WEBVTT

1
00:00:01.390 --> 00:00:05.110
Audycje kulturalne. W dobrym tonie.

2
00:00:05.730 --> 00:00:10.350
Przy mikrofonie Martyna Matwejuk, słuchają Państwo podcastu Narodowego Centrum Kultury.

3
00:00:10.510 --> 00:00:16.010
Dziś moją gościnią jest Katarzyna Jasiołek, autorka książki Tkanina, sztuka i rzemiosło.

4
00:00:16.070 --> 00:00:16.450
Dzień dobry.

5
00:00:16.590 --> 00:00:17.010
Dzień dobry.

6
00:00:17.170 --> 00:00:27.490
W tej książce szkicuje pani meandry tkaniny w Polsce, które zaczynają się od dwudziestolecia międzywojennego, a kończą się na współczesności.

7
00:00:27.490 --> 00:00:33.710
I właśnie może od końca tej opowieści bym zaczęła, bo to chyba na powrót jest całkiem dobry czas dla tkaniny.

8
00:00:33.890 --> 00:00:35.490
Kilimowe szaleństwo powraca?

9
00:00:35.650 --> 00:00:40.030
Mam wrażenie, że rzeczywiście w ostatnich latach ten powrót tkaniny możemy zauważyć.

10
00:00:40.330 --> 00:00:45.890
Wydaje mi się, że jednym z powodów, dla których ona wraca jest zainteresowanie już od kilku lat powojennym wzornictwem.

11
00:00:46.030 --> 00:00:49.410
Najpierw ludzie kupowali trochę porcelany, potem przerzucili się na szkło.

12
00:00:49.410 --> 00:01:00.650
Dopełnili to trochę meblami, głównie 366 Hierowskiego, bo to jest taki mebel must have absolutny we wnętrzach każdego szanującego się, śledzącego trendy obecnie 35-latka plus.

13
00:01:00.990 --> 00:01:07.750
Natomiast potem z pewną dozą nieśmiałości na salony zaczęły wjeżdżać także tkaniny i plakaty z Polskiej Szkoły Plakatu.

14
00:01:08.230 --> 00:01:14.690
Te tkaniny były troszeczkę straszne, bo krążą takie różne mity na temat tkanin, że mole się w nich lęgną.

15
00:01:14.690 --> 00:01:18.430
No są też zbieraczami kurzu, ale trzeba je po prostu odkurzać.

16
00:01:18.950 --> 00:01:24.510
Także wydaje mi się, że ta moda na powojenny design przyciągnęła też tkaninę do naszych wnętrz z powrotem.

17
00:01:24.630 --> 00:01:30.950
To też taka dziedzina, myślę, dość niełatwa, co wielokrotnie podkreśla pani w książce, bo tkanina balansuje.

18
00:01:31.090 --> 00:01:33.770
Cały czas balansuje gdzieś między sztuką a rzemiosłem.

19
00:01:34.350 --> 00:01:40.870
Z jednej strony może być tworzona jako tkanina artystyczna, z drugiej strony może być produkowana masowo.

20
00:01:40.870 --> 00:01:45.110
To otacza nas, jest blisko każdego z nas, a czasem pozostaje niezauważona.

21
00:01:45.310 --> 00:01:52.010
To balansowanie jest z jednej strony fascynujące, ale z drugiej strony też może powodować pewne trudności.

22
00:01:52.310 --> 00:01:55.710
Przez to też może utrudniać promocję tkaniny w ogóle.

23
00:01:56.070 --> 00:01:58.030
Jak się pani pracowało nad tą książką?

24
00:01:58.470 --> 00:02:04.150
Oj, to była najdłuższa praca nad książką, jaką do tej pory zaliczyłam, bo to były trzy lata.

25
00:02:04.150 --> 00:02:08.990
Sama nie wiedziałam wszystkiego o tkaninie, jak zaczynałam pisać tę książkę.

26
00:02:09.270 --> 00:02:15.990
Teraz też nie wiem wiele więcej, ale wiem wystarczająco dużo, żeby państwu zaproponować właśnie taki tom.

