WEBVTT

1
00:00:01.520 --> 00:00:05.100
Audycje kulturalne. W dobrym tonie.

2
00:00:05.750 --> 00:00:12.360
To są audycje kulturalne, podcast Narodowego Centrum Kultury przy mikrofonie Aleksandra Galant.

3
00:00:12.520 --> 00:00:17.480
Dzisiaj mam przyjemność powitać Was z Poznania, bo to właśnie w Poznaniu, nieco na oboczu,

4
00:00:17.540 --> 00:00:23.500
chociaż tak naprawdę w samym sercu miasta, znajduje się muzeum, chyba nie pomylę się wiele mówiąc,

5
00:00:23.600 --> 00:00:28.260
że jedyne takie muzeum w Polsce to jest Muzeum Historii Ubioru.

6
00:00:28.260 --> 00:00:34.160
To nie są tylko piękne kroje, niezwykłe ozdoby, ale to jest też historia, historia społeczeństwa,

7
00:00:34.340 --> 00:00:38.460
historia ludzi, którzy te stroje nosili, decyzji i wyborów, jakie podejmowali.

8
00:00:38.560 --> 00:00:41.980
A przyszłam tutaj nie tylko dlatego, że samo muzeum jest bardzo ciekawe,

9
00:00:42.080 --> 00:00:45.720
ale dlatego, że od niedawna można tu oglądać nową wystawę pod tytułem

10
00:00:45.720 --> 00:00:51.100
Coś dodać, coś ująć o kształtowaniu sylwetki w XIX i XX wieku.

11
00:00:51.220 --> 00:00:56.150
I o tej wystawie, a także o idei całego muzeum zgodziła się opowiedzieć jego założycielka i organizatorka,

12
00:00:56.150 --> 00:01:00.790
pani Anna Moryto, którą jest mi bardzo miło powitać w audycjach kulturalnych.

13
00:01:00.910 --> 00:01:03.790
Dzień dobry, bardzo miło mi panią gościć w muzeum.

14
00:01:03.950 --> 00:01:09.610
Mam nadzieję, że przedstawię w bardzo przystępny sposób przedstawione tutaj obiekty.

15
00:01:10.050 --> 00:01:14.330
Postaram się opowiedzieć obrazowo o tym, co można zobaczyć na ekspozycji.

16
00:01:14.450 --> 00:01:17.710
To jest zawsze trudne wyzwanie, ale też muszę przyznać, że piękne zadanie.

17
00:01:17.710 --> 00:01:23.390
Opowiadać o takich miejscach, które jednak są kierowane do tego, żeby je oglądać

18
00:01:23.390 --> 00:01:25.570
i nie tylko o nich słuchać, ale to się czasem udaje.

19
00:01:25.670 --> 00:01:26.950
Mam nadzieję, że dzisiaj też tak będzie.

20
00:01:27.130 --> 00:01:31.550
Ale zanim zacznę pytać o te stroje, które są przede mną i przykuwają moją uwagę, nie ukrywam,

21
00:01:31.950 --> 00:01:33.050
zapytam o samą ideę.

22
00:01:33.150 --> 00:01:39.690
O to, jak się stało, że to muzeum historii ubioru i fundacja zostały przez panią założone tutaj w Poznaniu.

23
00:01:39.690 --> 00:01:46.950
Jest założycielką muzeum, ja natomiast fundacja jest fundacją współpracującą, ja nie jestem jej twórczynią.

24
00:01:47.110 --> 00:01:52.810
Ja od właściwie dzieciństwa interesowałam się historią, tym historią sztuki użytkowej,

25
00:01:52.870 --> 00:02:00.090
bo lubiłam sobie zawsze zwizualizować, jak żyli ludzie, o których się uczę, czy czytam książki.

26
00:02:00.250 --> 00:02:04.190
I w którymś momencie zaczęło mi brakować tych elementów związanych z ubiorem.

27
00:02:04.190 --> 00:02:09.750
Ja jako dziecko, no to było już jakiś czas temu, nie będę mówić jak dawno, dysponowałam tylko i wyłącznie tym,

28
00:02:09.770 --> 00:02:16.170
co mogłam znaleźć w bibliotekach, mówiłam w języku polskim, internet był jeszcze prawie, że przyszłością.

29
00:02:16.590 --> 00:02:22.490
Dostęp do informacji był bardzo utrudniony i zaczęłam sobie wyszukiwać właśnie tak bardzo szczegółowo te rzeczy o ubiorze.

30
00:02:22.610 --> 00:02:27.270
No i tak się jakoś złożyło po nic do kłębka, że stało się to bardzo ważną częścią mojego życia.

31
00:02:27.630 --> 00:02:32.190
Obserwuję Pani trendy, te kierunki, które się w historii ubioru pojawiały.

32
00:02:32.190 --> 00:02:35.410
Od którego momentu historycznego Pani ten temat zgłębia?

33
00:02:35.630 --> 00:02:44.210
Właściwie w chwili obecnej już sięgam jakby całego tematu historii ubioru, czyli po głęboką prehistorie i początki ubioru,

34
00:02:44.310 --> 00:02:50.270
bo wszystkie te elementy składają się w jedną wielką całość naszej ludzkiej historii.

35
00:02:50.370 --> 00:02:56.190
I to, co my często myślimy o ubraniach, czyli czy coś jest modne, czy coś jest ładne, czy brzydkie,

36
00:02:56.190 --> 00:03:05.590
to jest tylko jedna bardzo niewielka część składowa samego ubioru, a za tym stoi właśnie historia, stoi przemysł, stoją nasze wybory.

37
00:03:05.970 --> 00:03:14.710
W chwili obecnej jest to marketing, różne triki, sztuczki, które sprawiają, że coś musimy kupić albo coś nie jest zalecane do nabycia.

38
00:03:14.870 --> 00:03:19.790
Więc to jest bardzo duży fragment historii, którym się teraz interesuje.

39
00:03:19.790 --> 00:03:27.590
A gdybym miała powiedzieć, który element jest najmniej bliski memu sercu, to właśnie aktualne trendy, influencerzy.

40
00:03:27.770 --> 00:03:32.910
To oczywiście jest jedna ze składowych całej tej historii ubioru, ale ta najmniej interesująca.

41
00:03:33.510 --> 00:03:38.170
Myślę, że to jest wątek, który zaraz będę chciała poruszyć, kiedy zaczniemy mówić o tym, co widzimy na wystawie.

42
00:03:38.270 --> 00:03:45.510
Ale to jest bardzo ciekawe, skąd Pani bierze te stroje, gdzie pozyskuje, bo podejrzewam, że większość z nich jest oryginalna.

43
00:03:45.510 --> 00:03:49.150
Zdecydowana większość ubiorów jest oryginalna na ekspozycji.

44
00:03:49.270 --> 00:03:55.230
Zawsze staram się, żeby była przewaga strojów oryginalnych, a jak najmniej tych dodatków wykonanych współcześnie.

45
00:03:55.410 --> 00:04:01.190
Skąd one przyjeżdżają? Z różnych miejsc na świecie, głównie z Wielkiej Brytanii i Stanów Zjednoczonych.

46
00:04:01.250 --> 00:04:05.350
Ale są tutaj też stroje z Niemiec, z Francji.

47
00:04:05.450 --> 00:04:09.590
Zresztą każdy z tych obiektów jest już właściwie wyłączony z użytkowania.

48
00:04:09.990 --> 00:04:11.890
Funkcjonuje jako obiekt kolekcjonerski.

