WEBVTT

1
00:00:01.390 --> 00:00:05.090
Audycje kulturalne. W dobrym tonie.

2
00:00:05.350 --> 00:00:12.110
To są audycje kulturalne, podcast Narodowego Centrum Kultury przy mikrofonie Aleksandra Galant.

3
00:00:12.310 --> 00:00:17.110
Kopciuszek, Wróżka, Książę, Petronela, Agata, Klara i Miś Uszatek.

4
00:00:17.170 --> 00:00:24.530
Są to postacie, które kiedy występują w pojedynkę, każdy w swojej historii, to prawdopodobnie większość młodszych słuchaczy je kojarzy.

5
00:00:24.670 --> 00:00:26.330
Młodszych, ale nie tylko młodszych.

6
00:00:26.330 --> 00:00:31.650
Dlatego, że wszyscy razem wystąpili w bajce pod tytułem Zaczynamy Przedstawienia.

7
00:00:31.770 --> 00:00:36.070
I to jest bajka, którą czytały dzieci już kilkadziesiąt lat temu.

8
00:00:36.230 --> 00:00:42.130
Bajka z ilustracjami według pomysłu Janiny Krzemińskiej, napisana przez Czesława Janczarskiego.

9
00:00:42.350 --> 00:00:47.370
Ale jeżeli książkę pamiętają rodzice, to teraz jest szansa, że poznają ją ich dzieci.

10
00:00:47.530 --> 00:00:53.030
Dlatego, że całą serię Książeczki z Misiowej Półeczki wznowiło wydawnictwo Dwie Siostry.

11
00:00:53.030 --> 00:01:01.170
A ja mam tę przyjemność, że o całej serii, a także o Zaczynamy Przedstawienie zgodził się opowiedzieć pan Maciej Byliniak, redaktor z wydawnictwa Dwie Siostry właśnie.

12
00:01:01.270 --> 00:01:02.470
Witam w audycjach kulturalnych.

13
00:01:02.570 --> 00:01:02.950
Dzień dobry.

14
00:01:03.150 --> 00:01:04.090
Zacznę od pytania.

15
00:01:04.350 --> 00:01:05.650
To mnie właściwie ciekawi najbardziej.

16
00:01:05.850 --> 00:01:15.210
Wiem też, że w wydawnictwie takich projektów, które trochę wracają do tego sposobu komunikowania się z dziećmi przez książki znanego i sprawdzonego w przeszłości, jest więcej.

17
00:01:15.210 --> 00:01:29.950
I jestem ciekawa, czy te powroty, te reprinty, jak to się teraz nazywa, one wynikają z sentymentu, z tego, że widzimy, że to, co tworzono kiedyś, co było projektowane, co nie było taką produkcją masową, jest po prostu dobre i jakościowe.

18
00:01:30.050 --> 00:01:35.990
Czy chodzi o sentyment, o to, że te rzeczy nam się wszystkim pięknie kojarzą i takie same wspomnienia chcemy przekazać naszym dzieciom?

19
00:01:35.990 --> 00:01:44.670
Trochę wszystko po trochu. Myślę, że cała ta historia wznowień, książek dla dzieci sprzed lat w Polsce ma już w tym momencie trochę lat.

20
00:01:44.870 --> 00:01:56.770
W naszym wydawnictwie też i od początku działalności dwóch sióstr to był taki, można powiedzieć, jeden z filarów, ponieważ wydawnictwo powstawało w połowie pierwszej dekady lat dwutysięcznych

21
00:01:56.770 --> 00:02:09.330
i to był taki moment, kiedy rynek dziecięcy w Polsce wyglądał zupełnie inaczej niż dziś. To był taki czas, kiedy jeszcze można powiedzieć, że na półkach księgarskich trwały lata dziewięćdziesiąte

22
00:02:09.330 --> 00:02:20.790
i to był okres, kiedy po upadku komunizmu nastąpiło takie zachłośnięcie się produkcją zachodnią, która była przez lata niedostępna, więc to był taki upragniony skarb dla wszystkich

23
00:02:20.790 --> 00:02:30.010
i dla wydawców, i dla rodziców, księgarzy. I wtedy na te blisko półtora dekady ten polski rynek został zalany taką bardzo komercyjną,

24
00:02:30.130 --> 00:02:36.850
to się dzisiaj mówi właśnie taką okołodisnejowską produkcją kolorowych takich książek o niezbyt wysokiej jakości artystycznej.

25
00:02:36.970 --> 00:02:44.310
A wszystko to, co wiązało się z przeszłością, te dawniejsze tradycje właśnie polskiej książki dziecięcej, grafiki książkowej,

26
00:02:45.550 --> 00:02:53.250
zostały odsunięte jako to wszystko, co kojarzyło się z tym minionym czasem, do którego wszyscy chcieli się już zwrócić i pójść na przyszłość, tę nową epokę.

