WEBVTT

1
00:00:05.050 --> 00:00:12.770
To są audycje kulturalne, podcast Narodowego Centrum Kultury przy mikrofonie Aleksandra Galant.

2
00:00:12.910 --> 00:00:24.550
Kobieta, o której będziemy dzisiaj rozmawiać, wybitna artystka i tu wychodzi na to, że nie tylko swoich czasów, jak zwykło się o niej mówić, była nazywana szarą malarką, malarką ciszy, ale także malarką ludzkich dusz.

3
00:00:24.550 --> 00:00:38.550
Jak przed chwilą usłyszałam, nieco niesprawiedliwie bywa też nazywana kobietą jednego obrazu. O kim mowa? Mowa o Oldze Boznańskiej, młodopolskiej artystce, bo to właśnie jej prace składają się na najnowszą wystawę w Muzeum Gdańska.

4
00:00:38.670 --> 00:00:45.810
To jest wystawa pod prostym tytułem Olga Boznańska. Prace, które można tam oglądać pochodzą ze zbiorów Muzeum Narodowego w Krakowie.

5
00:00:45.810 --> 00:00:57.950
I to właśnie z Muzeum Narodowym w Krakowie związana jest Urszula Kozakowska, kuratorka tejże wystawy, która przyjęła zaproszenie i jest dzisiaj Waszym i moim gościem. Bardzo jest mi miło gościć Panią w audycjach kulturalnych.

6
00:00:58.090 --> 00:01:00.970
Dzień dobry, dziękuję za zaproszenie. Jest mi również miło.

7
00:01:01.130 --> 00:01:08.810
Zanim zaczniemy rozmawiać o tym, co możemy oglądać w Gdańsku, jakie to są konkretnie prace, chciałabym zapytać Panią o te określenia, których użyłam na początku.

8
00:01:08.810 --> 00:01:21.030
Mianowicie o te szarości. Olga Boznańska jako szara malarka, malarka ciszy. Z czego to wynika? Czy chodzi o jej warsztat, czy emocje, które znajdowały się na jej obrazach, czy być może o samą boznańską i to jakiś rys jej charakteru?

9
00:01:21.350 --> 00:01:37.370
Do Olgi Boznańskiej przynależy to określenie szara malarka ciszy. Ja przyznaję się, że razem z współpratorką wcześniejszej wystawy boznańskiej Ewą Bobrowską staramy się odchodzić od tego określenia, pokazując boznańską w całkiem innym świetle.

10
00:01:37.370 --> 00:01:52.510
Wydaje się, że właśnie szara malarka ciszy to jest kobieta szara, malująca szare prace, smutne, ponure. Natomiast boznańska taką nie była. Oczywiście nastrojowość jej obrazów jest pozawową jej wartością.

11
00:01:52.510 --> 00:02:04.510
Natomiast była to kobieta, artystka, która walczyła o realizacji swoich marzeń. Tam daleko było właśnie od ciszy, szarości. Tam była bardzo przemyślana strategia.

12
00:02:04.510 --> 00:02:18.670
Strategia, a przede wszystkim realizacja właśnie marzeń, żeby w trudnych dla kobiet czasach, kiedy de facto ani się nie mogła w Krakowie wykształcić na odpowiadającym jej poziomie, ani samodzielnie działać jako artystka.

13
00:02:18.670 --> 00:02:33.570
Ona postawiła na swoim i ten Kraków jako bardzo młoda dziewczyna opuściła. Wyjechała do Monachium, potem do Paryża, podejmując odważne, śmiałe decyzje, które zowocowały tym, że jej marzenia zostały zrealizowane.

14
00:02:33.570 --> 00:02:43.090
Boznańska to przede wszystkim portrecistka. Twórczyni bardzo charakterystycznych portretów, utrzymanych właśnie w takich zgaszonych, lekko zamglonych barwach.

15
00:02:43.210 --> 00:02:56.010
Przynajmniej takie były te obrazy w szczycie jej twórczości, czyli na początku XX wieku. Ale one nie są szare. One mają wspaniałe oczy, mają wspaniałe różne detale, zwłaszcza biżuterii.

16
00:02:56.010 --> 00:03:09.570
Mają przepiękne jakieś fragmenty kreacji, które oczywiście gdzieś tam są szaro-brunatne, ale są zawsze jakieś rozświetlone jakimś intrygującym czy światełkiem, czy punktem kolorystycznym.