49
00:04:11.890 --> 00:04:17.570
I to, gdzie on został wykonany, no niestety nie zawsze jest miejscem, z którego my go pozyskujemy.

50
00:04:17.890 --> 00:04:22.530
Więc mamy stroje, które były zakupione na przykład w Stanach Zjednoczonych, a zostały wykonane.

51
00:04:22.850 --> 00:04:26.270
Zresztą na wystawie prezentowana jest ta suknia wykonana w Belfaście.

52
00:04:26.390 --> 00:04:30.090
Nie dość, że ma sygnaturę, to jeszcze jest zielona z takim charakterystycznym wzorem.

53
00:04:30.270 --> 00:04:33.650
W Polsce bardzo niewiele tych strojów się zachowało.

54
00:04:33.790 --> 00:04:35.830
Znaczna część jest już w muzeach.

55
00:04:35.830 --> 00:04:41.890
Jeśli chodzi o stroje z XIX wieku, to rzeczywiście prawie ich nie ma, z różnych względów.

56
00:04:42.190 --> 00:04:51.790
Raz, że nasz klimat do tej pory był na tyle trudny, że gdzieś takie pozostawione rzeczy po prostu się niszczyły, rozkładały, ulegały zagrzybieniu.

57
00:04:51.910 --> 00:04:53.250
No i tkanina nie przetrwała.

58
00:04:53.710 --> 00:04:57.310
Oczywiście zniszczenia wojenne, zewnątrznej, jak i II wojny światowej.

59
00:04:57.310 --> 00:05:04.790
To są obiekty użytkowe, więc jeżeli po wojnie zachowały się jakieś takie olbrzymie połacie dobrej jakości tkaniny, no to było to przerabiane.

60
00:05:04.970 --> 00:05:13.210
Ale zresztą to nie tylko w czasach powojennych, tylko w ogóle taka jest historia ubioru, że te stroje są używane i przerabiane do kolejnych strojów.

61
00:05:13.310 --> 00:05:17.190
To, co się wydarzyło po wojnie, no mieliśmy sporo lat komuny.

62
00:05:17.190 --> 00:05:26.990
A tego typu stroje to są ubiory, które należały do ziemiaństwa, do mieszczan, do inteligencji, zgniłego kapitalistycznego elementu, jak ja go nazywam.

63
00:05:27.390 --> 00:05:30.790
I ta historia niekoniecznie była warta zachowaniu.

64
00:05:30.870 --> 00:05:38.930
Zachowywane były stroje i zbierane, opisywane stroje ludowe i cudownie, że chociaż te są w zbiorach i to znacznych, pięknie opracowane.

65
00:05:39.110 --> 00:05:44.390
Natomiast te ubiory mieszczańskie, no niestety, były wyrzucane albo niezachowywane.

66
00:05:44.390 --> 00:05:51.630
Tym bardziej wartościowe wydaje się to, że takie miejsce jak Muzeum Historii Ubioru powstało i te stroje, te kreacje można oglądać.

67
00:05:51.690 --> 00:05:59.530
Powiem szczerze, że już dłużej nie wytrzymam te kostiumy i suknie, które stoją przede mną, przykuwają moją uwagę do tego stopnia, że już muszę zacząć o to pytać.

68
00:05:59.730 --> 00:06:03.430
Ekspozycja, którą widzimy to są te stroje z XIX i XX wieku.

69
00:06:03.690 --> 00:06:04.790
Kształtowanie sylwetki.

70
00:06:04.930 --> 00:06:11.990
No i tutaj oczywiście otwiera się ten wątek, ta część związana z myśleniem o tym, jakim procedurom te sylwetki były poddawane.

71
00:06:11.990 --> 00:06:17.990
No i oczywiście to jest nawiązanie do tego, co dzisiaj się dzieje w świecie mody, kiedy te sylwetki są wiecznie niewystarczające.

72
00:06:18.750 --> 00:06:20.490
Czegoś jest za dużo, czegoś jest za mało.

73
00:06:20.610 --> 00:06:25.890
To nasze ciało w różny sposób modelujemy i wychodzi na to, że to jest historia właściwie ponad 100 lat.

74
00:06:26.010 --> 00:06:35.750
Historia całej ludzkości od właściwie zarania dziejów, bo my jako powiedzmy homo sapiens czy człowiek anatomicznie współczesny coś zmienialiśmy w naszym wyglądzie.

75
00:06:35.750 --> 00:06:41.330
W sylwetce pewne partie były podkreślane, inne z kolei były w jakiś sposób ukrywane.

76
00:06:41.710 --> 00:06:47.650
Skóra była przemalowywana, stąd mamy i tatuaże, które się pojawiły już naprawdę dawno temu.

77
00:06:47.750 --> 00:06:49.610
To nie jest żadna nowa historia.

78
00:06:49.850 --> 00:06:54.170
Stąd też punktem wyjścia naszej wystawy jest człowiek witruwiański.

79
00:06:54.170 --> 00:07:03.290
Postać z dzieła Marcosa Vitruzowisza Polio z I wieku przed naszą erą, zilustrowana przez Leonardo da Vinci w wieku XV.

80
00:07:03.790 --> 00:07:07.690
Nasze ciało jest zbudowane w bardzo specyficzny sposób.

81
00:07:07.870 --> 00:07:09.010
Ono jest proporcjonalne.

82
00:07:09.430 --> 00:07:15.270
I natura sobie zażyczyła, że większość ludzi ma na przykład, to taka jedna z najbardziej charakterystycznych cech,

83
00:07:15.390 --> 00:07:18.750
ma osiem wysokości własnej głowy, wysokości całego ciała.

84
00:07:18.750 --> 00:07:25.690
Możemy mieć różne wzrosty, ale proporcjonalnie nasza głowa powinna tyle razy mieścić się w naszym ciele.

85
00:07:25.850 --> 00:07:30.530
Na początku XX wieku zaczęto wydłużać bardzo sylwetkę.

86
00:07:30.610 --> 00:07:34.790
Oczywiście te sylwetki gdzieś wcześniej też ulogały znacznym przemianom.

87
00:07:34.870 --> 00:07:43.430
Na przykład w połowie wieku XIX, powiedzmy od lat mniej więcej 30 do 60, zniknęły z sylwetki damskiej ramiona.

88
00:07:43.570 --> 00:07:46.850
No i one oczywiście anatomicznie były w tym samym miejscu, w którym były wcześniej,

89
00:07:46.850 --> 00:07:52.890
ale za pomocą różnych trików krawieckich, watowań, przesunięcia czy wydłużenia ramienia, skrócenia rękawa,

90
00:07:53.270 --> 00:07:56.690
no rzeczywiście wizualnie wydawało się, że te ramiona znikały z sylwetki.

91
00:07:56.790 --> 00:08:02.870
Czy to były takie czasowe mody, czy też podejścia, przekonania, że któryś element sylwetki trzeba zamaskować,

92
00:08:02.950 --> 00:08:05.430
nie warto go eksponować, a inne wręcz przeciwnie?

93
00:08:05.550 --> 00:08:09.250
To wszystko było związane z aktualnie panującym kanonem piękna,

94
00:08:09.350 --> 00:08:12.590
czyli wracając właśnie do tych usuniętych ramion.