27
00:02:53.430 --> 00:03:01.390
To był taki moment, kiedy była potrzebna jakaś droga, żeby wyjść z tego impasu takiego, no powiedziałbym, artystycznego,

28
00:03:01.390 --> 00:03:10.730
tej jakości i graficznej, i literackiej tych książek. Tutaj były dwie drogi. Jedna to czerpanie, sięganie po te takie rafinowane, bardziej współczesne książki

29
00:03:10.730 --> 00:03:17.450
i artystyczne z zachodu i poszukiwania z młodymi polskimi twórcami na podobnym poziomie, a druga, dla dwóch sióstr równie ważna od samego początku,

30
00:03:17.610 --> 00:03:24.490
to właśnie nawiązywanie do tych najlepszych tradycji grafiki książkowej polskiej, ponieważ faktycznie polska szkoła ilustracji,

31
00:03:24.730 --> 00:03:30.210
która rozwijała się w latach 60-tych, 70-tych, była artystycznie bardzo wartościowym zjawiskiem.

32
00:03:30.510 --> 00:03:37.590
Polscy twórcy zdobywali wtedy ważne nagrody na międzynarodowych imprezach i te książki naprawdę mamy czym się pochwalić

33
00:03:37.590 --> 00:03:42.990
i wiele z nich cały czas może być żywą inspiracją i punktem odniesienia też właśnie dla współczesnych twórców.

34
00:03:43.550 --> 00:03:49.510
W ten sposób wydawnictwo nasze właściwie zaczęło swoją działalność między innymi od serii Mistrzowie Ilustracji,

35
00:03:49.630 --> 00:03:56.310
w której, i to była taka pierwsza seria na polskim rytku wydawniczym, gdzie wydawaliśmy systematycznie i wydajemy, bo ta seria cały czas trwa,

36
00:03:56.670 --> 00:04:01.850
książki zilestrowane właśnie przez tych najwybitniejszych polskich grafików książkowych lat 60-tych, 70-tych,

37
00:04:01.850 --> 00:04:09.970
książki, które pamiętali z własnego dzieciństwa ówcześni rodzice, dziś nadal tak jest, a też dziadkowie już zaczynają je pamiętać,

38
00:04:10.450 --> 00:04:18.010
to jest takie zjawisko, które działa na wielu poziomach, bo z jednej strony właśnie to jest to pokazanie tej wspaniałej,

39
00:04:18.090 --> 00:04:23.810
nieraz wysmakowanej i zaskakującej grafiki, czasami bardzo prostej, ale też na wysokim artystycznym poziomie,

40
00:04:23.810 --> 00:04:31.930
a z drugiej strony rzeczywiście za tym się kroje też ta siła sentymentu, kiedy rodzice, dziadkowie wspominają książki,

41
00:04:32.050 --> 00:04:38.670
które były dla nich bliskie dawno temu, przed laty, jak dzieciństwie i chcą je pokazać swoim własnym dzieciom czy wnukom

42
00:04:38.670 --> 00:04:45.250
i doświadczyć razem z nimi na nowo tej lektury, jakby przekazać im ten swój dawny zachwyt,

43
00:04:45.270 --> 00:04:50.030
więc to też jest takie doświadczenie jakiegoś międzypokoleniowego kontaktu przez książkę.

44
00:04:50.030 --> 00:04:55.670
Te książki z przeszłości to są też często wydania, które możemy znaleźć na strychach, w piwnicach,

45
00:04:55.770 --> 00:04:59.210
chociaż mam nadzieję, że raczej w jakichś zapomnianych skrzyniach spakowane w kartony.

46
00:04:59.330 --> 00:05:05.170
I to, co wyróżnia książki z serii książeczki z misiowej półeczki, to to, że one często są poklejone,

47
00:05:05.270 --> 00:05:10.230
że one są trochę poszarpane, że one nie są w dobrym stanie, a z prostej przyczyny,

48
00:05:10.290 --> 00:05:14.690
że dzisiaj powiedzielibyśmy, że to były książki interaktywne, książki, które zachęcały do tego,

49
00:05:14.690 --> 00:05:21.070
żeby coś porobić kreatywnego, coś powycinać, coś stworzyć z tego, co jest w książce narysowane.

50
00:05:21.210 --> 00:05:25.710
No i właśnie do tej tradycji wraca wydawnictwo Dwie Siostry z serią Bajki z Okienkami.

51
00:05:25.950 --> 00:05:29.890
Podprowadzę do tego momentu historię naszego rynku wydawniczego, ponieważ było tak,

52
00:05:29.990 --> 00:05:34.990
że rzeczywiście w ślad za tą serią Mitrzewie Ilustracji nastąpił pewien trend też wydawniczy

53
00:05:34.990 --> 00:05:38.770
w ogóle na polskim rynku śmiałego przywracania tych dawnych tytułów.