27
00:02:16.190 --> 00:02:21.670
Tom jest różnorodny tak jak sama tkanina, bo mamy, tak jak pani wspomniała, zarówno sięgnięcie do dwudziestolecia,

28
00:02:21.790 --> 00:02:25.670
gdzie zaczyna się historia spółdzielni Ład, która była bardzo ważna dla tkaniny,

29
00:02:25.850 --> 00:02:28.050
ale mamy też to, co się dzieje współcześnie.

30
00:02:28.230 --> 00:02:29.750
Cepeli jest tam troszeczkę mniej.

31
00:02:29.750 --> 00:02:35.930
Może jest reprezentowana przez Kilim Zakopiański, ale jest też ta tkanina, której być może tutaj czytelnicy by się nie spodziewali,

32
00:02:35.990 --> 00:02:40.590
czyli ta tkanina drukowana, produkowana jednak seryjnie w tysiącach metrów.

33
00:02:40.770 --> 00:02:45.530
Bo tkanina przez to właśnie, że towarzyszy nam na co dzień i że nas otula, otacza,

34
00:02:45.970 --> 00:02:49.770
być może przez to nie wydaje się wielu ludziom bardzo wyjątkowa.

35
00:02:49.870 --> 00:02:54.390
I dopiero zetknięcie się z taką tkaniną unikatową, jaką możemy zobaczyć na wystawach,

36
00:02:54.390 --> 00:03:02.190
chociażby na trienale w Łodzi, sprawia, że mam wrażenie, że widzowi otwiera oczy na to, czym w ogóle jest tkanina,

37
00:03:02.250 --> 00:03:09.670
dlatego że ona jest taką sztuką zupełnie na przecięciu wielu innych dziedzin i przez to jest absolutnie niezwykła.

38
00:03:09.850 --> 00:03:16.610
Dla mnie też pewnym zaskoczeniem było to, że w pewnych czasach tkanina stanowiła bardzo prestiżowy prezent dyplomatyczny.

39
00:03:16.610 --> 00:03:22.770
Znaczy te rozdziały, gdzie opisuje pani wielkoformatowe tkaniny tworzone na zamówienie do konkretnych wnętrz,

40
00:03:22.810 --> 00:03:25.870
bardzo też ważnych budynków użyteczności publicznej.

41
00:03:26.070 --> 00:03:32.590
Pokusiłaby się pani o takie stwierdzenie, które czasy dla tkaniny były najbardziej łaskawe w tej dwudziestowiecznej historii?

42
00:03:32.750 --> 00:03:37.030
Oczywiście to jest bardzo łatwo, że tak powiem, wskazać.

43
00:03:37.450 --> 00:03:41.870
Oczywiście kilimowe szaleństwo wspomniane na początku, czyli dwudziestolecie,

44
00:03:41.870 --> 00:03:49.850
ale ja w swojej książce koncentruję się na czasach powojennych i z tych lat to szaleństwo na tkaninę artystyczną zaczęło się w sześćdziesiątym drugim roku

45
00:03:49.850 --> 00:03:56.190
wraz z pierwszym Biennale w Lozannie, gdzie pokazaliśmy swoje prace i gdzie artyści z całego świata pokazali swoje prace.

46
00:03:56.830 --> 00:04:03.030
I ten najlepszy czas tkanina miała przez następną dekadę, kiedy w ogóle zostało ukute hasło Polskiej Szkoły Tkaniny,

47
00:04:03.150 --> 00:04:09.910
kiedy nasi najwięksi twórcy tkaniny mieli zamówienia, pokazywali się na całym świecie, byli po prostu bożyszczami tłumów.

48
00:04:09.910 --> 00:04:16.590
Naprawdę, zupełnie nie przesadzając, nadawaliśmy ton światowej tkaninie, a i w kraju było o niej tak głośno,

49
00:04:16.610 --> 00:04:23.230
że z tego co mówią mi artystki, tkaniny nawet takie szkolne i zupełnie niewybitne schodziły na pniu,

50
00:04:23.330 --> 00:04:25.170
tak ludzie bardzo chcieli je mieć u siebie.

51
00:04:25.970 --> 00:04:31.750
Nieczęsto też się chyba zdarza, by jakaś dziedzina sztuki była konsultowana z twórcami ludowymi,

52
00:04:31.850 --> 00:04:36.630
była konsultowana z dziećmi. W tym sensie tkanina jest bardzo demokratyczną dziedziną.

53
00:04:36.630 --> 00:04:41.230
No chyba właśnie jest demokratyczną, dlatego że my po prostu na co dzień z nią obcujemy.