95
00:08:12.590 --> 00:08:16.670
Jeżeli usuniemy ramiona, dołożymy kołnierze przy twarzy do krawędzi sukni,

96
00:08:17.150 --> 00:08:20.490
to szyja wydaje się być bardzo wydłużona,

97
00:08:20.630 --> 00:08:24.210
bo jakby przechodzi szyja z pominięciem ramienia od razu w rękę,

98
00:08:24.530 --> 00:08:27.370
czyli ona wizualnie wygląda jakby była łóższa.

99
00:08:27.490 --> 00:08:30.190
Tak samo funkcjonowało w ubiorze męskim,

100
00:08:30.530 --> 00:08:34.170
chociaż tu przy męskiej sylwetce dużo trudniej było uzyskać taki element,

101
00:08:34.330 --> 00:08:38.210
ale na przykład mniej więcej w tym samym okresie panowie,

102
00:08:38.210 --> 00:08:44.250
czy idealną męską sylwetką była taka, która ma bardzo wydłużoną i okrągłą klatkę piersiową.

103
00:08:44.450 --> 00:08:47.370
Żeby uzyskać taki efekt okrągłej klatki piersiowej,

104
00:08:47.590 --> 00:08:52.930
marynarki, kamizelki były watowane pomiędzy warstwami tkaniny i podszewki

105
00:08:52.930 --> 00:08:57.910
i dzięki temu wypełnieniu jakby ta klatka wydawała się być rzeczywiście taką okrąglutką,

106
00:08:57.990 --> 00:09:01.290
no bo naturalnie klatka piersiowa jest płaska.

107
00:09:01.510 --> 00:09:04.130
Tak jak pani wspomniała, mówimy tutaj o garderobie,

108
00:09:04.130 --> 00:09:07.970
na którą mogli sobie pozwolić przedstawiciele określonych warstw społecznych,

109
00:09:08.050 --> 00:09:09.050
oczywiście tych najwyższych,

110
00:09:09.210 --> 00:09:13.570
poza obowiązującym kanonem piękna i pewnymi zasadami związanymi z proporcjami,

111
00:09:13.750 --> 00:09:17.070
wydaje mi się, że te stroje cechują się też pewnym kunsztem wykonania,

112
00:09:17.130 --> 00:09:20.930
że to niejednokrotnie były takie małe, albo wcale nie małe dzieła sztuki.

113
00:09:21.150 --> 00:09:22.850
Zdecydowanie to były dzieła sztuki,

114
00:09:22.990 --> 00:09:27.950
zwłaszcza jeśli chodzi o te ubiory rzeczywiście należące do grupy osób zamożniejszych,

115
00:09:28.090 --> 00:09:30.830
to jakby siłą rzeczy te grupy bardziej uprzywilejowane

116
00:09:30.830 --> 00:09:33.410
mogą sobie pozwolić na zdecydowanie więcej.

117
00:09:33.630 --> 00:09:39.410
Ale szczerze, te stroje, które są wykonane powiedzmy z nieco niższej jakości tkani,

118
00:09:39.510 --> 00:09:42.670
z mniejszą ilością dekoracji, są równie pieczołowicie wykonywane,

119
00:09:42.810 --> 00:09:45.650
ponieważ taki strój miał długo trwać.

120
00:09:45.910 --> 00:09:50.250
Trudno w ogóle jest się odnieść do tego użytkowania stroju na przykład w wieku XIX,

121
00:09:50.750 --> 00:09:53.910
bo my funkcjonujemy w zupełnie innych warunkach.

122
00:09:54.270 --> 00:09:57.010
Te stroje w wieku XIX, jeszcze na początku XX,

123
00:09:57.010 --> 00:09:59.210
one były użytkowane bardzo długo.

124
00:09:59.310 --> 00:10:03.010
W związku z tym musiały być ubiorami wykonanymi bardzo dobrze,

125
00:10:03.210 --> 00:10:06.470
żeby po prostu były łatwe w konserwacji.

126
00:10:06.910 --> 00:10:08.450
Można było je bardzo długo użytkować.

127
00:10:08.850 --> 00:10:11.950
Kostium wieczorowy w kolorze szaro-różowym,

128
00:10:12.330 --> 00:10:14.550
wyszywany srebrną nitką, która jest przed nami,

129
00:10:14.730 --> 00:10:18.090
jest podpisane, że są to lata 70 XX wieku Poznań.

130
00:10:18.790 --> 00:10:21.230
Czyli to można powiedzieć jest taki lokalny element?

131
00:10:21.490 --> 00:10:24.090
Zdecydowanie. Ja bardzo lubię tutaj na wszystkie wystawy

132
00:10:24.090 --> 00:10:26.590
właściwie wstawiać jakiś taki wątek lokalny.

133
00:10:26.730 --> 00:10:32.010
To jest ubiór ofiarowany do muzeum przez pana Piotra Szarodowskiego,

134
00:10:32.190 --> 00:10:35.330
również kolekcjonera i wykładowcę akademickiego.

135
00:10:35.470 --> 00:10:37.730
Ubiór został wykonany rzeczywiście w spółdzielni w Poznaniu.

136
00:10:37.810 --> 00:10:41.910
Jest to kostium wieczorowy z takiej bardzo właśnie połyskliwej tkaniny.

137
00:10:42.290 --> 00:10:45.110
Jest to taki strój z lat 70.,

138
00:10:45.810 --> 00:10:49.870
który bardzo nawiązuje do ubiorów z końca wieku XIX.

139
00:10:49.870 --> 00:10:53.850
Ta marynarka jest tego typu ubiorem,

140
00:10:53.950 --> 00:10:57.350
gdzie mamy podwyższone, bufiaste rękawy.

141
00:10:57.770 --> 00:11:02.030
Zwęża się w talii, nawiązując właśnie do tych strojów z końca wieku XIX.

142
00:11:02.590 --> 00:11:07.230
Do tego ma bardzo długą i dosyć szeroką przy dolnej krawędzi spódnicę.

143
00:11:07.370 --> 00:11:09.870
Zestawiona z nią granatowa sukienka wydaje mi się,

144
00:11:09.910 --> 00:11:13.290
że już bardziej nawiązuje do takich krojów,

145
00:11:13.350 --> 00:11:15.110
które kojarzymy z tymi latami 20.

146
00:11:15.110 --> 00:11:17.710
Piękne lata 20. Wyszywana sukienka,

147
00:11:17.750 --> 00:11:20.870
gdzie ten haft też zaczyna się na długości, powiedziałabym,

148
00:11:20.970 --> 00:11:22.130
ciut poniżej linii bioder.

149
00:11:22.190 --> 00:11:25.050
To jest taka typowa sukienka w stylu Art Deco

150
00:11:25.050 --> 00:11:29.030
z bardzo połyskliwym haftem, szklanymi koralikami

151
00:11:29.030 --> 00:11:31.990
w takich właśnie bardzo ujętych, bardzo geometrycznych formach.

152
00:11:32.130 --> 00:11:36.270
Tutaj ta suknia jest zestawiona z plakatem,

153
00:11:36.570 --> 00:11:39.550
na którym prezentujemy obraz George'a Barbiera,

154
00:11:39.690 --> 00:11:42.850
Trzy Gracie, Sąd Parysa z 1924 roku.

155
00:11:42.850 --> 00:11:47.190
Na obrazie znajdują się kobiety o bardzo wysmukłych sylwetkach,

156
00:11:47.270 --> 00:11:51.810
co w zestawieniu suknią, która rzeczywiście była noszona w tamtych czasach,

157
00:11:51.910 --> 00:11:56.030
pozwala nam zobaczyć, jak bardzo różni się kanon piękna

158
00:11:56.030 --> 00:11:57.190
i to, do czego my dążymy,

159
00:11:57.490 --> 00:11:59.850
a jak wygląda rzeczywistość.