54
00:05:38.770 --> 00:05:43.430
Rozmaite fragmenty tej dawnej twórczości książkowej zaczęły być wznawiane.

55
00:05:43.790 --> 00:05:47.210
Nasza księgarnia wznawiła z dużym sukcesem serię Poczytaj mi Małmo.

56
00:05:47.410 --> 00:05:51.710
Inni wydawcy też zaczęli pojedynczo lub seriami wznawiać te dawniejsze tytuły.

57
00:05:51.870 --> 00:05:54.530
I to już trwa właśnie kilkanaście lat.

58
00:05:54.850 --> 00:05:58.990
Niedawno właśnie, tak kilka lat temu, zorientowaliśmy się, że właśnie jest taki kawałek

59
00:05:58.990 --> 00:06:03.790
jeszcze tego dawnego świata książkowego, do którego nikt nie sięgnął, a który jest bardzo ciekawy.

60
00:06:03.950 --> 00:06:08.230
Właśnie mowa o książkach z serii Książeczki Misiawej Półeczki, tych książkach interaktywnych,

61
00:06:08.230 --> 00:06:11.050
które mają bardzo szczególny koncept.

62
00:06:11.310 --> 00:06:15.050
One powstały jako, no to jest taka idea w zasadzie, że to miały być takie książki zabawki,

63
00:06:15.210 --> 00:06:21.930
ale książki, które jednocześnie są właśnie interaktywne i też zachęcają dzieci, czy dzieci rodziców

64
00:06:21.930 --> 00:06:24.430
w pewien sposób do współtworzenia tych książek.

65
00:06:24.510 --> 00:06:30.710
To są książki, gdzie jest zawsze jakaś historia, no też ta seria Książeczki z Misiawej Półeczki,

66
00:06:30.730 --> 00:06:32.770
ona rozwijała się, trwała przez wiele lat.

67
00:06:33.010 --> 00:06:35.690
Zapoczątkowana była w roku 60 i trwała do roku 89.

68
00:06:35.690 --> 00:06:42.330
W filmach powstało kilkadziesiąt tytułów, blisko trzydzieści, a jeżeli liczy się ze wznowieniami, to więcej.

69
00:06:42.330 --> 00:06:48.710
Więc też to była dosyć różnorodna seria, ale założenia były takie, że to były książki dla dzieci przedszkolnych, czyli tych młodszych.

70
00:06:48.950 --> 00:06:54.550
Zawsze w każdej z tych książek były jakieś elementy do samodzielnego wykonania i do zabawy.

71
00:06:55.110 --> 00:07:01.910
Zwykle z tyłu na samym końcu była wkładka z grubszego papieru, kartonu, gdzie znajdowały się elementy do wycięcia,

72
00:07:02.470 --> 00:07:06.910
które trzeba było wyciąć, czasami skleić, czasami wkleić w strony w książce.

73
00:07:06.910 --> 00:07:11.550
Czasami te strony w książce były w nich jakieś miejsca zaznaczone, gdzie się należało zrobić rozcięcia,

74
00:07:11.590 --> 00:07:19.930
żeby na przykład otwierały się okna, czy drzwi, czy żeby tam jakiś element płaski stał się przestrzennym elementem,

75
00:07:20.010 --> 00:07:22.670
z którego może wychylić się wycięty bohater.

76
00:07:23.010 --> 00:07:30.010
I tu chodziło o to, żeby to doświadczenie lektury dla dziecka uatrakcyjnić, wzbogacić w taki sposób,

77
00:07:30.010 --> 00:07:34.270
żeby dziecko nie było tylko biernym słuchaczem tekstu czytanego przez rodzica,

78
00:07:34.870 --> 00:07:39.470
ale żeby na bieżąco, można powiedzieć, inscenizowało tę historię.

79
00:07:39.990 --> 00:07:47.630
To znaczy, rodzic czyta przygody bohatera, a dziecko na każdej stronie tą postacią, można powiedzieć, animuje tę historię.

80
00:07:47.710 --> 00:07:52.730
Kiedy jest mowa o tym, że miś przebiera się w strój, na przykład, nie wiem, nodziarza i sprzedaje lody,

81
00:07:52.730 --> 00:07:57.470
no to dziecko ma możliwość założyć wyciętemu misiowi ubranko, to czy inne,

82
00:07:57.570 --> 00:08:00.750
bo tam akurat w tej książce ubieramy misia, jest wiele tych ubranek

83
00:08:00.750 --> 00:08:05.570
i wstawić go w wycięte miejsce w książce, gdzie jest właśnie stregan nodziarza

84
00:08:05.570 --> 00:08:07.150
i w ten sposób się bawić.

85
00:08:07.530 --> 00:08:11.070
Więc to rzeczywiście był taki pomysł, żeby z lektury uczynić zabawę.

