
wręcz prawie, że gatunek rockowy

239
00:11:56.450 --> 00:11:58.410
zaczął obejmować inne gatunki.

240
00:11:58.590 --> 00:12:00.870
A więc pojawiły się elementy jazzu,

241
00:12:01.370 --> 00:12:03.810
elementy jakiejś muzyki ludowej,

242
00:12:03.930 --> 00:12:05.690
ale innej, takiej egzotycznej,

243
00:12:05.750 --> 00:12:06.870
na przykład indyjskiej.

244
00:12:07.190 --> 00:12:08.530
Po prostu to się bardzo wzbogaciło.

245
00:12:09.250 --> 00:12:11.430
Było to dzięki temu nowoczesne.

246
00:12:11.610 --> 00:12:13.150
I to zauważył Walicki.

247
00:12:13.390 --> 00:12:15.610
Walicki trzymał wspaniale rękę na pulsie,

248
00:12:15.670 --> 00:12:17.490
mimo że już był człowiekiem dosyć wiekowym.

249
00:12:17.730 --> 00:12:20.550
On od tego big bitu jakby o dziwo się odsunął

250
00:12:20.550 --> 00:12:23.510
i postanowił, że trzeba założyć zespół,

251
00:12:23.690 --> 00:12:26.730
który będzie grał nowoczesną muzykę dla młodzieży,

252
00:12:27.070 --> 00:12:28.690
który będzie miał odpowiedni sprzęt,

253
00:12:29.610 --> 00:12:30.890
który pojedzie na zachód

254
00:12:30.890 --> 00:12:32.750
i zobaczy, jak to na zachodzie wygląda,

255
00:12:32.890 --> 00:12:35.190
bo Walicki przez bardzo krótki okres

256
00:12:35.190 --> 00:12:38.110
był z zespoła niebieskoszarni Frech Beneluxu

257
00:12:38.110 --> 00:12:40.410
i w tym momencie szukał partnera

258
00:12:40.410 --> 00:12:42.130
do swojego jakby pomysłu.

259
00:12:42.290 --> 00:12:44.870
I wskazano mu Tadeusza na lepę.

260
00:12:45.150 --> 00:12:46.310
Poprzez jeszcze PFJ,

261
00:12:46.490 --> 00:12:47.770
Polską Federację Jazzową,

262
00:12:47.890 --> 00:12:49.170
doszło do tego spotkania.

263
00:12:49.370 --> 00:12:51.230
No i w ten sposób Walicki,

264
00:12:51.490 --> 00:12:54.110
nie znając w ogóle koncertu blackoutu,

265
00:12:54.910 --> 00:12:56.250
bo nie szło ich na żadnym koncercie,

266
00:12:56.310 --> 00:12:57.370
tylko na klubie,

267
00:12:57.630 --> 00:12:59.410
umówił się z Tadeuszem,

268
00:12:59.530 --> 00:13:02.210
że szykują się na wyjazd do Holandii,

269
00:13:02.210 --> 00:13:04.030
żeby po prostu kupić sprzęt,

270
00:13:04.130 --> 00:13:05.030
zobaczyć jak się gra,

271
00:13:05.250 --> 00:13:06.650
otrzeć się o ten zachodni świat.

272
00:13:06.950 --> 00:13:08.390
I Tadeusz na lepę z tym mi powiedział,

273
00:13:08.490 --> 00:13:09.430
że w tamtych czasach

274
00:13:09.430 --> 00:13:10.870
każdy polski zespół

275
00:13:10.870 --> 00:13:13.030
powinien na trochę pojechać na zachód,

276
00:13:13.290 --> 00:13:14.450
że zobaczyć jak to wygląda,

277
00:13:14.690 --> 00:13:16.170
bo to co do nas docierało

278
00:13:16.170 --> 00:13:17.210
z radia zachodniego,

279
00:13:17.270 --> 00:13:19.130
no to jednak były jakieś tam szczątki,

280
00:13:19.450 --> 00:13:21.350
płyt nie było dużo zachodnich.

281
00:13:21.490 --> 00:13:23.030
W ten sposób powstał zespół

282
00:13:23.030 --> 00:13:25.470
w lutym 1968 roku.

283
00:13:25.630 --> 00:13:27.430
Powstał zespół nazwając się Breakout.

284
00:13:27.630 --> 00:13:28.510
Zespół Breakout,

285
00:13:28.690 --> 00:13:30.550
który widać jest świetna zmiana,

286
00:13:30.550 --> 00:13:32.910
bo z Blackout jest tylko jedna

287
00:13:32.910 --> 00:13:34.750
właściwie litera zmieniona.

288
00:13:35.090 --> 00:13:36.050
Więcej tych liter,

289
00:13:36.170 --> 00:13:36.930
ale jak się mówi,

290
00:13:37.010 --> 00:13:37.950
to jest tylko jedna,

291
00:13:38.030 --> 00:13:39.770
a więc nie Blackout, tylko Breakout.

292
00:13:40.010 --> 00:13:41.390
Walicki lubił to tłumaczyć

293
00:13:41.390 --> 00:13:42.410
jako wyłamanie się,

294
00:13:42.530 --> 00:13:43.570
można tak tłumaczyć.

295
00:13:49.690 --> 00:13:50.270
No i właśnie,

296
00:13:50.350 --> 00:13:52.330
z czego ten zespół się wyłamywał,

297
00:13:52.430 --> 00:13:54.790
jaką dotychczasową tendencję łamał?

298
00:13:54.890 --> 00:13:56.770
Big Beat z założenia

299
00:13:56.770 --> 00:13:58.790
był jakimś rzacem

300
00:13:58.790 --> 00:14:00.750
muzyki rockowej ze świata,

301
00:14:00.930 --> 00:14:02.250
a więc na przykład

302
00:14:02.250 --> 00:14:05.150
naiwne adaptacje muzyki ludowej.

303
00:14:05.570 --> 00:14:06.810
Rytm rockowy

304
00:14:06.810 --> 00:14:08.230
i do tego śpiewamy

305
00:14:08.230 --> 00:14:09.890
jakąś znaną ludową piosenkę.

306
00:14:10.170 --> 00:14:11.250
Specjalistami od tego

307
00:14:11.250 --> 00:14:12.710
stali się muzycy zespołu

308
00:14:12.710 --> 00:14:13.370
No To Co?,

309
00:14:13.370 --> 00:14:14.710
który ponoć na początku

310
00:14:14.710 --> 00:14:16.570
zainteresował także zagranicę.

311
00:14:16.970 --> 00:14:18.290
Big Beat to był po prostu

312
00:14:18.290 --> 00:14:19.690
taki rzac rock.

313
00:14:20.330 --> 00:14:22.730
Jakaś taka produkcja zastępcza,

314
00:14:23.070 --> 00:14:24.470
która miała nie drażnić,

315
00:14:24.570 --> 00:14:26.230
a miała się podobać młodzieży.

316
00:14:26.630 --> 00:14:28.150
No i katastrofą kompletną

317
00:14:28.150 --> 00:14:29.590
Big Beatu spektakularną

318
00:14:29.590 --> 00:14:31.030
był występ Czerwono-Czarnych

319
00:14:31.030 --> 00:14:32.190
przed Rolling Stonesami

320
00:14:32.190 --> 00:14:33.650
w sali kongresowej

321
00:14:33.650 --> 00:14:35.450
w kwietniu 1967 roku.

322
00:14:35.630 --> 00:14:36.950
Są nawet takie zdjęcia

323
00:14:36.950 --> 00:14:38.010
jak Marka Karewicza,

324
00:14:38.250 --> 00:14:40.310
że zespół Czerwono-Czarni

325
00:14:40.310 --> 00:14:41.750
spotyka się na zapleczu,

326
00:14:41.870 --> 00:14:43.490
fotografuje się z Rolling Stonesami.

327
00:14:43.830 --> 00:14:44.690
Rolling Stonesi wyglądają,

328
00:14:44.750 --> 00:14:46.270
jak to Rolling Stonesi wyglądali,

329
00:14:46.350 --> 00:14:47.990
a więc może nie za długie włosy,

330
00:14:47.990 --> 00:14:49.290
ale na czochranę jakoś.

331
00:14:49.470 --> 00:14:51.150
Tutaj jakieś kolorowe stroje,

332
00:14:51.230 --> 00:14:52.450
dziwaczne spodnie,

333
00:14:52.610 --> 00:14:54.810
a tamci po prostu są ubrani

334
00:14:54.810 --> 00:14:56.250
jak zespół restauracyjny.

335
00:14:56.350 --> 00:14:57.390
No coś potwornego.

336
00:14:57.390 --> 00:14:58.950
A wynikła ich obecność

337
00:14:58.950 --> 00:15:00.050
na tym koncercie stąd,

338
00:15:00.070 --> 00:15:00.870
że wyliczono,

339
00:15:01.010 --> 00:15:02.250
że ci byli tutaj,

340
00:15:02.450 --> 00:15:02.890
ci tam,

341
00:15:03.030 --> 00:15:04.010
tamten zespół gdzieś,

342
00:15:04.210 --> 00:15:05.130
więc teraz wypadło,

343
00:15:05.190 --> 00:15:06.090
żeby Czerwono-Czarni

344
00:15:06.090 --> 00:15:07.010
zagrali jakąś

345
00:15:07.010 --> 00:15:07.870
priorytetową,

346
00:15:07.990 --> 00:15:08.670
ważną imprezę.

