WEBVTT

1
00:00:01.390 --> 00:00:05.090
Audycje kulturalne. W dobrym tonie.

2
00:00:05.730 --> 00:00:12.250
To są audycje kulturalne, podcast Narodowego Centrum Kultury przy mikrofonie Aleksandra Galant.

3
00:00:12.410 --> 00:00:17.310
Potem były te wszystkie Izaury, a w latach 60. Kobra była Izaurą.

4
00:00:17.510 --> 00:00:20.670
Wszyscy o tym mówili i wszyscy musieli się orientować.

5
00:00:20.890 --> 00:00:26.290
To są słowa, które Krzysztof Kowalewski, wybitny aktor, powiedział o Teatrze Kobra.

6
00:00:26.290 --> 00:00:32.650
To był teatr telewizji, który w słynne czwartki przyciągał przed telewizory ogromną widownię.

7
00:00:32.930 --> 00:00:41.170
Jak mówi badanie, redakcji badania opinii i łączności z widzami telewizji z Warszawy z 1969 roku,

8
00:00:41.370 --> 00:00:46.210
Kobrę oglądało średnio 88,5% widzów.

9
00:00:46.290 --> 00:00:51.610
Liczba jest ogromna. Na pewno warto brać poprawkę na to, że oferta telewizyjna była wtedy o wiele mniejsza.

10
00:00:51.910 --> 00:00:54.930
Nie ulega jednak wątpliwości, że Kobra była fenomenem.

11
00:00:54.930 --> 00:01:03.030
Dzisiaj Kobra powraca. Telewizja Polska zapowiedziała, że zrobi kolejne podejście do tego formatu.

12
00:01:03.190 --> 00:01:07.170
Już powstają spektakle teatru telewizji, które nawiązują do legendy Kobry.

13
00:01:07.350 --> 00:01:12.190
I myślę, że to jest dobry moment, żeby zastanowić się, co takiego Kobra w sobie miała.

14
00:01:12.370 --> 00:01:19.970
Że widzowie ją pokochali, że stała się tematem niemalże numer jeden różnych towarzyskich spotkań, rozmów na korytarzach.

15
00:01:19.970 --> 00:01:25.050
Także tak jak mówił Krzysztof Kowalewski, po prostu trzeba było wiedzieć, co w Kobrze się dzieje.

16
00:01:25.130 --> 00:01:35.330
A o Kobrze zgodziła się opowiedzieć dr Grażyna Pawlak, autorka książki Literatura Polska w Teatrze Telewizji w latach 1953-1993.

17
00:01:35.330 --> 00:01:41.590
Z Pracowni Dokumentacji Literatury Współczesnej Instytutu Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk.

18
00:01:41.650 --> 00:01:43.010
Witam w audycjach kulturalnych.

19
00:01:43.090 --> 00:01:45.490
Witam Panią i witam Państwa bardzo serdecznie.

20
00:01:45.690 --> 00:01:52.410
To jest pytanie, którym mogłabym też zakończyć naszą rozmowę, ale naprawdę jest to pierwsze pytanie, które przychodzi do głowy, kiedy myśli się o Kobrze.

21
00:01:52.550 --> 00:01:55.190
W połączeniu z tą informacją, że Kobra powróciła.

22
00:01:55.190 --> 00:02:09.210
Mianowicie, co takiego w sobie Kobra ma, ten sensacyjny teatr telewizji, że gromadził tak ogromną widownię i że do dzisiaj, kiedy widzą, którzy wówczas Kobrę oglądali, kiedy z nimi się o tej Kobrze rozmawia, no to oni się emocjonują.

23
00:02:09.410 --> 00:02:12.510
Oni wspominają to z dużym rozrzewnieniem i z wielkimi emocjami.

24
00:02:12.750 --> 00:02:17.190
Nie dziwię się, ja sama wspominam z dużym rozrzewnieniem i jeszcze większymi emocjami często.

25
00:02:17.570 --> 00:02:22.850
Nie widziałam oczywiście tych wcześniejszych Kubr z lat 50., bo ich po prostu nie ma.

26
00:02:22.850 --> 00:02:34.490
Późniejsze były w trochę innej natury, ale też zachowały w sobie ten taki, powiedziałabym, gen na swój sposób tajemniczości, przede wszystkim takiej szarady umysłowej.

27
00:02:34.650 --> 00:02:38.470
Kobra to była zabawa intelektualna tak naprawdę.

28
00:02:39.010 --> 00:02:40.230
Nieważna była śmierć.

29
00:02:40.310 --> 00:02:50.290
Oczywiście one były jako pewienowiska kryminalne, bardzo często oczywiście zaczynało się to wszystko od śmierci, ale nie śmierć była tematem głównym.

30
00:02:50.290 --> 00:02:57.650
Tematem głównym były wszystkie sposoby dotarcia do prawdy o tym, co się właśnie wydarzyło.

31
00:02:58.050 --> 00:03:11.410
Im bardziej inteligentny był ów inspektor bardzo często, bądź milicjant, bo ci też się pojawiali, bądź oczywiście bohater, który był gdzieś zakotwiczony jeszcze w nieodległej przeszłości, myślę o wojnie.

32
00:03:11.410 --> 00:03:28.910
Więc każdy z nich, który swoim intelektem i świadomością znacznie bardziej rozległą od przeciwników zwyciężał, wydawał by się bliższym tym, że widzom, słuchaczom często, gęsto jeszcze myślę o latach 50.,

33
00:03:28.910 --> 00:03:33.290
którzy po prostu zaczęli się z nim na swój sposób identyfikować.

34
00:03:33.430 --> 00:03:43.910
I to było chyba tym głównym magnesem przyciągającym, że wiemy, że coś się wydarzyło, pytamy tylko jak my tę szaradę rozwiążemy.

35
00:03:44.530 --> 00:03:46.510
Nie tajemnica często jest tak ważna.

36
00:03:46.750 --> 00:03:56.310
Ważne są drogi prowadzące do jej rozwiązania, a one pokazują labirynt umysłu użytkownika, czy właśnie telewidza w tym przypadku.

37
00:03:56.310 --> 00:04:08.190
Więc próby dotarcia, otwarcie drogi, która nam pokaże, w jaki sposób możemy rozwikłać tę zagadkę, to jest chyba najbardziej interesujące w Kobrze.

38
00:04:08.310 --> 00:04:19.290
A ponieważ Kobra była, ja pomijam stronę zewnętrzną Kobry, bo myślę, że na niej nie warto się skupiać, bo od razu musielibyśmy powiedzieć, że ona była siermiężna, prosta.

39
00:04:19.290 --> 00:04:32.070
Mi o to chodziło. Chodziło o to, że grali tam wybitni aktorzy, reżyserowali wybitni reżyserzy, ludzie, którzy mieli dużo więcej do powiedzenia niż tylko do pokazywania.

40
00:04:32.270 --> 00:04:40.250
Więc to chyba przyciągało tak dalece ten suspens taki, co to właściwie będzie się dalej działo.

41
00:04:40.250 --> 00:04:55.930
I to trzymało ludzi w ogromnym napięciu. Kobra była bardzo chętnie oglądana i Kobra była nawet w wielu przypadkach kochana przez widzów, czemu dawali wyraz bardzo często w rozmowach, a czasami właśnie w wywiadach.

42
00:04:55.930 --> 00:05:08.850
O tym, jak wielką siłę przekonywania mieli aktorzy, którzy pojawiali się na scenie, ale też reżyserzy, którzy podejmowali ten wysiłek, żeby kolejną Kobrę stworzyć, może świadczyć reakcja widzów po jednym z takich przedstawień.