86
00:08:16.850 --> 00:08:22.150
Kiedy bym powiedział, że dziecko ma możliwość zainscenizowania tekstu czytanego przez rodzica,

87
00:08:22.330 --> 00:08:26.230
pomyślałam sobie, że najnowsza część serii wydawniczej, wydawnictwa Dwie Siostry,

88
00:08:26.230 --> 00:08:29.350
czyli zaczynamy przedstawienie, to jest książka, którą mam przed sobą,

89
00:08:29.470 --> 00:08:33.630
to idealnie pasuje do tych słów, dlatego, że tutaj dzieci wycinają kukiełki,

90
00:08:33.770 --> 00:08:37.070
wycinają postaci, którymi mogą odegrać przedstawienie,

91
00:08:37.210 --> 00:08:40.730
którego treść napisana przez Czesława Janczarskiego, no jest sercem książki.

92
00:08:40.990 --> 00:08:45.410
To jest książka, w której Czesław Janczarski opowiada klasyczną,

93
00:08:45.430 --> 00:08:49.450
dobrze wszystkim znaną historię Kopciuszka, w prosty sposób wirszowanym tekstem.

94
00:08:49.710 --> 00:08:54.270
Wyznępuje tam bodajże pięcioro bohaterów, czyli Kopciuszek, Macocha,

95
00:08:54.270 --> 00:08:57.630
Dwie Przyrodnie Siostry i Wróżka, ja jeszcze książę, przepraszam.

96
00:08:57.770 --> 00:08:59.470
No i jeszcze mi się uszatek się tam zaplątał.

97
00:08:59.730 --> 00:09:02.510
Tak, i także mi się uszatek, o czym też zaraz jeszcze sobie powiemy,

98
00:09:02.590 --> 00:09:04.550
bo to też istotny kontekst do tej serii.

99
00:09:04.710 --> 00:09:10.570
I wszystkie te postaci są z tyłu na takich wkładkach do wycięcia obecne,

100
00:09:10.650 --> 00:09:14.150
stamtąd należy je wyciąć i wkleić, powstają z nich takie właśnie kukiełki

101
00:09:14.150 --> 00:09:18.730
na takich tekturowych patyczkach, a każda ze stron, na każdej z rozkładówek,

102
00:09:18.730 --> 00:09:22.110
jedna ze stron to jest tekst, a obok jest cała strona z ilustracją.

103
00:09:22.110 --> 00:09:26.070
I ta ilustracja w czasie korzystania z książki staje się taką scenografią

104
00:09:26.070 --> 00:09:31.450
teatralną, dekoracją, ponieważ u dołu jest taka linia do rozcięcia tej strony

105
00:09:31.450 --> 00:09:33.990
i w tym miejscu to rozcięcie wsuwa się właśnie kukiełki.

106
00:09:34.250 --> 00:09:37.890
I można w czasie, kiedy czy to rodzic, czy ktoś inny z rodziny,

107
00:09:37.970 --> 00:09:42.250
czy nawet starsze dziecko czyta tekst, no to na przykład młodsze dziecko,

108
00:09:42.350 --> 00:09:47.190
czy inna osoba może po prostu bawić się tymi kukiełkami w odtwarzanie tych scen.

109
00:09:47.430 --> 00:09:48.670
Myślę, że to jest przeurocze.

110
00:09:48.670 --> 00:09:53.130
Ja tu jeszcze mogę dodać, że wydajemy te książki w wiernej formie,

111
00:09:53.290 --> 00:09:55.690
w takim samym formacie kwadratowym, w jakiej one były.

112
00:09:55.950 --> 00:09:57.130
To są wierne reprodukcje.

113
00:09:57.290 --> 00:10:00.050
Czasami nam się zdarza wprowadzać drobne różnice.

114
00:10:00.370 --> 00:10:03.530
Zawsze w tych książkach znajdują się instrukcje na końcu,

115
00:10:03.690 --> 00:10:07.870
w jaki sposób przygotować te elementy, które trzeba wyciąć, przykleić.

116
00:10:08.270 --> 00:10:13.810
Czasami tam wprowadzamy zmiany takie, które mają uczynić to bardziej przejrzystym i czytelnym.

117
00:10:13.810 --> 00:10:19.990
A tutaj mogę powiedzieć, że zmiana, która jest w naszym wydaniu, która myślę też bardzo fajnie się przekłada na doświadczenie zabawy z tą książką,

118
00:10:20.070 --> 00:10:26.290
jest taka, że w oryginalnym wydaniu te figurki, każda z nich była na jednej stronie kartonu i one były jednostronne.

119
00:10:26.350 --> 00:10:32.670
My zrobiliśmy to w taki sposób, że one jak gdyby mają dwie strony, wycina się je, składa i skleja razem.

120
00:10:32.670 --> 00:10:39.870
W taki sposób, że każdy bohater, ta kukiełka ma ilustracje z obu strony, więc one mogą obracać się, chodzić w jedną, w drugą stronę.

