WEBVTT

1
00:00:01.390 --> 00:00:05.110
Audycje kulturalne. W dobrym tonie.

2
00:00:05.690 --> 00:00:11.270
Jestem Żydem, a Polska jest moją ojczyzną. Nie umiem jednego od drugiego oddzielić w moim sercu.

3
00:00:11.410 --> 00:00:17.770
Mówił w 1932 roku Artur Szyk, bohater dzisiejszego spotkania ze sztuką w audycjach kulturalnych.

4
00:00:18.310 --> 00:00:24.570
Moim i Państwa gościem jest Agnieszka Bebłowska-Bednarkiewicz, kuratorka wystawy zatytułowanej Patriota Artur Szyk,

5
00:00:24.830 --> 00:00:28.670
którą do 10 grudnia można oglądać w Kortekarcie. Dzień dobry Agnieszko.

6
00:00:28.850 --> 00:00:30.170
Dzień dobry, dzień dobry Państwu.

7
00:00:30.810 --> 00:00:36.030
Agnieszko, zanim opowiemy o tym, co w galerii, to chciałabym Cię zapytać, z czego wynika to,

8
00:00:36.270 --> 00:00:42.570
że pierwsze wystawy prac artysty, który w Polsce był dość popularny w dwudziestoleciu międzywojennym,

9
00:00:42.710 --> 00:00:45.430
potem był niezwykle popularny w Stanach Zjednoczonych,

10
00:00:45.870 --> 00:00:53.250
dlaczego pierwsze wystawy prac po jego śmierci w 1951 roku miały miejsce w Polsce dopiero w latach dwutysięcznych?

11
00:00:53.870 --> 00:00:59.030
Myślę, że to jest związane z taką postawą szyka bardzo antybolszewicką.

12
00:00:59.030 --> 00:01:07.690
Szyk był uczestnikiem walk w 1920 roku i nie tylko walczył piórkiem i karykaturą, jak to robił w czasie II wojny światowej,

13
00:01:07.850 --> 00:01:12.790
ale był też czynnym żołnierzem. On dostał za swoje zasługi awans oficerski.

14
00:01:12.790 --> 00:01:16.810
Także walka z bolszewikami już była dużym minusem.

15
00:01:17.390 --> 00:01:26.610
Współpraca z rządem sanacyjnym, jego uwielbienia, a może raczej szacunek ogromny, jaki żywił do Józefa Piłsudskiego,

16
00:01:26.790 --> 00:01:31.110
też nie było specjalnie mile widziane przez rządy powojenne.

17
00:01:31.110 --> 00:01:38.310
No i oczywiście karykatury wojenne, które robił, to jest taki zestaw New Order, który potem został wydany w książce,

18
00:01:38.690 --> 00:01:41.970
którą mamy okazję pokazać na wystawie.

19
00:01:42.370 --> 00:01:47.370
Tam też bardzo wyraźnie on oskarża Rosję o niszczenie Polski.

20
00:01:47.970 --> 00:01:53.110
Także myślę, że to było przyczyną, dla którego szyk był tutaj raczej nacenzurowany.

21
00:01:54.730 --> 00:01:58.110
Józefowi Piłsudskiemu zadedykował statut kaliski.

22
00:01:58.870 --> 00:02:02.450
Teraz w Kordygardzie mogą Państwo zobaczyć 33 prace Artura Szyka.

23
00:02:02.570 --> 00:02:06.170
Wśród nich 15 ilustracji do słynnego właśnie statutu kaliskiego.

24
00:02:06.730 --> 00:02:14.030
Przypomnijmy, że był to XIII-wieczny dokument, który zapewniał Żydom prześladowanym w Europie schronienie w Polsce.

25
00:02:14.630 --> 00:02:16.850
Sam Artur Szyk był Żydem urodzonym w Łodzi.

26
00:02:16.990 --> 00:02:20.510
Kwestia tolerancji religijnej to była dla niego sprawa kluczowa.

27
00:02:20.510 --> 00:02:26.270
Ale myślę, że też warto zwrócić uwagę na jego walkę o taką sprawiedliwość społeczną w ogóle.

28
00:02:26.410 --> 00:02:32.630
Bo później, kiedy tworzył już w Stanach Zjednoczonych, kiedy tworzył karykatury wojenne, o których wspomniałaś,

29
00:02:33.010 --> 00:02:37.110
obok walki z faszyzmem też wspominał o problemie segregacji rasowej.