17
00:03:09.770 --> 00:03:23.450
Będę podążała tym szlakiem różnych określeń, jakie przylgnęły do Olgi Boznańskiej. Jestem ciekawa, co sprawiło, co przesądziło w jej twórczości o tym, że bywa też nazywana jedną z najbardziej oryginalnych polskich artystek.

18
00:03:23.450 --> 00:03:38.270
Boznańska była wierna swoim artystycznym przekonaniom. Od początku swojej twórczości była ukierunkowana na portret i została mu wierna do śmierci prawie do 940 roku.

19
00:03:38.270 --> 00:03:46.930
Nie czuła była na wszelkie nowoczesne tendencje, które pojawiały się, zwłaszcza dwudziestoleciu międzywojennym w Paryżu, w którym żyła.

20
00:03:47.030 --> 00:03:54.430
Podążała w wytyczoną przez siebie drogą, akcentując i powtarzając, że prawda o modelu tkwi w jego oczach.

21
00:03:54.430 --> 00:04:01.690
I niezależnie od momentu twórczości, te oczy, które malowała, rzeczywiście były zawsze najmocniejszym elementem.

22
00:04:01.870 --> 00:04:07.790
I jej portretów najpiękniejszym i rzeczywiście, tak jak chciała, mówiąc wiele o modelu.

23
00:04:07.870 --> 00:04:13.450
I pewno w tym tkwi ta jej oryginalność. Też była niesłychanie taką delikatną malarką.

24
00:04:13.610 --> 00:04:22.190
Te jej portrety są rzeczywiście tak delikatnie rozwiewane, niesłychanie nastrojowe, wyciszone, skupiające na sobie naszą uwagę.

25
00:04:22.190 --> 00:04:25.430
Mało którym malarzom się udawało.

26
00:04:25.610 --> 00:04:35.430
Zresztą to można zobaczyć na wystawie, że wchodzimy do sali pełnej portretów, nie najpiękniejszych modeli, czasem starszych pań, czasem mało urodziwych panów.

27
00:04:35.610 --> 00:04:48.670
I stajemy wobec nich z jednej strony zaskoczeni, ale z drugiej strony właśnie oni przykuwają nasz wzrok, sprawiają, że wyciszamy się, zatrzymujemy i zastanawiamy się kim byli, jak żyli.

28
00:04:48.670 --> 00:04:53.550
I to, co pani mówi nasuwa mi pytanie o to, czy Olga Boznańska łączyła w sobie sprzeczności.

29
00:04:53.670 --> 00:05:00.690
Bo z jednej strony mówimy o takim malarstwie subtelnym, delikatnym, które zadaje pytania, które wywołuje pewne refleksje.

30
00:05:00.810 --> 00:05:10.750
A z drugiej strony, kiedy zaczęłyśmy rozmowę, pani wspomniała, że to była kobieta dosyć zdecydowana w swoich dążeniach, która wytyczała sobie pewne cele i robiła wszystko, żeby je osiągnąć.

31
00:05:10.750 --> 00:05:21.570
Oczywiście w tym pozytywnym sensie, w tym dobrym znaczeniu. Ona odnosiła sukcesy, ona była nagradzana, jej prace pojawiały się na międzynarodowych wystawach, co świadczy o pewnej takiej wewnętrznej sile i determinacji.

32
00:05:21.570 --> 00:05:29.010
To na pewno. To była prawdopodobnie mocna kobieta, ambitna i właśnie dążąca do realizacji swoich marzeń.

33
00:05:29.110 --> 00:05:38.750
Natomiast ta sztuka, która sprawiała jej największą satysfakcję, była właśnie sztuką wyciszoną, prawdopodobnie też pokazującą jakąś prawdę o artystce.

34
00:05:38.750 --> 00:05:50.870
Bo na przykład wiemy, że oczywiście jako młoda dziewczyna żyła tak jak młoda dziewczyna, ale oczywiście potem jak realizowała się jako artystka, jej przestrzenią do życia, do twórczości była pracownia.

35
00:05:50.970 --> 00:06:00.230
Ona nie lubiła jej opuszczać. Pracownia była czymś w rodzaju wręcz świątyni. Tam zapewne mogła się wyciszyć, tam mogła skupić się na malowaniu.