43
00:05:08.950 --> 00:05:15.230
Bardzo to zapamiętałam, bo to dzisiaj wydaje się niezwykłe. Ten spektakl, ta Kobra nazywała się Pomyłka, proszę się wyłączyć.

44
00:05:15.250 --> 00:05:20.190
To był spektakl reżyserowany przez Jerzego Gruzę, więc już to drugie pokolenie reżyserów Kobry.

45
00:05:20.190 --> 00:05:30.090
I słuchacze dzwonili przerażeni, bo odgrywana tam historia była dla nich tak dalece wiarygodna, że oni się po prostu wtedy bali być sami w domu.

46
00:05:30.210 --> 00:05:36.350
I oni dzwonili do telewizji z prośbą, żeby ktoś ich upewnił w tym, że to jest fikcja, że to się nie dzieje naprawdę.

47
00:05:36.590 --> 00:05:46.430
Główną rolę grała Aleksandra Śląska, która swoim takim głosem bardzo przekonującym potrafiła wszystko przekazać.

48
00:05:46.430 --> 00:05:52.230
To jest historia oczywiście o bohaterce przykutej do łóżka, która niechcący.

49
00:05:52.570 --> 00:06:01.710
Dzwoniąc do swojego męża, jakaś taka umyłka na łączach doprowadza do tego, że ona słyszy rozmowę dwóch panów zamierzających pozbawić życia.

50
00:06:01.870 --> 00:06:09.450
Przede wszystkim jakąś bohaterką, ona oczywiście nie wie, że chodzi o nią, tylko po pewnym czasie orientuje się, że właściwie to o nią chodzi.

51
00:06:09.450 --> 00:06:16.830
Bo ona jest tą bogatą kobietą, która jest przykuta do łóżka, która rzeczywiście może nie dać sobie z nimi rady.

52
00:06:17.770 --> 00:06:23.450
Próbuje coś zrobić, próbuje dodzwonić się do męża. W końcu udaje jej się dodzwonić.

53
00:06:23.610 --> 00:06:29.510
Mąż w końcu pojawia się, ale okazuje się, że właśnie ten mąż jest jakoś tam uwikłany.

54
00:06:29.730 --> 00:06:32.190
I teraz pytanie znowu się pojawia.

55
00:06:32.350 --> 00:06:34.810
Co można zrobić, żeby ją ocalić?

56
00:06:34.810 --> 00:06:43.110
Kobra to też jest bardzo ważne. Kobra też pokazując tego typu meandry myślowe, również aktywizowała emocje.

57
00:06:43.190 --> 00:06:45.350
Nie tylko u bohaterów, ale również u odbiorców.

58
00:06:45.510 --> 00:06:47.270
Ci odbiorcy się identyfikowali.

59
00:06:47.610 --> 00:06:52.710
Jedni oczywiście stawiali się w roli ofiary, inni stawiali się w roli jednak oprawców.

60
00:06:52.850 --> 00:06:56.810
I teraz pytanie dla każdego z nich, było bardzo interesujące.

61
00:06:57.230 --> 00:06:59.230
Co dalej się będzie działo?

62
00:06:59.370 --> 00:07:01.290
Jak to się tak naprawdę skończy?

63
00:07:01.430 --> 00:07:03.690
I tak naprawdę, które emocje zwyciężą?

64
00:07:03.690 --> 00:07:06.510
Czy zwyciężą te emocje empatii?

65
00:07:06.770 --> 00:07:11.930
Czy zwyciężą te emocje jednak, którymi nie każdy chciałby się identyfikować?

66
00:07:12.070 --> 00:07:15.910
Dlaczego kobra tak bardzo aktywizowała swoich wizualdów?

67
00:07:16.090 --> 00:07:18.850
Aktywizowała, to jest ważne słowo w tym kontekście.

68
00:07:18.990 --> 00:07:23.890
Bo oni próbowali się wcielać w świadomość tychże bohaterów.

69
00:07:24.070 --> 00:07:27.050
Próbowali też rozwiązywać na swój sposób tę zagadkę.

70
00:07:27.050 --> 00:07:32.870
A jeśli ona miała swój ciąg dalszy, co zdarzało się w przypadku dwu lub trzy częściowych widowisk,

71
00:07:33.030 --> 00:07:35.930
to rzeczywiście oni się czuli bardzo zaangażowani.

72
00:07:36.050 --> 00:07:39.790
To była pewna konwencja i co do tego nie mamy cienia wątpliwości,

73
00:07:40.170 --> 00:07:43.690
ale jednocześnie była realistyczny sposób pokazania.

74
00:07:43.830 --> 00:07:46.790
Na tyle realistyczny, że włączały się emocje.

75
00:07:46.950 --> 00:07:51.390
A konwencja pozwalała odejść od tej rzeczywistości szaroburej.

76
00:07:51.390 --> 00:07:58.070
Trzeba pamiętać, lata 50-te, 60-te to była taka rzeczywistość, która zamykała ludzi w pewnym świecie.

77
00:07:58.430 --> 00:08:01.770
Był to świat bardzo podzielony, bardzo zamknięty.

78
00:08:01.950 --> 00:08:07.030
A jeżeli nie mamy dostępu bezpośredniego do tego, o czym chcielibyśmy wiedzieć,

79
00:08:07.170 --> 00:08:08.890
to natychmiast budzi się wyobraźnia.

80
00:08:09.210 --> 00:08:12.090
Zaczynamy wyobrażać sobie i to samo było tutaj.

81
00:08:12.490 --> 00:08:18.390
Pokazanie ludzi, którzy w założeniu, jak wielu opracowujących o tym mówiło w założeniu,

82
00:08:18.390 --> 00:08:24.470
chodziło o to, żeby pokazać tę zgniliznę zachodu, czyli tych uwikłanych bandytów, gangsterów,

83
00:08:24.690 --> 00:08:31.250
czy tych komisarzy, najlepiej Scotland Yardu, albo oczywiście komisarzy, którzy są w dalekiej Ameryce.

84
00:08:31.410 --> 00:08:35.730
Co też było takim marzeniem, bo widzowie o tym marzyli oczywiście,

85
00:08:35.990 --> 00:08:40.110
żeby tego, co niedotykalne dotknąć, tego, co niewidzialne zobaczyć.

86
00:08:40.230 --> 00:08:41.890
To też był taki magnes.

87
00:08:41.890 --> 00:08:49.070
Natomiast chcemy zobaczyć świat, który jest gdzieś daleko, do którego odcięty mamy dostęp,

88
00:08:49.230 --> 00:08:53.170
w każdym razie większość ma odcięty ten dostęp, a jednocześnie ten świat nas fascynuje.

89
00:08:53.410 --> 00:08:54.110
Zawsze tak jest.

90
00:08:54.330 --> 00:08:59.530
To, czego nie znamy, budzi nasze zainteresowanie, czasami fascynację,

91
00:08:59.670 --> 00:09:02.210
a w następnym etapie wyobrażenia.

92
00:09:02.470 --> 00:09:08.290
I te wyobrażenia mogły być sterowane w różne drogi, jakby mogły być wybierane.

93
00:09:08.290 --> 00:09:15.310
Mogły być sterowane w kierunku pokazania, że to jest świat, który nie jest godzien naśladowania,

94
00:09:15.450 --> 00:09:19.550
a mogły być sterowane w kierunku pokazane, że są ludzie,

95
00:09:19.810 --> 00:09:24.390
dla których najważniejszym elementem jest próba dotarcia do prawdy.