121
00:10:39.950 --> 00:10:46.710
W pierwotnym wydaniu, przez to, że one z tyłu były puste, no to w zasadzie każda z tych postaci mogła tylko w jedną stronę się obracać.

122
00:10:47.110 --> 00:10:52.890
U nas teraz, no to już są takie pełną gębą, można powiedzieć, kukiełki teatralnej i faktycznie ta zabawa może być wspaniała.

123
00:10:52.990 --> 00:10:57.470
Co z tym misiom uszatkiem? Bo on faktycznie w historii o Kopciuszku pojawia się dosyć niespodziewanie.

124
00:10:57.470 --> 00:11:04.490
Trzeba zaznaczyć i też wspomnieć o tym, że seria Książeczki z Misiowej Półeczki nie bez powodu nazywała się Książeczki z Misiowej Półeczki,

125
00:11:04.550 --> 00:11:08.170
ponieważ to była seria, która wyrosła z czasopisma Miś.

126
00:11:08.350 --> 00:11:13.250
Czasopisma już niestety nieistniejącego, ale czasopisma o ogromnej, długoletniej tradycji,

127
00:11:13.430 --> 00:11:16.250
które przez wiele lat, od lat 50-tych się ukazywało.

128
00:11:16.670 --> 00:11:24.290
Było to czasopismo dla przedszkolaków, przez wiele lat równolegle ze Świerszczykiem istniało i Świerszczyk był trochę dla starszych dzieci, a Miś dla młodszych.

129
00:11:24.470 --> 00:11:27.270
I Miś chyba też miał taki format właśnie kwadratowy.

130
00:11:27.270 --> 00:11:30.550
Przynajmniej przez jakiś czas, bo to była seria, którą ja też pamiętam.

131
00:11:30.990 --> 00:11:35.910
Niewykluczone i też pierwsze książki ukazywały się z Misiem i też tak zaczęła się ta seria.

132
00:11:36.470 --> 00:11:40.450
Trzeba zwrócić uwagę na to, że w tej serii też różni twórcy tworzyli te książki,

133
00:11:40.630 --> 00:11:43.830
ale trzon, można powiedzieć, twórców to byli twórcy związani z Misiem.

134
00:11:43.930 --> 00:11:46.930
Akurat ten, to jest egzemplaryczny przykład, to zaczynałem przedstawienie,

135
00:11:47.030 --> 00:11:51.890
ponieważ Czesław Janczarski, czyli autor tekstu był redaktorem naczelnym Misia przez wiele lat,

136
00:11:51.890 --> 00:11:55.550
a Janina Krzemińska była dyrektorką artystyczną Misia i też ilustratorką,

137
00:11:55.650 --> 00:12:00.730
która w Misiu przez cały okres jego istnienia zdecydowanie narysowała najwięcej.

138
00:12:00.870 --> 00:12:06.970
Ktoś robił takie zestawienia liczbowe i tam się okazało, że ile było pracy jakiego ilustratora w Misiu

139
00:12:06.970 --> 00:12:10.850
i okazało się, że była tam powiedzmy ta najlepsza piątka

140
00:12:10.850 --> 00:12:14.710
i Janina Krzemińska miała dwa razy więcej ilustracji niż druga osoba,

141
00:12:14.770 --> 00:12:15.790
na wieście ponad tysiąc.

142
00:12:15.970 --> 00:12:21.050
Więc ona rzeczywiście bardzo intensywnie opracowywała graficznie te do czasopismo.

143
00:12:21.230 --> 00:12:24.710
I też widać, że właśnie w gronie też twórców czasopisma

144
00:12:24.710 --> 00:12:26.510
powstawało wiele pomysłów dla tej książki.

145
00:12:27.030 --> 00:12:30.910
Czesław Janczarski był autorem ze wszystkich autorów w tej serii

146
00:12:30.910 --> 00:12:33.730
do największej liczby, bodajże chyba sześciu nawet tych książeczek.

147
00:12:33.910 --> 00:12:35.850
Janina Krzemińska zilustrowała trzy.

148
00:12:35.850 --> 00:12:39.410
W niektórych wypadkach, tak jak tu, była też autorką koncepcji całej książki.

149
00:12:39.730 --> 00:12:41.830
Akurat wszystkie te trzy książki zdaje się, że wydaliśmy

150
00:12:41.830 --> 00:12:44.950
ilustrowane przez Janinę Krzemińską w naszym wznowieniu.

151
00:12:45.210 --> 00:12:47.330
Były to też takie książki, które wymagały na pewno

152
00:12:47.330 --> 00:12:50.870
też takiej dużej integracji koncepcji tekstu i ilustracji.

