WEBVTT

1
00:00:01.390 --> 00:00:05.090
Audycje kulturalne. W dobrym tonie.

2
00:00:05.720 --> 00:00:12.390
To są audycje kulturalne, podcast Narodowego Centrum Kultury przy mikrofonie Aleksandra Galant.

3
00:00:12.510 --> 00:00:18.370
Na początek naszej rozmowy chciałabym zadać Wam pytanie, czy wiecie co to jest jedna pieczka?

4
00:00:18.570 --> 00:00:22.730
Otóż jedna pieczka to jest jednostka dobroci i bezinteresowności.

5
00:00:22.730 --> 00:00:33.950
Te, jak mam nadzieję, jak chciałabym uniwersalną jednostkę stworzył reżyser Jan Jakub Kolski w nawiązaniu do nietuzinkowej postaci i wybitnego aktora, jakim był Franciszek Pieczka.

6
00:00:34.090 --> 00:00:45.690
Franciszek Pieczka wykreował ponad 450 filmowych ról, a niedawno na półkach księgarni pojawiła się książka, która przedstawia go z innej, bardzo osobistej i intymnej, rodzinnej perspektywy.

7
00:00:45.690 --> 00:00:59.070
Ta książka to Franciszek Pieczka, portret intymny, a ja mam to szczęście i wielką radość, że zaproszenie do dzisiejszego spotkania przyjęli Katarzyna Stoparczyk, dziennikarka i autorka książki, a także syn pana Franciszka, pan Piotr Pieczka.

8
00:00:59.170 --> 00:01:00.670
Witam w audycjach kulturalnych.

9
00:01:00.830 --> 00:01:01.290
Dzień dobry.

10
00:01:01.570 --> 00:01:01.950
Witamy.

11
00:01:02.230 --> 00:01:07.210
Chciałabym porozmawiać o Franciszku Pieczce, o aktorze, którego wszyscy znamy i kochamy za wiele ról.

12
00:01:07.290 --> 00:01:15.210
Nie chciałabym zbyt wiele mówić o Gustliku, bo mam wrażenie, że to jest postać, która tak mocno do niego przylgnęła, że może warto temu dać spokój.

13
00:01:15.210 --> 00:01:23.670
Zacznę od pytania właśnie o to aktorstwo, o wybór pana ojca, któremu on do końca pozostał wierny i to była chyba taka misja i pasja.

14
00:01:23.790 --> 00:01:38.910
To, że tata podjął decyzję, że zostanie aktorem, to wzięło się z tego, że tata był miesiąc czasu na Politechnice Katowickiej i potem zrezygnował z Politechniki i zdawał do szkoły aktorskiej.

15
00:01:38.910 --> 00:01:47.270
To najważniejsza rzecz, że tata uznał, zresztą przez całe życie też przyświecała mu zawsze, on to powtarzał, że trzeba robić rzeczy, te, które się kocha, nie?

16
00:01:47.370 --> 00:01:54.990
Tata gdzieś tego bakcyla tam jak przez Olzę do Czech szedł, żeby zobaczyć znachora i potem dostał wielki łomot od swojego dziadka.

17
00:01:54.990 --> 00:02:06.870
Gdzieś te piorunie tam na znachora żeś poszedł. No i myślę, że właśnie ta magia kina, ten znachor, który był oświetlany w Czechach w kinie, tak zaważył na, że tak powiem, późniejszych losach.

18
00:02:06.870 --> 00:02:19.570
I dorastaniu mojego taty, że powiedział, że chce zostać aktorem, aczkolwiek na tamte czasy aktorstwo było takie kojarzone z kimś takim, że raczej aktorzy to są biedni, ciężko im będzie i tak dalej, nie?

19
00:02:19.710 --> 00:02:28.050
Że jednak, że w życiu trzeba mieć fach. No ale tak zadecydował gdzieś, że tak powiem, Bóg go tak poprowadził i został aktorem.

20
00:02:28.210 --> 00:02:36.090
W książce pojawia się nawet takie stwierdzenie, jak wydaje mi się pana dziadka, który mówił, że górnik to jest dobry zawód, bo przynajmniej na głowę nie napada.

21
00:02:36.090 --> 00:02:44.710
Książka ma taką wyjątkową moim zdaniem konstrukcję, budowę, bo my pana Franciszka poznajemy poprzez różne historie, których on jest bohaterem.

22
00:02:44.870 --> 00:02:51.190
To są historie migawki z życia codziennego, wspomnienia bliskich osób, których pani wysłuchała, które pani zwisała.

23
00:02:51.210 --> 00:02:55.250
W jaki sposób pani losy splotły się z losami Franciszka Pieczki?

24
00:02:55.370 --> 00:03:03.970
To była taka przygoda bardzo nieoczekiwana przeze mnie. Ja do dzisiaj nie wiem, jak to się stało, ale fakt jest taki, że znaleźliśmy się w studiu Radiowej Trójki.

25
00:03:03.970 --> 00:03:12.670
Ja wtedy realizowałam taką audycję Myśli Dziecka 357, rozmawiając z osobami, które w moim odczuciu są autorytetami albo przynajmniej noszą znamiona autorytetów.

26
00:03:12.770 --> 00:03:21.710
Bo wydaje mi się, że w czasach kryzysu właśnie autorytetów to jest bardzo ważne, żeby ci mądrzy, ci wielcy, ci, którzy wiedzą, co jest w życiu ważne, mogli do nas mówić.

27
00:03:21.710 --> 00:03:33.110
I z takim zamysłem zaprosiłam pana Franciszka, nie znając go wcześniej, już od samego początku, jak on uchylił drzwi i wszedł, to miał taką aurę nieprawdopodobnej skromności, takiej wielkości.