54
00:04:41.350 --> 00:04:46.870
Rzeczywiście w rozdziale o tkaninie drukowanej są różne pomysły Wandy Telakowskiej na kolektywy,

55
00:04:47.010 --> 00:04:51.230
czyli takie eksperymenty, gdzie artysta udaje się do ludzi, którzy nie są artystami,

56
00:04:51.390 --> 00:04:54.810
plastykami z wykształcenia i wraz z nimi próbuje zaprojektować tkaninę,

57
00:04:54.910 --> 00:04:57.790
która będzie potem drukowana w ogromnych ilościach.

58
00:04:57.790 --> 00:05:01.350
I to były takie pomysły, że można się z wiejskimi kobietami,

59
00:05:01.510 --> 00:05:05.590
które zajmują się jakąś formą sztuki takiego rzemiosła artystycznego,

60
00:05:05.730 --> 00:05:12.390
spotkać i im zadać takie zadanie, żeby zaprojektowały jakieś wzory na tkaniny.

61
00:05:12.590 --> 00:05:15.750
I to była inspiracja tym, co one robiły na co dzień,

62
00:05:15.830 --> 00:05:18.670
czyli na przykład były to koronkarki albo pisankarki.

63
00:05:18.850 --> 00:05:22.490
I te wzory udało się z powodzeniem transponować na te tkaniny.

64
00:05:22.490 --> 00:05:26.130
Ale były to też dzieci szkolne, które też miały coś,

65
00:05:26.270 --> 00:05:28.750
co się tak ładnie nazywało po wojnie inwencją twórczą

66
00:05:28.750 --> 00:05:32.550
i zmobilizowane, zainspirowane przez profesjonalnego plastyka

67
00:05:32.550 --> 00:05:35.030
były w stanie wykrzesać z siebie wzory,

68
00:05:35.230 --> 00:05:37.150
które z tego, co pisze Wanda Telakowska,

69
00:05:37.650 --> 00:05:40.370
rzeczywiście trafiały do przemysłu i były produkowane.

70
00:05:40.490 --> 00:05:41.930
Więc chyba udany eksperyment.

71
00:05:42.130 --> 00:05:45.690
Mówiła pani o początku lat 60-tych, o tym rozkwicie,

72
00:05:45.810 --> 00:05:49.130
o gwiazdach może nawet moglibyśmy powiedzieć polskiej tkaniny.

73
00:05:49.430 --> 00:05:51.710
Ale wrócę do czasów tuż powojennych,

74
00:05:51.710 --> 00:05:53.830
bo umieściła też pani w swojej książce

75
00:05:53.830 --> 00:05:55.230
wspomnienia Wandy Telakowskiej,

76
00:05:55.370 --> 00:05:58.790
która tuż po wojnie, próbując pobudzić ten przemysł wokół tkaniny,

77
00:05:59.290 --> 00:06:02.230
zapraszała artystów sztuk wizualnych do projektowania wzorów.

78
00:06:02.370 --> 00:06:04.970
No i okazuje się, że nie wszyscy byli wcale tak chętni.

79
00:06:05.090 --> 00:06:07.050
Prosili czasem nawet o zachowanie dyskrecji.

80
00:06:07.130 --> 00:06:10.170
Czyli jednak tkanina była też sztuką

81
00:06:10.170 --> 00:06:12.350
wówczas zdecydowanie niższej rangi.

82
00:06:12.470 --> 00:06:14.090
Tak, rzeczywiście, ale nie tylko tkanina.

83
00:06:14.270 --> 00:06:15.670
Tu możemy uczciwie powiedzieć,

84
00:06:15.770 --> 00:06:19.110
że generalnie po wojnie ta sztuka użytkowa

85
00:06:19.110 --> 00:06:21.970
uważana była za sztukę gorszego rodzaju.

86
00:06:22.230 --> 00:06:25.630
Więc artyści, którzy do tej pory parali się na przykład malarstwem

87
00:06:25.630 --> 00:06:26.770
czy grafiką warsztatową,

88
00:06:26.890 --> 00:06:28.430
zaproszeni przez Wandę Telakowską

89
00:06:28.430 --> 00:06:31.030
do tworzenia rzeczy, które miałyby być użytkowe

90
00:06:31.030 --> 00:06:32.750
i powielane w wielu egzemplarzach,

91
00:06:32.830 --> 00:06:35.590
jak drukowana tkanina, ale też jak porcelana,

92
00:06:36.170 --> 00:06:39.350
uważali, że im to rzeczywiście uwłacza.