160
00:11:59.930 --> 00:12:01.530
Przy założeniu tego typu sukienki,

161
00:12:01.670 --> 00:12:04.130
mimo że jest ona naprawdę bardzo piękną sukienką,

162
00:12:04.510 --> 00:12:06.850
nasza sylwetka nie będzie ani strzelista,

163
00:12:07.430 --> 00:12:08.630
ani bardzo wysmukła.

164
00:12:08.630 --> 00:12:11.850
Raczej będziemy wyglądać na osobę o krótkich nóżkach,

165
00:12:11.970 --> 00:12:13.150
niską i przysadzistą.

166
00:12:19.360 --> 00:12:22.440
Możemy przejść dalej do kolejnego muzealnego pomieszczenia.

167
00:12:27.460 --> 00:12:28.840
Tu są te elementy garderoby,

168
00:12:28.920 --> 00:12:30.600
które mnie przyszły jako pierwsze do głowy,

169
00:12:30.680 --> 00:12:31.960
kiedy usłyszałam tę frazę

170
00:12:31.960 --> 00:12:33.520
kształtowanie sylwetki,

171
00:12:33.740 --> 00:12:36.460
czyli te wszystkie podejrzanie wyglądające,

172
00:12:36.640 --> 00:12:38.020
stelaże, gorsety,

173
00:12:38.220 --> 00:12:41.020
które może i kojarzą się ze wspaniałą figurą,

174
00:12:41.140 --> 00:12:42.980
ale raczej nie z komfortem użytkowania.

175
00:12:43.140 --> 00:12:45.280
Tutaj, jeśli chodzi o komfort użytkowania,

176
00:12:45.280 --> 00:12:48.440
to muszę przyznać, że jest to indywidualna kwestia.

177
00:12:48.560 --> 00:12:50.720
I pojawienie się stelaża w ubiorze,

178
00:12:50.880 --> 00:12:53.780
przynajmniej jeżeli mówimy o tym stelażu z wieku XIX,

179
00:12:54.180 --> 00:12:54.880
czyli krynolinie,

180
00:12:54.960 --> 00:12:58.460
ona raczej uprościła użytkowanie ubioru

181
00:12:58.460 --> 00:13:00.040
i zapewniła większy komfort.

182
00:13:00.340 --> 00:13:03.580
Przed stelażami generalnie większość kobiet

183
00:13:03.580 --> 00:13:05.600
nosiła kilka warstw halek.

184
00:13:05.760 --> 00:13:07.300
Tych halek potrafiło być bardzo dużo.

185
00:13:07.420 --> 00:13:09.160
One mogły być z kończyńskiego włosia,

186
00:13:09.280 --> 00:13:11.120
przeszywane sznurkiem, pikowane.

187
00:13:11.440 --> 00:13:13.460
No oczywiście większość z nich była krochmalona.

188
00:13:13.460 --> 00:13:15.740
Przy wchodzeniu na przykład na schody

189
00:13:15.740 --> 00:13:19.180
trzeba było chwycić wszystkie halki aż do samej nogi,

190
00:13:19.340 --> 00:13:21.260
bo inaczej można było sobie którąś z nich przydepnąć

191
00:13:21.260 --> 00:13:21.880
i się przewrócić.

192
00:13:22.060 --> 00:13:25.180
Natomiast stelaż zredukował liczbę halek do jednej,

193
00:13:25.280 --> 00:13:27.060
max dwóch, no i jakby uwolnił nogi.

194
00:13:27.320 --> 00:13:29.860
Pod tym stelażem można sobie kręcić kółka

195
00:13:29.860 --> 00:13:32.100
i nikt tego nie zauważy.

196
00:13:32.240 --> 00:13:35.360
Natomiast jeśli chodzi o stelaże te nieco wcześniejsze,

197
00:13:35.520 --> 00:13:37.740
wiek XVIII czy XVI,

198
00:13:38.000 --> 00:13:40.620
no to tutaj rzeczywiście ten komfort użytkowania

199
00:13:40.620 --> 00:13:43.960
na pewno był niższy, ale też musimy sobie zdać sprawę z tego,

200
00:13:44.120 --> 00:13:46.560
że stelaż w ubiorze damskim, który pojawia się pod koniec

201
00:13:46.560 --> 00:13:49.560
wieku XV, był w pierwszej kolejności

202
00:13:49.560 --> 00:13:51.360
ubiorem ceremonialnym,

203
00:13:51.560 --> 00:13:53.420
ubiorem jakby szczytów elit.

204
00:13:53.600 --> 00:13:55.440
I on sobie tak powolutku, powolutku,

205
00:13:55.540 --> 00:13:57.320
od XV do XIX wieku

206
00:13:57.320 --> 00:14:00.260
schodzi do coraz to niższych warstw społecznych,

207
00:14:00.400 --> 00:14:03.880
gdzie w wieku XIX to średnio zamożne mieszczaństwo

208
00:14:03.880 --> 00:14:07.740
już używało tego typu elementów w ubiorze.

209
00:14:07.740 --> 00:14:11.100
A jakie zasady dotyczyły dopasowania stroju,

210
00:14:11.180 --> 00:14:13.020
ale też wydaje mi się, że koloru tego stroju

211
00:14:13.020 --> 00:14:14.640
do wieku osoby noszącej?

212
00:14:14.720 --> 00:14:16.600
Bo mam wrażenie, że przechodząc przez muzeum

213
00:14:16.600 --> 00:14:20.360
pojawiły się kreacje dla takich bardziej statecznych matron,

214
00:14:20.580 --> 00:14:22.640
ale też dla panienek.

215
00:14:22.820 --> 00:14:25.100
Oczywiście my dzisiaj też mamy takie zasady,

216
00:14:25.160 --> 00:14:26.200
one są trochę poluzowane,

217
00:14:26.400 --> 00:14:27.700
ale jednak są.

218
00:14:28.040 --> 00:14:29.720
I podobnie było w wieku XIX.

219
00:14:30.020 --> 00:14:31.760
Jeśli chodzi o reguły,

220
00:14:31.900 --> 00:14:34.880
to muszę powiedzieć, że to zawsze jest jakaś umowa społeczna.

221
00:14:34.880 --> 00:14:38.080
I ta umowa zależy od tego, kto w niej uczestniczy,

222
00:14:38.600 --> 00:14:41.980
w jakim tutaj powiedzmy rejonie Europy, tak, czy świata

223
00:14:41.980 --> 00:14:44.780
się znajdowaliśmy, bo cały czas mówimy o tym

224
00:14:44.780 --> 00:14:46.720
w kręgu ubioru zachodniego.

225
00:14:46.900 --> 00:14:48.780
Na pewno bardzo ciemne kolory

226
00:14:48.780 --> 00:14:51.480
no nie były dobre dla młodych panien,

227
00:14:51.560 --> 00:14:55.680
ale z kolei to też zależało od budżetu rodzinnego,

228
00:14:55.800 --> 00:14:58.000
bo jeżeli powiedzmy jest rodzina,

229
00:14:58.160 --> 00:15:00.280
która ma nie wiem dwie czy trzy córki,

230
00:15:00.280 --> 00:15:04.040
no to one nie będą chodzić w świetlistych, super jaskrawych

231
00:15:04.040 --> 00:15:06.240
i w jasnych ubiorach cały czas,

232
00:15:06.280 --> 00:15:08.320
jeżeli budżet no na to nie pozwala

233
00:15:08.320 --> 00:15:10.700
i ubior ma być nieco bardziej użytkowy.