347
00:15:09.210 --> 00:15:10.330
Breakout łamał,

348
00:15:10.450 --> 00:15:12.070
ponieważ proponował

349
00:15:12.070 --> 00:15:14.630
muzykę porównywalną

350
00:15:14.630 --> 00:15:17.210
z muzyką z zachodu ówczesną.

351
00:15:17.510 --> 00:15:19.250
Natomiast te wszystkie inne zespoły

352
00:15:19.250 --> 00:15:20.290
były spóźnione

353
00:15:20.290 --> 00:15:22.430
i miały bardzo kiepski sprzęt.

354
00:15:22.670 --> 00:15:24.210
Czerwone gitary na przykład

355
00:15:24.210 --> 00:15:27.850
miały gitary wykonane tu w Polsce

356
00:15:27.850 --> 00:15:28.890
przez rzemieślników.

357
00:15:29.130 --> 00:15:30.570
Nie miały dobrego sprzętu

358
00:15:30.570 --> 00:15:31.690
nagłaśniającego.

359
00:15:32.290 --> 00:15:34.470
Właściwie poza bitlesami

360
00:15:34.470 --> 00:15:36.630
nie śledziły nikogo tak dokładnie

361
00:15:36.630 --> 00:15:38.790
albo nie próbowały jakoś nawiązać,

362
00:15:38.990 --> 00:15:40.530
bo powiedzmy sobie szczerze,

363
00:15:40.590 --> 00:15:42.030
no muzyka młodzieżowa,

364
00:15:42.610 --> 00:15:44.010
rock polega na tym,

365
00:15:44.070 --> 00:15:45.390
że się nawiązuje do czegoś,

366
00:15:45.410 --> 00:15:45.890
co jest

367
00:15:45.890 --> 00:15:47.890
i się dodaje swój klimat,

368
00:15:48.030 --> 00:15:49.630
jakiś swój drobny wynalazek.

369
00:15:49.870 --> 00:15:50.770
Na tym to polega.

370
00:15:50.770 --> 00:15:55.010
Wróćmy do działań zespołu Breakout.

371
00:15:55.150 --> 00:15:56.190
Otóż zespół Breakout

372
00:15:56.190 --> 00:15:57.890
razem ze Franciszkiem Walickim

373
00:15:57.890 --> 00:15:58.790
wyjechał do Holandii

374
00:15:58.790 --> 00:16:00.830
i tam działał kilka miesięcy,

375
00:16:01.030 --> 00:16:02.190
grając w klubach,

376
00:16:02.490 --> 00:16:03.470
do tańcach głównie.

377
00:16:03.730 --> 00:16:06.970
Ale został jednak w końcu dostrzeżony

378
00:16:06.970 --> 00:16:08.630
i otoczony opieką

379
00:16:08.630 --> 00:16:10.630
przez agencję Pola Aketa,

380
00:16:11.110 --> 00:16:12.430
która to agencja koncertowa

381
00:16:12.430 --> 00:16:13.910
w Holandii się bardzo liczyła

382
00:16:13.910 --> 00:16:15.710
i sprowadzała różne gwiazdy,

383
00:16:16.110 --> 00:16:17.750
między innymi Jefferson Airplane,

384
00:16:18.070 --> 00:16:18.730
The Doors,

385
00:16:18.730 --> 00:16:19.950
Humble Pie,

386
00:16:20.230 --> 00:16:20.870
takie zespoły,

387
00:16:20.910 --> 00:16:22.690
a więc zespoły ze ścisłej czołówki.

388
00:16:22.830 --> 00:16:23.810
To spowodowało,

389
00:16:24.170 --> 00:16:25.570
że zespół,

390
00:16:25.730 --> 00:16:27.010
bardzo jego akcje

391
00:16:27.010 --> 00:16:28.510
zwyżkować zaczęły,

392
00:16:29.070 --> 00:16:30.490
zaczynał być supportem

393
00:16:30.490 --> 00:16:32.210
do zespołów,

394
00:16:32.390 --> 00:16:34.770
które liczyły się na świecie.

395
00:16:35.150 --> 00:16:36.290
Ważne też było,

396
00:16:36.670 --> 00:16:37.550
że muzycy

397
00:16:37.550 --> 00:16:39.770
bardzo utrzymywali dyscyplinę

398
00:16:39.770 --> 00:16:41.630
i starali się kupować

399
00:16:41.630 --> 00:16:42.510
dobry sprzęt.

400
00:16:42.610 --> 00:16:44.430
To było i DFX kolejne,

401
00:16:44.570 --> 00:16:45.530
i Walickiego,

402
00:16:45.710 --> 00:16:47.190
i Tadeusza Nalepy.

403
00:16:47.190 --> 00:16:48.310
Tadeusz Nalepa na przykład

404
00:16:48.310 --> 00:16:49.510
kupił sobie dobrą gitarę

405
00:16:49.510 --> 00:16:50.910
markową Rickenbacker,

406
00:16:51.050 --> 00:16:52.350
zresztą potem się pozbył,

407
00:16:52.370 --> 00:16:52.930
bo okazało się,

408
00:16:52.950 --> 00:16:53.910
że woli Gibsona

409
00:16:53.910 --> 00:16:55.230
i Gibsona kupił w końcu.

410
00:16:55.450 --> 00:16:56.070
Poza tym

411
00:16:56.070 --> 00:16:57.710
nowe organy

412
00:16:57.710 --> 00:16:58.550
kupił sobie

413
00:16:58.550 --> 00:16:59.410
Dłutowski,

414
00:16:59.690 --> 00:17:00.110
poza tym

415
00:17:00.110 --> 00:17:00.670
przede wszystkim

416
00:17:00.670 --> 00:17:02.090
kupiono dobre wzmacniacze

417
00:17:02.090 --> 00:17:02.930
firmy Marshall,

418
00:17:03.090 --> 00:17:04.550
a więc zespół grał głośno

419
00:17:04.550 --> 00:17:05.250
i brzmiał.

420
00:17:05.470 --> 00:17:07.070
Bo przy dobrych wzmacniaczach

421
00:17:07.070 --> 00:17:08.310
głośne granie

422
00:17:08.310 --> 00:17:09.630
jest selektywne,

423
00:17:09.770 --> 00:17:11.550
a nie jakieś takie

424
00:17:11.550 --> 00:17:13.410
domowe, ręczne produkty,

425
00:17:13.890 --> 00:17:14.830
których używała

426
00:17:14.830 --> 00:17:16.770
polska scena big beatowa.

427
00:17:17.090 --> 00:17:17.650
A więc tak,

428
00:17:17.810 --> 00:17:18.470
brzmienie,

429
00:17:18.690 --> 00:17:19.990
teraz repertuar.

430
00:17:20.090 --> 00:17:21.210
Jeżeli chodzi o repertuar,

431
00:17:21.470 --> 00:17:22.270
no to niestety

432
00:17:22.270 --> 00:17:22.930
w Holandii

433
00:17:22.930 --> 00:17:23.890
oni wykonywali

434
00:17:23.890 --> 00:17:25.750
dość przedziwną mieszaninę.

435
00:17:26.150 --> 00:17:26.970
Walicki nawet tam

436
00:17:26.970 --> 00:17:27.670
dokładnie nie mógł

437
00:17:27.670 --> 00:17:28.510
sobie przypomnieć,

438
00:17:28.650 --> 00:17:29.790
Tadeusz Nalepa też,

439
00:17:30.270 --> 00:17:32.090
ale poza utworami,

440
00:17:32.490 --> 00:17:33.790
które przygotowali w Polsce,

441
00:17:33.970 --> 00:17:34.710
tam oczywiście

442
00:17:34.710 --> 00:17:35.670
ukoronowaniem

443
00:17:35.670 --> 00:17:36.450
tych przygotowań

444
00:17:36.450 --> 00:17:37.650
co do muzyki zachodniej

445
00:17:37.650 --> 00:17:37.950
było

446
00:17:37.950 --> 00:17:39.410
You Keep Me Hanging On

447
00:17:39.410 --> 00:17:39.890
w wersji

448
00:17:39.890 --> 00:17:40.770
Vanilla Fudge,

449
00:17:41.190 --> 00:17:41.770
a więc to był taki

450
00:17:41.770 --> 00:17:42.710
zespół psychodeliczny

451
00:17:42.710 --> 00:17:43.470
amerykański,

452
00:17:43.650 --> 00:17:44.750
który ze zwykłej

453
00:17:44.750 --> 00:17:46.010
piosenki soulowej

454
00:17:46.010 --> 00:17:47.170
zrobił taką

455
00:17:47.170 --> 00:17:48.610
dłuższą rzecz,

456
00:17:48.770 --> 00:17:49.490
powiedziałbym

457
00:17:49.490 --> 00:17:51.050
eksperymentalnie rockową.

458
00:17:51.570 --> 00:17:52.610
Breakout to też

459
00:17:52.610 --> 00:17:53.990
przygotował po swojemu

460
00:17:53.990 --> 00:17:54.570
ten utwór,

461
00:17:54.690 --> 00:17:55.770
a poza tym

462
00:17:55.770 --> 00:17:57.030
wykonywał różne

463
00:17:57.030 --> 00:17:58.430
przeboje w miarę aktualne,

464
00:17:58.530 --> 00:17:59.350
tam wtedy była moda

465
00:17:59.350 --> 00:17:59.750
na soul,

466
00:17:59.850 --> 00:18:00.690
nagle się okazało,

467
00:18:00.790 --> 00:18:01.330
o ironio.