93
00:06:39.350 --> 00:06:41.630
I godzili się na ten eksperyment.

94
00:06:41.790 --> 00:06:43.390
Niektórzy być może z ciekawości,

95
00:06:43.510 --> 00:06:45.470
ale też z desperacji finansowej,

96
00:06:45.870 --> 00:06:48.310
ponieważ po wojnie artyści tak tuż po wojnie,

97
00:06:48.430 --> 00:06:50.790
póki jeszcze nie znaleźli swojego miejsca na nowo

98
00:06:50.790 --> 00:06:53.190
i po trudach wojennych nie zaczęli na nowo tworzyć,

99
00:06:53.530 --> 00:06:55.550
to tak naprawdę nie mieli się gdzie podziać.

100
00:06:55.750 --> 00:06:58.470
A Wanda Telakowska dysponowała jednak pewnymi pieniędzmi

101
00:06:58.470 --> 00:07:01.270
i te pieniądze w dużej mierze były argumentem za tym,

102
00:07:01.350 --> 00:07:03.130
żeby parać sztuką użytkową.

103
00:07:03.610 --> 00:07:07.230
Z tego były lepsze lub gorsze rezultaty.

104
00:07:07.230 --> 00:07:09.770
Natomiast myślę, że jeżeli jakiś artysta,

105
00:07:09.870 --> 00:07:10.890
który się na to zdecydował,

106
00:07:11.050 --> 00:07:13.910
ostatecznie nie działał potem w dziedzinie sztuki użytkowej,

107
00:07:14.030 --> 00:07:17.410
to pozwoliło mu się to tak jakby na nowo rozkręcić

108
00:07:17.410 --> 00:07:19.190
i wrócić do twórczości w ogóle.

109
00:07:25.150 --> 00:07:28.090
Praca nad książką o tak pojemnym,

110
00:07:28.230 --> 00:07:32.370
ale też chyba niekoniecznie dobrze jeszcze opisanym temacie,

111
00:07:32.710 --> 00:07:34.670
no to na pewno jest mnóstwo poszukiwań,

112
00:07:35.050 --> 00:07:36.450
prawdopodobnie też spotkania.

113
00:07:36.850 --> 00:07:39.350
Co było dla pani takim największym odkryciem?

114
00:07:39.350 --> 00:07:42.170
Największym odkryciem było chyba,

115
00:07:42.310 --> 00:07:44.230
ale to jeszcze zanim zaczęłam pisać książkę.

116
00:07:44.370 --> 00:07:46.010
Ja wcześniej chodziłam na wystawy tkaniny

117
00:07:46.010 --> 00:07:47.590
i wcześniej już wiedziałam mniej więcej,

118
00:07:47.770 --> 00:07:48.750
jak one wyglądają.

119
00:07:48.870 --> 00:07:50.690
Na pierwszą taką dużą wystawę tkaniny

120
00:07:50.690 --> 00:07:53.050
trafiłam do Centralnego Muzeum Włókiennictwa w Łodzi.

121
00:07:53.370 --> 00:07:55.410
Była to taka wystawa podsumowująca

122
00:07:55.410 --> 00:07:57.310
dotychczasowe edycje Trienale.

123
00:07:57.670 --> 00:08:01.430
I ja wtedy, pewnie jak wielu czytelników tej książki,

124
00:08:01.570 --> 00:08:03.290
byłam zaskoczona tym,

125
00:08:03.490 --> 00:08:05.550
jak różne oblicza ma tkanina,

126
00:08:05.710 --> 00:08:07.110
ponieważ tam były tkaniny takie,

127
00:08:07.110 --> 00:08:08.850
które znamy doskonale,

128
00:08:08.990 --> 00:08:12.050
czyli przyścienne, wełniane, tkane kilimy,

129
00:08:12.550 --> 00:08:13.950
ale były też tam rzeczy,

130
00:08:14.070 --> 00:08:15.750
które zakwalifikowałabym i każdy z nas

131
00:08:15.750 --> 00:08:16.970
chyba raczej jako rzeźbę.