96
00:09:24.650 --> 00:09:31.070
Prawda jednoczy, czyli znowu, nawet jeśli miały te widowiska pokazać trochę taką zgniliznę zachodu,

97
00:09:31.250 --> 00:09:36.710
to jednak pokazywały też zaangażowanie ludzi w to, żeby świat ulepszyć.

98
00:09:36.710 --> 00:09:42.990
Świat miał być pozbawiony trochę tych gangsterów, albo pokazać, że my zwyciężamy.

99
00:09:43.110 --> 00:09:48.770
Ci widzowie, którzy też są oglądającymi i którzy patrzą na tę rzeczywistość,

100
00:09:49.350 --> 00:09:54.170
muszą uwierzyć, że jednak ta prawda jest w stanie zwyciężyć.

101
00:09:54.610 --> 00:09:56.010
Dlaczego to było tak ważne?

102
00:09:56.190 --> 00:09:59.710
Ponieważ upłynęło od tego czasu niespełna kilkanaście lat,

103
00:09:59.990 --> 00:10:04.990
od największej hekatomby, kiedy ci ludzie, którzy oglądali,

104
00:10:04.990 --> 00:10:10.510
i wówczas tak bardzo chcieli oglądać, widzieli śmierć, ale w tej najgorszej jej odsłonie.

105
00:10:10.650 --> 00:10:15.590
Ta śmierć, z kolei pokazywana w telewizji, była gdzieś za zasłoną.

106
00:10:15.690 --> 00:10:16.830
Ona była schowana.

107
00:10:17.010 --> 00:10:22.150
Nią nie epatowano, natomiast pokazano zwycięstwo człowieka żywego.

108
00:10:22.150 --> 00:10:27.490
Człowieka, który panuje nad, trochę panuje nad tą śmiercią, nie w całości oczywiście,

109
00:10:28.050 --> 00:10:32.230
ale trochę, bo on może ją pokazać, on może ją rozbroić.

110
00:10:32.410 --> 00:10:33.970
Ta śmierć była rozbrojona.

111
00:10:34.310 --> 00:10:40.330
Nawet może ją uszlachetnić w ten sposób, że właśnie eliminuje tegoż gangstera,

112
00:10:40.490 --> 00:10:41.450
tegoż zbrodniarza.

113
00:10:41.790 --> 00:10:43.330
Więcej już nie uczyni tego zła.

114
00:10:43.330 --> 00:10:49.210
Myślę, że to był ten klucz, który pokazywał, którą drogą widz może podążać.

115
00:10:49.330 --> 00:10:55.170
I nie zawsze to, co w filmach kryminalnych może pozornie wydawać się,

116
00:10:55.450 --> 00:10:59.570
że a tam jest tylko strzelanie, czy próba epatowania złem.

117
00:10:59.710 --> 00:11:00.890
Nie zawsze i nieprawda.

118
00:11:01.030 --> 00:11:03.400
Dzisiaj nawet współcześnie jest mnóstwo seriali,

119
00:11:04.470 --> 00:11:06.170
gatunku seriali kryminalnych,

120
00:11:06.630 --> 00:11:09.410
w których właśnie początkiem jest jakaś śmierć

121
00:11:09.410 --> 00:11:11.110
i już się na niej nie skupiamy.

122
00:11:11.250 --> 00:11:14.210
Później widzimy tylko bohatera nieżyjącego już,

123
00:11:14.310 --> 00:11:16.850
ale on jest tylko przyczynkiem i początkiem.

124
00:11:17.150 --> 00:11:23.110
Natomiast dalej jest właśnie ta praca intelektualna głównego śledczego,

125
00:11:23.270 --> 00:11:24.390
czy grupy śledczych.

126
00:11:24.470 --> 00:11:26.350
Chyba to też był fenomen Kobry.

127
00:11:26.970 --> 00:11:31.410
Konwencja służyła tylko jako pewien rodzaj obrazu,

128
00:11:31.770 --> 00:11:34.590
ale obrazu, który nie jest najistotniejszy.

129
00:11:34.830 --> 00:11:36.450
Najistotniejszą jest emocja,

130
00:11:36.850 --> 00:11:39.230
najistotniejszą wydawałaby się być prawda,

131
00:11:39.410 --> 00:11:42.610
i jednocześnie próba poruszenia zmysłów,

132
00:11:42.750 --> 00:11:44.450
które każdy z nas ma odbierając.

133
00:11:50.360 --> 00:11:52.440
Mówiła Pani przed momentem o tych emocjach

134
00:11:52.440 --> 00:11:54.690
i o prawdzie, które biły z tych spektakli.

135
00:11:55.220 --> 00:11:57.680
Ja mam takie wrażenie, że w dojściu do tych emocji

136
00:11:57.680 --> 00:11:59.440
i do prawdy pomagało, po pierwsze,

137
00:11:59.680 --> 00:12:00.760
pomagał dobór aktorów,

138
00:12:00.820 --> 00:12:02.000
bo jak Pani już wspomniała,

139
00:12:02.060 --> 00:12:03.300
to byli wybitni aktorzy,

140
00:12:03.420 --> 00:12:07.000
tacy powiedziałabym najważniejsi aktorzy tamtych lat.

141
00:12:07.200 --> 00:12:09.640
No i też to, że oni grali na żywo,

142
00:12:09.800 --> 00:12:12.780
że chyba takie poczucie uczestniczenia w tym, co się dzieje,

143
00:12:12.780 --> 00:12:15.280
było jeszcze większe, niż kiedy ogląda się film.

144
00:12:15.600 --> 00:12:16.440
Niewątpliwie tak.

145
00:12:16.620 --> 00:12:18.780
Ale z drugiej strony też było zobowiązujące,

146
00:12:19.480 --> 00:12:21.080
chyba trochę dla obu stron,

147
00:12:21.280 --> 00:12:23.480
bo niektórzy nastawiali się na to też,

148
00:12:23.600 --> 00:12:25.660
a może się uda zobaczyć jakąś wpadkę.

149
00:12:25.780 --> 00:12:26.780
I to też było ciekawe.

150
00:12:26.840 --> 00:12:28.020
I to też się zdarzało.

151
00:12:28.180 --> 00:12:29.760
I trudno się temu dziwić.

152
00:12:29.760 --> 00:12:32.240
Inni z kolei patrzyli na tych aktorów,

153
00:12:32.360 --> 00:12:34.780
mówiąc, jak oni to fantastycznie robią,

154
00:12:34.840 --> 00:12:37.380
jak im się to wszystko świetnie udaje.

155
00:12:37.800 --> 00:12:41.400
Jakie trzeba mieć pokłady talentu aktorskiego,

156
00:12:41.920 --> 00:12:47.080
który pozwoli zamienić te nasze 5, 10, 15, 20 minut

157
00:12:47.080 --> 00:12:51.700
w takie emocje, że my właściwie utożsamiamy się.

158
00:12:51.820 --> 00:12:55.580
My tam się bez mała znajdujemy właśnie w tych scenach.

159
00:12:55.580 --> 00:12:59.300
My chcemy zobaczyć, my chcemy dotknąć, my chcemy uczestniczyć.

160
00:12:59.720 --> 00:13:01.240
I to sprawiali aktorzy.

161
00:13:01.380 --> 00:13:03.660
Oczywiście też sprawiali to reżyserzy,

162
00:13:03.820 --> 00:13:05.560
którzy dobierali tych aktorów,

163
00:13:05.680 --> 00:13:06.920
którzy wybierali jednak,

164
00:13:07.060 --> 00:13:09.680
decydowali się na wybór danego tekstu.