468
00:18:01.710 --> 00:18:03.150
Rozmawiamy o tym momencie

469
00:18:03.150 --> 00:18:04.410
jeszcze zanim

470
00:18:04.410 --> 00:18:05.790
wybuchła wielka popularność

471
00:18:05.790 --> 00:18:06.410
Breakoutu

472
00:18:06.410 --> 00:18:07.730
i o tym momencie,

473
00:18:07.730 --> 00:18:09.010
zanim jeszcze wydana

474
00:18:09.010 --> 00:18:09.650
została płyta

475
00:18:09.650 --> 00:18:11.350
na drugim brzegu tęczy.

476
00:18:11.590 --> 00:18:12.350
Rozmawialiśmy już o tym,

477
00:18:12.470 --> 00:18:13.790
dlaczego ona jest przełomowa,

478
00:18:13.850 --> 00:18:14.430
ale w książce

479
00:18:14.430 --> 00:18:15.430
pan używa takiego określenia,

480
00:18:15.510 --> 00:18:16.470
że to co odróżniało

481
00:18:16.470 --> 00:18:17.350
tę płytę było to,

482
00:18:17.510 --> 00:18:18.270
że to była płyta

483
00:18:18.270 --> 00:18:19.010
z pomysłem.

484
00:18:19.170 --> 00:18:20.490
Płyta była z pomysłem

485
00:18:20.490 --> 00:18:21.390
i nieprzypadkiem

486
00:18:21.390 --> 00:18:22.470
kończy się tangiem.

487
00:18:22.970 --> 00:18:24.110
Zresztą to tango

488
00:18:24.110 --> 00:18:25.650
ma charakter pastiszowy,

489
00:18:25.810 --> 00:18:26.490
trwa bodaj

490
00:18:26.490 --> 00:18:27.350
około minuty

491
00:18:27.350 --> 00:18:28.550
czy nawet krócej.

492
00:18:29.130 --> 00:18:30.030
Na lepy pytałem

493
00:18:30.030 --> 00:18:31.110
skąd to się wzięło

494
00:18:31.110 --> 00:18:31.690
to tango.

495
00:18:31.770 --> 00:18:32.370
Powiedział, że to była

496
00:18:32.370 --> 00:18:33.930
pierwsza jego kompozycja,

497
00:18:34.090 --> 00:18:34.830
ponieważ on

498
00:18:34.830 --> 00:18:35.770
w młodości

499
00:18:35.770 --> 00:18:36.830
zaczynał grając

500
00:18:36.830 --> 00:18:37.630
w najlepszych

501
00:18:38.590 --> 00:18:39.710
lokalowych zespołach

502
00:18:39.710 --> 00:18:40.470
w Rzeszowie.

503
00:18:40.670 --> 00:18:41.470
I to tango

504
00:18:41.470 --> 00:18:42.250
widocznie sobie wtedy

505
00:18:42.250 --> 00:18:42.990
kiedyś ułożył,

506
00:18:43.070 --> 00:18:43.610
bo tanga też

507
00:18:43.610 --> 00:18:45.190
na pewno w knajpach grali.

508
00:18:45.410 --> 00:18:46.370
I mówi tak,

509
00:18:46.570 --> 00:18:47.250
umieściliśmy,

510
00:18:47.430 --> 00:18:48.090
ale dlaczego

511
00:18:48.090 --> 00:18:49.290
to jest przemyślane?

512
00:18:49.490 --> 00:18:50.050
Mianowicie

513
00:18:50.050 --> 00:18:52.050
tam z jednej strony

514
00:18:52.050 --> 00:18:53.630
mamy skok

515
00:18:53.630 --> 00:18:54.110
w stronę

516
00:18:54.110 --> 00:18:55.450
roka psychodelicznego,

517
00:18:55.810 --> 00:18:56.490
a więc na drugim

518
00:18:56.490 --> 00:18:57.270
brzegu tęczy.

519
00:18:57.630 --> 00:18:58.190
Walicki,

520
00:18:58.310 --> 00:18:59.510
który znał kilka języków,

521
00:18:59.610 --> 00:19:00.430
jak mówi Nalepa,

522
00:19:00.810 --> 00:19:02.010
świetnie wyczuł

523
00:19:02.010 --> 00:19:02.930
sytuację

524
00:19:02.930 --> 00:19:03.690
i napisał

525
00:19:03.690 --> 00:19:05.070
na przykład taki tekst,

526
00:19:05.110 --> 00:19:05.890
no przecież ten tekst

527
00:19:05.890 --> 00:19:06.890
na drugim brzegu tęczy.

528
00:19:06.970 --> 00:19:07.470
Takich tekstów

529
00:19:07.470 --> 00:19:08.170
nie było, no.

530
00:19:08.610 --> 00:19:09.290
To jest tekst

531
00:19:09.290 --> 00:19:10.710
obok dziwnego weekendu

532
00:19:10.710 --> 00:19:11.470
z drugiej płyty

533
00:19:11.470 --> 00:19:12.750
też pióra Walickiego,

534
00:19:13.410 --> 00:19:14.870
który można interpretować

535
00:19:14.870 --> 00:19:15.550
w różny sposób,

536
00:19:15.670 --> 00:19:16.730
ale jakoś nawiązuje

537
00:19:16.730 --> 00:19:17.510
i ta tęcza

538
00:19:17.510 --> 00:19:18.790
i ten drugi brzeg,

539
00:19:19.110 --> 00:19:20.170
no nawiązuje

540
00:19:20.170 --> 00:19:20.930
do tych tekstów

541
00:19:20.930 --> 00:19:21.670
psychodelicznych,

542
00:19:21.770 --> 00:19:22.910
takich dziwnych wizji.

543
00:19:23.090 --> 00:19:24.950
I Nalepami mówił,

544
00:19:24.990 --> 00:19:25.870
że mu to pasowało.

545
00:19:25.930 --> 00:19:26.750
Nie wie skąd Walicki

546
00:19:26.750 --> 00:19:27.590
brał pomysły.

547
00:19:28.110 --> 00:19:28.890
Z kolei Walicki

548
00:19:28.890 --> 00:19:30.050
jakoś tak nie bardzo chętnie

549
00:19:30.050 --> 00:19:30.650
chciał mówić,

550
00:19:30.770 --> 00:19:31.670
skąd brał pomysły,

551
00:19:31.770 --> 00:19:32.690
ale orientował się,

552
00:19:32.690 --> 00:19:33.650
co jest śpiewane

553
00:19:33.650 --> 00:19:34.650
na zachodzie,

554
00:19:34.750 --> 00:19:35.670
bo znał języki,

555
00:19:35.790 --> 00:19:36.830
miał dostęp do płyt

556
00:19:36.830 --> 00:19:38.570
i po prostu Nalepa mówił,

557
00:19:38.570 --> 00:19:39.330
że mu to pasowało

558
00:19:39.330 --> 00:19:40.190
do tej muzyki.

559
00:19:40.610 --> 00:19:41.610
Niemniej powiedział

560
00:19:41.610 --> 00:19:42.490
też coś takiego,

561
00:19:42.750 --> 00:19:44.170
że właściwie to ja

562
00:19:44.170 --> 00:19:44.910
mógłbym zostać

563
00:19:44.910 --> 00:19:46.610
na etapie blackoutu

564
00:19:46.610 --> 00:19:47.370
wtedy,

565
00:19:47.490 --> 00:19:48.810
w 68 roku.

566
00:19:49.010 --> 00:19:50.410
No, ale Walicki

567
00:19:50.410 --> 00:19:51.810
mnie tam dociskał,

568
00:19:52.510 --> 00:19:53.090
wymagał

569
00:19:53.090 --> 00:19:53.810
i w końcu

570
00:19:53.810 --> 00:19:54.970
zmobilizował mnie,

571
00:19:55.190 --> 00:19:55.930
że nie zostałem

572
00:19:55.930 --> 00:19:57.110
na etapie blackoutu

573
00:19:57.110 --> 00:19:58.870
i stworzyliśmy breakout.

574
00:19:58.870 --> 00:19:59.570
I breakout,

575
00:19:59.790 --> 00:20:00.830
kiedy wrócił do Polski

576
00:20:00.830 --> 00:20:01.990
w 68 roku

577
00:20:01.990 --> 00:20:02.670
na jesieni,

578
00:20:03.130 --> 00:20:04.670
pod koniec 68 roku

579
00:20:04.670 --> 00:20:05.650
miał już wielki przebój.

580
00:20:05.870 --> 00:20:07.490
W telewizyjnej giełdzie piosenki

581
00:20:07.490 --> 00:20:08.450
zespół wykonał

582
00:20:08.450 --> 00:20:09.290
Gdybyś kochał Hej.

583
00:20:09.550 --> 00:20:10.270
No, no, no,

584
00:20:10.370 --> 00:20:11.730
many artyści wspominali,

585
00:20:11.790 --> 00:20:12.550
że to nie była

586
00:20:12.550 --> 00:20:14.010
ich ulubiona piosenka.

587
00:20:14.110 --> 00:20:14.290
Tak.