36
00:06:00.230 --> 00:06:09.630
I te portrety wszystkie sprawiają właśnie wrażenie takich bardzo skupionych, wyciszonych kompozycji. A równocześnie dbając o to, żeby utrzymać się.

37
00:06:09.770 --> 00:06:21.030
No bo to jednak były takie życiowe decyzje. Jakby musiała wychodzić na zewnątrz, musiała pokazywać swoje prace na zewnątrz, malowała na zamówienie, żeby po prostu zarabiać.

38
00:06:21.090 --> 00:06:26.930
I była z jednej strony ta dusza artystyczna, realizacja marzeń artystycznych, z drugiej strony zapewne życie.

39
00:06:32.560 --> 00:06:41.620
Olga Boznańska urodziła się w Krakowie, ale później swoje życie związała z innymi dużymi ośrodkami artystycznymi, m.in. z Paryżem.

40
00:06:41.720 --> 00:06:44.460
Jak wyglądała ta jej ścieżka międzynarodowej kariery?

41
00:06:44.580 --> 00:06:54.460
Boznańska urodziła się w Krakowie w XIX wieku. W Krakowie, który nie dawał jej możliwości wykształcenia się na poziomie, jaki oczekiwała.

42
00:06:54.460 --> 00:07:02.100
Oczywiście te lekcje rysunku, malarstwa pobierała. To znane są te momenty w jej życiu, że pierwszych lekcji udziela jej matka.

43
00:07:02.220 --> 00:07:05.740
Potem są prywatni nauczyciele, zresztą uznani malarze.

44
00:07:06.140 --> 00:07:11.760
Potem jest jedyna szkoła, de facto, dla dziewcząt z Krakowa, które mają jakieś ambicje.

45
00:07:11.900 --> 00:07:15.460
A więc są wyższe kursy dla kobiet im. Adriana Baranieckiego.

46
00:07:15.460 --> 00:07:25.480
I na tym możliwości dziewczyn kończą się. Potem zapewne muszą wyjść za mąż, mieć dzieci i ta fanaberia, jaką jest wykształcenie, przestaje być ważna.

47
00:07:26.060 --> 00:07:37.560
Dla boznańskiej wykształcenie i bycie artystką było ważne, stąd decyzja jej rodziców, być może wymuszona przez samą artystkę i wysłanie jej z Krakowa na studia zagraniczne.

48
00:07:37.560 --> 00:07:45.520
Był brany na początku pod uwagę Paryż, ale rodzice stwierdzili, że Paryż jednak dla tak młodej dziewczyny jest zbyt niebezpieczny.

49
00:07:46.080 --> 00:07:54.560
Dostała zgodę od rodziców na wyjazd do Monachium, a więc też do ważnego centrum artystycznego i edukacyjnego w ówczesnej Europie.

50
00:07:54.660 --> 00:08:01.500
Tam była mocna kolonia polskich artystów, więc to mogła jakiś komfort psychiczny rodzicom dawać, że ona tam nie będzie sama.

51
00:08:01.500 --> 00:08:16.200
Tam też nie może się kształcić oficjalnie w akademii, ale może znów pobierać lekcje u ważnych, uznanych profesorów, może zwiedzać wspaniałe galerie monachijskie i chłonąć tą najwyższą, najważniejszą sztukę.

52
00:08:16.380 --> 00:08:31.280
I w Monachium ten talent boznańskiej jakby zyskuje i szlify, a przede wszystkim te obrazy, które maluje zyskują powodzenie, zyskują nagrody i to też daje siłę boznańskiej w dalszej realizacji marzeń.

53
00:08:31.500 --> 00:08:37.180
Z tego okresu monachijskiego pochodzi to właśnie to najważniejsze jej dzieło, czyli dziewczynka z chryzantemami.

54
00:08:37.360 --> 00:08:49.020
W okresie monachijskim też sprzedaje swój pierwszy obraz, który kupuje zresztą Muzeum Narodowe w Krakowie, co też daje jej jakieś potwierdzenie, że tej obrazy właśnie może je sprzedawać, może się z tego utrzymywać.

55
00:08:49.020 --> 00:08:59.440
I w momencie, kiedy też osiąga już prawie wszystko w Monachium, decyduje się na realizację tego największego marzenia, czyli na wyjazd do Paryża.