28
00:03:33.270 --> 00:03:43.690
Dzisiaj trochę już rozumiem, na czym to polega, bo on też pod skórą miał taką baterię energii totalną i to jego spojrzenie było tak mocne, przeszywające, bo on miał czym dysponować.

29
00:03:43.690 --> 00:03:51.210
I w życiu prywatnym, z tego co wiem, nigdy nie użył tego, w życiu zawodowym na potrzeby ról niekiedy tak, natomiast on miał w sobie nieprawdopodobną siłę.

30
00:03:51.430 --> 00:03:55.270
Myślał o takiej sile i odwadze związanej z psychiką, a nie z mięśniami.

31
00:03:55.410 --> 00:04:02.130
I w momencie, kiedy znaleźliśmy się w radiowym studiu, to spojrzeliśmy sobie w oczy i zapadła cisza głucha.

32
00:04:02.330 --> 00:04:07.710
I to było takie zastanawiające, że ta cisza nie była krępująca, że my się po prostu dobrze ze sobą tam czuliśmy.

33
00:04:07.710 --> 00:04:14.450
I zaczęłam rozumieć pomału, że ta cisza prowadzi nas do prawdy i zaufania.

34
00:04:14.770 --> 00:04:20.550
No i rzeczywiście w jakimś momencie, w którymś momencie po policzku pana Franciszka popłynęła łza.

35
00:04:20.750 --> 00:04:28.570
Zaczęłam opowiadać takie historie, których nigdy nie ujawnił światu, dlatego że to była dosyć schematyczna osoba, osoba, która nie dopuszczała ludzi do siebie.

36
00:04:28.790 --> 00:04:36.850
I tam stało się coś dla mnie niewiarygodnego, ale też z drugiej strony, kiedy ja zobaczyłam, że ten starszy pan w taki sposób emocjonalny podchodzi do sprawy

37
00:04:36.850 --> 00:04:41.170
i dużo go to kosztuje, to kompletnie przestałam myśleć, że to jest audycja.

38
00:04:41.270 --> 00:04:43.910
Dla mnie ważne było to, żeby go asekurować, żeby z nim w tym być.

39
00:04:44.070 --> 00:04:45.550
On jako człowiek był najważniejszy.

40
00:04:45.850 --> 00:04:51.130
Ja teraz sobie to tak tłumaczę, no bo nie wiem w jaki inny sposób i wydaje mi się, że on wtedy to odczuł.

41
00:04:51.370 --> 00:04:57.290
Bo to był nie tylko nieprawdopodobnie inteligentny człowiek, ale także o niewiarygodnej inteligencji emocjonalnej.

42
00:04:58.090 --> 00:05:02.470
Wystarczyło, że spojrzał kątem oka i on wiedział, z kim ma do czynienia i o co chodzi.

43
00:05:02.470 --> 00:05:11.050
I ludzie, którzy próbowali grać przed nim i udawać, że są kimś innym niż są, nawet nie wiedzieli, że zostali zdemaskowani bardzo szybko.

44
00:05:11.170 --> 00:05:16.490
Więc teraz tłumaczę sobie, że doszło rzeczywiście do jakiejś takiej sytuacji wyjątkowej właśnie z tego względu,

45
00:05:16.490 --> 00:05:18.450
że chcieliśmy być w tej historii razem.

46
00:05:18.690 --> 00:05:25.430
No i potem jak dziennikarze pisali, zwłaszcza po śmierci pana Franciszka, to bardzo często mówili, że on w mediach się tak nie zachowywał.

47
00:05:25.430 --> 00:05:31.390
Kiedy czytałam książkę, zaczęłam bardzo podziwiać taką umiejętność, którą miał Franciszek Pieczka

48
00:05:31.390 --> 00:05:36.470
i którą, jak już wiem po krótkiej rozmowie z Tobą Piotrze, że tę umiejętność Tobie przekazał mianowicie

49
00:05:36.470 --> 00:05:41.190
takiego bezwarunkowego oddzielania pracy od życia rodzinnego.

50
00:05:41.310 --> 00:05:46.190
Wydaje mi się, że to jest coś, czego dzisiaj wielu osobom, w tym także mnie, trochę brakuje.

51
00:05:46.370 --> 00:05:50.310
I w książce przytaczacie takie zdanie, taką anegdotę teatralną,

52
00:05:50.310 --> 00:05:56.510
że kiedy są pierwsze brawa w teatrze, pan Franciszek się kłania, kiedy są drugie oklaski, on już jest w drodze do samochodu,

53
00:05:56.590 --> 00:06:03.590
a kiedy są trzecie oklaski, on już siedzi w swoim ulubionym fotelu w ukochanej falenicy, tak chyba mogę powiedzieć.

54
00:06:03.790 --> 00:06:10.230
To prawda, tata oddzielał i tutaj jakby to była w cudzysłowie świętość do niego, czyli praca to jest praca,

55
00:06:10.670 --> 00:06:16.770
dom jest domem i nigdy, nazwijmy to, nie brał pracy do domu oczywiście, no można powiedzieć, że nie do końca,

56
00:06:16.770 --> 00:06:24.670
no był aktorem, więc musiał się też uczyć ról, ale on w tym domowym, że tak powiem, czasie, kiedy był w domu,

57
00:06:25.250 --> 00:06:34.270
ten czas na swoją naukę, na opracowywanie ról i tak dalej, to było tak wplecione w całe życie naszego domu,

58
00:06:34.350 --> 00:06:39.570
że to nie było coś takiego, że o tata się uczy roli i pół dnia go nie ma, jest niedostępny, tak,

59
00:06:39.670 --> 00:06:44.370
że ja nie mogę zapłukać, siostra nie może przyjść, nie możemy przyjść, nie wiem, zawołać go na obiad,