234
00:15:10.800 --> 00:15:14.140
Jeśli chodzi o takie bardzo oficjalne spotkania,

235
00:15:14.200 --> 00:15:15.820
to ten ceremoniał powiedzmy był określony,

236
00:15:15.900 --> 00:15:18.320
że rzeczywiście taka młoda kobieta nie powinna się,

237
00:15:18.640 --> 00:15:20.960
czy nastolatka tak na wydaniu wchodząca w towarzystwo,

238
00:15:21.300 --> 00:15:24.120
no niekoniecznie powinna się pojawiać w ubiorach ciemnych.

239
00:15:24.120 --> 00:15:27.840
Z kolei kobiety, które były uważane za starsze,

240
00:15:28.020 --> 00:15:30.320
no i tutaj zdarza się, że to za starsze,

241
00:15:30.320 --> 00:15:33.260
to już jest taka kobieta 30+,

242
00:15:33.260 --> 00:15:36.020
co dla nas jest dzisiaj czymś dosyć dziwnym.

243
00:15:36.220 --> 00:15:41.060
Na przykład nie powinna nosić też jakichś bardzo, bardzo jasnych ubrań

244
00:15:41.060 --> 00:15:43.720
z takimi dziewczyncymi dekoracjami.

245
00:15:43.820 --> 00:15:45.780
Powinna zakrywać ciało,

246
00:15:45.840 --> 00:15:49.280
tak żeby jak najmniej pokazywać tych życiowych zniszczeń.

247
00:15:49.360 --> 00:15:50.860
Z perspektywy wieku XIX,

248
00:15:50.860 --> 00:15:53.020
no to było może nie tyle logiczne,

249
00:15:53.100 --> 00:15:55.280
no ale powiedzmy dopasowane do tamtych czasów,

250
00:15:55.400 --> 00:15:59.380
no bo też średnia wieku była no nieco niższa niż aktualnie.

251
00:15:59.620 --> 00:16:01.700
Rozglądam się po sali, w której teraz jesteśmy

252
00:16:01.700 --> 00:16:03.880
i oczywiście moją uwagę przypomnia coś,

253
00:16:04.040 --> 00:16:06.940
co jako lajk nazwę takim ogonem,

254
00:16:07.140 --> 00:16:08.980
który pojawia się przy jednej z sukien,

255
00:16:09.140 --> 00:16:11.980
który pewnie znamy z różnych historycznych filmów,

256
00:16:12.060 --> 00:16:12.840
czy też obrazów.

257
00:16:13.040 --> 00:16:15.580
Czym jest ten ogon i pewnie jak to się profesjonalnie nazywa?

258
00:16:15.800 --> 00:16:17.740
Profesjonalnie nazywa się to trenem.

259
00:16:17.740 --> 00:16:21.780
On jest bardzo krótki, potrafią być te treny dużo dłuższe.

260
00:16:21.860 --> 00:16:25.280
To jest strój z początku lat 70.,

261
00:16:25.280 --> 00:16:28.400
gdzie nawet w ubiorach dziennych

262
00:16:28.400 --> 00:16:31.900
ten tren właśnie w takiej niedużej formie się pojawiał.

263
00:16:31.960 --> 00:16:34.500
W ubiorach wieczorowych oczywiście on był dużo dłuższy.

264
00:16:34.640 --> 00:16:38.620
Na samym skraju sali znajduje się element mody męskiej,

265
00:16:38.700 --> 00:16:41.080
bo o tym właściwie najmniej dzisiaj mówiłyśmy.

266
00:16:41.180 --> 00:16:45.020
Mamy niewiele tych obiektów z ubioru męskiego na ekspozycji.

267
00:16:45.020 --> 00:16:48.700
To jest wyjątkowo ciekawy mundur urzędniczy.

268
00:16:48.820 --> 00:16:51.560
Coś, co dzisiaj już jest zapomniane właściwie.

269
00:16:51.780 --> 00:16:54.600
To jest mundur urzędniczy Sejmu Śląskiego.

270
00:16:54.700 --> 00:16:58.020
Cały czas trwają poszukiwania dokładnego stanowiska,

271
00:16:58.060 --> 00:16:58.840
jakie piastowała.

272
00:16:59.000 --> 00:17:01.340
Mundur jest tutaj gościnnie.

273
00:17:01.900 --> 00:17:04.860
Należy do braci Oleszków z Wrocławia

274
00:17:04.860 --> 00:17:06.640
i tam też został wykonany.

275
00:17:06.720 --> 00:17:09.680
Był używany przez jakiś czas w liceum uszulanek

276
00:17:09.680 --> 00:17:11.120
jako kostium teatralny.

277
00:17:11.120 --> 00:17:14.220
Jest to naprawdę niezwykle cenny obiekt,

278
00:17:14.280 --> 00:17:17.840
bo tak, jest to mundur śląski wykonany we Wrocławiu,

279
00:17:17.980 --> 00:17:20.140
noszony właśnie przez śląskiego urzędnika

280
00:17:20.140 --> 00:17:23.660
i też ma taką bardzo ciekawy krój i konstrukcję.

281
00:17:23.800 --> 00:17:26.660
Cały przód tego munduru jest watowany.

282
00:17:26.820 --> 00:17:29.160
Tam pomiędzy podszewkami i tkaniną

283
00:17:29.160 --> 00:17:32.340
znajduje się dobre 2-3 centymetry waty,

284
00:17:33.020 --> 00:17:35.420
która sprawia, że cały tors jest okrąglutki.

285
00:17:35.500 --> 00:17:36.780
To jest właściwie taka kołderka,

286
00:17:37.200 --> 00:17:39.980
ale on zupełnie zmienia kształt torsu.

287
00:17:39.980 --> 00:17:42.860
Dodatkowo jest bardzo mocno przewężony w talii.

288
00:17:43.000 --> 00:17:44.960
Żeby podkreślić właśnie rozłożystość

289
00:17:44.960 --> 00:17:46.560
i krągłość klatki piersiowej,

290
00:17:46.660 --> 00:17:48.180
no to talia musiała być bardzo wąziutka.

291
00:17:48.600 --> 00:17:49.720
No i oczywiście do tego,

292
00:17:49.720 --> 00:17:51.720
jeżeli dołożymy rozłożyste biodra,

293
00:17:52.080 --> 00:17:55.220
no to ten efekt jest jeszcze bardziej podkreślony.

294
00:17:55.600 --> 00:17:57.780
To jest mundur z połowy wieku XIX,

295
00:17:58.120 --> 00:18:00.360
gdzie ideałem męskiej sylwetki

296
00:18:00.360 --> 00:18:02.740
była właśnie taka z okrągłą klatką piersiową,

297
00:18:02.920 --> 00:18:04.360
z bardzo szczupłą talią,

298
00:18:04.700 --> 00:18:05.660
szerokimi biodrami

299
00:18:05.660 --> 00:18:07.140
i nogami zwężającymi się

300
00:18:07.140 --> 00:18:09.780
do bardzo wąskich i wysmukłych stóp.

301
00:18:09.780 --> 00:18:11.440
Oczywiście to jest ideał,

302
00:18:11.460 --> 00:18:12.260
do którego dążono,

303
00:18:12.400 --> 00:18:14.140
bo mundur wcale nie należał

304
00:18:14.140 --> 00:18:16.240
do jakiegoś bardzo kruchego

305
00:18:16.240 --> 00:18:17.800
i drobnego mężczyzny.