30
00:02:37.230 --> 00:02:41.870
Więc ta sprawiedliwość i równość społeczna to były dla niego sprawy wielkiej wagi.

31
00:02:42.190 --> 00:02:45.170
Tak, zresztą to samo odnajdziemy na kartach statutu.

32
00:02:45.190 --> 00:02:48.570
Może rzeczywiście tej karty nie ma na naszej wystawie.

33
00:02:48.570 --> 00:02:52.530
Ale jeżeli pani sięgnął do internetu, to można ją znaleźć.

34
00:02:52.950 --> 00:03:03.070
Jedna z kart statutu jest opatrzona ilustracją walk w 1905 roku, strajków łódzkich, robotniczych strajków łódzkich.

35
00:03:03.210 --> 00:03:08.830
W tych strajkach łódzkich ojciec Artura Szyka został oblany kwasem, w wyniku czego stracił wzrok.

36
00:03:08.830 --> 00:03:18.310
A jednak Szyk widział potrzebę, widział ciężki los robotnika i pokazał to na kartach swojego statutu, który był dla niego dziełem życia.

37
00:03:18.450 --> 00:03:22.970
Wobec tego wybranie takiej, a nie innej ilustracji jest naprawdę znaczące.

38
00:03:23.050 --> 00:03:27.770
Dlatego, że Szyk nie stawiał kreski przypadkowo, o czym można się przekonać właśnie idąc na wystawę.

39
00:03:27.770 --> 00:03:37.290
Szczególnie w statucie, który był rzeczywiście przemyślanym, wycyzylowanym rysunkiem nawiązującym do iluminacji średniowiecznych.

40
00:03:37.470 --> 00:03:46.870
Więc to też jest bardzo ciekawe, że artysta, który tworzył w latach dwudziestych, trzydziestych, czyli rozkwicie wszystkich nurtów awangardowych,

41
00:03:46.870 --> 00:03:55.290
gdzie artyści rzeczywiście przekraczali granice sztuki, przekraczali dotychczasowe ramy, on wracał właśnie do korzeni.

42
00:03:55.470 --> 00:04:05.270
Z drugiej strony też jeszcze wracając do jego karykatur, które zobaczył państwo na wystawie w książce New Order z 1941 roku, o której powiedziałaś.

43
00:04:05.410 --> 00:04:12.690
To też wydaje mi się ciekawe, że on z jednej strony korzysta tam z koloru, przedstawia postaci pełne szczegółów,

44
00:04:12.690 --> 00:04:17.210
a z drugiej strony rezygnuje z tła. Jak sądzisz, jaki był cel takiego działania?

45
00:04:17.590 --> 00:04:27.870
Tak, rzeczywiście Szyk robił. Jak się ogląda jego ilustracje książkowe, które też możemy na przykład znaleźć różne publikacje na stronach Polony,

46
00:04:28.570 --> 00:04:33.110
to on bardzo często rzeczywiście, to jego szczególnie karykatury, one nie miały tła.

47
00:04:33.530 --> 00:04:42.390
To się chyba brało z tego, że on chciał, żeby uwaga była skupiona dokładnie na tym przedstawieniu, na tej sytuacji, którą on pokazywał.

48
00:04:42.390 --> 00:04:48.530
Nie chciał, żeby się rozpraszał, dlatego że Szyk miał też ilustracje książkowe, których tutaj nie pokazujemy,

49
00:04:48.530 --> 00:04:59.030
dlatego że jakby nie wchodzą w temat naszej wystawy, gdzie tworzył wspaniałe ilustracje gdzieś rodem pochodzące z Bliskiego Wschodu,

50
00:04:59.230 --> 00:05:06.190
takie rzeczywiście pełne magii, przygódznik, bada, żeglarza, gdzie mamy bardzo wyraźne tło,

51
00:05:06.190 --> 00:05:13.290
gdzie mamy malarskie narzędzia, których on używał i one są bardzo piękne, bardzo impresyjne nawet czasami.

52
00:05:13.470 --> 00:05:20.830
On był też, trzeba pamiętać, człowiekiem niesłychanie pracowitym i on w czasie II wojny światowej rzeczywiście walczył rysunkiem.

53
00:05:21.230 --> 00:05:24.090
I te jego rysunki były bardzo precyzyjne.