132
00:08:17.390 --> 00:08:19.530
W pamięci zapadły mi takie wielkie kule

133
00:08:19.530 --> 00:08:21.310
wykonane z czegoś, co wyglądały

134
00:08:21.310 --> 00:08:23.450
jak patyczki do szaszłyków drewniane.

135
00:08:23.790 --> 00:08:24.810
Teraz to bardzo spłyciłam,

136
00:08:24.870 --> 00:08:26.370
ale to wyglądało bardzo widowiskowo

137
00:08:26.370 --> 00:08:28.090
i pięknie jak jakieś morskie potwory.

138
00:08:28.310 --> 00:08:30.450
To akurat nie było polskie dzieło sztuki.

139
00:08:31.090 --> 00:08:33.110
Natomiast z czasem dowiedziałam się,

140
00:08:33.210 --> 00:08:34.690
jakie jest kryterium w ogóle,

141
00:08:34.690 --> 00:08:35.770
żeby wszystkie te obiekty,

142
00:08:35.870 --> 00:08:37.410
które tak bardzo różnie wyglądają,

143
00:08:37.570 --> 00:08:39.470
mogły znaleźć się w jednej sali muzealnej,

144
00:08:39.570 --> 00:08:40.410
na jednej wystawie

145
00:08:40.410 --> 00:08:43.310
i pod jednym hasłem tkanina artystyczna.

146
00:08:43.910 --> 00:08:45.570
Otóż, żeby coś było tkaniną artystyczną,

147
00:08:45.690 --> 00:08:48.490
musi być albo robione z rzeczy włóknistych,

148
00:08:48.670 --> 00:08:50.710
tych, które przychodzą nam do głowy,

149
00:08:50.770 --> 00:08:52.370
to jest oczywiście wełna, bawełna, len,

150
00:08:52.550 --> 00:08:54.010
ale jest to też drewno i papier.

151
00:08:54.690 --> 00:08:56.110
A drugim takim dużym kryterium,

152
00:08:56.510 --> 00:08:57.170
które świadczy o tym,

153
00:08:57.230 --> 00:08:58.410
że jest to tkanina artystyczna,

154
00:08:58.530 --> 00:09:02.530
jest to, że wtedy niekonieczne są już rzeczy włókniste,

155
00:09:02.530 --> 00:09:05.710
natomiast musi być splot charakterystyczny dla tkaniny.

156
00:09:06.390 --> 00:09:07.310
No i to pokazuje nam,

157
00:09:07.390 --> 00:09:10.310
że tkaniną może być naprawdę dowolny obiekt,

158
00:09:10.450 --> 00:09:11.250
który jest rzeźbą.

159
00:09:11.610 --> 00:09:14.330
Mamy w głowie być może takie prace

160
00:09:14.330 --> 00:09:16.510
w Magdaleny Abakanowicz jutowe,

161
00:09:16.710 --> 00:09:18.490
które są właśnie i rzeźbami,

162
00:09:18.550 --> 00:09:19.810
i tkaninami jednocześnie.

163
00:09:20.350 --> 00:09:21.410
Twórcy by się w ogóle obrazili

164
00:09:21.410 --> 00:09:23.070
za takie szufladkowanie, mam wrażenie.

165
00:09:23.330 --> 00:09:25.310
To jest po prostu sztuka nowoczesna.

166
00:09:25.830 --> 00:09:27.650
Mamy też na pewno w głowie abakany

167
00:09:29.390 --> 00:09:31.490
wielkoformatowe obiekty, tkany,

168
00:09:31.750 --> 00:09:34.030
ale mogą być też miniatury tkackie.

169
00:09:34.170 --> 00:09:36.230
Tak, miniatury tkackie to jest w ogóle coś,

170
00:09:36.310 --> 00:09:37.830
co się niesamowicie rozwija

171
00:09:37.830 --> 00:09:40.210
i co mamy akurat u nas w kraju,

172
00:09:40.410 --> 00:09:42.490
mam wrażenie, na bardzo wysokim poziomie.

173
00:09:42.790 --> 00:09:43.870
Miniatury w tych czasach,

174
00:09:44.030 --> 00:09:45.130
kiedy kwitła Lozanna,

175
00:09:45.650 --> 00:09:48.190
miały taki najbardziej znany przegląd na Węgrzech.