588
00:20:14.450 --> 00:20:15.530
Nawet Dłutowski

589
00:20:15.530 --> 00:20:16.270
mi opisywał,

590
00:20:16.390 --> 00:20:17.550
kto był klawiszowiec

591
00:20:17.550 --> 00:20:18.570
z zespołu breakout,

592
00:20:18.810 --> 00:20:19.590
opisywał mi,

593
00:20:19.710 --> 00:20:20.370
że Nalepa

594
00:20:20.370 --> 00:20:21.090
to stworzył już

595
00:20:21.090 --> 00:20:22.590
po przyjeździe do Polski

596
00:20:22.590 --> 00:20:23.630
i że to był

597
00:20:23.630 --> 00:20:24.530
właściwie nowy utwór,

598
00:20:24.610 --> 00:20:25.150
że to nie było tam

599
00:20:25.150 --> 00:20:25.770
gdzieś w Holandii

600
00:20:25.770 --> 00:20:26.550
przygotowane.

601
00:20:26.550 --> 00:20:28.290
Nie przepadał za tym.

602
00:20:28.590 --> 00:20:29.870
Jednak wkład Walickiego

603
00:20:29.870 --> 00:20:30.690
był tak duży,

604
00:20:30.890 --> 00:20:32.530
że Nalepa traktował

605
00:20:32.530 --> 00:20:33.470
jako rzecz

606
00:20:33.470 --> 00:20:34.370
takie bliższe

607
00:20:34.370 --> 00:20:35.730
swojemu podobaniu

608
00:20:35.730 --> 00:20:36.490
do muzyki

609
00:20:36.490 --> 00:20:38.170
dopiero rzeczy te bluesowe.

610
00:20:38.590 --> 00:20:39.010
Czyli tam,

611
00:20:39.170 --> 00:20:39.990
gdzie już powrócił

612
00:20:39.990 --> 00:20:41.490
do spółki z Leblem.

613
00:20:41.770 --> 00:20:42.450
Bo miał spółkę

614
00:20:42.450 --> 00:20:43.630
z Leblem w Blackoutcie

615
00:20:43.630 --> 00:20:45.170
i teraz była spółka

616
00:20:45.170 --> 00:20:45.730
z Leblem

617
00:20:45.730 --> 00:20:46.950
od trzeciej płyty

618
00:20:46.950 --> 00:20:47.690
breakout blues,

619
00:20:47.810 --> 00:20:48.230
gdzie był tylko

620
00:20:48.230 --> 00:20:49.250
jeden autor muzyki,

621
00:20:49.650 --> 00:20:50.890
jeden autor tekstów.

622
00:20:51.050 --> 00:20:51.470
To, co było

623
00:20:51.470 --> 00:20:52.550
na warunki polskie

624
00:20:52.550 --> 00:20:53.350
niespotykane.

625
00:20:53.670 --> 00:20:54.790
Nawet Czesław Niemen

626
00:20:54.790 --> 00:20:55.830
nagrywał płyty,

627
00:20:55.830 --> 00:20:57.550
gdzie był on

628
00:20:57.550 --> 00:20:58.490
autorem tekstów

629
00:20:58.490 --> 00:20:59.370
i pięciu innych.

630
00:20:59.610 --> 00:21:00.370
A tutaj po prostu

631
00:21:00.370 --> 00:21:01.010
niesamowite.

632
00:21:01.050 --> 00:21:02.110
Spółka autorska.

633
00:21:02.810 --> 00:21:03.690
Najważniejsze jest,

634
00:21:03.710 --> 00:21:04.610
żeby tutaj powiedzieć,

635
00:21:04.870 --> 00:21:06.230
że ta płyta

636
00:21:06.230 --> 00:21:08.090
była takim pomostem

637
00:21:08.090 --> 00:21:09.930
między ówczesną muzyką

638
00:21:09.930 --> 00:21:11.090
młodzieżową w Polsce

639
00:21:11.090 --> 00:21:12.350
a nowoczesnym

640
00:21:12.350 --> 00:21:13.230
rokiem ze świata.

641
00:21:13.390 --> 00:21:14.030
Oczywiście

642
00:21:14.030 --> 00:21:15.450
jest coś takiego

643
00:21:15.450 --> 00:21:15.810
jeszcze jak

644
00:21:15.810 --> 00:21:16.930
estetyka rockowa.

645
00:21:17.110 --> 00:21:18.110
Tę estetykę

646
00:21:18.110 --> 00:21:19.270
na tym sprzęcie

647
00:21:19.270 --> 00:21:20.310
można osiągnąć.

648
00:21:20.510 --> 00:21:21.590
No mówiąc krótko,

649
00:21:21.650 --> 00:21:23.070
na byle jakiej gitarze

650
00:21:23.070 --> 00:21:25.030
i byle jakich wzmacniaczach

651
00:21:25.030 --> 00:21:26.330
nie da się osiągnąć

652
00:21:26.330 --> 00:21:27.830
fajnego rockowego brzmienia.

653
00:21:28.130 --> 00:21:28.890
W dodatku

654
00:21:28.890 --> 00:21:29.470
Nalepa mówi,

655
00:21:29.530 --> 00:21:29.830
że na przykład

656
00:21:29.830 --> 00:21:30.990
kupili takie specjalne

657
00:21:30.990 --> 00:21:32.070
fioletowe światła,

658
00:21:32.450 --> 00:21:33.130
które dawały

659
00:21:33.130 --> 00:21:33.810
dziwne wrażenia

660
00:21:33.810 --> 00:21:34.570
publiczności

661
00:21:34.570 --> 00:21:35.470
niesamowite

662
00:21:35.470 --> 00:21:36.910
i w sumie

663
00:21:36.910 --> 00:21:38.070
zdecydował,

664
00:21:38.130 --> 00:21:39.050
że na pierwszej płycie

665
00:21:39.050 --> 00:21:40.130
będzie śpiewała Mira.

666
00:21:40.250 --> 00:21:41.170
On tylko jako drugi głos

667
00:21:41.170 --> 00:21:42.350
dośpiewuje czasami,

668
00:21:42.970 --> 00:21:43.690
przy czym Mira

669
00:21:43.690 --> 00:21:44.770
raczej miała

670
00:21:44.770 --> 00:21:45.630
dobrą dykcję,

671
00:21:46.170 --> 00:21:46.790
dobry głos

672
00:21:46.790 --> 00:21:48.070
i raczej miała

673
00:21:48.070 --> 00:21:48.690
skłonność

674
00:21:48.690 --> 00:21:49.990
do bycia piosenkarką.

675
00:21:50.330 --> 00:21:51.190
Ale niemniej

676
00:21:51.190 --> 00:21:52.290
tam sobie poradziła.

677
00:21:52.430 --> 00:21:53.590
Nalepa ją sterował,

678
00:21:53.710 --> 00:21:54.650
bo to tak jest prawda.

679
00:21:54.870 --> 00:21:55.930
To trwało do końca

680
00:21:55.930 --> 00:21:56.650
jej współpracy,

681
00:21:56.730 --> 00:21:57.130
że Nalepa

682
00:21:57.130 --> 00:21:57.710
i czasami wręcz

683
00:21:57.710 --> 00:21:59.190
pokazywał jak zaśpiewać

684
00:21:59.190 --> 00:22:00.250
i ona tak śpiewała

685
00:22:00.250 --> 00:22:00.990
jak on chciał.

686
00:22:01.170 --> 00:22:02.450
I w tej sytuacji

687
00:22:02.450 --> 00:22:03.370
ta płyta

688
00:22:03.370 --> 00:22:04.430
jest dzięki temu

689
00:22:04.430 --> 00:22:05.590
bardziej jednorodna.

690
00:22:05.730 --> 00:22:06.490
A z drugiej strony

691
00:22:06.490 --> 00:22:07.890
jest tutaj wróćmy do tego

692
00:22:08.790 --> 00:22:09.270
urozmaicona.

693
00:22:09.510 --> 00:22:10.150
To znaczy

694
00:22:10.150 --> 00:22:11.350
dlaczego jest też

695
00:22:11.350 --> 00:22:12.550
takim jakby pomostem?

696
00:22:12.790 --> 00:22:13.690
Ponieważ wiadomo,

697
00:22:13.810 --> 00:22:14.710
że cechą polskiej

698
00:22:14.710 --> 00:22:15.670
muzyki młodzieżowej

699
00:22:15.670 --> 00:22:17.090
były jednak te ludowości.

700
00:22:17.270 --> 00:22:19.410
I tam jest taka jedna ludowość,

701
00:22:19.810 --> 00:22:21.010
Wołanie przez Dunajec.

702
00:22:21.230 --> 00:22:22.050
Ta piosenka

703
00:22:22.050 --> 00:22:23.430
nie przypomina

704
00:22:23.430 --> 00:22:24.970
naiwnych adaptacji

705
00:22:24.970 --> 00:22:26.410
piosenek ludowych.

706
00:22:26.630 --> 00:22:27.550
Gorzej to nawet nie były

707
00:22:27.550 --> 00:22:28.450
piosenki ludowe.

708
00:22:28.530 --> 00:22:29.210
To były piosenki

709
00:22:29.210 --> 00:22:30.270
Mazowsze,

710
00:22:30.310 --> 00:22:31.370
opisane dla zespołów

711
00:22:31.370 --> 00:22:32.250
pieśni i tańca

712
00:22:32.250 --> 00:22:33.430
Śląski Mazowsze.

713
00:22:33.750 --> 00:22:34.450
To nie było żadne

714
00:22:34.450 --> 00:22:35.750
sięganie do źródeł.

715
00:22:35.870 --> 00:22:36.290
To były po prostu

716
00:22:36.290 --> 00:22:37.330
adaptacje typu

717
00:22:37.330 --> 00:22:38.250
gramy na cztery,

718
00:22:38.790 --> 00:22:40.210
gitary elektryczne dochodzą

719
00:22:40.210 --> 00:22:41.170
i dzięki temu mamy

720
00:22:41.170 --> 00:22:42.390
zespół, który gra

721
00:22:42.390 --> 00:22:43.530
polską muzykę.