54
00:05:24.270 --> 00:05:29.330
One naprawdę poruszały i wyobraźnię, i taką wrażliwość społeczną w Stanach Zjednoczonych,

55
00:05:29.330 --> 00:05:33.930
dla których II wojna światowa przez dłuższy czas była rzeczą bardzo odległą.

56
00:05:34.150 --> 00:05:40.470
Do tego stopnia, że Eleonora Roosevelt nazwała go jednoosobową armią, bo on umiał dotrzeć do ludzi.

57
00:05:40.590 --> 00:05:46.070
Myślę, że dużo lepiej umiał dotrzeć ze swoim przekazem niż Karski.

58
00:05:46.250 --> 00:05:48.250
I to jest pewien paradoks.

59
00:05:48.450 --> 00:05:53.250
Jak duża była jego popularność w Stanach Zjednoczonych w czasie II wojny światowej?

60
00:05:53.410 --> 00:05:57.450
Ogromna. On był rzeczywiście bardzo rozpoznawalnym grafikiem.

61
00:05:57.450 --> 00:06:03.930
Trzeba też pamiętać, że graficy, nie tylko Szyk, ale też było bardzo duża plejada grafików polskich,

62
00:06:04.030 --> 00:06:10.550
którzy pracowali dla gazet, gdzie w amerykańskich gazetach bardzo często pojawiały się rysunki

63
00:06:10.550 --> 00:06:15.610
i osoby, które tworzyły te rysunki, były takimi gwiazdami.

64
00:06:15.870 --> 00:06:19.790
Rzeczywiście byli rozpoznawalni i Szyk był też taką gwiazdą.

65
00:06:20.150 --> 00:06:26.110
Gwiazdą, nie powiem jak szerokie to była popularność, bo chyba nie mamy takich danych.

66
00:06:26.110 --> 00:06:32.070
Natomiast wystawy, które on tworzył w kolejnych miastach, właśnie te wystawy karykatur antywojennych,

67
00:06:32.210 --> 00:06:33.730
były bardzo tłumnie odwiedzane.

68
00:06:33.890 --> 00:06:36.870
To wracając na wystawę, która trwa w Kordegardzie.

69
00:06:37.010 --> 00:06:42.490
Ona została skomponowana wokół trzech takich ważnych momentów w życiu twórczym Artura Szyka.

70
00:06:42.510 --> 00:06:44.110
Mówiłyśmy już o Statucie Kaliskim.

71
00:06:44.650 --> 00:06:48.990
Jakie jeszcze wydarzenia czy okoliczności są tutaj istotne i warte poznania?

72
00:06:48.990 --> 00:06:52.810
Tak, dlatego, że rzeczywiście wystawy nasi tytuł Patriota Artur Szyk.

73
00:06:53.290 --> 00:07:00.010
Ja specjalnie wybrałam ten fragment życiorysu Szyka, bo patriotyzm, on był patriotą polskim,

74
00:07:00.090 --> 00:07:05.990
zresztą też był patriotą izraelskim, odkąd się pojawiło państwo Izrael oraz amerykańskim,

75
00:07:06.690 --> 00:07:09.690
bo on w 48 roku dostał obywatelstwo amerykańskie.

76
00:07:09.690 --> 00:07:15.090
Ale ta Polska była jego rzeczywiście ojczyzną, której on był bardzo wierny

77
00:07:15.090 --> 00:07:19.910
i którą starał się ratować i dla nich pracować, jak się tylko dało.

78
00:07:20.590 --> 00:07:28.170
Bo również było wiele już wystawszyka, które podejmowały różne jego aspekty twórczości,

79
00:07:28.170 --> 00:07:29.450
bardzo, bardzo bogate.

80
00:07:29.510 --> 00:07:33.670
Ja chciałam wybrać te momenty, które będą związane z patriotyzmem.

81
00:07:33.770 --> 00:07:38.730
Jesteśmy też w listopadzie, który jest tym miesiącem Święta Niepodległości.

82
00:07:38.730 --> 00:07:44.510
Dopiero co skończyła się wystawa Szczepkowskiego, która była nazwana Państwowiec Jan Szczepkowski.