306
00:18:17.920 --> 00:18:19.040
No ale tutaj to watowanie

307
00:18:19.040 --> 00:18:20.700
jakby idealnie nadaje

308
00:18:20.700 --> 00:18:22.440
ten właśnie okrągły kształt.

309
00:18:26.180 --> 00:18:27.980
Tak jak poprzednio pytałam

310
00:18:27.980 --> 00:18:29.180
o te stelaże,

311
00:18:29.400 --> 00:18:30.620
które wydawało mi się,

312
00:18:30.660 --> 00:18:31.960
że nie były zbyt wygodne,

313
00:18:32.040 --> 00:18:33.040
tak tutaj przechodzimy

314
00:18:33.040 --> 00:18:34.360
do gorsetów.

315
00:18:34.460 --> 00:18:36.300
Gorsety, w które kobiety,

316
00:18:36.380 --> 00:18:37.340
chyba mogę tak powiedzieć,

317
00:18:37.540 --> 00:18:38.640
były wciskane.

318
00:18:38.940 --> 00:18:39.920
To są sceny z filmów,

319
00:18:39.940 --> 00:18:40.720
które kojarzymy,

320
00:18:40.720 --> 00:18:41.540
że nawet osoba,

321
00:18:41.600 --> 00:18:43.180
która ten gorset zawiązywała,

322
00:18:43.260 --> 00:18:44.660
tak nogą dopychała,

323
00:18:44.720 --> 00:18:46.820
żeby ta talia była jak najwęższa.

324
00:18:47.000 --> 00:18:48.860
Tutaj mamy pewien wybór gorsetów

325
00:18:48.860 --> 00:18:50.340
i może również okaże się,

326
00:18:50.420 --> 00:18:52.240
że to wcale nie było tak niewygodne,

327
00:18:52.300 --> 00:18:52.840
jak się mówi.

328
00:18:53.000 --> 00:18:53.740
Tak właśnie jest.

329
00:18:53.900 --> 00:18:55.420
Jeśli chodzi o gorsety,

330
00:18:55.620 --> 00:18:57.440
kwestia wygody czy niewygody

331
00:18:57.440 --> 00:18:58.480
jest bardzo indywidualna.

332
00:18:58.640 --> 00:18:59.780
Dla jednych kobiet było to wygodne,

333
00:18:59.880 --> 00:19:01.320
dla innych zdecydowanie mniej.

334
00:19:01.460 --> 00:19:01.960
Ale dla tych,

335
00:19:02.060 --> 00:19:03.560
dla których to było mniej wygodne,

336
00:19:03.900 --> 00:19:04.820
one mogły po prostu się

337
00:19:04.820 --> 00:19:06.220
nieco słabiej sznurować.

338
00:19:06.220 --> 00:19:09.020
Mamy w zbiorach staniki od sukien,

339
00:19:09.120 --> 00:19:10.260
czyli tą górną część ubioru,

340
00:19:10.580 --> 00:19:11.820
które należały do kobiet,

341
00:19:11.900 --> 00:19:13.960
które rzeczywiście sznurowały się ekstremalnie,

342
00:19:14.260 --> 00:19:18.040
bo przy takiej dosyć sporej szerokości ramion

343
00:19:18.040 --> 00:19:21.400
talia była mniej więcej proporcjonalnie szerokości uda.

344
00:19:21.660 --> 00:19:23.380
Więc to jest strój,

345
00:19:23.500 --> 00:19:25.180
który rzeczywiście należał do kogoś,

346
00:19:25.220 --> 00:19:27.980
kto sznurował się i dociskany był kolanem,

347
00:19:28.060 --> 00:19:30.320
żeby ta talia była jeszcze, jeszcze mniejsza.

348
00:19:30.320 --> 00:19:33.020
Gorset oczywiście ma swoich,

349
00:19:33.120 --> 00:19:35.100
czy zawsze miał i swoich zwolenników,

350
00:19:35.180 --> 00:19:36.140
i przeciwników,

351
00:19:36.220 --> 00:19:38.000
i tutaj ta sytuacja się nie zmieniła do dzisiaj.

352
00:19:38.520 --> 00:19:40.520
Na pewno pod pewnymi względami

353
00:19:40.520 --> 00:19:42.640
gorset nie jest elementem,

354
00:19:42.780 --> 00:19:44.700
który sprzyjał zdrowiu kobiety.

355
00:19:44.880 --> 00:19:46.600
Z drugiej strony trzeba przyznać,

356
00:19:46.680 --> 00:19:49.140
że na przykład może stanowić wsparcie

357
00:19:49.140 --> 00:19:51.800
dla kręgosłupa w określonych sytuacjach,

358
00:19:52.040 --> 00:19:53.960
więc te zdania na pewno są podzielone.

359
00:19:54.100 --> 00:19:55.620
Dobrze, że my gorsetów nie nosimy

360
00:19:55.620 --> 00:19:56.720
i mamy to możliwość,

361
00:19:56.740 --> 00:19:57.420
że jeżeli chcemy,

362
00:19:57.500 --> 00:19:58.460
to możemy je założyć,

363
00:19:58.460 --> 00:20:00.280
a jeżeli nie mamy takiej ochoty,

364
00:20:00.520 --> 00:20:01.220
to nie musimy.

365
00:20:01.620 --> 00:20:03.160
Taką możliwość mieli mężczyźni

366
00:20:03.160 --> 00:20:04.100
w wieku XIX,

367
00:20:04.460 --> 00:20:05.140
bo tutaj panie,

368
00:20:05.160 --> 00:20:07.600
no to obligatoryjnie w pewnej sferze

369
00:20:07.600 --> 00:20:09.440
już społecznej nosiły gorsety,

370
00:20:09.520 --> 00:20:10.900
natomiast panowie mogli zdecydować,

371
00:20:10.980 --> 00:20:12.820
czy ten gorset będą zakładać,

372
00:20:12.940 --> 00:20:13.600
czy też nie.

373
00:20:13.760 --> 00:20:15.260
Wiele gorsetów było noszonych

374
00:20:15.260 --> 00:20:16.620
przez mężczyzn właśnie w tej

375
00:20:16.620 --> 00:20:18.900
już wspomnianej pierwszej połowie

376
00:20:18.900 --> 00:20:20.000
wieku XIX,

377
00:20:20.420 --> 00:20:22.400
no bo tutaj, żeby klatka piersiowa

378
00:20:22.400 --> 00:20:24.700
była właśnie taką bardzo rozłożystą

379
00:20:24.700 --> 00:20:25.300
i wypiętą,

380
00:20:25.640 --> 00:20:27.580
no to watowań możemy dodawać

381
00:20:27.580 --> 00:20:29.060
tylko do pewnego punktu.

382
00:20:29.180 --> 00:20:30.140
Powyżej tego punktu

383
00:20:30.140 --> 00:20:31.920
musimy zastosować jakby kolejny krok,

384
00:20:32.000 --> 00:20:33.680
czyli odjąć coś z talii.

385
00:20:33.900 --> 00:20:35.300
No i tutaj idealnie temu

386
00:20:35.300 --> 00:20:37.160
służył właśnie gorset.

387
00:20:37.240 --> 00:20:38.880
Kolejny taki wzrost

388
00:20:38.880 --> 00:20:40.460
użytkowania gorsetów u panów

389
00:20:40.460 --> 00:20:43.180
to przełom wieków XIX i XX.