60
00:06:44.370 --> 00:06:49.130
jest jakiś mały problem i czy musimy wszyscy rozwiązać, czy jedziemy gdzieś, czy nie jedziemy, nie,

61
00:06:49.270 --> 00:06:54.170
tego nigdy nie było, to było zawsze tak zrobione, że ta praca była, oczywiście była w domu,

62
00:06:54.850 --> 00:07:00.830
ale ona też była nie przez cały dzień, tata miał swój rytm taki, że się uczył i to było tak,

63
00:07:00.890 --> 00:07:05.010
że w zasadzie, żeby tata zobaczył, że się czegoś uczy albo coś czyta, to trzeba było wiedzieć,

64
00:07:05.090 --> 00:07:09.970
w których godzinach i kiedy. No dobrą sprawę, ktoś obcy mógłby tak po 8 godzin być i powiedzieć,

65
00:07:09.970 --> 00:07:14.370
no dobra, no tata się kiedyś się uczy, ja mówię tak, on się już nauczył, nie, ale kiedy,

66
00:07:14.510 --> 00:07:20.250
no bo tak było. Podstawową rzeczą było to, że rozgraniczenie pracy zawodowej od domu,

67
00:07:20.410 --> 00:07:25.210
to były dwie najważniejsze rzeczy, zresztą świętą rzeczą lata tej to była rodzina i dom.

68
00:07:25.690 --> 00:07:31.650
Później praca, bo jeśli nie ma dobrej, twardej, takiej kochającej się rodziny,

69
00:07:32.130 --> 00:07:35.490
to nie ma też kochającego się domu. Jak nie ma kochającego się domu,

70
00:07:35.490 --> 00:07:39.770
to nie będziemy mieli kochanej pracy, do której chodzimy i możemy przynieść

71
00:07:39.770 --> 00:07:43.630
jakieś zarobione pieniądze, większe czy mniejsze. Tutaj nie ma jakby znaczenia,

72
00:07:43.690 --> 00:07:48.410
znaczenie to, że my coś w tej rodzinie kupimy i ta rodzina, czy to będzie 10 kilo cukierku,

73
00:07:48.490 --> 00:07:51.190
czy to będzie jeden cukierek, będą gdzieś się potrafić z tego cieszyć.

74
00:07:51.370 --> 00:07:52.930
Więc to były takie wartości.

75
00:07:53.230 --> 00:07:58.310
Podczas procesu powstawania tej książki bardzo ważne było to, żeby to nie był cukierkowy pomnik.

76
00:07:58.410 --> 00:08:02.990
Dlatego, że pan Franciszek przez wiele osób może być postrzegany jako dobry, szlachetny,

77
00:08:02.990 --> 00:08:07.110
bo taki był, ale też miał ten puzzle i też był niezłą zadziorą.

78
00:08:07.250 --> 00:08:11.070
Kiedy na przykład oglądał mecze i bardzo identyfikował się ze sportowcami,

79
00:08:11.190 --> 00:08:14.310
no to tam wykrzykiwał, a wręcz darów się, ty idioto!

80
00:08:14.430 --> 00:08:18.550
I faleniccy sąsiedzi przy otwartym oknie w pokoju pana Franciszka

81
00:08:18.550 --> 00:08:20.710
doskonale słyszeli to i tam śmiali się,

82
00:08:20.850 --> 00:08:24.830
dlatego że taki obrazek w zestawieniu funkcjonował w ich wyobraźni,

83
00:08:24.930 --> 00:08:27.970
że nobliwy pan wychodzi na spacer i mówi dzień dobry, dzień dobry.

84
00:08:28.110 --> 00:08:30.630
A po jakimś czasie słyszą właśnie takie inwektywy różne,

85
00:08:30.630 --> 00:08:33.010
idiota to najbardziej łagodne określenie.

86
00:08:33.130 --> 00:08:35.730
Natomiast tak, też człowiek z krwi i kości dla nas dalej jest.

87
00:08:35.990 --> 00:08:38.030
No i naprawdę wielowymiarowy.

88
00:08:38.230 --> 00:08:42.190
I bardzo staraliśmy się, żeby akurat w taki sposób go pokazać.

89
00:08:47.840 --> 00:08:49.880
To też jest fragment z książki.

90
00:08:50.120 --> 00:08:51.600
Zdaje się, że pani obserwacja,

91
00:08:51.720 --> 00:08:55.760
mianowicie, że Franciszek Pieczka miał w sobie takie świeże spojrzenie na świat.

92
00:08:55.920 --> 00:08:58.920
Mimo lat cały czas zachwycał się tym, co go otacza.

93
00:08:58.920 --> 00:09:05.100
Jeżeli wychodzi ze studia człowiek w wieku lat 91, nawet 90 niech będzie.

94
00:09:05.260 --> 00:09:12.720
Jest bardzo zmęczony po rozmowie, a widzi, że stoi przed nim mały, wściekle żółty samochodzik,

95
00:09:13.040 --> 00:09:16.460
akurat mój osobisty, którym odwoziła pana Franciszka do falenicy.

96
00:09:16.800 --> 00:09:19.540
I nagle on się ożywia i nagle ma blask w oczach.

97
00:09:19.620 --> 00:09:22.040
I widzę, że coś się dzieje fenomenalnego.

98
00:09:22.760 --> 00:09:26.000
Wsiada do tego samochodu, po czym pyta mnie, czy mogę raz jeszcze wsiąść.

99
00:09:26.000 --> 00:09:29.820
Ja mówię, bardzo proszę. I tak pięć razy powtarza tę próbę, po czym mówi Piotrze,

100
00:09:29.840 --> 00:09:31.400
to tak naprawdę do was był komunikat.

101
00:09:31.540 --> 00:09:35.680
Proszę pani, ja chcę taki samochód mieć, a nie ten duży, który oni chcą mi kupić.