165
00:13:09.820 --> 00:13:11.220
Często były to adaptacje,

166
00:13:11.300 --> 00:13:12.800
szczególnie w tej pierwszej fazie.

167
00:13:12.960 --> 00:13:14.620
Wybrano adaptacje autorów,

168
00:13:15.340 --> 00:13:18.700
którzy byli uznanymi już mistrzami często kryminału.

169
00:13:19.520 --> 00:13:22.180
To dawało fantastyczny efekt na końcu.

170
00:13:22.280 --> 00:13:25.040
Bo jeżeli ktoś sięgnie do utworu Stevensona,

171
00:13:25.040 --> 00:13:28.000
to nie sposób się nie identyfikować z tym, że bohaterem.

172
00:13:28.140 --> 00:13:30.560
I tak można by, czy to mówimy o Vercheldzie,

173
00:13:30.660 --> 00:13:33.040
czy będziemy mówić o Conan Doyle'u

174
00:13:33.040 --> 00:13:34.740
i tworzonych przez nich bohaterów.

175
00:13:34.780 --> 00:13:39.040
Ci bohaterowie stali się takimi naszymi mitami,

176
00:13:39.220 --> 00:13:41.000
które towarzyszyły w naszej drodze.

177
00:13:41.120 --> 00:13:44.160
Joe Alex był po prostu fantastycznym bohaterem,

178
00:13:44.960 --> 00:13:46.980
bo mieliśmy poczucie też bezpieczeństwa.

179
00:13:47.060 --> 00:13:48.220
On nas fascynował,

180
00:13:48.460 --> 00:13:50.780
ale wiedzieliśmy, że on sobie z tym poradzi.

181
00:13:51.020 --> 00:13:52.620
Ktoś, kto ogląda film,

182
00:13:53.020 --> 00:13:54.940
chce mieć takie poczucie,

183
00:13:55.040 --> 00:13:57.100
że już nic złego się nie zdarzy.

184
00:13:57.200 --> 00:13:59.360
I Kobra poprzez swoich bohaterów,

185
00:13:59.500 --> 00:14:00.780
poprzez teksty,

186
00:14:00.960 --> 00:14:02.640
dawała też taki wybór

187
00:14:02.640 --> 00:14:05.740
i mówiła, że mamy dobrych bohaterów.

188
00:14:05.860 --> 00:14:08.360
Kobra oczywiście rozwijała się, ewoluowała.

189
00:14:08.840 --> 00:14:11.700
Nawet pojawiły się fantastyczne widowiska

190
00:14:11.700 --> 00:14:14.120
pisane również przez polskich autorów.

191
00:14:14.460 --> 00:14:16.360
Trzeba pamiętać o tej spółce.

192
00:14:16.740 --> 00:14:17.360
Safian Szypulski,

193
00:14:18.120 --> 00:14:20.100
która mieniła się być Andrzejem Zbychem

194
00:14:20.100 --> 00:14:23.440
i która stworzyła wspaniałą jednak stawkę większą niż życie,

195
00:14:23.940 --> 00:14:27.960
która zupełnie odmieniła i odczarowała postrzeganie wojny.

196
00:14:28.280 --> 00:14:31.700
Okazało się, że wojna nie jest tylko tym, co przytłoczy.

197
00:14:32.320 --> 00:14:38.420
Wojna również może wyzwolić sprawczość bohaterów, uczestników.

198
00:14:38.420 --> 00:14:40.920
No i lubiliśmy tego Hansa Klossa.

199
00:14:41.060 --> 00:14:42.300
Cokolwiek by o tym nie mówić,

200
00:14:42.420 --> 00:14:44.820
najpierw w wydaniu oczywiście Kobroski,

201
00:14:45.020 --> 00:14:46.600
później w wydaniu już filmowych.

202
00:14:46.760 --> 00:14:50.640
Ten Hans Kloss był częścią naszej przeszłości,

203
00:14:51.200 --> 00:14:54.080
ale przestrzegałabym przed takim,

204
00:14:54.280 --> 00:14:55.540
co się zdarza niestety,

205
00:14:55.700 --> 00:14:57.400
deprecjonowaniem tej postaci.

206
00:14:57.600 --> 00:14:58.920
Oczywiście, że ona była sztuczna,

207
00:14:59.020 --> 00:15:00.000
ona była stworzona,

208
00:15:00.140 --> 00:15:02.060
ale ona była stworzona na zamówienie

209
00:15:02.060 --> 00:15:03.440
pewnych oczekiwań.

210
00:15:03.780 --> 00:15:07.460
I każdy widz ma prawo mieć oczekiwania,

211
00:15:07.460 --> 00:15:10.600
a tych widzów, którzy chcieli mieć świadomość,

212
00:15:11.080 --> 00:15:13.020
że najgorszego wroga,

213
00:15:13.220 --> 00:15:16.140
takiego, który w sposób zmasowany niszczy,

214
00:15:16.300 --> 00:15:17.500
też można pokonać.

215
00:15:17.680 --> 00:15:20.060
Jeśli już nie mamy siły takiej

216
00:15:20.060 --> 00:15:23.380
w postaci doskonałego sprzętu,

217
00:15:23.500 --> 00:15:25.520
to może uda nam się pokonać go inteligencją.

218
00:15:26.200 --> 00:15:28.820
To myślę, że może być spore zaskoczenie,

219
00:15:28.920 --> 00:15:31.280
bo jednak kiedy myślimy o postaci Hansa Klossa,

220
00:15:31.440 --> 00:15:33.560
o stawce większej niż życie,

221
00:15:33.880 --> 00:15:36.080
to myślę, że rzadko pojawia się takie połączenie,

222
00:15:36.080 --> 00:15:38.540
że to się wszystko zaczęło od teatru telewizji.

223
00:15:38.620 --> 00:15:40.920
Teatru telewizji, który był świetnie pomyślany,

224
00:15:41.000 --> 00:15:43.920
bo pani już wspomniała o tym Andrzeju Zbychu,

225
00:15:44.100 --> 00:15:45.680
ale tam było więcej postaci,

226
00:15:45.880 --> 00:15:48.080
których decyzje i których taka czujność

227
00:15:48.700 --> 00:15:49.660
na to, co się dzieje,

228
00:15:49.800 --> 00:15:52.100
sprawiało, że kobra stała się kultowa.

229
00:15:52.460 --> 00:15:55.100
Myślę, że ci autorzy, reżyserzy,

230
00:15:56.140 --> 00:15:57.180
również aktorzy,

231
00:15:57.280 --> 00:15:59.300
mieli taki swoisty słuch społeczny.

232
00:15:59.720 --> 00:16:01.060
To się mówi słuch społeczny,

233
00:16:01.200 --> 00:16:03.580
który po prostu odpowiada

234
00:16:03.580 --> 00:16:05.860
na zapotrzebowanie widowni,

235
00:16:06.040 --> 00:16:07.820
na zapotrzebowanie widza

236
00:16:07.820 --> 00:16:10.380
i oni to czuli i oni to rozumieli.