390
00:20:43.680 --> 00:20:44.760
Głównie panowie,

391
00:20:45.040 --> 00:20:46.020
wojskowi, oficerowie

392
00:20:46.020 --> 00:20:46.760
nosili gorsety,

393
00:20:46.940 --> 00:20:48.980
co dzisiaj z naszej współczesnej perspektywy

394
00:20:48.980 --> 00:20:51.040
może się wydawać czymś dziwnym.

395
00:20:51.140 --> 00:20:53.600
Podobnie dzieci nosiły gorsety,

396
00:20:53.600 --> 00:20:55.520
gorseto-kaftanik właściwie należałoby

397
00:20:55.520 --> 00:20:56.260
tak to ująć,

398
00:20:56.300 --> 00:20:57.600
od momentu,

399
00:20:57.980 --> 00:21:00.140
kiedy nauczyły się chodzić.

400
00:21:00.300 --> 00:21:02.080
To był taki element ubioru,

401
00:21:02.200 --> 00:21:03.460
który miał szeleczki,

402
00:21:03.660 --> 00:21:04.840
czyli trenował postawę.

403
00:21:04.920 --> 00:21:06.900
To wcale nie było aż takie negatywne

404
00:21:06.900 --> 00:21:08.200
dla zdrowia dziecka.

405
00:21:08.400 --> 00:21:11.060
No i oczywiście część tych gorsycików,

406
00:21:11.160 --> 00:21:11.620
kaftaników,

407
00:21:11.680 --> 00:21:12.400
bo one były miękkie,

408
00:21:12.480 --> 00:21:13.700
miały bardzo niewiele usztywnień,

409
00:21:13.820 --> 00:21:15.880
była częścią składową resztą ubioru.

410
00:21:15.980 --> 00:21:17.960
Na przykład dopinano do takiego kaftanika

411
00:21:17.960 --> 00:21:18.860
spodenki,

412
00:21:19.040 --> 00:21:20.040
albo spódniczki,

413
00:21:20.200 --> 00:21:20.960
albo majtki.

414
00:21:20.960 --> 00:21:23.380
To był ważny element składowy ubioru.

415
00:21:23.480 --> 00:21:25.820
Mniej więcej około dziesięcioletnie dzieci

416
00:21:25.820 --> 00:21:28.860
tu chłopcy mogli przestawać nosić gorsety,

417
00:21:29.020 --> 00:21:30.620
chyba, że była taka konieczność

418
00:21:30.620 --> 00:21:32.940
na przykład ze względu na jakieś wady postawy,

419
00:21:33.020 --> 00:21:34.760
żeby oni nadal gorseciki,

420
00:21:34.860 --> 00:21:36.520
czy już potem jakieś pasy

421
00:21:36.520 --> 00:21:37.980
na ramiona nosili.

422
00:21:38.160 --> 00:21:39.660
Natomiast gorsety dziewczynek

423
00:21:39.660 --> 00:21:40.880
zaczynały coraz bardziej

424
00:21:40.880 --> 00:21:42.100
wraz z dorastaniem

425
00:21:42.100 --> 00:21:44.460
przypominać gorsety dorosłych kobiet.

426
00:21:44.680 --> 00:21:46.120
Na sam koniec chciałam zapytać

427
00:21:46.120 --> 00:21:46.720
o sukienkę,

428
00:21:46.840 --> 00:21:48.920
która jest wykonana z wyjątkowym kunsztem

429
00:21:48.920 --> 00:21:50.780
i to jest może okazja, żeby zapytać właśnie

430
00:21:50.780 --> 00:21:52.320
o te zdobienia,

431
00:21:52.600 --> 00:21:53.720
o dobierane materiały,

432
00:21:53.920 --> 00:21:55.540
koronki, tiule.

433
00:21:55.900 --> 00:21:57.100
No to jest taka sukienka,

434
00:21:57.220 --> 00:21:59.060
którą myślę, że wiele dziewczynek

435
00:21:59.060 --> 00:22:00.920
rysuje, czy wyobraża sobie

436
00:22:00.920 --> 00:22:03.400
myśląc o wielkich balach i przyjęciach.

437
00:22:03.400 --> 00:22:06.220
To jest suknia, która była w zbiorach

438
00:22:06.220 --> 00:22:08.820
Metropolitan Muzeum w Nowym Jorku.

439
00:22:08.880 --> 00:22:10.320
Zakupiliśmy ją na aukcji.

440
00:22:10.440 --> 00:22:11.240
Jest to suknia ślubna

441
00:22:11.240 --> 00:22:14.080
z 1879 roku.

442
00:22:14.320 --> 00:22:16.560
Jest wykonana bardzo kunsztownie.

443
00:22:16.900 --> 00:22:18.180
Cały przód spódnicy

444
00:22:18.180 --> 00:22:20.700
pokryty jest pasami koronki,

445
00:22:21.020 --> 00:22:23.380
która jest haftowana na tiulu.

446
00:22:23.480 --> 00:22:24.280
W tamtym czasie

447
00:22:24.280 --> 00:22:26.840
koronki w bardzo dużej części

448
00:22:26.840 --> 00:22:28.480
były produkowane już maszynowo,

449
00:22:29.160 --> 00:22:30.500
czy hafty na tiulu

450
00:22:30.500 --> 00:22:32.260
również były haftami maszynowymi.

451
00:22:32.260 --> 00:22:34.720
Natomiast tutaj cała ta praca jest ręczna.

452
00:22:34.860 --> 00:22:35.920
Jest to coś wyjątkowego.

453
00:22:36.320 --> 00:22:38.120
Takie niebieskie ślady,

454
00:22:38.220 --> 00:22:39.480
takie cienie, które znajdują się

455
00:22:39.480 --> 00:22:40.160
na tej koronce,

456
00:22:40.220 --> 00:22:42.300
to są zachowane pozostałości

457
00:22:42.300 --> 00:22:44.200
po atramencie od rysowania wzoru.

458
00:22:44.640 --> 00:22:46.460
Tutaj wszystko się pięknie zachowało.

459
00:22:46.680 --> 00:22:48.680
Niestety przy rękawach

460
00:22:48.680 --> 00:22:50.860
i przy dekolcie ta koronka się rozłożyła.

461
00:22:50.960 --> 00:22:52.300
I ta suknia, która nie jest

462
00:22:52.300 --> 00:22:54.960
formalną częścią naszej wystawy,

463
00:22:55.260 --> 00:22:56.200
a dodatkiem,

464
00:22:56.280 --> 00:22:57.460
może tak to imimy,

465
00:22:57.820 --> 00:22:59.840
zbiera fundusze na konserwację,

466
00:22:59.960 --> 00:23:02.200
bo poszukujemy bardzo sprytnej

467
00:23:02.260 --> 00:23:03.680
hawciarki, która będzie nam w stanie

468
00:23:03.680 --> 00:23:05.180
odtworzyć tą koronkę właśnie

469
00:23:05.180 --> 00:23:06.740
na ramionach i przy dekolcie.

470
00:23:06.860 --> 00:23:08.080
I to jest suknia,

471
00:23:08.180 --> 00:23:10.160
która ma właśnie bardzo długi tren.

472
00:23:10.500 --> 00:23:11.740
No bo to jest strój,

473
00:23:11.860 --> 00:23:13.420
który był strojem ślubnym,

474
00:23:13.600 --> 00:23:14.880
a potem był wykorzystywany

475
00:23:14.880 --> 00:23:15.840
jako strój wieczorowy.