153
00:12:51.090 --> 00:12:53.450
To nie były książki, które powstawały na tej zasadzie,

154
00:12:53.490 --> 00:12:55.970
że był gotowy tekst i ktoś do niego dorabiał

155
00:12:55.970 --> 00:12:58.150
te interaktywne elementy na obrazkach,

156
00:12:58.150 --> 00:13:02.570
tylko to jest właśnie specyficzna i taka bardzo ciekawa część tej serii,

157
00:13:02.630 --> 00:13:05.490
że to były książki, które od początku powstawały z tym zamysłem,

158
00:13:05.490 --> 00:13:09.290
żeby były interaktywne i od początku i tekst, i ilustracje

159
00:13:09.290 --> 00:13:12.350
były tworzone w taki skoordynowany sposób,

160
00:13:12.510 --> 00:13:16.530
tak żeby to razem ze sobą działało w tej interaktywnej formule.

161
00:13:16.650 --> 00:13:21.010
Dodam, że Janina Krzemińska jest autorką ilustracji do wielu publikacji,

162
00:13:21.210 --> 00:13:23.910
ale mówię o tym dlatego, że jest autorką ilustracji

163
00:13:23.910 --> 00:13:25.970
do takiej mojej ukochanej książki dzieciństwa,

164
00:13:26.070 --> 00:13:27.470
mianowicie Nasza Mama Czardziejka.

165
00:13:27.470 --> 00:13:31.530
Myślę, że to jest książka, którą wiele pokoleń dzieci,

166
00:13:31.830 --> 00:13:34.590
pewnie w szczególności dziewczynek, wspomina z dużym sentymentem.

167
00:13:34.690 --> 00:13:36.870
A na koniec chciałam zapytać o tę interaktywność.

168
00:13:37.090 --> 00:13:39.490
Wiele mówi się o tym, że żyjemy w dobie internetu,

169
00:13:39.630 --> 00:13:44.930
żyjemy też w takim momencie, że dzieci są zalane różnego rodzaju produktami,

170
00:13:45.710 --> 00:13:47.730
wydawnictwami, publikacjami, ale też zabawkami.

171
00:13:47.850 --> 00:13:49.550
I interaktywne jest właściwie wszystko.

172
00:13:49.670 --> 00:13:53.370
Wszystko gra, piszczy, wszystko ma wyświetlacz i multum kolorów.

173
00:13:53.370 --> 00:13:57.390
I chciałam zapytać, jak właśnie w świecie tego typu produktów dla dzieci,

174
00:13:57.530 --> 00:14:00.750
tego typu zabawek czy akcesoriów lokują się książki,

175
00:14:00.890 --> 00:14:04.030
które są nawiązaniem do przeszłości, czy reprintem z przeszłości.

176
00:14:04.110 --> 00:14:07.110
Bo na początku mówiliśmy o tym, że rzeczywiście to są rzeczy jakościowe,

177
00:14:07.270 --> 00:14:09.850
projektowane, które są robione z konkretnym zamysłem.

178
00:14:10.010 --> 00:14:14.950
Natomiast jak to się ma versus multum wszystkiego, kolorowego i intensywnego?

179
00:14:15.090 --> 00:14:17.490
No rzeczywiście niewątpliwie jest tak, że te książki powstawały

180
00:14:17.490 --> 00:14:21.370
w zupełnie innej rzeczywistości, też takiej wydawniczej, gospodarczej,

181
00:14:21.370 --> 00:14:24.270
materialnej i tak dalej. W tamtych czasach, kiedy one powstawały,

182
00:14:24.370 --> 00:14:26.550
to one były czymś wyjątkowym rzeczywiście.

183
00:14:26.890 --> 00:14:29.790
Nie było takich książek. Ta seria książeczki z misiowej półeczki

184
00:14:29.790 --> 00:14:33.070
była pierwszą tak konsekwentnie wymyśloną serią,

185
00:14:33.290 --> 00:14:36.090
która na różnorodny sposób wprowadzała te elementy interaktywne.

186
00:14:36.230 --> 00:14:39.630
A jednocześnie była to seria, która robiła to w taki sposób,

187
00:14:39.850 --> 00:14:44.590
powiedziałbym, dostępny dla ówczesnych możliwości poligraficznych i ekonomicznych,

188
00:14:44.710 --> 00:14:49.030
ponieważ za czasów PRL-u było tak, że czasami docierały jakieś książki

189
00:14:49.030 --> 00:14:52.050
z zagranicy, takie książki gadżety właśnie, jak na przykład

190
00:14:52.050 --> 00:14:54.650
te tak zwane pop-upy, książki rozkładanki z Czech.

191
00:14:54.850 --> 00:14:58.430
Tam był taki inżynier papieru Kubaszta, który tworzył takie

192
00:14:58.430 --> 00:15:01.330
na przykład adaptacje bajek znanych w formule takiej,

193
00:15:01.410 --> 00:15:04.510
że książkę się otwierało i te ilustracje wychodziły do góry.