176
00:09:48.410 --> 00:09:51.250
Natomiast teraz u nas taki przegląd miniatury

177
00:09:51.250 --> 00:09:53.290
jest organizowany przez Muzeum Miasta Gdyni,

178
00:09:53.530 --> 00:09:55.590
ale są też oddolne inicjatywy.

179
00:09:55.590 --> 00:09:57.490
Jest taka artystka łódzka,

180
00:09:57.770 --> 00:10:00.150
należąca do warszawskiej sekcji tkaniny ZPAP,

181
00:10:00.390 --> 00:10:01.790
pani Kuzio Bilska,

182
00:10:02.030 --> 00:10:03.130
która organizuje coś,

183
00:10:03.190 --> 00:10:04.930
co się nazywa mini textile art.

184
00:10:05.210 --> 00:10:06.830
I to jest kolejne zaskoczenie.

185
00:10:06.930 --> 00:10:08.130
Jeżeli ktoś miał kiedyś styczność

186
00:10:08.130 --> 00:10:09.430
z dużą tkaniną,

187
00:10:09.550 --> 00:10:10.670
właśnie taką jak abakany,

188
00:10:10.790 --> 00:10:12.510
które chyba też ludzie znają,

189
00:10:12.590 --> 00:10:14.130
bo właściwie Magdalena Abakanowicz

190
00:10:14.130 --> 00:10:17.650
jest chyba takim nazwiskiem jednym, pierwszym,

191
00:10:17.770 --> 00:10:20.270
które każdy laik byłby w stanie wymienić.

192
00:10:20.650 --> 00:10:23.690
Więc jeżeli chodzi o abakany,

193
00:10:23.770 --> 00:10:25.450
to mamy to powiedzmy jakoś oswojone,

194
00:10:25.590 --> 00:10:27.290
o ile w ogóle można oswoić abakany,

195
00:10:27.350 --> 00:10:29.150
bo one są niezwykłe absolutnie.

196
00:10:29.590 --> 00:10:30.970
I za każdym razem, jak się je widzi,

197
00:10:31.030 --> 00:10:32.730
to na nowo robią niesamowite wrażenie.

198
00:10:33.730 --> 00:10:36.310
Ale tkanina, ta taka w miniaturze,

199
00:10:36.410 --> 00:10:37.670
ma takie kryteria,

200
00:10:37.690 --> 00:10:39.370
że to muszą być obiekty,

201
00:10:39.470 --> 00:10:42.570
które mają bok nie większy niż 20 centymetrów.

202
00:10:42.730 --> 00:10:44.210
Mogą być w trójwymiarze,

203
00:10:44.290 --> 00:10:47.550
czyli może to być nawet takie pudełeczko 20 na 20.

204
00:10:48.230 --> 00:10:49.930
I oczywiście nie oglądamy ich z daleka,

205
00:10:49.990 --> 00:10:51.110
tylko oglądamy je z bliska,

206
00:10:51.230 --> 00:10:53.350
więc ten kontakt z tkaniną jest taki intymny.

207
00:10:53.610 --> 00:10:56.870
Ale to też pozwala artystom zastosować różne rzeczy,

208
00:10:57.010 --> 00:10:58.370
które widoczne są z bliska,

209
00:10:58.470 --> 00:10:59.950
więc one są niesamowicie ciekawe.

210
00:11:00.110 --> 00:11:01.250
A przy tych kryteriach,

211
00:11:01.330 --> 00:11:02.290
o których wspomniałam,

212
00:11:02.410 --> 00:11:05.070
pozwalających użyć różne niesamowite rzeczy

213
00:11:05.070 --> 00:11:06.430
do robienia miniatur tkackich,

214
00:11:06.750 --> 00:11:08.210
no to daje ogromne możliwości.

215
00:11:08.530 --> 00:11:10.530
Mają jeszcze pewną zaletę taką,

216
00:11:10.710 --> 00:11:12.070
że trochę krócej się je robi,

217
00:11:12.070 --> 00:11:15.070
niż takie duże tkane tygodniami obiekty.