83
00:07:44.910 --> 00:07:49.610
Chciałam, żeby ta druga była jak gdyby też w tym ciągu, żeby pokazać też artystę,

84
00:07:49.710 --> 00:07:54.850
który żył ówcześnie, a jednocześnie, który jakby posługiwał się troszeczkę czymś innym,

85
00:07:54.990 --> 00:08:01.230
mimo tego, że obydwóch pochłaniała ta miłość ojczyzny i radość z odrodzonego państwa polskiego.

86
00:08:01.850 --> 00:08:04.450
Wystawa Szyka jest rzeczywiście zrobiona wokół trzech dat,

87
00:08:04.710 --> 00:08:08.610
które były bardzo głęboko związane z jego biografią oraz z państwem polskim.

88
00:08:09.070 --> 00:08:14.190
W 1920 pokazujemy jego plakaty wojenne, plakaty antybolszewickie,

89
00:08:14.310 --> 00:08:20.910
które były plakatami wzywającymi do walki na front, do zaciągania się do armii ochotniczej,

90
00:08:21.030 --> 00:08:22.190
w której sam Szyk był.

91
00:08:22.690 --> 00:08:23.470
To jest jedna rzecz.

92
00:08:23.590 --> 00:08:24.990
Druga to jest statut kalijski.

93
00:08:25.130 --> 00:08:30.790
On rozpoczął pracę nad statutem kalijskim w 1926 roku po przewrocie majowym,

94
00:08:31.370 --> 00:08:35.450
który był takim właśnie impulsem, w którym on zaczął szukać tematu.

95
00:08:35.450 --> 00:08:42.730
Znalazł go właśnie w przywilejach z 1264 roku, nadane przez Bolesława Pobożnego,

96
00:08:43.390 --> 00:08:44.450
księcia kaliskiego.

97
00:08:45.030 --> 00:08:51.710
Widząc w Piłsudskim właśnie kontynuatora, gwaranta pokojowego współistnienia obydwu nacji,

98
00:08:51.710 --> 00:08:56.090
zadedykował mu statut, który był wielkim wydarzeniem artystycznym.

99
00:08:56.350 --> 00:08:58.930
W 1932 roku, i to jest właśnie kolejna data,

100
00:08:59.450 --> 00:09:04.390
statut przemierzył 14 miast Polski, 14 miast Rzeczypospolitej.

101
00:09:04.390 --> 00:09:06.610
W takiej ogromnej, okrężnej wystawie.

102
00:09:06.770 --> 00:09:10.750
On nie był jedynym tematem prac Szyka, natomiast był głównym,

103
00:09:10.910 --> 00:09:15.690
gdzie ta idea współistnienia właśnie była bardzo silnie propagowana.

104
00:09:16.110 --> 00:09:21.270
To była w ogóle wystawa pod patronatem ministra spraw zagranicznych Augusta Zamojskiego.

105
00:09:21.490 --> 00:09:24.550
Ten statut kalijski, pierwszy wydrukowany egzemplarz,

106
00:09:25.350 --> 00:09:27.650
został podarowany Józefowi Piłsudskiemu.

107
00:09:27.650 --> 00:09:34.050
Natomiast kolejne były bardzo często również kupowane przez rząd polski,

108
00:09:34.350 --> 00:09:38.490
darowane na przykład jednemu z głównych syjonistów w Londynie.

109
00:09:38.630 --> 00:09:40.010
Była też taka wystawa.

110
00:09:40.110 --> 00:09:43.590
I to jest ten taki właśnie ważny moment, który chciałam pokazać.

111
00:09:44.010 --> 00:09:46.110
Natomiast ostatnio to jest 1939 rok.

112
00:09:46.270 --> 00:09:48.750
To jest z jednej strony wybuch II wojny światowej,

113
00:09:48.830 --> 00:09:53.790
ale wcześniej rząd polski organizował w Nowym Jorku pawilon Polski

114
00:09:53.790 --> 00:09:57.490
do pracy, przy którym zaprosił również Artura Szyka.

115
00:09:57.650 --> 00:09:59.770
Pracującego już wtedy w Londynie.

116
00:10:00.170 --> 00:10:04.630
I Szyk zaprojektował cykl miniatur, które miały być pokazane.

117
00:10:04.730 --> 00:10:07.150
One potem były wydrukowane w formie pocztówek.

118
00:10:07.230 --> 00:10:08.790
I te pocztówki pokazujemy.

119
00:10:09.070 --> 00:10:14.110
To są pocztówki, ponieważ pawilon miał miejsce w Nowym Jorku,

120
00:10:14.170 --> 00:10:15.370
czyli w Stanach Zjednoczonych.