237
00:16:10.500 --> 00:16:12.860
Dlatego sięgano po znakomite teksty,

238
00:16:13.360 --> 00:16:14.440
choćby teksty właśnie,

239
00:16:14.480 --> 00:16:15.340
jak już wspomniałam,

240
00:16:15.620 --> 00:16:16.580
polskich autorów,

241
00:16:16.600 --> 00:16:20.100
którzy napisali pod pseudonimami

242
00:16:20.640 --> 00:16:21.140
sugerującymi,

243
00:16:21.220 --> 00:16:22.800
iż nie są to polscy autorzy,

244
00:16:22.920 --> 00:16:23.600
skąd się to wziął,

245
00:16:23.660 --> 00:16:25.360
a no stąd, że Polacy

246
00:16:25.360 --> 00:16:27.100
doskonale zdarali sobie sprawę,

247
00:16:27.180 --> 00:16:29.220
że ta klasyka kryminału

248
00:16:29.220 --> 00:16:31.000
jest anglosaska.

249
00:16:31.180 --> 00:16:33.500
Wobec tego, żeby zainteresować

250
00:16:33.500 --> 00:16:34.760
tegoż odbiorcę,

251
00:16:34.860 --> 00:16:35.860
dobrze jest powiedzieć,

252
00:16:36.240 --> 00:16:38.480
że to właśnie jest jednak

253
00:16:38.480 --> 00:16:40.260
z tego poletka autor.

254
00:16:40.740 --> 00:16:43.260
Takiego zabiegu świetnie dokonał Majewski,

255
00:16:43.720 --> 00:16:44.520
który napisał,

256
00:16:44.700 --> 00:16:45.280
a i owszem,

257
00:16:45.440 --> 00:16:46.340
upiora w kuchni,

258
00:16:46.580 --> 00:16:48.380
pod oczywiście pseudonimem

259
00:16:48.380 --> 00:16:49.840
Patrika G. Clarka.

260
00:16:50.160 --> 00:16:51.040
Wyreżyserował go,

261
00:16:51.280 --> 00:16:51.940
a i owszem,

262
00:16:52.020 --> 00:16:53.280
bodajże w 75. rok,

263
00:16:53.360 --> 00:16:54.520
o ile dobrze pamiętam.

264
00:16:54.720 --> 00:16:55.920
No i wiele osób

265
00:16:55.920 --> 00:16:57.600
się nie orientowało.

266
00:16:57.720 --> 00:16:58.760
Trudno było znaleźć

267
00:16:58.760 --> 00:17:01.060
jakikolwiek ślad po tym,

268
00:17:01.240 --> 00:17:02.100
że jedyne,

269
00:17:02.100 --> 00:17:03.540
co było interesujące,

270
00:17:03.620 --> 00:17:04.440
przynajmniej dla mnie,

271
00:17:04.600 --> 00:17:05.260
jako badaczki,

272
00:17:05.360 --> 00:17:05.580
to było,

273
00:17:05.640 --> 00:17:06.620
dlaczego nie ma

274
00:17:06.620 --> 00:17:07.760
autora przekładu?

275
00:17:07.840 --> 00:17:09.740
Co jest tym autorem przekładu,

276
00:17:10.020 --> 00:17:11.020
którego ja nigdzie

277
00:17:11.020 --> 00:17:12.140
nie mogę znaleźć?

278
00:17:12.200 --> 00:17:13.100
I śmiał się później

279
00:17:13.100 --> 00:17:14.240
nawet sam Majewski,

280
00:17:14.400 --> 00:17:15.580
który po prostu mówił

281
00:17:15.580 --> 00:17:17.160
w rozmowie z Kwiatkowską,

282
00:17:17.300 --> 00:17:18.220
która przecież była

283
00:17:18.220 --> 00:17:19.440
jedną z głównych bohaterek,

284
00:17:19.680 --> 00:17:20.360
mówił jej,

285
00:17:20.500 --> 00:17:21.200
że no wie pani,

286
00:17:21.360 --> 00:17:22.100
ale tak naprawdę

287
00:17:22.100 --> 00:17:23.220
chce pani powiedzieć,

288
00:17:23.420 --> 00:17:23.920
że wie pani,

289
00:17:24.120 --> 00:17:25.360
to ja napisałem,

290
00:17:25.360 --> 00:17:26.600
on mówił tę sztukę,

291
00:17:26.860 --> 00:17:27.800
ale poproszę nikomu

292
00:17:27.800 --> 00:17:28.280
nie mówić,

293
00:17:28.360 --> 00:17:29.420
żeby nie zdzierać

294
00:17:29.420 --> 00:17:30.860
tej aury tajemniczości,

295
00:17:30.940 --> 00:17:31.520
a ona mówi,

296
00:17:31.640 --> 00:17:32.080
tak, tak,

297
00:17:32.280 --> 00:17:33.060
oczywiście ja nikomu

298
00:17:33.060 --> 00:17:33.460
nie powiem,

299
00:17:33.540 --> 00:17:34.700
bo wszyscy mi już mówili,

300
00:17:34.960 --> 00:17:36.220
tylko żebym panu nie powiedział,

301
00:17:36.640 --> 00:17:37.780
że my wszyscy już wiemy,

302
00:17:37.900 --> 00:17:39.060
że to pan napisał.

303
00:17:39.160 --> 00:17:40.500
To też jest taka próba

304
00:17:41.140 --> 00:17:41.880
znalezienia się

305
00:17:41.880 --> 00:17:43.280
w tym doborowym towarzystwie.

306
00:17:43.680 --> 00:17:44.560
Polscy autorzy

307
00:17:44.560 --> 00:17:45.300
pokazywali

308
00:17:45.300 --> 00:17:46.680
świat otwarty,

309
00:17:46.780 --> 00:17:47.860
tworząc bohaterów

310
00:17:47.860 --> 00:17:48.620
na wzór

311
00:17:48.620 --> 00:17:49.960
bohaterów anglosaskich,

312
00:17:50.040 --> 00:17:50.980
bardzo często,

313
00:17:51.380 --> 00:17:52.540
ale ten wzór

314
00:17:52.540 --> 00:17:53.960
nie był takim wzorem

315
00:17:53.960 --> 00:17:55.280
jeden do jednego,

316
00:17:55.500 --> 00:17:56.520
że kopiujemy,

317
00:17:56.740 --> 00:17:58.180
tylko wzorem

318
00:17:58.180 --> 00:17:59.680
był sposób

319
00:17:59.680 --> 00:18:00.620
pokazania

320
00:18:00.620 --> 00:18:01.740
tegoż bohatera,

321
00:18:02.200 --> 00:18:03.020
sposób pokazania

322
00:18:03.020 --> 00:18:03.560
właściwie jego

323
00:18:03.560 --> 00:18:04.440
toku myślenia.

324
00:18:04.560 --> 00:18:04.980
Okazuje się,

325
00:18:05.040 --> 00:18:06.020
że ten toku myślenia,

326
00:18:06.060 --> 00:18:06.840
czy tworzy go

327
00:18:06.840 --> 00:18:08.000
polski autor,

328
00:18:08.200 --> 00:18:08.880
czy tworzy go

329
00:18:08.880 --> 00:18:09.900
pisarz z kręgu

330
00:18:09.900 --> 00:18:10.580
anglosaskiego,

331
00:18:10.760 --> 00:18:12.140
właściwie jest taki sam.