102
00:09:35.840 --> 00:09:39.120
Mam nadzieję, że nie kupiliście panu Franciszkowi tego wielkiego. Kupiliście?

103
00:09:39.200 --> 00:09:41.740
Nie, wielkiego nie. Wielkiego nie, ale też żółty.

104
00:09:41.820 --> 00:09:44.400
Może nie do końca żółty, tylko jest niedojrały banan.

105
00:09:44.580 --> 00:09:46.560
Przepraszam, jak został nazwany samochód?

106
00:09:46.640 --> 00:09:48.940
Bo mam nadzieję, że ta tradycja została dochowana.

107
00:09:49.200 --> 00:09:50.600
Tak, lemon. To jest lemon.

108
00:09:50.980 --> 00:09:52.320
Lemon jeszcze jest oczywiście.

109
00:09:52.980 --> 00:09:56.360
Lemonem jeździ córka. I z lemonem jest taka anegdota.

110
00:09:56.560 --> 00:10:00.800
Tata powiedział, że właśnie Kasia go odwiozła i tak dalej.

111
00:10:00.900 --> 00:10:02.280
Jechała takim fajnym samochodem.

112
00:10:02.380 --> 00:10:03.420
Musimy zmienić samochód.

113
00:10:03.600 --> 00:10:04.820
No dobrze, zmieniliśmy samochód.

114
00:10:04.980 --> 00:10:08.780
No i była teraz taka negocjacja, czy z automatyczną skrzynią, czy z ręczną.

115
00:10:08.940 --> 00:10:11.200
Tata oczywiście klasyk.

116
00:10:11.440 --> 00:10:12.180
Nie no, synek.

117
00:10:12.600 --> 00:10:13.600
Ręczna automatyczna.

118
00:10:13.600 --> 00:10:16.780
Ja kiedyś jeździłem, przejechałem się we Francji, wujek mi dał.

119
00:10:17.020 --> 00:10:18.340
I mi to wcale nie pasło.

120
00:10:18.440 --> 00:10:21.280
No dobrze, no i żeśmy pojechaliśmy do Billera, wsiadamy i tak dalej.

121
00:10:21.420 --> 00:10:23.480
No i Biller mówi, pan co, ale tylko automat jest.

122
00:10:23.660 --> 00:10:24.900
Tata się przejechał, wrócił.

123
00:10:25.100 --> 00:10:26.540
Po czymś wysiada z tego samochodu i mówi,

124
00:10:26.860 --> 00:10:30.380
dlaczego która mi tak późno powiedziała, że te samochody z automatyczną skrzynią biegów,

125
00:10:30.400 --> 00:10:31.720
to są takie przyjemne wyjazdy.

126
00:10:31.780 --> 00:10:32.300
Ja chcę taki.

127
00:10:32.440 --> 00:10:33.260
No i taki miałem.

128
00:10:33.260 --> 00:10:35.660
I odnośnie tego wsiadania, wysiadania.

129
00:10:35.740 --> 00:10:39.660
Ja wtedy miałam taką ogromną frajdę też, że po audycji zdarzało się,

130
00:10:39.740 --> 00:10:42.480
że zwłaszcza tych starszych gości odwoziłam do domu.

131
00:10:42.560 --> 00:10:44.660
Opiekowałam się nimi, bo różne były sytuacje.

132
00:10:44.840 --> 00:10:47.580
No i cieszyłam się, że to jest falenica, a nie dwie ulice dalej,

133
00:10:47.740 --> 00:10:49.240
bo mieliśmy okazję porozmawiać.

134
00:10:49.400 --> 00:10:53.420
I patrzyłam w oczy tego starszego pana, który nagle był małym chłopcem w krótkich spodenkach

135
00:10:53.420 --> 00:10:57.600
i zachwycał się, jak pięknie liście tańczą nad dachem sunącego samochodu.

136
00:10:57.900 --> 00:11:01.700
W jakiś sposób do wieczności biegną te na włocie niechciane.

137
00:11:03.220 --> 00:11:06.700
I opisywał mi to i rozmawialiśmy, zrozumiałam, że świat przyrody

138
00:11:06.700 --> 00:11:09.560
to był świat po prostu jego, oswojony.

139
00:11:09.700 --> 00:11:12.340
Od tego malutkiego synka z Godowa, który miał trzy lata

140
00:11:12.340 --> 00:11:14.900
i wędrował sobie z witką wierzbową w rączce,

141
00:11:15.040 --> 00:11:17.480
bo pasał gęsi od malucha, pasał krowy.

142
00:11:17.680 --> 00:11:19.860
Krowy szły w szkodę, potem chłopaki uciekali.

143
00:11:20.040 --> 00:11:21.020
Ale to był jego świat.

144
00:11:21.160 --> 00:11:25.000
I kiedy przyjechał do falenicy, to opowiadał mi, że musiał znaleźć analogię.

145
00:11:25.140 --> 00:11:27.500
Musiał mieć też swoje jezioro, swoją drogę.

146
00:11:27.740 --> 00:11:31.620
Swojego kota, bez ogona co prawda, ale jednak, falenickiego.

147
00:11:31.700 --> 00:11:34.940
To jest taka anegdota, relacja od taty z kotem.

148
00:11:35.060 --> 00:11:36.260
Z kotem krakersem.

149
00:11:36.440 --> 00:11:40.380
Z kotem krakersem, czyli to było coś takiego, że kot krakers jak wchodził

150
00:11:40.380 --> 00:11:42.960
i były drzwi uchylone do taty i tata wiedział, że on wchodzi,

151
00:11:43.060 --> 00:11:45.380
to ten kot po prostu robił się taki niski

152
00:11:46.000 --> 00:11:48.440
i szedł tak powoli, żeby nie był zauważony.