194
00:15:04.590 --> 00:15:06.850
Tworzyła się taka trójwymiarowa kompozycja

195
00:15:06.850 --> 00:15:09.790
i niesamowicie się robiło duże wrażenie na dzieciach,

196
00:15:09.870 --> 00:15:12.010
czy jakieś książki za wschodniej granicy, które były

197
00:15:12.010 --> 00:15:15.270
jakimiś nietypowymi wykrojnikami wycinane w rozmaitych kształtach,

198
00:15:15.390 --> 00:15:16.710
czy rękawiczki, czy czegoś tam.

199
00:15:16.710 --> 00:15:19.790
I ta polska poligrafia nie bardzo w tamtym czasie miała możliwości,

200
00:15:19.810 --> 00:15:22.550
żeby tworzyć tak skomplikowane produkty.

201
00:15:22.690 --> 00:15:25.990
I myślę, że to jakby też jest jedną z tych zjawisk,

202
00:15:26.090 --> 00:15:29.930
takich sytuacji, kiedy pewne ograniczenie dostępnych możliwości

203
00:15:29.930 --> 00:15:32.790
też wynikła z tego jakaś pozytywna nowa jakość.

204
00:15:32.850 --> 00:15:35.350
No bo w efekcie te książki są proste do produkcji,

205
00:15:35.410 --> 00:15:39.810
ponieważ tutaj te wszystkie elementy trójwymiarowe, ruchome,

206
00:15:40.410 --> 00:15:41.990
no jak gdyby czytelnik musi współtworzyć.

207
00:15:42.090 --> 00:15:44.210
To znaczy one są do wycięcia i do wklejenia.

208
00:15:44.210 --> 00:15:47.930
Nie są gotowe, nie są to książki, gdzie tak jak też teraz mamy

209
00:15:47.930 --> 00:15:50.310
we współczesnych książkach, gdzie rzeczywiście wszystko dostaje

210
00:15:50.310 --> 00:15:54.050
czytelnik gotowy, gdzie trzeba nacisnąć guzik, żeby wydała

211
00:15:54.050 --> 00:15:58.010
książka dźwięk, czy że właśnie są niesamowite przebogate pop-upy

212
00:15:58.010 --> 00:16:00.630
produkowane w Japonii, czy w Chinach.

213
00:16:00.850 --> 00:16:04.450
Skomplikowane bardzo projekty właśnie takie inżynieryjno-papierowe,

214
00:16:04.690 --> 00:16:07.310
które też starza nam się wydawać, bo są rzeczywiście imponujące.

215
00:16:07.310 --> 00:16:11.090
Ale dzisiaj te książki są tak szykowane, żeby to było łatwe

216
00:16:11.090 --> 00:16:13.150
i żeby nie wymagało od czytelnika wysiłku.

217
00:16:13.250 --> 00:16:16.450
Nawet jak są jakieś elementy takie właśnie, które trzeba wyjąć z książki,

218
00:16:16.510 --> 00:16:19.230
to one są jakieś takie wypychane, czy przygotowane w taki sposób,

219
00:16:19.330 --> 00:16:20.350
żeby za nie wymagało wysiłku.

220
00:16:20.430 --> 00:16:24.210
Tu mamy ten moment, kiedy też jest taka aktywizacja manualna

221
00:16:24.210 --> 00:16:26.610
i też można powiedzieć element prac ręcznych.

222
00:16:26.730 --> 00:16:30.790
I dziecko ma z jednej strony możliwość właśnie też zabawy ptaką.

223
00:16:30.950 --> 00:16:33.190
Można powiedzieć, że trochę jak na lekcji plastyki czy techniki

224
00:16:33.190 --> 00:16:35.770
w wycinanie elementów, ale też jednocześnie poczucie,

225
00:16:35.790 --> 00:16:37.490
że tę książkę po prostu współtworzy.

226
00:16:37.650 --> 00:16:40.410
Że jest, można powiedzieć, też jej twórcą.

227
00:16:40.550 --> 00:16:42.270
Nie dostaje czegoś zupełnie gotowego,

228
00:16:42.310 --> 00:16:45.210
tylko może się też poczuć w pewnym sensie jej współautorem.

229
00:16:45.310 --> 00:16:48.410
Że dopiero to dziecko myka tę książkę jako całość.

230
00:16:48.630 --> 00:16:52.490
Na pewno w dzisiejszych czasach, kiedy jest tego wszystkiego mnóstwo,

231
00:16:52.670 --> 00:16:54.650
wybór jest ogromny, bogactwo jest ogromne.

232
00:16:54.790 --> 00:16:59.390
Te książki, które nie są krzykliwe, mają ilustracje,

233
00:16:59.550 --> 00:17:02.450
no czasami dosyć wyciszone, nieraz dość wysmakowane,

234
00:17:02.450 --> 00:17:05.910
no wiadomo, że nie będą konkurować z tymi najbardziej

235
00:17:05.910 --> 00:17:07.410
jakimiś krzykliwymi produkcjami.