332
00:18:12.420 --> 00:18:13.000
I widz,

333
00:18:13.200 --> 00:18:14.380
jeśli to jest dobre

334
00:18:14.380 --> 00:18:15.200
rzemiosło,

335
00:18:15.360 --> 00:18:16.540
lub jeszcze lepiej,

336
00:18:16.560 --> 00:18:17.800
bardzo dobre rzemiosło,

337
00:18:17.820 --> 00:18:18.860
w każdym wydaniu

338
00:18:18.860 --> 00:18:19.880
i zarówno

339
00:18:19.880 --> 00:18:21.320
w warstwie słownej,

340
00:18:21.400 --> 00:18:22.160
jak i w warstwie

341
00:18:22.160 --> 00:18:23.220
wykonawczej,

342
00:18:23.360 --> 00:18:24.040
myślę tutaj już

343
00:18:24.040 --> 00:18:24.680
o aktorach,

344
00:18:24.780 --> 00:18:25.960
to zawsze się obroni

345
00:18:25.960 --> 00:18:27.300
i gdybyśmy dziś

346
00:18:27.300 --> 00:18:28.240
obejrzeli

347
00:18:28.240 --> 00:18:29.840
Aschenik i Stare Koronki

348
00:18:29.840 --> 00:18:31.320
cudownymi rolami

349
00:18:31.320 --> 00:18:32.200
Ludwiej Żanki,

350
00:18:32.420 --> 00:18:33.160
Kwiatkowskiej,

351
00:18:33.320 --> 00:18:34.060
to i dzisiaj

352
00:18:34.060 --> 00:18:35.080
patrzylibyśmy

353
00:18:35.080 --> 00:18:36.060
zachwyceni,

354
00:18:36.180 --> 00:18:36.600
a to jest

355
00:18:36.600 --> 00:18:37.280
Kesselring.

356
00:18:37.520 --> 00:18:38.300
Gdy spojrzymy

357
00:18:38.300 --> 00:18:39.540
na upiora z kuchni

358
00:18:39.540 --> 00:18:40.840
z tej rozszerzonej

359
00:18:40.840 --> 00:18:41.200
wersji

360
00:18:41.200 --> 00:18:41.720
z 93.

361
00:18:42.260 --> 00:18:42.500
roku

362
00:18:42.500 --> 00:18:43.220
Majewskiego,

363
00:18:43.660 --> 00:18:44.600
to właściwie

364
00:18:44.600 --> 00:18:45.760
tam nie widzimy

365
00:18:45.760 --> 00:18:46.780
żadnej różnicy.

366
00:18:46.780 --> 00:18:48.800
Jest tak samo

367
00:18:48.800 --> 00:18:49.640
fascynujący,

368
00:18:49.720 --> 00:18:50.960
tak samo zajmujący.

369
00:18:51.140 --> 00:18:51.660
Dlaczego?

370
00:18:51.900 --> 00:18:53.460
No bo fenomenalne

371
00:18:53.460 --> 00:18:54.220
wykonawstwo,

372
00:18:54.420 --> 00:18:55.040
doskonałe

373
00:18:55.040 --> 00:18:56.280
w warstwie językowej.

374
00:18:56.420 --> 00:18:57.240
To jest właśnie

375
00:18:57.240 --> 00:18:58.120
ten też

376
00:18:58.120 --> 00:18:58.960
sposób

377
00:18:58.960 --> 00:19:00.340
patrzenia na rzeczywistość,

378
00:19:00.740 --> 00:19:01.680
sposób widzenia

379
00:19:01.680 --> 00:19:02.760
tej rzeczywistości,

380
00:19:02.940 --> 00:19:03.540
słów społecznych

381
00:19:03.540 --> 00:19:04.220
autorów,

382
00:19:04.700 --> 00:19:05.540
który właśnie

383
00:19:05.540 --> 00:19:06.440
pozwala tworzyć

384
00:19:06.440 --> 00:19:07.380
takie postaci

385
00:19:07.380 --> 00:19:08.740
i takie widowiska.

386
00:19:08.940 --> 00:19:09.600
Fenomenalne.

387
00:19:09.660 --> 00:19:11.140
Kunszt twórców,

388
00:19:11.360 --> 00:19:12.020
aktorów,

389
00:19:12.340 --> 00:19:12.920
scenarzystów,

390
00:19:13.020 --> 00:19:13.620
reżyserów

391
00:19:13.620 --> 00:19:14.680
musiał być tym większy,

392
00:19:14.720 --> 00:19:15.100
że tak jak

393
00:19:15.100 --> 00:19:15.740
wspomniałaś

394
00:19:15.740 --> 00:19:16.460
na początku,

395
00:19:16.460 --> 00:19:17.320
te możliwości

396
00:19:17.320 --> 00:19:18.620
były dosyć skromne.

397
00:19:18.820 --> 00:19:19.480
Niektórzy mówili,

398
00:19:19.560 --> 00:19:20.260
że spektakle

399
00:19:20.260 --> 00:19:21.040
były realizowane

400
00:19:21.040 --> 00:19:22.260
w sposób siermiężny,

401
00:19:22.380 --> 00:19:23.000
inni, że dosyć

402
00:19:23.000 --> 00:19:23.620
karkołomne,

403
00:19:23.700 --> 00:19:24.640
ale to nie miało znaczenia,

404
00:19:24.720 --> 00:19:25.600
bo wszystko grało.

405
00:19:25.720 --> 00:19:26.480
Aktorzy dwoili się

406
00:19:26.480 --> 00:19:26.980
i troili.

407
00:19:27.180 --> 00:19:28.400
Ponoć Kalina Jędrusik

408
00:19:28.400 --> 00:19:29.200
zaczęła w pewnym momencie

409
00:19:29.200 --> 00:19:30.160
przynosić wagę

410
00:19:30.160 --> 00:19:31.300
na tę realizację,

411
00:19:31.440 --> 00:19:32.000
bo twierdziła,

412
00:19:32.020 --> 00:19:32.880
że aktorzy w trakcie

413
00:19:32.880 --> 00:19:33.620
chudną po

414
00:19:33.620 --> 00:19:34.660
jeden lub nawet

415
00:19:34.660 --> 00:19:35.560
dwa kilogramy.

416
00:19:35.700 --> 00:19:36.340
Ale z czasem

417
00:19:36.340 --> 00:19:37.300
ta siermiężność

418
00:19:37.300 --> 00:19:38.340
się zmieniła,

419
00:19:38.460 --> 00:19:39.620
bo zmieniła się też

420
00:19:39.620 --> 00:19:40.560
formuła kobry.

421
00:19:40.700 --> 00:19:41.340
Pojawiły się

422
00:19:41.340 --> 00:19:42.340
jakieś plenery,

423
00:19:42.340 --> 00:19:43.140
wyścigi,

424
00:19:43.320 --> 00:19:43.880
wybuchy.

425
00:19:44.220 --> 00:19:45.060
Zrobiło się tak

426
00:19:45.060 --> 00:19:46.200
bardziej na bogato,

427
00:19:46.380 --> 00:19:47.420
ale z drugiej strony

428
00:19:47.420 --> 00:19:48.340
to był taki początek

429
00:19:48.340 --> 00:19:49.120
końca kobry,

430
00:19:49.200 --> 00:19:50.280
bo ona w takiej formule

431
00:19:50.280 --> 00:19:51.440
docierała do kresu,

432
00:19:51.480 --> 00:19:52.660
do końca swojego istnienia.

433
00:19:52.760 --> 00:19:53.920
Kobra to konwencja.

434
00:19:54.160 --> 00:19:55.700
Konwencja teatralna,

435
00:19:55.980 --> 00:19:57.700
konwencja pokazująca,

436
00:19:57.880 --> 00:19:59.220
znaczy nawet nie pokazująca,

437
00:19:59.340 --> 00:20:00.860
chyba kierująca uwagę

438
00:20:01.420 --> 00:20:01.980
odbiorcy

439
00:20:01.980 --> 00:20:03.600
na intelekt

440
00:20:03.600 --> 00:20:05.260
zarówno autora

441
00:20:05.260 --> 00:20:06.340
w kierunku

442
00:20:06.340 --> 00:20:07.540
tegoż intelektu,

443
00:20:07.560 --> 00:20:08.660
jak i wykonawcy.