153
00:11:48.600 --> 00:11:49.780
I już dochodził do fotela.

154
00:11:49.900 --> 00:11:51.380
On wiedział, na który fotel może skoczyć.

155
00:11:51.460 --> 00:11:54.320
Tam, gdzie tata siedział na tym fotelu, to absolutnie to nawet nie próbował.

156
00:11:54.320 --> 00:11:57.420
Ale jak mój tata tylko na niego spojrzał i palec wziął do góry,

157
00:11:57.740 --> 00:12:02.340
to kot zawracał w tajemniczy sposób i spokojnie szedł.

158
00:12:02.340 --> 00:12:05.760
Ta droga tego metra zajmowała mu pół godziny,

159
00:12:06.020 --> 00:12:09.780
że może tata jednak zrezygnuje, go zawoła, a on tak nie chciałby chodzić.

160
00:12:09.860 --> 00:12:13.740
Proszę sobie wyobrazić pani Olu, że ukochanym drzewem pana Franciszka

161
00:12:13.740 --> 00:12:15.800
to była stuletnia drobnolistna lipa

162
00:12:15.800 --> 00:12:19.300
i on żartował sobie, że to jest jedyna starsza przyjaciółka ode mnie.

163
00:12:19.500 --> 00:12:22.000
I to była ta magnoliak, z którą wojował

164
00:12:22.000 --> 00:12:25.300
i najpierw wycinał ją, bo ona się rozrastała jak wściekła.

165
00:12:25.300 --> 00:12:27.600
A w każdym razie on personifikował świat przyrody

166
00:12:27.600 --> 00:12:31.100
i w taki sposób opowiadał, jakby to byli jego najwierniejsi przyjaciele.

167
00:12:31.280 --> 00:12:33.620
A z tym fotelem to jest rzeczywiście taka historia,

168
00:12:33.680 --> 00:12:37.320
że nawet rodzina rzadko zasiada w tym fotelu, kultowym fotelu pana Franciszka.

169
00:12:37.400 --> 00:12:40.920
I proszę sobie wyobrazić sytuację, kiedy ja trafiam do waszego domu, Piotrze,

170
00:12:41.200 --> 00:12:44.280
do domu rodzinnego Pieczków i Piotr mnie wprowadza do tego pokoju,

171
00:12:44.340 --> 00:12:46.560
mówi Kasia siadaj tu, a ja zupełnie nieświadoma tego,

172
00:12:46.700 --> 00:12:48.460
co to za fotel i gdzie ja siedzę.

173
00:12:48.560 --> 00:12:51.400
I w pewnym momencie Piotr powiedział mi po czasie już właściwie,

174
00:12:51.520 --> 00:12:53.900
jesteś jedyną osobą spoza rodziny, która tutaj usiadła.

175
00:12:53.900 --> 00:12:57.980
Mało tego, Piotr przyniósł mi archiwa, albumy

176
00:12:57.980 --> 00:13:01.740
i ja na tych kolanach miałam takie poczucie, jakbym trzymała całe życie Franciszka.

177
00:13:01.880 --> 00:13:05.580
I to jest tak niesamowicie poruszający moment i wzruszający.

178
00:13:06.000 --> 00:13:08.060
Rodzina Pieczków potrafi człowieka poruszyć.

179
00:13:08.260 --> 00:13:13.700
Ja też mam wrażenie, że Franciszek Pieczka był człowiekiem wewnętrznych, moralnych zasad.

180
00:13:14.100 --> 00:13:17.140
Wspominałeś już o tym, że rodzina, że honor, że Bóg,

181
00:13:17.240 --> 00:13:19.360
to były te wartości dla niego nadrzędne,

182
00:13:19.540 --> 00:13:22.120
ale to, co mnie ujął najbardziej, to jest takie zdanie,

183
00:13:22.120 --> 00:13:25.060
które on chyba powtarzał, mianowicie, że trzeba żyć tak,

184
00:13:25.160 --> 00:13:28.360
czy on chce żyć tak, żeby nikt przez niego nie płakał.

185
00:13:28.440 --> 00:13:32.160
To zdanie takie jest w 100% nawet, w 200% mojego taty,

186
00:13:32.300 --> 00:13:35.080
bo no tata dużo życia, nazwijmy to, przeżył, nie?

187
00:13:35.140 --> 00:13:37.180
W różnych czasach, w różnych sytuacjach.

188
00:13:37.460 --> 00:13:40.040
I teraz jak tak naprawdę spojrzymy na to,

189
00:13:40.380 --> 00:13:42.660
to ta wartość taka, żeby przeżyć ten czas,

190
00:13:42.820 --> 00:13:44.700
żeby jak najmniej osób płakało, tak?

191
00:13:44.800 --> 00:13:46.480
Przez nasze działania w tym życiu, nie?

192
00:13:46.580 --> 00:13:48.180
Tata później troszeczkę rozbudował.

193
00:13:48.180 --> 00:13:50.900
Pamiętam, że bodajże Aleksowi tłumaczył to zdanie,

194
00:13:51.000 --> 00:13:52.460
bo kiedyś Aleks usłyszał to zdanie

195
00:13:52.460 --> 00:13:53.540
i tata powiedział tak,

196
00:13:53.760 --> 00:13:55.280
mówię, Aleks, wiesz co, jak pójdę tam na górę

197
00:13:55.280 --> 00:13:56.620
i będę musiał się tak mówić,

198
00:13:56.780 --> 00:13:58.200
spowiadać przed tym świętym Piotrem,

199
00:13:58.420 --> 00:13:59.560
mówi, tak przy tej bramie,

200
00:13:59.680 --> 00:14:01.080
to ja tak długo tam nie chcę stać,

201
00:14:01.140 --> 00:14:02.680
bo ja chcę szybko przejść przez tą bramę,

202
00:14:02.880 --> 00:14:04.040
oczywiście się rozwoną, nie?