218
00:11:15.230 --> 00:11:17.110
No i łatwiej się je przewozi

219
00:11:17.110 --> 00:11:18.470
i wysyła na wystawy,

220
00:11:18.590 --> 00:11:20.210
więc one krążą po świecie

221
00:11:20.210 --> 00:11:22.290
i na te nasze przeglądy też trafiają

222
00:11:22.290 --> 00:11:23.670
prace ze świata,

223
00:11:24.290 --> 00:11:25.570
które potem najczęściej zostają

224
00:11:25.570 --> 00:11:27.290
w zbiorach Muzeum Miasta Gdyni.

225
00:11:27.390 --> 00:11:28.770
Zarówno o abakanach,

226
00:11:28.810 --> 00:11:30.410
jak i o miniaturach tkackich

227
00:11:30.410 --> 00:11:31.650
przeczytają państwo więcej

228
00:11:31.650 --> 00:11:33.250
w książce Katarzyny Jasiołek.

229
00:11:33.770 --> 00:11:34.550
Zastanawiam się,

230
00:11:34.950 --> 00:11:36.950
na ile w panie odczuciu tkanina

231
00:11:36.950 --> 00:11:38.490
jeszcze nas może zaskoczyć?

232
00:11:39.210 --> 00:11:41.030
Myślę, że może nas zaskoczyć.

233
00:11:41.030 --> 00:11:43.410
Tam też są trendy zmieniające się.

234
00:11:43.670 --> 00:11:45.370
Na przykład teraz takim trendem,

235
00:11:45.450 --> 00:11:46.670
to nie jest trend ostatnich lat,

236
00:11:46.730 --> 00:11:47.930
on się pojawił już wcześniej,

237
00:11:48.390 --> 00:11:49.410
jest oczywiście recycling.

238
00:11:49.830 --> 00:11:51.090
Jak spojrzymy na to,

239
00:11:51.170 --> 00:11:52.170
co było pokazywane właśnie

240
00:11:52.170 --> 00:11:53.570
na ostatnim trienale w Łodzi,

241
00:11:53.910 --> 00:11:55.970
to mamy obiekty,

242
00:11:56.070 --> 00:11:57.090
które są zrobione na przykład

243
00:11:57.090 --> 00:11:58.290
z używanych ubrań.

244
00:11:58.390 --> 00:12:00.190
Zresztą cały ten rozdział

245
00:12:00.190 --> 00:12:02.450
o Małgorzacie Mirce Tass

246
00:12:02.450 --> 00:12:03.550
i naszej Wenecji,

247
00:12:03.650 --> 00:12:04.510
naszej Zachęcie.

248
00:12:04.750 --> 00:12:05.610
To jest oczywiście

249
00:12:05.610 --> 00:12:06.630
jeden wielki recycling.

250
00:12:06.930 --> 00:12:09.030
Ale modą teraz taką aktualną

251
00:12:09.550 --> 00:12:10.190
jest też haft.

252
00:12:10.190 --> 00:12:12.070
Więc są mody,

253
00:12:12.210 --> 00:12:13.270
są cały czas używane

254
00:12:13.270 --> 00:12:15.130
różne nowe tworzywa.

255
00:12:15.230 --> 00:12:16.090
Na przykład w domu

256
00:12:16.090 --> 00:12:17.950
artysty plastyka na Mazowieckiej

257
00:12:17.950 --> 00:12:19.370
na jednej z ostatnich wystaw

258
00:12:19.370 --> 00:12:20.610
można było zobaczyć pracę,

259
00:12:21.050 --> 00:12:22.470
w której artystka użyła

260
00:12:22.470 --> 00:12:23.910
obierek od ziemniaków,

261
00:12:24.110 --> 00:12:25.310
które w ogóle nie przypominały

262
00:12:25.310 --> 00:12:26.130
obierek od ziemniaków

263
00:12:26.130 --> 00:12:26.850
po tym, jak wyschły

264
00:12:26.850 --> 00:12:28.790
i zostały whaftowane w pracę.

265
00:12:29.290 --> 00:12:29.730
Więc myślę,

266
00:12:29.790 --> 00:12:31.390
że tkanina może nas jeszcze zaskoczyć

267
00:12:31.390 --> 00:12:32.490
i że ona jest taką

268
00:12:32.490 --> 00:12:34.250
fajną dziedziną dla twórców,

269
00:12:34.330 --> 00:12:35.850
dlatego że właśnie

270
00:12:35.850 --> 00:12:37.810
chyba najmniej ich ogranicza.