444
00:20:09.080 --> 00:20:10.600
Natomiast pięknie jest

445
00:20:10.600 --> 00:20:11.440
mówić o tym,

446
00:20:11.520 --> 00:20:12.120
że właśnie

447
00:20:12.120 --> 00:20:13.780
tylko jak to powiedzieć,

448
00:20:14.240 --> 00:20:15.100
że coś wielkiego

449
00:20:15.100 --> 00:20:16.100
się wydarzyło,

450
00:20:16.400 --> 00:20:17.760
nastąpił wielki wybuch.

451
00:20:17.920 --> 00:20:18.760
Powiedzieć to tak,

452
00:20:18.860 --> 00:20:20.320
żebyśmy my w to uwierzyli.

453
00:20:20.480 --> 00:20:22.240
Natomiast pokazanie tego

454
00:20:22.240 --> 00:20:23.500
to jest obraz.

455
00:20:23.660 --> 00:20:24.420
I tu właściwie

456
00:20:24.420 --> 00:20:25.300
tego obrazu

457
00:20:25.300 --> 00:20:26.880
czy będziemy komentować,

458
00:20:26.960 --> 00:20:27.760
czy on był lepszy,

459
00:20:27.840 --> 00:20:28.680
czy on był gorszy,

460
00:20:28.840 --> 00:20:30.200
ale odchodzimy

461
00:20:30.200 --> 00:20:31.740
od tematu jako takiego.

462
00:20:32.300 --> 00:20:33.500
Właśnie dlatego

463
00:20:33.500 --> 00:20:34.620
skończyła się

464
00:20:34.620 --> 00:20:35.780
pewna konwencja,

465
00:20:36.040 --> 00:20:38.120
przyszła rzeczywistość,

466
00:20:38.300 --> 00:20:40.120
którą możemy zobaczyć

467
00:20:40.120 --> 00:20:42.060
i ci miłośnicy Kobry,

468
00:20:42.280 --> 00:20:43.760
którzy jeszcze pamiętali

469
00:20:43.760 --> 00:20:45.000
lata wojny,

470
00:20:45.340 --> 00:20:46.880
kiedy widzieli tę śmierć

471
00:20:46.880 --> 00:20:49.460
w sposób namacalny,

472
00:20:49.560 --> 00:20:50.360
dotykalny,

473
00:20:50.980 --> 00:20:53.200
odartą z tajemniczości,

474
00:20:53.500 --> 00:20:54.880
bo tam nie było tajemnicy,

475
00:20:55.080 --> 00:20:57.160
tam była brutalna rzeczywistość.

476
00:20:57.360 --> 00:20:59.000
I teraz zobaczyli Kobrę,

477
00:20:59.220 --> 00:21:00.680
już mówię o reżyserii

478
00:21:00.680 --> 00:21:02.260
końca lat 70.,

479
00:21:02.260 --> 00:21:03.500
w której znowu widzą

480
00:21:03.500 --> 00:21:04.740
obraz wybuchu.

481
00:21:05.020 --> 00:21:07.580
Nie buduje się tego suspensu,

482
00:21:07.580 --> 00:21:09.080
tylko się go pokazuje.

483
00:21:09.320 --> 00:21:11.740
Czym innym jest opowiadanie

484
00:21:11.740 --> 00:21:12.380
o tym,

485
00:21:13.060 --> 00:21:14.420
warstwa słowna

486
00:21:14.420 --> 00:21:15.660
jest niezwykle ważna,

487
00:21:15.840 --> 00:21:16.860
a czym innym jest

488
00:21:16.860 --> 00:21:18.200
zamknięcie to gdzieś

489
00:21:18.200 --> 00:21:19.520
w przestrzeni obrazu.

490
00:21:19.680 --> 00:21:20.500
Zupełnie inaczej

491
00:21:20.500 --> 00:21:21.740
i zupełnie to kogo innego

492
00:21:21.740 --> 00:21:22.580
to przemawia.

493
00:21:22.880 --> 00:21:23.680
Zwróćmy uwagę,

494
00:21:23.760 --> 00:21:25.480
ja tu chciałabym przypomnieć,

495
00:21:25.500 --> 00:21:27.160
jak ważne jest

496
00:21:27.160 --> 00:21:28.660
dla młodego człowieka,

497
00:21:28.880 --> 00:21:30.220
myślę nawet o dziecku,

498
00:21:30.640 --> 00:21:31.340
czytanie

499
00:21:31.340 --> 00:21:33.500
i uruchamianie wyobraźni.

500
00:21:33.720 --> 00:21:35.020
To robiła Kobra.

501
00:21:35.020 --> 00:21:38.300
Kobra uruchamiała wyobraźnię widza.

502
00:21:38.560 --> 00:21:39.720
Każdy widział co innego

503
00:21:39.720 --> 00:21:40.520
bardzo często.

504
00:21:40.800 --> 00:21:41.220
I dobrze.

505
00:21:41.520 --> 00:21:43.380
Natomiast obraz

506
00:21:43.380 --> 00:21:44.400
powoduje

507
00:21:44.400 --> 00:21:46.740
zamknięcie sfery wyobraźni.

508
00:21:47.060 --> 00:21:48.600
Możemy się przestraszyć,

509
00:21:48.980 --> 00:21:50.840
możemy poruszyć pewne emocje,

510
00:21:51.140 --> 00:21:53.260
ale już sobie nie wyobrażamy,

511
00:21:53.580 --> 00:21:54.820
bo to po prostu widzimy.

512
00:21:55.020 --> 00:21:56.740
Ponieważ skończyła się konwencja,

513
00:21:57.040 --> 00:21:58.020
skończyła się Kobra.

514
00:21:58.280 --> 00:22:00.180
I teraz próba reanimacji

515
00:22:00.180 --> 00:22:01.020
tejże Kobry.

516
00:22:01.860 --> 00:22:03.720
sięganie po teksty

517
00:22:03.720 --> 00:22:06.340
bez odpowiedniego słowa wstępnego,

518
00:22:06.660 --> 00:22:08.000
bez omówienia

519
00:22:08.000 --> 00:22:09.380
tej rzeczywistości,

520
00:22:09.980 --> 00:22:10.840
bez pokazania,

521
00:22:10.860 --> 00:22:12.380
co było ważne,

522
00:22:12.940 --> 00:22:14.600
właściwie nie ma trochę sensu.

523
00:22:14.680 --> 00:22:16.060
Próbowano reanimować

524
00:22:16.060 --> 00:22:18.120
Kobry już 10 lat temu,

525
00:22:18.260 --> 00:22:19.100
kiedy na nowo

526
00:22:19.100 --> 00:22:20.860
jakby budowano pewne spektakle.

527
00:22:21.100 --> 00:22:23.420
No, nie bardzo odniosły one skutek.

528
00:22:23.760 --> 00:22:24.460
Umówmy się.

529
00:22:24.600 --> 00:22:26.020
Próba reanimacji teraz

530
00:22:26.020 --> 00:22:26.960
też nie bardzo.

531
00:22:27.080 --> 00:22:27.480
Dlaczego?

532
00:22:27.480 --> 00:22:29.540
Dlatego, że zabrakło

533
00:22:29.540 --> 00:22:30.980
kogoś takiego jak

534
00:22:30.980 --> 00:22:32.100
Stefan Treugut.