203
00:14:04.160 --> 00:14:05.380
Żeby się z mamą spotkać.

204
00:14:05.540 --> 00:14:07.320
Tata tak żył, bo tata nawet,

205
00:14:07.520 --> 00:14:09.220
Kasia tutaj wspomniała o tym,

206
00:14:09.420 --> 00:14:11.540
że był taką hermetyczną osobą.

207
00:14:11.720 --> 00:14:13.880
Może nie w sensie takim hermetyczną,

208
00:14:13.880 --> 00:14:15.380
dla obcych, tylko że

209
00:14:15.380 --> 00:14:16.900
tata miał to coś w sobie,

210
00:14:17.080 --> 00:14:19.360
że jemu wystarczyło

211
00:14:19.360 --> 00:14:22.640
trzy zdania powiedziane przez kogoś,

212
00:14:22.920 --> 00:14:24.640
spojrzenie tej osoby na tatę

213
00:14:24.640 --> 00:14:26.440
i można powiedzieć, nie wiem,

214
00:14:26.880 --> 00:14:27.480
tata już wiedział,

215
00:14:27.580 --> 00:14:29.600
czy będzie chciał dłużej rozmawiać z tą osobą,

216
00:14:29.700 --> 00:14:31.280
czy nie będzie chciał rozmawiać.

217
00:14:31.440 --> 00:14:34.200
I 99 lat mogę powiedzieć 100%,

218
00:14:34.200 --> 00:14:35.280
jak nigdy się nie pomylił.

219
00:14:35.480 --> 00:14:37.680
Czyli do tego jeszcze intuicja,

220
00:14:37.860 --> 00:14:40.160
ale chciałam zapytać też o to życie zawodowe,

221
00:14:40.240 --> 00:14:41.340
bo jednak większość z nas kojarzy

222
00:14:41.340 --> 00:14:43.760
Franciszka Pieczkę jako wybitnego aktora,

223
00:14:43.760 --> 00:14:45.860
zresztą uznanego chyba za jednego

224
00:14:45.860 --> 00:14:48.560
z najważniejszych polskich aktorów XX wieku.

225
00:14:48.780 --> 00:14:50.700
Na krata książki pojawia się określenie,

226
00:14:50.720 --> 00:14:51.500
którego on używał,

227
00:14:51.500 --> 00:14:54.120
mówiąc o reżyserze Janie Jakubie Kolskim,

228
00:14:54.180 --> 00:14:55.520
że to jest mój reżyser.

229
00:14:55.680 --> 00:14:57.560
Czy rzeczywiście to była taka postać

230
00:14:57.560 --> 00:14:58.760
dla niego bardzo ważna

231
00:14:58.760 --> 00:14:59.560
i czy być może,

232
00:14:59.600 --> 00:15:01.140
bo kojarzymy go z wielu filmowych ról,

233
00:15:01.580 --> 00:15:02.860
miał takie, które były dla niego

234
00:15:02.860 --> 00:15:04.000
szczególnie ważne.

235
00:15:04.160 --> 00:15:05.280
Nie tylko te nagradzane,

236
00:15:05.380 --> 00:15:06.980
chociaż dla mnie to też było zaskoczeniem,

237
00:15:07.040 --> 00:15:07.840
że tych nagród,

238
00:15:08.000 --> 00:15:09.020
mimo ogromnego dorobku

239
00:15:09.020 --> 00:15:09.760
i wielu osiągnięć,

240
00:15:10.020 --> 00:15:10.860
nie było zbyt wiele.

241
00:15:11.020 --> 00:15:11.660
Mnie się wydaje,

242
00:15:11.760 --> 00:15:13.520
że tutaj zarezonowała wrażliwość.

243
00:15:13.520 --> 00:15:15.020
Dlatego, że Jan Jakub Kolski

244
00:15:15.020 --> 00:15:16.780
jest nieprawdopodobnie wrażliwym człowiekiem.

245
00:15:16.880 --> 00:15:17.880
On trochę się obudowuje

246
00:15:17.880 --> 00:15:19.040
i chroni przed światem,

247
00:15:19.200 --> 00:15:20.400
ale tak samo robił Franciszek.

248
00:15:20.760 --> 00:15:22.000
Bo Franciszek z jednej strony

249
00:15:22.000 --> 00:15:23.680
emanował potężną siłą,

250
00:15:23.860 --> 00:15:24.540
ale z drugiej strony

251
00:15:24.540 --> 00:15:26.740
miał też swoją ogromną wrażliwość.

252
00:15:26.940 --> 00:15:27.700
I ja pamiętam,

253
00:15:27.720 --> 00:15:29.780
jak odwiedziłam ojców szersztackich.

254
00:15:29.960 --> 00:15:31.620
Jeden z nich był spowiednikiem

255
00:15:31.620 --> 00:15:32.360
pana Franciszka,

256
00:15:32.560 --> 00:15:33.960
już u schyłku jego życia.

257
00:15:34.160 --> 00:15:34.660
I pamiętam,

258
00:15:34.680 --> 00:15:35.420
jak ten człowiek

259
00:15:35.420 --> 00:15:36.500
z łzami w oczach

260
00:15:36.500 --> 00:15:37.440
powiedział mi,

261
00:15:37.500 --> 00:15:38.320
że nigdy wcześniej,

262
00:15:38.400 --> 00:15:39.340
a starszy ojciec

263
00:15:39.340 --> 00:15:39.980
nigdy wcześniej

264
00:15:39.980 --> 00:15:40.880
nie doświadczył

265
00:15:40.880 --> 00:15:42.640
tak głębokiej wrażliwości,

266
00:15:42.640 --> 00:15:44.700
u jakiegokolwiek człowieka.