271
00:12:37.810 --> 00:12:39.390
Bo to może być coś przestrzennego,

272
00:12:39.530 --> 00:12:40.770
coś przyściennego

273
00:12:40.770 --> 00:12:43.050
i mamy takie spektrum surowców,

274
00:12:43.190 --> 00:12:44.370
których możemy użyć

275
00:12:44.370 --> 00:12:45.430
do zrobienia tkaniny,

276
00:12:45.510 --> 00:12:47.150
więc czekamy na te zaskoczenia.

277
00:12:47.270 --> 00:12:48.510
A ja polecam oglądać tkaninę

278
00:12:48.510 --> 00:12:49.650
na wystawach na żywo,

279
00:12:49.750 --> 00:12:51.350
dlatego że starałam się bardzo,

280
00:12:51.550 --> 00:12:52.570
żeby w tej książce było

281
00:12:52.570 --> 00:12:53.970
dużo zdjęć pokazujących tkaninę,

282
00:12:54.050 --> 00:12:55.690
ale zdjęcia jednak nie oddają tego,

283
00:12:55.710 --> 00:12:56.930
jak ona rzeczywiście wygląda.

284
00:12:56.930 --> 00:12:58.950
Trzeba tylko umieć pohamować

285
00:12:58.950 --> 00:13:00.690
tę chęć dotknięcia tkaniny

286
00:13:00.690 --> 00:13:02.350
prezentowanej w muzeum.

287
00:13:02.410 --> 00:13:04.950
Nie jest to wcale takie łatwe czasem.

288
00:13:05.650 --> 00:13:07.000
Nie tak dawno w audycjach kulturalnych

289
00:13:07.550 --> 00:13:09.010
jeden z wywiadów

290
00:13:09.010 --> 00:13:10.350
z Aleksandrą Gacą,

291
00:13:10.490 --> 00:13:11.950
polską projektantką tkanin

292
00:13:11.950 --> 00:13:13.150
tworzącą w Holandii,

293
00:13:13.550 --> 00:13:14.670
przypominam sobie

294
00:13:14.670 --> 00:13:16.650
i wówczas artystka mówiła o tym,

295
00:13:16.730 --> 00:13:17.430
że zauważa,

296
00:13:17.490 --> 00:13:19.250
że coraz więcej młodych artystów,

297
00:13:19.350 --> 00:13:20.330
którzy dopiero wkraczają

298
00:13:20.330 --> 00:13:22.200
na ścieżkę swoją twórczą,

299
00:13:22.530 --> 00:13:24.150
w ramach swoich prac dyplomowych,

300
00:13:24.350 --> 00:13:25.410
nawet jeśli zajmują się

301
00:13:25.410 --> 00:13:26.630
innymi dziedzinami sztuki,

302
00:13:26.970 --> 00:13:28.830
wplata tkaninę do swoich prac.

303
00:13:29.030 --> 00:13:30.270
To zainteresowanie tkaniną

304
00:13:30.270 --> 00:13:31.930
chyba rzeczywiście wzrasta

305
00:13:31.930 --> 00:13:33.770
i jest to bardzo, bardzo budujące

306
00:13:33.770 --> 00:13:35.690
w kontekście jej rozwoju.

307
00:13:35.910 --> 00:13:37.350
I jeśli mają Państwo ochotę

308
00:13:37.350 --> 00:13:39.650
poznać historię dwudziestowieczną

309
00:13:39.650 --> 00:13:40.510
tkaniny w Polsce,

310
00:13:40.590 --> 00:13:43.150
ale także te współczesne zjawiska,

311
00:13:43.470 --> 00:13:44.990
zachęcamy do lektury

312
00:13:44.990 --> 00:13:46.870
najnowszej książki Katarzyny Jasiołek,

313
00:13:47.150 --> 00:13:48.950
która była dziś gościnią

314
00:13:48.950 --> 00:13:50.030
audycji kulturalnych

315
00:13:50.030 --> 00:13:51.730
Tkanina, sztuka i rzemiosło.

316
00:13:51.890 --> 00:13:52.750
Bardzo dziękuję.

317
00:13:52.970 --> 00:13:53.810
Bardzo dziękuję.

318
00:13:55.410 --> 00:13:57.190
Audycje kulturalne

319
00:13:57.190 --> 00:13:59.170
w dobrym tonie.