121
00:10:15.590 --> 00:10:18.750
Wobec tego Szyk znalazł tych Polaków,

122
00:10:18.910 --> 00:10:22.370
którzy byli też bohaterami Ameryki.

123
00:10:22.370 --> 00:10:25.950
Tam znajdujemy postać Puławskiego, Kościuszkę,

124
00:10:26.250 --> 00:10:30.930
ale również takich nieoczywistych i nieznanych też u nas Polaków,

125
00:10:30.990 --> 00:10:34.890
którzy się przyczynili do uzyskania przez Amerykę niepodległość.

126
00:10:35.170 --> 00:10:40.610
To był Władysław Krzyżanowski, czy Mikołaj Grabowski.

127
00:10:40.770 --> 00:10:42.930
Potem jeszcze część osadników.

128
00:10:42.930 --> 00:10:47.110
Jest taka część jego pocztówek właśnie poświęcona osadnikom,

129
00:10:47.230 --> 00:10:51.330
czy też portrety takich wielkich Polaków związanych z Ameryką.

130
00:10:51.670 --> 00:10:55.250
Tam między innymi Jan Skolna, jeden z takich legendarnych żeglarzy,

131
00:10:55.910 --> 00:10:59.330
który był odkrywcą Ameryki jeszcze przed Kolumbem podobno.

132
00:10:59.950 --> 00:11:05.790
Więc rzeczywiście te pocztówki pokazują też niezwykłą wiedzę Szyka,

133
00:11:06.890 --> 00:11:12.750
niezwykłe poszukiwania tematów i naprawdę pogłębianie też takiego całego

134
00:11:13.450 --> 00:11:16.690
historycznego tła, w którym on osadza swoich bohaterów.

135
00:11:16.770 --> 00:11:21.530
To jest naprawdę niezwykłe, że to jest całe traktaty tak naprawdę o polskości.

136
00:11:21.710 --> 00:11:24.050
Można wyciągnąć na podstawie jego rysunków.

137
00:11:24.210 --> 00:11:27.050
I jeszcze wracając do tego 1939 roku,

138
00:11:27.230 --> 00:11:29.930
oczywiście pokazujemy wspomniany już wcześniej New Order.

139
00:11:29.930 --> 00:11:36.050
Tutaj pokazujemy, to jest książka, z tego możemy ją rozłożyć tylko ukazując dwie ryciny.

140
00:11:36.830 --> 00:11:39.750
Jedna z nich pokazuje żołnierza polskiego.

141
00:11:40.330 --> 00:11:44.030
U Szyka żołnierz polski bardzo często był takim herosem,

142
00:11:44.350 --> 00:11:47.950
który był udekorowany w Virtuti Militari, bo on sam był żołnierzem.

143
00:11:48.150 --> 00:11:51.270
Z tego ten etos polskiego żołnierza był dla niego bardzo bliski.

144
00:11:51.970 --> 00:11:56.070
Na sąsiedniej pokazuje żołnierza polskiego, który walczy z Hitlerem,

145
00:11:56.310 --> 00:11:57.790
który się na niego zamachuje nożem,

146
00:11:57.790 --> 00:12:01.350
a z tyłu Stalin po prostu wbija mu nóż w plecy.

147
00:12:01.750 --> 00:12:04.150
Także myślę, że to też jest jedna z tych karykatur,

148
00:12:04.330 --> 00:12:06.790
które mu nie były zapomniane po wojnie.

149
00:12:06.950 --> 00:12:09.910
Plakat, karykatura, pocztówka to nie są takie formy,

150
00:12:09.990 --> 00:12:13.270
które są najłatwiejsze do atrakcyjnego wyeksponowania.

151
00:12:13.550 --> 00:12:15.310
Jak pomyślana jest ta wystawa?

152
00:12:15.510 --> 00:12:16.790
To rzeczywiście nie jest łatwe.

153
00:12:16.890 --> 00:12:20.930
Staraliśmy się podkreślić kolorem pewne fragmenty.

154
00:12:21.630 --> 00:12:23.470
No oczywiście kolor czerwony,

155
00:12:23.950 --> 00:12:26.410
znaczy są dwa kolory, czerwony i szary.