722
00:22:43.650 --> 00:22:44.430
Polska młodzież

723
00:22:44.430 --> 00:22:45.590
śpiewa polskie piosenki.

724
00:22:45.670 --> 00:22:46.670
Zresztą to hasło

725
00:22:46.670 --> 00:22:47.430
wymyślił też

726
00:22:47.430 --> 00:22:48.810
dla niebiesko-czarnych

727
00:22:48.810 --> 00:22:49.410
Walicki,

728
00:22:49.570 --> 00:22:50.130
ale o dziwo,

729
00:22:50.170 --> 00:22:51.290
jak ten człowiek się rozwijał.

730
00:22:51.610 --> 00:22:52.590
Walicki chciał,

731
00:22:52.710 --> 00:22:54.250
żeby to było nowoczesne,

732
00:22:54.410 --> 00:22:55.930
żeby to przyciągało młodzież

733
00:22:55.930 --> 00:22:58.670
i wtedy w 68-99 roku

734
00:22:58.670 --> 00:22:59.730
coś takiego

735
00:22:59.730 --> 00:23:01.090
mógł dokonać

736
00:23:01.090 --> 00:23:01.810
zespół breakout

737
00:23:01.810 --> 00:23:02.570
w postaci,

738
00:23:02.710 --> 00:23:03.630
którą przyjął.

739
00:23:03.990 --> 00:23:04.510
A więc

740
00:23:04.510 --> 00:23:05.990
jest przede wszystkim

741
00:23:05.990 --> 00:23:06.930
ostre brzmienie,

742
00:23:07.850 --> 00:23:08.970
jest zniekształcone

743
00:23:08.970 --> 00:23:09.790
brzmienie gitalowe

744
00:23:09.790 --> 00:23:11.250
przez fuz i przez woło.

745
00:23:11.530 --> 00:23:12.570
Jest też

746
00:23:12.570 --> 00:23:13.590
kilka utworów

747
00:23:13.590 --> 00:23:14.410
rozbudowanych,

748
00:23:14.530 --> 00:23:14.730
innych,

749
00:23:14.930 --> 00:23:15.870
a więc przede wszystkim

750
00:23:15.870 --> 00:23:16.790
tytułowy utwór.

751
00:23:16.910 --> 00:23:17.250
I tu jest

752
00:23:17.250 --> 00:23:18.490
największa ciekawostka.

753
00:23:18.870 --> 00:23:19.350
Mianowicie

754
00:23:19.350 --> 00:23:20.710
nalepa tuż przed

755
00:23:21.250 --> 00:23:21.730
nagraniami

756
00:23:21.730 --> 00:23:22.430
zwolnik

757
00:23:22.430 --> 00:23:23.050
Dłutowskiego,

758
00:23:23.210 --> 00:23:24.070
czyli klawiszowca,

759
00:23:24.150 --> 00:23:25.070
z którym występowali

760
00:23:25.070 --> 00:23:25.750
w Holandii

761
00:23:25.750 --> 00:23:27.030
i który po prostu

762
00:23:27.030 --> 00:23:27.610
grał wcześniej

763
00:23:27.610 --> 00:23:28.670
jeszcze w Blackout'cie,

764
00:23:29.150 --> 00:23:29.750
a przedtem

765
00:23:29.750 --> 00:23:30.490
w Dzikusach.

766
00:23:30.650 --> 00:23:31.950
On przeszedł do Blackout'u,

767
00:23:32.030 --> 00:23:32.530
kiedy Blackout

768
00:23:32.530 --> 00:23:33.690
się przeniósł do Warszawy.

769
00:23:33.870 --> 00:23:35.290
Mieszkali w hotelu Warszawa

770
00:23:35.290 --> 00:23:36.170
i jak wspomina

771
00:23:36.170 --> 00:23:37.350
bodaj Hajdasz,

772
00:23:37.770 --> 00:23:38.530
czyli perkusista

773
00:23:38.530 --> 00:23:38.890
grupy

774
00:23:38.890 --> 00:23:39.350
Blackout,

775
00:23:39.530 --> 00:23:40.850
a przedtem Blackout

776
00:23:40.850 --> 00:23:41.450
na przykład

777
00:23:41.450 --> 00:23:42.750
Mira smażyła

778
00:23:42.750 --> 00:23:43.430
jajecznicę

779
00:23:43.430 --> 00:23:44.050
z cebulą

780
00:23:44.050 --> 00:23:44.410
dla nich,

781
00:23:44.490 --> 00:23:44.930
bo oni ciągle

782
00:23:44.930 --> 00:23:45.570
byli głodni

783
00:23:45.570 --> 00:23:46.510
i nie mieli pieniędzy.

784
00:23:46.810 --> 00:23:47.550
Ale Nalepa

785
00:23:47.550 --> 00:23:48.990
miał bardzo dobre podejście.

786
00:23:49.170 --> 00:23:49.490
Mówili

787
00:23:49.490 --> 00:23:50.090
Tadeusz,

788
00:23:50.390 --> 00:23:51.710
zagrajmy na studniówce

789
00:23:51.710 --> 00:23:52.290
jak inni,

790
00:23:52.390 --> 00:23:53.350
tam w jakiejś szkole,

791
00:23:53.550 --> 00:23:54.450
zagrajmy tutaj

792
00:23:54.450 --> 00:23:55.430
na jakiejś akademii.

793
00:23:55.490 --> 00:23:56.090
A Tadeusz mówił

794
00:23:56.090 --> 00:23:56.510
nie,

795
00:23:56.750 --> 00:23:57.430
jak zagramy

796
00:23:57.430 --> 00:23:58.190
za taką sumę

797
00:23:58.190 --> 00:23:59.190
w takim miejscu,

798
00:23:59.350 --> 00:24:00.570
to już potem

799
00:24:00.570 --> 00:24:01.350
nie zagramy

800
00:24:01.350 --> 00:24:02.410
za większe pieniądze.

801
00:24:02.690 --> 00:24:03.090
Po prostu

802
00:24:03.090 --> 00:24:04.670
miał swoją politykę

803
00:24:04.670 --> 00:24:05.610
i to było świetne.

804
00:24:05.670 --> 00:24:06.310
Zresztą inna

805
00:24:06.310 --> 00:24:07.290
przykładowa sprawa.

806
00:24:07.450 --> 00:24:08.610
Oni w Holandii,

807
00:24:08.710 --> 00:24:09.390
opowiada mi o tym

808
00:24:09.390 --> 00:24:09.930
na Horny,

809
00:24:10.030 --> 00:24:10.490
który był

810
00:24:10.490 --> 00:24:11.510
szaksofonistą

811
00:24:11.510 --> 00:24:12.750
gościnnie właściwie,

812
00:24:13.090 --> 00:24:14.350
ale na przykład

813
00:24:14.350 --> 00:24:15.290
wrócimy za chwilę

814
00:24:15.290 --> 00:24:15.790
do utworu

815
00:24:15.790 --> 00:24:16.770
na drugim brzegu tęczy,

816
00:24:16.850 --> 00:24:17.710
gdzie jego saksofon

817
00:24:17.710 --> 00:24:18.210
dodał temu

818
00:24:18.210 --> 00:24:19.530
niesamowitego czadu

819
00:24:19.530 --> 00:24:20.410
i zupełnie

820
00:24:20.410 --> 00:24:21.510
innej estetyki.

821
00:24:21.890 --> 00:24:22.570
Otóż mówił,

822
00:24:22.610 --> 00:24:23.450
że w hotelu

823
00:24:23.450 --> 00:24:24.230
w Holandii

824
00:24:24.230 --> 00:24:26.170
muzycy się spotykali

825
00:24:26.170 --> 00:24:27.210
albo u Nalepy,

826
00:24:27.390 --> 00:24:28.410
albo u Hajdasza

827
00:24:28.410 --> 00:24:30.070
i słuchali nowych płyt.

828
00:24:30.290 --> 00:24:31.770
Nalepa słuchał płyt.

829
00:24:32.130 --> 00:24:33.470
Słuchał i zbierał płyt.

830
00:24:33.570 --> 00:24:34.410
Tego po prostu

831
00:24:34.410 --> 00:24:35.030
nie było

832
00:24:35.030 --> 00:24:36.570
u innych muzyków,

833
00:24:36.690 --> 00:24:38.010
bo za nim było pieniędzy,

834
00:24:38.310 --> 00:24:39.370
bo nie mieli pieniędzy,

835
00:24:39.410 --> 00:24:39.790
bo tego,

836
00:24:39.890 --> 00:24:40.610
a on wydawał

837
00:24:40.610 --> 00:24:41.330
na to pieniądze.

838
00:24:41.410 --> 00:24:42.210
Nawet śmieszną rzecz

839
00:24:42.210 --> 00:24:42.990
Marek Karewicz

840
00:24:42.990 --> 00:24:43.510
mi odpowiadał,

841
00:24:43.570 --> 00:24:44.510
ten znany fotograf

842
00:24:44.510 --> 00:24:45.770
polskiego rocka

843
00:24:45.770 --> 00:24:46.390
i jazzu.