476
00:23:15.940 --> 00:23:17.980
Czyli coś, czego my dzisiaj

477
00:23:17.980 --> 00:23:19.120
już nie robimy

478
00:23:19.120 --> 00:23:20.520
ze sukniami ślubnymi.

479
00:23:20.660 --> 00:23:21.620
One zazwyczaj służą

480
00:23:21.620 --> 00:23:23.500
tylko na tą jedną okazję,

481
00:23:23.680 --> 00:23:24.160
kilka godzin

482
00:23:24.160 --> 00:23:25.640
i potem jest ona

483
00:23:25.640 --> 00:23:26.940
odkładana na pamiątkę.

484
00:23:27.040 --> 00:23:28.560
Ta suknia była suknią

485
00:23:28.560 --> 00:23:29.640
użytkowaną nadal,

486
00:23:29.640 --> 00:23:31.440
skąd wiemy, że była używana

487
00:23:31.440 --> 00:23:32.320
częściej, ponieważ

488
00:23:32.320 --> 00:23:34.280
ma dosyć widoczne,

489
00:23:34.400 --> 00:23:35.620
zwłaszcza jak się podniesie rękę,

490
00:23:36.000 --> 00:23:36.960
ubytki pod pachami.

491
00:23:37.100 --> 00:23:37.960
To jest takie miejsce,

492
00:23:38.220 --> 00:23:39.260
gdzie materiał się

493
00:23:39.260 --> 00:23:39.940
przepocił,

494
00:23:39.960 --> 00:23:40.980
to jest tkanina jedwabna.

495
00:23:41.400 --> 00:23:42.480
No i ona po tym

496
00:23:42.480 --> 00:23:43.580
długim okresie czasu

497
00:23:43.580 --> 00:23:44.900
ulega dezintegracji

498
00:23:44.900 --> 00:23:45.560
i pojawiają się

499
00:23:45.560 --> 00:23:47.300
takie pęknięcia drobne.

500
00:23:47.400 --> 00:23:48.140
Co może być

501
00:23:48.140 --> 00:23:49.260
zaskakującego?

502
00:23:49.460 --> 00:23:50.100
Kolorystyka

503
00:23:50.100 --> 00:23:50.720
tej sukni.

504
00:23:50.820 --> 00:23:52.260
Ona ma taką złotą górę

505
00:23:52.260 --> 00:23:53.140
z kwiecistym,

506
00:23:53.200 --> 00:23:54.260
jaśniejszym nieco wzorem,

507
00:23:54.620 --> 00:23:55.760
natomiast dół jest

508
00:23:55.760 --> 00:23:57.400
wykonany z kremowej

509
00:23:57.400 --> 00:23:58.100
satyny.

510
00:23:58.240 --> 00:23:58.840
Dla nas

511
00:23:58.840 --> 00:24:00.560
to nie są kolory ślubne,

512
00:24:00.640 --> 00:24:01.680
natomiast w wieku XIX

513
00:24:01.680 --> 00:24:02.600
jak najbardziej

514
00:24:02.600 --> 00:24:04.380
to był ubiór ślubny,

515
00:24:04.440 --> 00:24:04.840
co więcej,

516
00:24:04.900 --> 00:24:05.780
on był traktowany

517
00:24:05.780 --> 00:24:06.240
właściwie

518
00:24:06.240 --> 00:24:07.900
jako ten ubiór biały.

519
00:24:08.300 --> 00:24:09.460
Gdyby jeszcze zamienić

520
00:24:09.460 --> 00:24:10.380
tą część

521
00:24:10.380 --> 00:24:11.360
złocistą

522
00:24:11.360 --> 00:24:11.920
z kwiatkami,

523
00:24:12.020 --> 00:24:13.200
ale całkiem na satynę,

524
00:24:13.260 --> 00:24:14.180
to w ogóle byśmy powiedzieli,

525
00:24:14.280 --> 00:24:14.840
że to jest

526
00:24:14.840 --> 00:24:15.780
biały ubiór.

527
00:24:15.900 --> 00:24:17.080
Białe suknie ślubne

528
00:24:17.080 --> 00:24:17.980
pojawiają się,

529
00:24:18.220 --> 00:24:19.260
czy jakby zyskują

530
00:24:19.260 --> 00:24:19.980
popularność

531
00:24:19.980 --> 00:24:22.020
na początku wieku XIX.

532
00:24:22.420 --> 00:24:23.060
Jak słyszycie,

533
00:24:23.120 --> 00:24:24.200
stroje panujące

534
00:24:24.200 --> 00:24:24.840
mody i trendy

535
00:24:24.840 --> 00:24:25.920
są w dużym stopniu

536
00:24:25.920 --> 00:24:27.020
odwzorowaniem

537
00:24:27.020 --> 00:24:28.300
i nastrojów społecznych,

538
00:24:28.380 --> 00:24:29.180
ale też tego,

539
00:24:29.200 --> 00:24:30.460
co się w świecie,

540
00:24:30.580 --> 00:24:31.660
w danym kraju działo.

541
00:24:32.020 --> 00:24:33.060
I to jest kolejny powód,

542
00:24:33.160 --> 00:24:34.240
dla którego zachęcam Was

543
00:24:34.240 --> 00:24:34.640
do tego,

544
00:24:34.740 --> 00:24:36.460
żeby Muzeum Historii Ubioru

545
00:24:36.460 --> 00:24:37.080
w Poznaniu

546
00:24:37.080 --> 00:24:37.960
odwiedzić,

547
00:24:38.120 --> 00:24:38.920
przekonać się,

548
00:24:39.000 --> 00:24:40.160
jak kształtowano

549
00:24:40.160 --> 00:24:40.800
sylwetkę,

550
00:24:40.980 --> 00:24:41.700
jakie walory

551
00:24:41.700 --> 00:24:42.360
eksponowano,

552
00:24:42.480 --> 00:24:43.360
co raczej chowano,

553
00:24:43.480 --> 00:24:44.280
jakie stosowano

554
00:24:44.280 --> 00:24:44.820
tkaniny

555
00:24:44.820 --> 00:24:45.520
i jakie

556
00:24:45.520 --> 00:24:47.020
myślano zabiegi,

557
00:24:47.080 --> 00:24:47.820
żeby ten strój

558
00:24:47.820 --> 00:24:48.920
był jak najbardziej

559
00:24:48.920 --> 00:24:49.540
aktualny

560
00:24:49.540 --> 00:24:50.400
i dostosowany

561
00:24:50.400 --> 00:24:51.740
do panujących trendów.

562
00:24:51.740 --> 00:24:52.880
Na pytania

563
00:24:52.880 --> 00:24:53.700
związane

564
00:24:53.700 --> 00:24:54.580
z historią

565
00:24:54.580 --> 00:24:54.900
ubioru

566
00:24:54.900 --> 00:24:55.760
odpowiadała dzisiaj

567
00:24:55.760 --> 00:24:56.820
pani Anna Moryto,

568
00:24:57.260 --> 00:24:58.100
organizatorka

569
00:24:58.100 --> 00:24:59.400
Muzeum Historii Ubioru.

570
00:24:59.480 --> 00:24:59.860
Bardzo pani

571
00:24:59.860 --> 00:25:01.000
dziękuję za to spotkanie.

572
00:25:01.040 --> 00:25:01.540
Dziękuję bardzo.