535
00:22:32.320 --> 00:22:33.640
Człowiek, który miał

536
00:22:33.640 --> 00:22:35.600
fenomenalne wprowadzenia

537
00:22:35.600 --> 00:22:36.580
do spektakli

538
00:22:36.580 --> 00:22:37.680
Teatru Telewizji.

539
00:22:37.780 --> 00:22:38.820
I widzowie kochali

540
00:22:38.820 --> 00:22:39.560
te wstępy,

541
00:22:39.680 --> 00:22:41.740
ponieważ one im pokazywały

542
00:22:41.740 --> 00:22:43.840
to, co w tych spektaklach

543
00:22:43.840 --> 00:22:45.380
jest niezwykle istotne

544
00:22:45.380 --> 00:22:48.540
i jak ważny jest kontekst.

545
00:22:48.680 --> 00:22:49.760
Treugut o tym mówił.

546
00:22:49.900 --> 00:22:51.880
Gdyby znalazł się ktoś taki,

547
00:22:52.020 --> 00:22:54.040
kto tak pięknie opowiedziałby o Kotbrze,

548
00:22:54.040 --> 00:22:55.880
pokazując kontekst

549
00:22:55.880 --> 00:22:58.220
i pokazać te spektakle

550
00:22:58.220 --> 00:22:59.580
fantastyczne

551
00:22:59.580 --> 00:23:01.200
z lat 60.

552
00:23:01.680 --> 00:23:03.320
i początku lat 70.

553
00:23:03.840 --> 00:23:05.680
to myślę, że byłoby

554
00:23:05.680 --> 00:23:07.060
bardzo wielu chętnych.

555
00:23:07.180 --> 00:23:08.700
Gdybyśmy mogli na nowo

556
00:23:08.700 --> 00:23:09.900
zobaczyć

557
00:23:09.900 --> 00:23:11.260
Jerzego Dobrowolskiego

558
00:23:11.260 --> 00:23:13.300
w roli detektywa,

559
00:23:14.000 --> 00:23:15.020
w roli, która właściwie

560
00:23:15.020 --> 00:23:17.180
odmieniła jego amplua troszeczkę

561
00:23:17.180 --> 00:23:19.360
z zabijaki i cwaniaczka,

562
00:23:19.420 --> 00:23:20.720
raptem pokazano go tutaj

563
00:23:20.720 --> 00:23:22.140
w roli człowieka,

564
00:23:22.320 --> 00:23:24.840
który jest zanurzony

565
00:23:24.840 --> 00:23:28.040
właściwie w taką pamięć.

566
00:23:28.180 --> 00:23:29.540
I to ma być pamięć

567
00:23:29.540 --> 00:23:30.540
jego oczywiście,

568
00:23:30.640 --> 00:23:32.680
jego próba rozwiązywania

569
00:23:32.680 --> 00:23:33.240
tych szarat,

570
00:23:33.640 --> 00:23:34.700
ale również próba

571
00:23:34.700 --> 00:23:36.140
wejścia w myśli

572
00:23:36.140 --> 00:23:37.700
tegoż sprawcy.

573
00:23:37.920 --> 00:23:38.760
To po prostu był

574
00:23:38.760 --> 00:23:40.100
fenomenalna postać,

575
00:23:40.160 --> 00:23:40.820
więc myślę, że

576
00:23:40.820 --> 00:23:42.540
każdy chętnie,

577
00:23:42.560 --> 00:23:43.920
by zobaczył właśnie

578
00:23:43.920 --> 00:23:45.100
Jerzego Dobrowolskiego,

579
00:23:45.340 --> 00:23:47.120
również Piotra Frączewskiego,

580
00:23:47.260 --> 00:23:48.400
choćby w kilku tych

581
00:23:48.400 --> 00:23:49.440
spektaklach

582
00:23:49.440 --> 00:23:50.040
Chandlera.

583
00:23:50.180 --> 00:23:51.200
No, dlaczego nie?

584
00:23:51.480 --> 00:23:53.300
Czy próba uwspółcześniania

585
00:23:53.300 --> 00:23:54.740
ma dzisiaj sens?

586
00:23:55.020 --> 00:23:55.560
Nie wiem,

587
00:23:55.660 --> 00:23:56.840
bo konwencja Kobry

588
00:23:56.840 --> 00:23:58.000
chyba nie wygra,

589
00:23:58.240 --> 00:23:59.340
a pokazanie jej

590
00:23:59.340 --> 00:24:01.420
w takiej zamkniętej przestrzeni

591
00:24:01.420 --> 00:24:02.980
może stworzyć

592
00:24:02.980 --> 00:24:04.880
zupełnie inną rzeczywistość.

593
00:24:04.880 --> 00:24:05.780
I raptem się okaże,

594
00:24:05.900 --> 00:24:07.280
że zaczynamy

595
00:24:07.280 --> 00:24:08.060
myśleć,

596
00:24:08.060 --> 00:24:09.340
jak wrócić

597
00:24:09.340 --> 00:24:10.840
do tej rzeczywistości,

598
00:24:11.040 --> 00:24:12.620
jak można opowiedzieć

599
00:24:12.620 --> 00:24:14.500
to, co się wydarza

600
00:24:15.700 --> 00:24:16.740
i zachęcić

601
00:24:16.740 --> 00:24:17.660
widza,

602
00:24:17.720 --> 00:24:18.780
czy nawet

603
00:24:18.780 --> 00:24:19.880
wciągnąć go

604
00:24:19.880 --> 00:24:20.780
w akcję.

605
00:24:21.100 --> 00:24:21.700
Ci widzowie,

606
00:24:21.720 --> 00:24:22.340
oni naprawdę

607
00:24:22.340 --> 00:24:23.440
czuli się wciągnięci

608
00:24:23.440 --> 00:24:24.300
w tęże akcję

609
00:24:24.300 --> 00:24:25.780
i czuli się uczestnikami.

610
00:24:26.000 --> 00:24:26.840
Albo współczuli

611
00:24:26.840 --> 00:24:27.940
temu bohaterowi,

612
00:24:28.180 --> 00:24:28.940
no nie zawsze,

613
00:24:29.100 --> 00:24:30.020
czasami nie współczuli,

614
00:24:30.080 --> 00:24:31.700
ale to było ważne.

615
00:24:31.860 --> 00:24:33.300
O fenomenie Kobry,

616
00:24:33.480 --> 00:24:34.520
o jej przeszłości,

617
00:24:34.580 --> 00:24:35.400
ale też i o jej

618
00:24:36.020 --> 00:24:36.540
teraźniejszości

619
00:24:37.080 --> 00:24:37.600
opowiadała

620
00:24:37.600 --> 00:24:39.060
dr Grażyna Pawlak,

621
00:24:39.200 --> 00:24:40.180
autorka książki

622
00:24:40.180 --> 00:24:41.300
Literatura Polska

623
00:24:41.300 --> 00:24:42.380
w Teatrze Telewizji

624
00:24:42.380 --> 00:24:46.400
w latach 1953-1993

625
00:24:46.400 --> 00:24:47.920
z Pracowni Dokumentacji

626
00:24:47.920 --> 00:24:49.300
Literatury Współczesnej

627
00:24:49.300 --> 00:24:50.980
Instytutu Badań Literackich

628
00:24:50.980 --> 00:24:52.460
Polskiej Akademii Nauk.

629
00:24:52.520 --> 00:24:53.340
Bardzo Pani dziękuję

630
00:24:53.340 --> 00:24:53.920
za rozmowę.

631
00:24:53.980 --> 00:24:55.060
Bardzo dziękuję również.