267
00:15:45.000 --> 00:15:46.640
Franciszek spojrzał na Pietę

268
00:15:46.640 --> 00:15:47.680
i z łzami w oczach

269
00:15:47.680 --> 00:15:48.880
z taką czułością powiedział,

270
00:15:49.040 --> 00:15:50.820
jak ta mateńka musiała cierpieć.

271
00:15:51.020 --> 00:15:52.780
I to milczenie trwało długo.

272
00:15:53.040 --> 00:15:54.200
Obaj bardzo to przeżyli.

273
00:15:54.280 --> 00:15:55.360
Było bardzo katarktyczne,

274
00:15:55.460 --> 00:15:56.300
ale to też pokazało,

275
00:15:56.420 --> 00:15:57.240
co on w sobie nosi.

276
00:15:57.400 --> 00:15:58.480
Takie współodczuwanie.

277
00:15:58.620 --> 00:15:59.860
On też bardzo ludzi rozumiał.

278
00:15:59.960 --> 00:16:01.220
I być może tą hardością

279
00:16:01.220 --> 00:16:02.860
synka zgodowa ze Śląska

280
00:16:02.860 --> 00:16:04.780
musiał się chronić przed światem.

281
00:16:04.780 --> 00:16:06.380
Ale wracając do Pani pytania,

282
00:16:06.680 --> 00:16:07.820
ja to czytam w ten sposób.

283
00:16:08.080 --> 00:16:08.760
A czytam sercem

284
00:16:08.760 --> 00:16:09.580
i piszę sercem.

285
00:16:09.660 --> 00:16:11.240
Więc to jest jedyny mój pryzmat,

286
00:16:11.600 --> 00:16:12.740
który mogę nałożyć tutaj

287
00:16:12.740 --> 00:16:13.520
na te opowieści,

288
00:16:13.660 --> 00:16:14.560
który mogę przyłożyć

289
00:16:14.560 --> 00:16:15.320
do tych opowieści.

290
00:16:15.440 --> 00:16:16.060
To wydaje mi się,

291
00:16:16.080 --> 00:16:17.740
że to była jedność wrażliwości.

292
00:16:17.940 --> 00:16:18.680
Niemniej jednak,

293
00:16:18.800 --> 00:16:19.240
pomimo tego,

294
00:16:19.420 --> 00:16:20.620
że Jan Jakub Kolski

295
00:16:20.620 --> 00:16:22.640
tyle filmów wyreżyserował

296
00:16:22.640 --> 00:16:23.660
z udziałem Franciszka,

297
00:16:23.860 --> 00:16:24.940
tyle genialnych filmów,

298
00:16:25.640 --> 00:16:27.180
to oni nigdy nie rozmawiali

299
00:16:27.180 --> 00:16:28.380
ze sobą o życiu prywatnym.

300
00:16:28.600 --> 00:16:29.180
To było dla mnie

301
00:16:29.180 --> 00:16:30.340
bardzo zaskakujące.

302
00:16:30.460 --> 00:16:31.280
W tych opowieściach

303
00:16:31.280 --> 00:16:32.020
także Pana Jana.

304
00:16:32.320 --> 00:16:33.600
Mieli inne tematy oczywiście,

305
00:16:33.600 --> 00:16:34.620
natomiast wydaje mi się,

306
00:16:34.680 --> 00:16:36.240
że akurat między nimi dwoma

307
00:16:36.240 --> 00:16:38.560
wiele odbywało się

308
00:16:38.560 --> 00:16:40.560
ważnych kwestii bez słów.

309
00:16:40.720 --> 00:16:41.920
Jeden był planetnikiem,

310
00:16:42.180 --> 00:16:43.060
wyczarowywał śnieg,

311
00:16:43.140 --> 00:16:43.700
drugi deszcz

312
00:16:43.700 --> 00:16:44.940
i o tym również piszemy

313
00:16:44.940 --> 00:16:45.600
w tych opowieściach.

314
00:16:46.340 --> 00:16:47.120
I tak sobie myślę,

315
00:16:47.140 --> 00:16:49.160
jak teraz myślał Janie Jakubie Kolskim,

316
00:16:49.320 --> 00:16:50.160
który mieszka

317
00:16:50.160 --> 00:16:51.640
ze swoimi ukochanymi

318
00:16:51.640 --> 00:16:52.880
czterema psami

319
00:16:52.880 --> 00:16:53.700
w Popielawach,

320
00:16:54.400 --> 00:16:55.220
słynnych zresztą.

321
00:16:55.320 --> 00:16:56.240
On zainstalował, słuchajcie,

322
00:16:56.400 --> 00:16:57.540
tam ogrzewanie podłogowe

323
00:16:57.540 --> 00:16:58.580
w budach psom.

324
00:16:58.720 --> 00:16:59.740
No to chyba dużo mówi

325
00:16:59.740 --> 00:17:00.500
o człowieku, prawda?

326
00:17:00.720 --> 00:17:02.460
Na koniec naszej rozmowy

327
00:17:02.460 --> 00:17:03.480
chciałam poruszyć temat

328
00:17:03.480 --> 00:17:04.820
który również bardzo mnie

329
00:17:04.820 --> 00:17:06.540
urzekł po lekturze książki.

330
00:17:06.840 --> 00:17:08.260
Mianowicie stosunek

331
00:17:08.260 --> 00:17:09.080
Franciszka Pieczki

332
00:17:09.080 --> 00:17:09.860
do młodości.