844
00:24:46.650 --> 00:24:47.130
Powiadał,

845
00:24:47.170 --> 00:24:47.590
że kiedyś

846
00:24:47.590 --> 00:24:48.650
jak wracali z Bergen,

847
00:24:48.790 --> 00:24:49.830
gdzie zagrał

848
00:24:49.830 --> 00:24:51.370
taki nietypowy koncert

849
00:24:51.370 --> 00:24:52.210
zespół Breakout,

850
00:24:53.070 --> 00:24:53.550
celnik

851
00:24:53.550 --> 00:24:54.210
wziął tą

852
00:24:54.210 --> 00:24:55.250
stos z tych płyt,

853
00:24:55.370 --> 00:24:55.550
które było,

854
00:24:55.590 --> 00:24:56.690
Nalepa z całą listą

855
00:24:56.690 --> 00:24:57.590
wyjechał tych płyt,

856
00:24:57.650 --> 00:24:58.250
które chce kupić

857
00:24:58.250 --> 00:24:58.930
w Norwegii,

858
00:24:59.110 --> 00:25:00.210
bo to już zachód był wtedy.

859
00:25:00.530 --> 00:25:00.770
Mówi,

860
00:25:00.910 --> 00:25:01.930
to co Panie Tadeuszu,

861
00:25:01.930 --> 00:25:02.430
o te płyty,

862
00:25:02.430 --> 00:25:03.290
to na handel.

863
00:25:03.730 --> 00:25:04.150
A on mówi,

864
00:25:04.250 --> 00:25:04.770
nie, nie, nie,

865
00:25:04.910 --> 00:25:05.710
do słuchania.

866
00:25:06.630 --> 00:25:07.430
Także rzeczywiście

867
00:25:07.430 --> 00:25:08.490
słuchał dużo,

868
00:25:08.770 --> 00:25:09.430
dzięki temu

869
00:25:09.430 --> 00:25:10.290
orientował się,

870
00:25:10.330 --> 00:25:11.390
co się działo na świecie.

871
00:25:11.710 --> 00:25:12.350
Zresztą na przykład,

872
00:25:12.530 --> 00:25:13.310
dlaczego taki madam

873
00:25:13.310 --> 00:25:14.010
był dobry?

874
00:25:14.310 --> 00:25:14.910
No właśnie dlatego,

875
00:25:15.010 --> 00:25:16.110
że Marek Jaskowski

876
00:25:16.110 --> 00:25:17.150
też słuchał muzyki

877
00:25:17.150 --> 00:25:17.810
ze świata.

878
00:25:18.170 --> 00:25:19.550
To nie chodzi o zgrzynanie,

879
00:25:19.930 --> 00:25:20.610
chodzi o to,

880
00:25:20.630 --> 00:25:21.270
żeby wiedzieć,

881
00:25:21.290 --> 00:25:22.070
co się gra.

882
00:25:22.610 --> 00:25:23.090
Mianowicie,

883
00:25:23.210 --> 00:25:24.250
rock ma to do siebie,

884
00:25:24.310 --> 00:25:25.370
że rock ewoluuje,

885
00:25:25.450 --> 00:25:25.970
zmienia się,

886
00:25:26.030 --> 00:25:26.970
a szczególnie wtedy.

887
00:25:27.210 --> 00:25:28.670
W 1969 roku

888
00:25:28.670 --> 00:25:29.290
nastąpiła

889
00:25:29.290 --> 00:25:30.350
maksymalnie duża

890
00:25:30.350 --> 00:25:31.290
liczba debiutów.

891
00:25:31.290 --> 00:25:32.750
Niesamowitych wejść

892
00:25:32.750 --> 00:25:33.690
typu Led Zeppelin,

893
00:25:33.830 --> 00:25:34.530
King Crimson

894
00:25:34.530 --> 00:25:35.230
i tak dalej.

895
00:25:35.730 --> 00:25:36.790
I w tym momencie

896
00:25:36.790 --> 00:25:38.110
u nas pojawia się

897
00:25:38.110 --> 00:25:39.010
zespół Breakout.

898
00:25:39.250 --> 00:25:40.310
Jest jeszcze wydarzenie

899
00:25:40.310 --> 00:25:40.890
niebywałe.

900
00:25:40.970 --> 00:25:41.830
Czesław Niemen,

901
00:25:42.230 --> 00:25:43.530
który nagrał na płytę

902
00:25:43.530 --> 00:25:44.130
Enigmatic

903
00:25:44.130 --> 00:25:45.010
swoje utwory,

904
00:25:45.030 --> 00:25:46.750
też już z saksofonistą,

905
00:25:46.870 --> 00:25:47.470
tyle, że to był

906
00:25:47.470 --> 00:25:48.870
Zbigniew Namysłowski.

907
00:25:49.090 --> 00:25:50.450
Ale ta trasa Niemena

908
00:25:51.010 --> 00:25:52.390
odbyła się dopiero

909
00:25:52.390 --> 00:25:53.450
jesienią

910
00:25:53.450 --> 00:25:55.290
1969 roku.

911
00:25:56.010 --> 00:25:56.910
A płytę nagrał

912
00:25:56.910 --> 00:25:58.590
dopiero pod koniec

913
00:25:58.590 --> 00:25:59.990
1969 roku,

914
00:25:59.990 --> 00:26:01.030
kiedy Nalepa

915
00:26:01.030 --> 00:26:01.790
już w marcu

916
00:26:01.790 --> 00:26:02.990
1969 roku

917
00:26:02.990 --> 00:26:03.810
nagrał płytę

918
00:26:03.810 --> 00:26:05.210
z Nahornem.

919
00:26:05.290 --> 00:26:06.290
Nahornem był to znany,

920
00:26:06.330 --> 00:26:07.190
już wtedy jazzman,

921
00:26:07.250 --> 00:26:08.470
ale młodego pokolenia.

922
00:26:08.630 --> 00:26:09.790
I polegało to na tym,

923
00:26:09.850 --> 00:26:10.430
że Nalepa

924
00:26:10.430 --> 00:26:11.170
po zwolnieniu

925
00:26:11.170 --> 00:26:11.830
Dłutowskiego,

926
00:26:11.910 --> 00:26:12.770
o czym mówiłem,

927
00:26:13.430 --> 00:26:13.830
zdecydował,

928
00:26:13.930 --> 00:26:14.930
że zostawi,

929
00:26:14.990 --> 00:26:15.490
tak jak powiedział,

930
00:26:15.590 --> 00:26:15.890
dziury.

931
00:26:16.290 --> 00:26:17.050
Zostawiłem na tą

932
00:26:17.050 --> 00:26:17.870
drugą gitarę.

933
00:26:17.990 --> 00:26:18.390
Pomyślałem,

934
00:26:18.470 --> 00:26:19.450
że dogram w tych dziurach

935
00:26:19.450 --> 00:26:20.190
drugą gitarę,

936
00:26:20.250 --> 00:26:21.270
bo klawiszy nie będzie.

937
00:26:21.450 --> 00:26:22.370
I w tym momencie

938
00:26:23.070 --> 00:26:23.470
Piętowski,

939
00:26:23.570 --> 00:26:24.470
Wojciech Piętowski,

940
00:26:24.610 --> 00:26:26.270
znany realizator dźwięku,

941
00:26:26.350 --> 00:26:27.090
który ich nagrywał,

942
00:26:27.090 --> 00:26:28.610
a poza tym też kompozytor

943
00:26:28.610 --> 00:26:30.210
szeregu udanych piosenek,

944
00:26:30.770 --> 00:26:31.290
zaproponował,

945
00:26:31.350 --> 00:26:32.870
żeby Nahornego zaprosić.

946
00:26:33.090 --> 00:26:34.270
Żeby tam zagrał

947
00:26:34.270 --> 00:26:35.830
w tych wolnych miejscach,

948
00:26:35.950 --> 00:26:36.570
po prostu wypełnił

949
00:26:36.570 --> 00:26:38.010
fletem albo saksofonem.

950
00:26:38.430 --> 00:26:39.530
Walicki to poparł,

951
00:26:39.610 --> 00:26:40.850
zwrócił się do Nahornego,

952
00:26:40.970 --> 00:26:41.930
Nahorny się zgodził,

953
00:26:41.990 --> 00:26:42.790
bo on takie sesje

954
00:26:42.790 --> 00:26:43.610
często grywał.

955
00:26:43.990 --> 00:26:45.010
Nawet nie zastanawiałem się,

956
00:26:45.030 --> 00:26:45.470
co to jest,

957
00:26:45.570 --> 00:26:46.490
założył słuchawki,

958
00:26:46.610 --> 00:26:47.830
posłuchał raz czy dwa

959
00:26:47.830 --> 00:26:49.410
i zagrał po prostu.

960
00:26:49.630 --> 00:26:50.850
No i zagrał rewelacyjnie.

961
00:26:51.090 --> 00:26:52.310
Tak rewelacyjnie,

962
00:26:52.350 --> 00:26:53.350
że proszę sobie wyobrazić,

963
00:26:53.450 --> 00:26:54.870
że Nalepa był tak przywiązany

964
00:26:54.870 --> 00:26:56.850
do solówki na drugim brzegu tęczy,

965
00:26:57.310 --> 00:26:58.030
który to utwór

966
00:26:58.030 --> 00:27:00.150
ma formę i harmonię bluesową,

967
00:27:00.410 --> 00:27:02.510
ale jest utworem bardzo ciekawym

968
00:27:02.510 --> 00:27:04.130
z powodu tej improwizacji

969
00:27:04.130 --> 00:27:04.870
ostrej saksofonowej,

970
00:27:05.730 --> 00:27:07.270
no i tego świetnego riffu,

971
00:27:07.470 --> 00:27:08.330
który jest trochę w stylu

972
00:27:08.330 --> 00:27:09.050
Claptona,

973
00:27:09.550 --> 00:27:10.890
granego na przesterze,

974
00:27:11.010 --> 00:27:12.070
z fuzem bodajże.