56
00:08:59.440 --> 00:09:09.640
I matka była francuską, więc tu nie było żadnych problemów językowych. Miała też rodzinę w Paryżu, więc jakieś tam wsparcie i oparcie w Paryżu posiadała.

57
00:09:09.780 --> 00:09:13.480
I w tym Paryżu odnajduje się i w Paryżu zostaje do śmierci.

58
00:09:13.480 --> 00:09:26.300
Wystawia, ma swoje indywidualne wystawy, wystawia corocznie na salonach paryskich, ale równocześnie dba o to, żeby corocznie wysyłać pracę do Krakowa i prezentować je w Krakowie.

59
00:09:26.740 --> 00:09:36.960
Z czasem też zyskuje klientelę w Stanach Zjednoczonych dzięki temu, że znowu wysłała i prezentowała swoje prace na wystawach w Stanach Zjednoczonych.

60
00:09:36.960 --> 00:09:48.320
I też, co ważne w tym kontekście kobiecym, też dosyć regularnie pokazywała pracę na wystawach sztuki kobiet, jakby zaznaczając ważność i moc kobiet, artystek.

61
00:09:48.500 --> 00:09:58.980
W Paryżu ma swoją klientelę i to nie tylko wśród przybywającej do Paryża Polonii, ale właśnie wśród Amerykanów, wśród krytyków sztuki, literatów.

62
00:09:58.980 --> 00:10:12.400
Natomiast corocznie podczas wakacyjnych pobytu w Krakowie, tutaj w zachowanej i podobno ukochanej pracowni przy dzisiejszej ulicy Piłsudskiego również przyjmuje klientów, malując ich portrety.

63
00:10:13.300 --> 00:10:18.200
Jest po prostu coraz bardziej popularna i tu chyba należało wówczas mieć portret boznański.

64
00:10:18.520 --> 00:10:21.460
Rozmawiałyśmy o tym, że ona dbała o to, żeby jej prace się pojawiały.

65
00:10:21.940 --> 00:10:25.760
Jej sztuka była prezentowana w Towarzystwie Prac Innych Kobiet, no ale to już w Paryżu.

66
00:10:25.760 --> 00:10:31.160
Jej obrazy były zestawiane, czy pojawiły się na tych samych ekspozycjach, co prace Moneta i Renoira.

67
00:10:31.300 --> 00:10:33.820
To jest już towarzystwo, można powiedzieć, z najwyższej półki.

68
00:10:33.940 --> 00:10:43.620
Przede wszystkim to, że wystawiała na salonach paryskich, to rzeczywiście gwarantowało jej uczestnictwo w wystawach tych najważniejszych artystów ówczesnej Europy.

69
00:10:43.800 --> 00:10:47.840
Też nie bez znaczenia lejtwuczości był praca Whistlera.

70
00:10:48.080 --> 00:10:51.780
Też stał się dla niej jakimś ważnym punktem odniesienia, inspiracji.

71
00:10:51.780 --> 00:10:57.860
My to teraz widzimy, ona nie do końca się do tego przyznawała, ale prawdopodobnie było to dla niej ważne nazwisko.

72
00:10:58.520 --> 00:11:05.220
Znajdowała się też w kolekcjach, w których właśnie znajdowali się francuscy impresjoniści, ale też przy okazji trafiała tam boznańska.

73
00:11:05.280 --> 00:11:12.960
Taka kolekcja to jest taka troszeczkę ciekawostka, pokazująca międzynarodową skalę obecności boznańskich kolekcjach.

74
00:11:12.960 --> 00:11:20.960
Powstała w Japonii jeden z przemysłowców japońskich przed wojną przyjechał do Paryża właśnie budować kolekcję francuskich impresjonistów,

75
00:11:21.040 --> 00:11:27.380
a przy okazji zakupił dwie prace boznańskie. One cały czas w Japonii w ramach tej kolekcji są i są prezentowane.

76
00:11:27.520 --> 00:11:31.180
Wrócę trochę do tego wątku różnych przydomków Olgi Boznańskiej.

77
00:11:31.780 --> 00:11:36.740
Ja na początku rozmowy zaznaczyłam, że jeden z nich wydaje się tyleż niesprawiedliwy, co niestety powszechne.

78
00:11:36.740 --> 00:11:44.660
Mianowicie to, że ona bywa nazywana artystką czy autorką jednego obrazu, jednego portretu i tutaj przy tym chciałabym się zatrzymać.