236
00:17:07.630 --> 00:17:11.830
Natomiast ich siłą jest, myślę, właśnie to działanie przez nostalgię.

237
00:17:11.910 --> 00:17:16.210
To znaczy, to są książki, które wywołują emocje u rodziców przede wszystkim.

238
00:17:16.330 --> 00:17:20.190
I to jest też pewnie trudno byłoby, żeby te książki konkurowały

239
00:17:20.190 --> 00:17:24.510
w taki sposób, że dziecko zobaczy na półce książkę o Minecraft'ie,

240
00:17:24.550 --> 00:17:28.510
czy Ninjago i obok książkę z serii naszej bajki z okienkami.

241
00:17:28.690 --> 00:17:31.630
To tutaj jakby trudno rywalizować w takiej konkurencji.

242
00:17:31.630 --> 00:17:35.910
Natomiast tutaj też ważne jest to, że rodzice też są świadomi.

243
00:17:36.130 --> 00:17:40.650
Myślę, że też zależy im na tym, żeby książki do ci dzieci dostawały wartościowe treści.

244
00:17:40.830 --> 00:17:44.750
I tutaj ci rodzice, którzy te książki znają z własnego doświadczenia,

245
00:17:44.830 --> 00:17:49.690
z własnego dzieciństwa, reagują na nie nieraz z ogromną taką siłą sentymentu.

246
00:17:49.810 --> 00:17:52.730
I jak my zgłaszamy w naszych mediach społecznościowych

247
00:17:52.730 --> 00:17:56.410
premierę kolejnego tomu z tej serii, to zawsze jesteśmy aż zadziwieni,

248
00:17:56.490 --> 00:17:59.430
bo czasami nam się wydaje, że może te książki rzeczywiście są już trochę zapomniane,

249
00:17:59.430 --> 00:18:02.450
że mało kto o nich pamięta. A zawsze się odziewa bardzo dużo głosów,

250
00:18:02.490 --> 00:18:05.710
że o kurcze, ja pamiętam, to moja ulubiona książeczka.

251
00:18:05.970 --> 00:18:08.790
I że to niesamowite, że kupię ją nawet dla siebie tylko.

252
00:18:09.270 --> 00:18:14.750
Więc myślę, że też ta siła tego sentymentu to jest coś o tyle istotnego,

253
00:18:14.910 --> 00:18:20.170
że myślę sobie, że to jest też dosyć ważne, żeby utrzymywać taką pewną ciągłość

254
00:18:20.170 --> 00:18:22.270
też tej kultury książkowej.

255
00:18:22.270 --> 00:18:25.970
I że byłaby wielka szkoda, gdyby oczywiście wszystkiego się nie da zachować.

256
00:18:26.070 --> 00:18:28.990
Jest wiele książek, które się starzeją, gdzie realia tekstu,

257
00:18:29.010 --> 00:18:32.910
czy sposób napisania tekstu już dzisiaj, to się po prostu po wielu latach nie broni.

258
00:18:33.510 --> 00:18:36.310
Natomiast jest wiele książek, które się zestarzało w dobry sposób

259
00:18:36.310 --> 00:18:38.030
i nadal nie straciło na swojej wartości.

260
00:18:38.450 --> 00:18:40.730
I myślę, że to jest ważne, żeby wstawiać te książki,

261
00:18:40.810 --> 00:18:44.230
zachowywać tę ciągłość w taki sposób, żebyśmy właśnie nie zapominali o tym,

262
00:18:44.350 --> 00:18:47.570
byli świadomi, co jest za nami, żebyśmy nie wyważali otwartych drzwi.

263
00:18:47.570 --> 00:18:50.550
I żebyśmy też inspirowali się tą przeszłością, myślimy o tym,

264
00:18:50.650 --> 00:18:54.750
żeby ta nasza seria bajki z okienkami zawierała też w przyszłości

265
00:18:54.750 --> 00:18:58.190
książki współczesnych twórców, zrobione na podobnej zasadzie,

266
00:18:58.310 --> 00:19:01.890
które będą jak gdyby kontynuacją tego modelu wypracowanego dawniej

267
00:19:01.890 --> 00:19:03.530
przez twórców związanych z misiem.

268
00:19:03.650 --> 00:19:08.090
W takim razie nie pozostaje mi nic innego, jak zachęcić was do tego,

269
00:19:08.230 --> 00:19:10.950
żeby bajeczki z misiowej półeczki sobie przypomnieć.

270
00:19:11.250 --> 00:19:15.190
Dziś są wydawane przez dwie siostry pod hasłem bajki z okienkami.

271
00:19:15.190 --> 00:19:19.070
I o tej serii wydawniczej opowiadał dzisiaj redaktor wydawnictwa

272
00:19:19.070 --> 00:19:22.690
Dwie Siostry, pan Maciej Byliniak. Bardzo panu dziękuję za to spotkanie.

273
00:19:22.950 --> 00:19:23.190
Dziękuję.