975
00:27:12.370 --> 00:27:13.150
Nagrał to

976
00:27:13.150 --> 00:27:14.730
i to się w ogóle zmieniło.

977
00:27:14.930 --> 00:27:15.970
Jest kilka utworów

978
00:27:15.970 --> 00:27:16.730
z jego fletem

979
00:27:16.730 --> 00:27:17.950
bądź z seksofonem

980
00:27:17.950 --> 00:27:20.030
i nabrało to cech

981
00:27:20.030 --> 00:27:20.770
czegoś,

982
00:27:20.870 --> 00:27:22.470
co było nowoczesne

983
00:27:22.470 --> 00:27:23.150
i na czasie.

984
00:27:23.410 --> 00:27:24.870
I dlatego ta płyta

985
00:27:24.870 --> 00:27:26.350
tu była taka interesująca,

986
00:27:26.470 --> 00:27:27.170
a z drugiej strony

987
00:27:27.170 --> 00:27:28.290
była zakotwiczona,

988
00:27:28.890 --> 00:27:30.070
jakieś tam nawiązanie

989
00:27:30.070 --> 00:27:30.990
do tej ludowości

990
00:27:30.990 --> 00:27:31.630
się pojawiło

991
00:27:31.630 --> 00:27:32.610
z udziałem Alibabek,

992
00:27:32.710 --> 00:27:33.170
piosenka

993
00:27:33.170 --> 00:27:34.770
Wołanie przez Dunajec,

994
00:27:34.930 --> 00:27:36.330
plus na koniec

995
00:27:36.330 --> 00:27:37.870
jest tango,

996
00:27:37.910 --> 00:27:38.570
króciusieńkie,

997
00:27:38.850 --> 00:27:39.570
żartobliwe,

998
00:27:39.890 --> 00:27:40.550
pastiszowe,

999
00:27:40.730 --> 00:27:41.430
tekst taki też,

1000
00:27:41.690 --> 00:27:42.510
o co chodziło,

1001
00:27:42.650 --> 00:27:44.030
że jakby chciał pokazać

1002
00:27:44.030 --> 00:27:44.490
Walicki,

1003
00:27:44.590 --> 00:27:46.230
bo Walicki lubi wszystko uzasadnić,

1004
00:27:46.230 --> 00:27:46.850
chciał pokazać,

1005
00:27:46.890 --> 00:27:47.750
że no to jest

1006
00:27:47.750 --> 00:27:48.690
w gruncie rzeczy

1007
00:27:48.690 --> 00:27:50.230
po prostu muzyka rozrywkowa.

1008
00:27:50.450 --> 00:27:51.270
Na koniec

1009
00:27:51.270 --> 00:27:52.270
chciałam pana zapytać

1010
00:27:52.270 --> 00:27:53.310
o taki element płytu,

1011
00:27:53.430 --> 00:27:54.310
o którym nie rozmawialiśmy,

1012
00:27:54.430 --> 00:27:55.550
ale on jest nierozerwalnie

1013
00:27:55.550 --> 00:27:56.930
związany z tą całością,

1014
00:27:56.970 --> 00:27:58.190
jaką ona tworzy.

1015
00:27:58.250 --> 00:27:59.330
Chodzi mi o okładkę.

1016
00:27:59.510 --> 00:28:00.390
Była to okładka,

1017
00:28:00.510 --> 00:28:01.970
co się rzadko wtedy zdarzało

1018
00:28:01.970 --> 00:28:03.110
w muzyce rozrywkowej.

1019
00:28:03.790 --> 00:28:05.410
Była to okładka rozkładana.

1020
00:28:06.090 --> 00:28:07.650
U nas rozkładane okładki

1021
00:28:07.650 --> 00:28:08.950
bodajże wtedy miały

1022
00:28:08.950 --> 00:28:10.150
dwie czy trzy płyty

1023
00:28:10.150 --> 00:28:11.630
w ogóle z muzyką młodzieżową,

1024
00:28:11.950 --> 00:28:13.210
szczególnie Czerwone Gitaly,

1025
00:28:13.290 --> 00:28:13.890
to nawet na dwa

1026
00:28:13.890 --> 00:28:14.910
było rozkładane.

1027
00:28:15.570 --> 00:28:16.170
Projektowała ją

1028
00:28:16.170 --> 00:28:17.870
pani Małgorzata Spychalska,

1029
00:28:18.270 --> 00:28:19.430
znany wtedy grafik.

1030
00:28:19.670 --> 00:28:20.550
Ona mi opowiadała,

1031
00:28:20.590 --> 00:28:21.350
bo ja zrobiłem

1032
00:28:21.350 --> 00:28:22.250
jakiś taki artykuł

1033
00:28:22.250 --> 00:28:23.350
na temat tej okładki,

1034
00:28:23.710 --> 00:28:24.280
i ona mi opowiadała,

1035
00:28:24.750 --> 00:28:26.630
że bardzo miłe wrażenie

1036
00:28:26.630 --> 00:28:27.270
na niej zrobił

1037
00:28:27.270 --> 00:28:28.070
zespół Breakout,

1038
00:28:28.170 --> 00:28:29.010
że oni byli jakby

1039
00:28:29.010 --> 00:28:30.170
tacy właśnie europejscy,

1040
00:28:31.170 --> 00:28:31.670
światowi,

1041
00:28:31.770 --> 00:28:32.610
a przecież to są ludzie,

1042
00:28:32.690 --> 00:28:33.490
no nie da się ukryć,

1043
00:28:33.790 --> 00:28:35.010
no nie spędzali czasu

1044
00:28:35.010 --> 00:28:35.990
tutaj w Warszawie,

1045
00:28:36.090 --> 00:28:36.550
w najdroższych,

1046
00:28:36.670 --> 00:28:37.360
najważniej znanych lokalach.

1047
00:28:37.910 --> 00:28:39.430
Oni przyjechali do Warszawy,

1048
00:28:39.810 --> 00:28:40.850
a niemniej ona mówi,

1049
00:28:40.950 --> 00:28:42.030
że jednak coś było

1050
00:28:42.030 --> 00:28:42.750
takiego w nich,

1051
00:28:42.910 --> 00:28:44.390
że robili wrażenie

1052
00:28:44.390 --> 00:28:45.930
takiej europejskiej,

1053
00:28:45.930 --> 00:28:46.370
fajny,

1054
00:28:46.430 --> 00:28:47.210
no i ona się starała

1055
00:28:47.210 --> 00:28:47.750
nawiązać

1056
00:28:47.750 --> 00:28:49.210
i zrobiła taką grafikę,

1057
00:28:49.530 --> 00:28:50.370
te takie twarze

1058
00:28:50.370 --> 00:28:51.250
zniekształcone,

1059
00:28:51.610 --> 00:28:52.490
na czerwonym tle,

1060
00:28:52.590 --> 00:28:53.570
te czarne twarze,

1061
00:28:53.990 --> 00:28:55.230
w opałciu jakieś zdjęcie

1062
00:28:55.230 --> 00:28:55.910
zapewne,

1063
00:28:56.400 --> 00:28:58.710
i to też zwracało uwagę.

1064
00:28:58.950 --> 00:28:59.830
I tu jest anegdota,

1065
00:28:59.910 --> 00:29:00.990
którą jeszcze chciałbym dodać,

1066
00:29:01.290 --> 00:29:01.870
mianowicie,

1067
00:29:02.010 --> 00:29:02.430
kiedy było

1068
00:29:02.430 --> 00:29:03.650
w 92 roku

1069
00:29:03.650 --> 00:29:04.590
w Operze Leśnej,

1070
00:29:04.610 --> 00:29:05.410
takie spotkanie

1071
00:29:05.410 --> 00:29:06.430
Breakout, Blackout,

1072
00:29:06.810 --> 00:29:08.290
z Tadeuszem zagrali muzycy,

1073
00:29:08.410 --> 00:29:09.250
którzy przed laty

1074
00:29:09.250 --> 00:29:10.010
z nim grywali

1075
00:29:10.010 --> 00:29:10.870
w różnych składach

1076
00:29:10.870 --> 00:29:11.690
tych zespołów,

1077
00:29:11.690 --> 00:29:13.310
to on poprosił

1078
00:29:13.750 --> 00:29:14.150
Nachornego,

1079
00:29:14.330 --> 00:29:15.530
Nachorny mnie to opowiadał,

1080
00:29:15.930 --> 00:29:16.750
poprosił Nachornego,

1081
00:29:16.870 --> 00:29:17.890
żeby nauczył się

1082
00:29:17.890 --> 00:29:18.370
na pamięć

1083
00:29:18.370 --> 00:29:19.630
swojej składówki z płyty,

1084
00:29:19.730 --> 00:29:20.250
bo wczas się

1085
00:29:20.250 --> 00:29:21.270
wszyscy ją lubią

1086
00:29:21.270 --> 00:29:22.490
i żeby zagrał.

1087
00:29:22.710 --> 00:29:23.790
A Nachorny jako jazz band

1088
00:29:23.790 --> 00:29:24.170
powiedział,

1089
00:29:24.370 --> 00:29:25.530
nie, no nie mogę,

1090
00:29:25.610 --> 00:29:25.790
ale mówi,

1091
00:29:25.870 --> 00:29:27.090
no naucz się.