79
00:11:45.480 --> 00:11:50.240
Najważniejszą pracą i najbardziej rozpoznawalną pracą boznańskiej jest dziewczynka z chryzantemami.

80
00:11:50.440 --> 00:11:58.440
Takie dzieło ikona i malarstwa, też taki nagrost poznawczy Krakowskiej Galerii Sztuki Polskiej XX i XXI wieku.

81
00:11:58.800 --> 00:12:03.760
Także ona tu jest. Też nie wyruszyła w podróż do Gdańska, ale też z całą premedytacją,

82
00:12:03.760 --> 00:12:10.080
żeby właśnie też troszeczkę odczarować się boznańską, pokazując równie ciekawe inne jej portrety.

83
00:12:10.380 --> 00:12:15.640
Zwłaszcza portrety właśnie młodych kobiet, które są prezentowane w Gdańsku.

84
00:12:15.780 --> 00:12:22.220
Równie intrygujące, jak dziewczynka z chryzantemami, pokazujące jakby międzynarodowe inspiracje boznańskie,

85
00:12:22.300 --> 00:12:25.060
bo tam jest trochę japonizmu, trochę właśnie Whistlera.

86
00:12:25.300 --> 00:12:29.380
Każde z tych portretów dziewczętych, to są choćby obrazy spaceru,

87
00:12:29.380 --> 00:12:33.640
czy taki niewielki, chyba po raz pierwszy prezentowany portrecik Zosi Sokołowskiej.

88
00:12:33.800 --> 00:12:39.860
Praca o niesamowitych oczach, niesłychanym tym silnym wyrazie oczu, twarzy tego, co boznańska lubiła.

89
00:12:39.920 --> 00:12:42.840
Równocześnie bardzo ciekawe i odważne kolorystycznie,

90
00:12:42.920 --> 00:12:47.660
bo jeżeli jeden jest taką symfonią srebra, szarości, bieli,

91
00:12:47.700 --> 00:12:53.680
to malutka Zosia Sokołowska jest wręcz kontrastem, taką symfonią ciemnych barw,

92
00:12:53.840 --> 00:12:56.380
skontrastowanych jakimiś czerwonymi akcentami.

93
00:12:56.380 --> 00:13:02.520
Na wystawie pojawiają się też świetne portrety właśnie około 1910 takich dostojnych, pięknych pań,

94
00:13:02.640 --> 00:13:08.620
które prawdopodobnie boznańska sama pozowała i ubierała właśnie w takiej charakterystycznej manierze

95
00:13:08.620 --> 00:13:14.040
malowania jakby troszeczkę za mgłą, takie niedopowiedziane, bardzo delikatne, zwiewne,

96
00:13:14.400 --> 00:13:18.740
właśnie znowu z mocnymi, wspaniałymi oczami, czy jakimiś elementami biżuterii.

97
00:13:18.980 --> 00:13:24.320
Odczarowujemy też boznańską prezentując pejzaże, które w ogóle nie są z nią kojarzone,

98
00:13:24.320 --> 00:13:30.220
bo ona właśnie jako taka zamknięta troszeczkę w sobie artystka w tej przestrzeni zewnętrznej nie lubiła

99
00:13:30.220 --> 00:13:33.880
i w związku z tym pejzaży też nie lubiła malować.

100
00:13:34.040 --> 00:13:39.040
Śmiała się, że pejzażu nie można posadzić w pracowni na fotelu,

101
00:13:39.160 --> 00:13:43.220
natomiast znalazła na to sposób malując te pejzaże z okien pracowni

102
00:13:43.220 --> 00:13:48.360
i to są całkiem inne kompozycje niż portrety, zdecydowanie odważniejsze, takie ekspresyjne,

103
00:13:48.460 --> 00:13:53.460
wręcz nowoczesne w tej ekspresji, prawdopodobnie dlatego, że nie były malowane na zamówienie,

104
00:13:53.560 --> 00:14:01.440
nie były malowane na wystawę tylko dla siebie i wtedy malując dla siebie mogła być prawdopodobnie odważniejsza.

105
00:14:01.580 --> 00:14:05.720
No i też co dominuje w twórczości boznańskiej to martwe natury.