333
00:17:10.020 --> 00:17:11.220
Młodości uwasabianej trochę

334
00:17:11.220 --> 00:17:12.200
przez jego wnuki,

335
00:17:12.460 --> 00:17:13.900
dla których może nie tyle

336
00:17:13.900 --> 00:17:14.760
naginał reguły,

337
00:17:14.780 --> 00:17:16.540
co stosował specjalne reguły,

338
00:17:16.700 --> 00:17:18.180
pewną taryfę ulgową,

339
00:17:18.360 --> 00:17:19.500
ale też młodość była

340
00:17:19.500 --> 00:17:20.000
chyba czymś,

341
00:17:20.020 --> 00:17:21.040
w co on bardzo wierzył

342
00:17:21.040 --> 00:17:22.100
i co bardzo wspierał.

343
00:17:22.160 --> 00:17:23.260
Tata zawsze wierzył

344
00:17:23.260 --> 00:17:24.420
w młodość,

345
00:17:24.800 --> 00:17:25.680
w to, że zawsze

346
00:17:25.680 --> 00:17:26.540
i wnukom,

347
00:17:26.740 --> 00:17:28.680
i też trochę starszym osobom,

348
00:17:28.760 --> 00:17:29.440
które przychodziły,

349
00:17:29.480 --> 00:17:30.020
że tak powiem,

350
00:17:30.140 --> 00:17:31.440
no ale różnica wieku,

351
00:17:31.440 --> 00:17:32.400
jaka była to właśnie to,

352
00:17:32.500 --> 00:17:33.320
że w życiu trzeba

353
00:17:33.320 --> 00:17:35.000
jak najmniej osób krzywdzić,

354
00:17:35.220 --> 00:17:36.380
kochać to, co się robi

355
00:17:36.380 --> 00:17:37.960
i nie gonić za pieniądzem.

356
00:17:38.020 --> 00:17:38.880
Takie trzy rzeczy, nie?

357
00:17:38.980 --> 00:17:40.820
Jeśli powiążemy te trzy rzeczy,

358
00:17:41.460 --> 00:17:42.820
to na pewno kwiat,

359
00:17:43.300 --> 00:17:43.980
nazwijmy to,

360
00:17:44.980 --> 00:17:45.780
dobrobytu, szczęścia,

361
00:17:45.820 --> 00:17:46.540
nie wiem, miłości,

362
00:17:46.560 --> 00:17:47.820
zacznie rozkwitać.

363
00:17:47.900 --> 00:17:48.580
Jeśli tego nie ma,

364
00:17:48.700 --> 00:17:49.920
no to tego nie będzie.

365
00:17:49.920 --> 00:17:51.980
A jeśli chodzi o wnuki,

366
00:17:52.100 --> 00:17:52.800
tak, u taty,

367
00:17:52.860 --> 00:17:53.740
to były jedyne miejsca,

368
00:17:53.800 --> 00:17:54.820
gdzie nie mogłem krzyczeć.

369
00:17:54.900 --> 00:17:55.520
Jak było coś,

370
00:17:55.560 --> 00:17:56.180
że coś tam,

371
00:17:56.300 --> 00:17:56.480
wiadomo,

372
00:17:56.580 --> 00:17:57.500
dzieci rozrabiają,

373
00:17:57.620 --> 00:17:59.140
a dzieci są dobrymi psychologami,

374
00:17:59.220 --> 00:18:01.080
to po prostu po tych domowych korytarzach,

375
00:18:01.140 --> 00:18:01.900
to tylko do dziadka.

376
00:18:02.080 --> 00:18:03.080
Ja wchodziłem za nimi,

377
00:18:03.460 --> 00:18:04.560
tata się na mnie spojrzał,

378
00:18:04.660 --> 00:18:05.080
ty wiesz,

379
00:18:05.220 --> 00:18:05.500
ja mówię,

380
00:18:05.560 --> 00:18:05.800
no ja wiem,

381
00:18:06.020 --> 00:18:06.880
one nie chciały.

382
00:18:07.120 --> 00:18:07.340
Ja mówię,

383
00:18:07.380 --> 00:18:07.700
dobrze,

384
00:18:07.940 --> 00:18:09.320
za dziesięć minut wyjdą.

385
00:18:09.580 --> 00:18:10.620
Tyle było mojej złości,

386
00:18:10.760 --> 00:18:10.820
nie?

387
00:18:10.840 --> 00:18:12.240
Oczywiście tam w cudzysłowie,

388
00:18:12.320 --> 00:18:12.700
no wiadomo,

389
00:18:12.900 --> 00:18:14.180
że tam później na nie nie krzyczałem,

390
00:18:14.240 --> 00:18:14.920
no ale tak było.

391
00:18:14.920 --> 00:18:16.040
Ta rozmowa wydaje mi się,

392
00:18:16.100 --> 00:18:19.280
że jest zaledwie częścią obrazu Franciszka Pieczki,

393
00:18:19.440 --> 00:18:21.860
który w pełni wyłania się z książki

394
00:18:21.860 --> 00:18:22.840
Franciszek Pieczka

395
00:18:22.840 --> 00:18:24.020
Portret intymny,

396
00:18:24.120 --> 00:18:26.170
o której dzisiaj opowiadali jej autorzy,

397
00:18:26.740 --> 00:18:28.940
to znaczy dziennikarka Katarzyna Stoparczyk,

398
00:18:29.100 --> 00:18:31.620
a także syn Franciszka Pieczki, Piotr.

399
00:18:31.740 --> 00:18:33.800
Bardzo Państwu dziękuję za to spotkanie

400
00:18:33.800 --> 00:18:34.560
i za tę rozmowę.

401
00:18:34.660 --> 00:18:35.660
Bardzo, bardzo dziękujemy.

402
00:18:35.820 --> 00:18:39.120
Dziękujemy i zapraszamy do przeczytania książki o tacie.

403
00:18:44.920 --> 00:18:45.200
Dziękujemy.