1092
00:29:27.370 --> 00:29:28.030
No i w końcu mówił,

1093
00:29:28.110 --> 00:29:28.670
nauczyłem się

1094
00:29:28.670 --> 00:29:29.650
z samego początku,

1095
00:29:29.830 --> 00:29:30.690
to mu obiecałem,

1096
00:29:30.810 --> 00:29:32.130
ale już potem grałem inaczej

1097
00:29:32.130 --> 00:29:33.030
i rzeczywiście

1098
00:29:33.030 --> 00:29:35.310
wydane archiwalne nagrania

1099
00:29:35.310 --> 00:29:36.290
z Sopotu

1100
00:29:36.290 --> 00:29:37.670
i z Opola

1101
00:29:37.670 --> 00:29:39.030
z 69 roku,

1102
00:29:39.170 --> 00:29:40.350
które zawierają też

1103
00:29:40.350 --> 00:29:42.050
udział Breakoutu

1104
00:29:42.050 --> 00:29:42.950
i ten utwór,

1105
00:29:42.990 --> 00:29:44.410
który tam Breakout wykonywał,

1106
00:29:44.810 --> 00:29:46.190
zawierają tę solówkę

1107
00:29:46.190 --> 00:29:47.310
mocno zmienioną.

1108
00:29:47.370 --> 00:29:48.750
Czyli on za każdym razem

1109
00:29:48.750 --> 00:29:49.590
grał inaczej.

1110
00:29:49.830 --> 00:29:51.010
Zespół Breakout,

1111
00:29:51.130 --> 00:29:52.350
twórczość Tadeusza Nalepy,

1112
00:29:52.470 --> 00:29:53.450
a także płyta

1113
00:29:53.450 --> 00:29:54.870
na drugim brzegu tęczy,

1114
00:29:55.090 --> 00:29:55.950
to jest temat,

1115
00:29:56.070 --> 00:29:56.650
który zdaje się

1116
00:29:56.650 --> 00:29:57.570
nie mieć końca,

1117
00:29:57.710 --> 00:29:59.230
ale my w którymś momencie

1118
00:29:59.230 --> 00:29:59.730
te rozmowy

1119
00:29:59.730 --> 00:30:00.530
musimy zakończyć.

1120
00:30:00.630 --> 00:30:01.670
Myślę, że możemy to zrobić

1121
00:30:01.670 --> 00:30:02.090
tutaj,

1122
00:30:02.310 --> 00:30:03.690
a na kolejne rozmowy

1123
00:30:03.690 --> 00:30:05.770
z panem Wiesławem Królikowskim,

1124
00:30:05.870 --> 00:30:06.850
dziennikarzem muzycznym

1125
00:30:06.850 --> 00:30:07.770
i autorem książki

1126
00:30:07.770 --> 00:30:08.610
Tadeusz Nalepa

1127
00:30:08.610 --> 00:30:09.070
Breakout.

1128
00:30:09.170 --> 00:30:09.730
Absolutnie,

1129
00:30:10.090 --> 00:30:11.190
być może umówimy się

1130
00:30:11.190 --> 00:30:12.230
jeszcze w przyszłości.

1131
00:30:12.650 --> 00:30:13.190
Panie Wiesławie,

1132
00:30:13.290 --> 00:30:14.090
bardzo panu dziękuję

1133
00:30:14.090 --> 00:30:14.550
za wszystko,

1134
00:30:14.570 --> 00:30:15.570
co pan dzisiaj powiedział.

1135
00:30:15.790 --> 00:30:17.130
Bardzo będzie mi przyjemnie,

1136
00:30:17.190 --> 00:30:18.510
jeśli jeszcze porozmawiamy,

1137
00:30:18.610 --> 00:30:18.970
tym bardziej,

1138
00:30:19.050 --> 00:30:20.190
że nie udało się poruszyć

1139
00:30:20.190 --> 00:30:21.430
wszystkich tych tematów.

1140
00:30:22.030 --> 00:30:22.770
Mam nadzieję,

1141
00:30:23.010 --> 00:30:24.590
że to, co powiedziałem,

1142
00:30:25.230 --> 00:30:26.750
zainteresuje niektóre osoby.

1143
00:30:27.290 --> 00:30:27.930
Także dziękuję

1144
00:30:27.930 --> 00:30:29.310
za zwrócenie uwagi

1145
00:30:29.310 --> 00:30:30.710
na tę rocznicę,

1146
00:30:30.710 --> 00:30:31.650
bo to naprawdę

1147
00:30:31.650 --> 00:30:32.770
była ważna płyta

1148
00:30:32.770 --> 00:30:34.090
i jeszcze powtórzę,

1149
00:30:34.690 --> 00:30:35.970
to była pierwsza płyta

1150
00:30:35.970 --> 00:30:36.530
rockowa

1151
00:30:36.530 --> 00:30:37.930
z prawdziwego zdarzenia,

1152
00:30:38.210 --> 00:30:39.830
tak samo jak i Breakout

1153
00:30:39.830 --> 00:30:40.590
był pierwszym

1154
00:30:40.590 --> 00:30:41.450
polskim zespołem

1155
00:30:41.450 --> 00:30:42.710
z prawdziwego zdarzenia,

1156
00:30:42.950 --> 00:30:43.770
bo po prostu

1157
00:30:43.770 --> 00:30:45.150
miał odpowiednie brzmienie

1158
00:30:45.150 --> 00:30:46.310
i odpowiedni repertuar

1159
00:30:46.310 --> 00:30:47.290
i jeszcze co więcej,

1160
00:30:47.570 --> 00:30:49.550
to wszystko było stylowe.

1161
00:30:49.730 --> 00:30:50.890
To jest ważne,

1162
00:30:51.070 --> 00:30:53.130
bo niestety inne zespoły

1163
00:30:53.130 --> 00:30:54.510
nagrywały na przykład

1164
00:30:54.510 --> 00:30:55.590
fajny ten utwór

1165
00:30:55.590 --> 00:30:56.810
rockowy czy bluesowy,

1166
00:30:56.810 --> 00:30:57.810
a obok tego

1167
00:30:57.810 --> 00:30:58.910
na przykład waltz.

1168
00:30:59.070 --> 00:31:00.070
To tak niebieskożarnym

1169
00:31:00.070 --> 00:31:00.870
się zdarzało.

1170
00:31:01.010 --> 00:31:01.890
No i w tym momencie

1171
00:31:01.890 --> 00:31:03.810
wszystko diabli brali,

1172
00:31:03.930 --> 00:31:05.330
bo to nie było porównywalne

1173
00:31:05.330 --> 00:31:06.310
z muzyką z zachodu.

1174
00:31:06.550 --> 00:31:08.410
Oczywiście pamiętajmy o tym,

1175
00:31:08.490 --> 00:31:09.770
że płyta Breakout Blues,

1176
00:31:10.270 --> 00:31:11.730
trzecia płyta Breakoutu

1177
00:31:11.730 --> 00:31:13.250
z 1971 roku,

1178
00:31:13.430 --> 00:31:14.730
to już była płyta,

1179
00:31:14.890 --> 00:31:16.210
która i zdefiniowała

1180
00:31:16.210 --> 00:31:18.090
styl bluesowy Tadeusza Nalepy

1181
00:31:18.090 --> 00:31:19.910
i jego tekściarza

1182
00:31:19.910 --> 00:31:20.850
Bogdana Lebla,

1183
00:31:20.910 --> 00:31:22.090
czy współpracującego z nim

1184
00:31:22.090 --> 00:31:23.470
poety Bogdana Lebla

1185
00:31:23.470 --> 00:31:25.290
i to była też płyta,

1186
00:31:25.730 --> 00:31:27.230
która już absolutnie

1187
00:31:27.230 --> 00:31:28.090
była porównywalna,

1188
00:31:29.190 --> 00:31:29.890
konkurencyjna

1189
00:31:29.890 --> 00:31:30.970
dla płyty zachodniej,

1190
00:31:31.070 --> 00:31:32.190
które wtedy powstawały.

1191
00:31:32.590 --> 00:31:33.250
Ja pamiętam,

1192
00:31:33.310 --> 00:31:34.250
zawiozłem do znajomych

1193
00:31:34.250 --> 00:31:35.410
do Francji tę płytę

1194
00:31:35.410 --> 00:31:36.930
i ta płyta na prywatce

1195
00:31:36.930 --> 00:31:38.250
była puszczana na przemian

1196
00:31:38.250 --> 00:31:39.690
z Majalem i z Kenneth Hitz

1197
00:31:39.690 --> 00:31:41.430
przy dużym zainteresowaniu

1198
00:31:41.430 --> 00:31:42.070
Francuzów,

1199
00:31:42.170 --> 00:31:43.290
chociaż kompletnie

1200
00:31:43.290 --> 00:31:44.280
polskiego nie rozumieli.

1201
00:31:44.280 --> 00:31:46.840
Zobaczyć słońce w nocy,

1202
00:31:47.720 --> 00:31:49.740
zobaczyć latem w śnie,

1203
00:31:55.500 --> 00:31:56.960
piekać, trzymać dłonia

1204
00:31:56.960 --> 00:31:59.860
i głaskać dłonią jego śnie,

1205
00:32:08.070 --> 00:32:09.590
głaskać jego śnie.

1206
00:32:13.210 --> 00:32:14.870
Audycje kulturalne

1207
00:32:14.870 --> 00:32:16.830
w dobrym tonie.