106
00:14:05.720 --> 00:14:11.800
Martwe natury malowane zazwyczaj jako prezenty, powtarzające głównie motyw kwiatów,

107
00:14:11.920 --> 00:14:16.000
które artystka uwielbiała i ponoć zawsze miała jakiś bukiecik w pracowni.

108
00:14:16.120 --> 00:14:20.940
Też odważniejsze niż portrety, właśnie takie szkicowe, bardziej ekspresyjne,

109
00:14:21.080 --> 00:14:27.000
tylko oczywiście już powtarzane w takiej ilości sztuk, że tracące tą swoją jakąś wyjątkowość.

110
00:14:27.240 --> 00:14:32.760
Natomiast wracając do dziewczynki, no jest to rzeczywiście arcydzieło i nastroju i kolorów.

111
00:14:32.760 --> 00:14:38.830
Nie wiemy kim była modelka, boznańska powtórzyła portret tej samej dziewczynki w kilku odsłonach,

112
00:14:39.520 --> 00:14:43.800
ale wcale to nie ułatwia badań nad rozszyfrowaniem jej tożsamości.

113
00:14:43.900 --> 00:14:49.420
W tym okresie, kiedy powstała dziewczynka z chryzantemami, boznańska bardzo często sięgała do portretów dzieci.

114
00:14:49.680 --> 00:14:54.720
Prawdopodobnie dlatego, że jej koleżanki wówczas miały potomstwo i jakby w sposób naturalny

115
00:14:54.720 --> 00:14:57.980
zamawiały u koleżanki artystki ich wizerunki.

116
00:14:57.980 --> 00:15:05.180
Mimo, że sama nie miała dzieci, bardzo dobrze potrafiła odczuć nastrój, zachowanie tych głównie dziewczynek.

117
00:15:05.320 --> 00:15:07.060
Chociaż nie chłopcy też się pojawiają.

118
00:15:07.300 --> 00:15:13.300
Anegdota głosi, że te smutne oczy, które dominują na prawie każdym portrecie dziecięcym

119
00:15:13.300 --> 00:15:18.990
i na większości portretów dorosłych są efektem pewnego znużenia długością procesu portretowania.

120
00:15:19.940 --> 00:15:25.420
Że to z jednej strony oczywiście był zamysł artystyczny, a z drugiej strony właśnie po prostu zmęczenie materiału.

121
00:15:25.420 --> 00:15:30.140
Pozwolę sobie powiedzieć, że Olga Boznańska wydaje się też artystką tajemniczą

122
00:15:30.140 --> 00:15:34.780
przez sposób w jaki malowała, ale też przez anegdoty jakie narosły wokół jej prac.

123
00:15:34.920 --> 00:15:40.520
No i chociażby przez tę tożsamość modeli, która mimo różnych wskazówek pozostaje często nieodgadniona.

124
00:15:40.640 --> 00:15:45.640
A żeby dowiedzieć się więcej o Oldze Boznańskiej, warto wybrać się do Muzeum Gdańska,

125
00:15:45.900 --> 00:15:48.920
w którym można oglądać wystawę Olga Boznańska.

126
00:15:49.160 --> 00:15:55.140
To są prace około 50 dzieł boznańskiej pochodzących ze zbiorów Muzeum Narodowego w Krakowie.

127
00:15:55.140 --> 00:15:59.800
Jednak oczywiście ta kolekcja, którą w Trójmieści można oglądać, to nie jest pełna krakowska kolekcja,

128
00:15:59.840 --> 00:16:03.240
bo tak jak mówiła moja dzisiejsza rozmówczyni Urszula Kozakowska,

129
00:16:03.360 --> 00:16:06.820
żeby zobaczyć dziewczynkę z chryzantemami, to najsłynniejsze dzieło boznańskiej,

130
00:16:06.920 --> 00:16:09.120
należy wybrać się do Krakowa.

131
00:16:09.240 --> 00:16:11.800
Waszym i moim gościem była dzisiaj Urszula Kozakowska,

132
00:16:11.920 --> 00:16:15.740
kuratorka tejże wystawy związana z Muzeum Narodowym w Krakowie właśnie.

133
00:16:15.900 --> 00:16:17.960
Bardzo dziękuję za to spotkanie i za rozmowę.

134
00:16:18.080 --> 00:16:19.760
Dziękuję i z zanarzem do Gdańska.

135
00:16:19.760 --> 00:16:25.080
Audycje kulturalne w dobrym tonie.