156
00:12:26.410 --> 00:12:30.390
Czerwony jest takim kolorem przewodnim,

157
00:12:30.590 --> 00:12:33.790
który ciągnie się po całej wystawie.

158
00:12:34.050 --> 00:12:37.830
No ale oczywiście przede wszystkim on służy do wyeksponowania plakatów.

159
00:12:38.670 --> 00:12:40.690
Natomiast jest to jakiś taki łącznik,

160
00:12:40.870 --> 00:12:42.870
który starałam się pokazać na wystawie,

161
00:12:43.010 --> 00:12:45.730
dlatego że też ten odcień czerwonego

162
00:12:45.730 --> 00:12:48.550
bardzo często pojawia się właśnie w pracach szyka.

163
00:12:48.650 --> 00:12:51.230
On jest wyciągnięty z jego prac.

164
00:12:51.230 --> 00:12:53.830
I tworzy taką jakąś linię,

165
00:12:54.010 --> 00:12:58.290
która się ciągnie przez te wszystkie okresy twórczości szyka.

166
00:12:58.670 --> 00:13:01.030
Przyznam, że w twórczości rzeczywiście niezwykłej

167
00:13:01.030 --> 00:13:03.690
i tak samo jak jest niezwykły artysta.

168
00:13:04.070 --> 00:13:08.310
Artysta, który był niesłychanie znany na Zachodzie

169
00:13:08.310 --> 00:13:10.250
i w Stanach Zjednoczonych.

170
00:13:10.390 --> 00:13:14.310
A w Polsce pomimo już zorganizowanych iluś tam wystaw,

171
00:13:14.550 --> 00:13:17.170
jednocześnie jest nierozpoznawalny zupełnie,

172
00:13:17.310 --> 00:13:18.550
co jest przedziwnym paradoksem.

173
00:13:18.550 --> 00:13:21.830
I ta ekspozycja, ta wystawa jest w pewnym sensie

174
00:13:21.830 --> 00:13:24.750
początkiem przypominania postaci Artura szyka.

175
00:13:24.850 --> 00:13:26.470
Tak, dlatego że w przyszłym roku

176
00:13:26.470 --> 00:13:29.650
rzeczywiście będzie miała miejsce wystawa szyka,

177
00:13:30.510 --> 00:13:33.530
taka duża, przekrojowa, która przyjedzie z Ameryki

178
00:13:33.530 --> 00:13:36.370
i zostanie pokazana w Muzeum Sztuki w Łodzi.

179
00:13:36.630 --> 00:13:40.810
Ta nasza wystawa jest jak gdyby taką przypowiadającą.

180
00:13:40.890 --> 00:13:43.710
Tutaj też w związku z tą wystawą, która będzie,

181
00:13:43.930 --> 00:13:47.370
właśnie dlatego wzięliśmy tylko fragment jego twórczości,

182
00:13:47.370 --> 00:13:50.210
bo tam zostanie zaprezentowana jego twórczość

183
00:13:50.210 --> 00:13:52.330
w takim bardzo szerokim wachlarzu.

184
00:13:52.550 --> 00:13:55.570
Zgłębić historię Artura szyka pozwoli Państwu

185
00:13:55.570 --> 00:13:59.450
wystawa, która do 10 grudnia jest jeszcze prezentowana

186
00:13:59.450 --> 00:14:00.170
w Kortegardzie.

187
00:14:00.370 --> 00:14:02.590
Zapraszamy oczywiście też na oprowadzania kuratorskie

188
00:14:02.590 --> 00:14:06.070
w każdy piątek między godziną 16 a 19.

189
00:14:06.070 --> 00:14:09.310
Jeszcze do końca trwania wystawy, czyli przed nami

190
00:14:09.310 --> 00:14:12.750
24 listopada, 1 i 8 grudnia.

191
00:14:13.190 --> 00:14:15.970
Wstęp do galerii jak zawsze jest oczywiście bezpłatny.

192
00:14:16.610 --> 00:14:17.970
Ja nazywam się Martyna Matwiejuka.

193
00:14:18.070 --> 00:14:21.630
Moim gościem była dziś kuratorka Agnieszka Bebłowska-Bednarkiewicz.

194
00:14:21.910 --> 00:14:22.670
Bardzo Ci dziękuję.

195
00:14:22.670 --> 00:14:23.530
Dziękuję bardzo.

196
00:14:25.010 --> 00:14:28.890
Audycje kulturalne w dobrym tonie.
