WEBVTT

1
00:00:01.390 --> 00:00:05.110
Audycje kulturalne. W dobrym tonie.

2
00:00:05.730 --> 00:00:09.730
Dzień dobry Państwu, Anna Karna. Zapraszam na audycje kulturalne.

3
00:00:09.850 --> 00:00:20.370
W tym roku obchodzimy 185. rocznicę urodzin i 130. rocznicę śmierci Jana Matejki, jednego z najwybitniejszych artystów w dziejach Polski.

4
00:00:20.550 --> 00:00:27.890
Z tej okazji Kordegarda, Galeria Narodowego Centrum Kultury, przygotowała wystawę pod tytułem Przedobrazy.

5
00:00:27.890 --> 00:00:33.110
O ekspozycji rozmawiać będę z jej kuratorką Katarzyną Haber. Dzień dobry.

6
00:00:33.390 --> 00:00:34.010
Dzień dobry.

7
00:00:34.170 --> 00:00:44.710
Kiedy słyszymy Jan Matejko, od razu widzimy bitwę pod Grunwaldem, Stańczyka, Hołd Pruski czy Unię Lubelską, czyli monumentalne malarskie karty pamięci naszej historii.

8
00:00:44.850 --> 00:00:50.530
To, co już dzisiaj wieczorem będziemy mogli zobaczyć w Kordegardzie, to początek tych wielkich dzieł.

9
00:00:50.790 --> 00:00:52.750
Rysunki i szkice obrazów.

10
00:00:52.750 --> 00:01:01.610
Zgodnie z tradycją XIX wieku szkice pełniły rolę służebną wobec dzieł skończonych, ich znaczenie było więc marginalizowane.

11
00:01:01.950 --> 00:01:04.030
Państwo oddają im głos.

12
00:01:04.190 --> 00:01:13.930
Tak, nawet w tytule wystawy, która nazwana została Przedobrazy, zawarta została ta myśl o tym, że to jest właśnie coś, co te obrazy poprzedza.

13
00:01:13.930 --> 00:01:33.370
Matejko jest artystą wyjątkowym. On rzeczywiście ukształtował wyobraźnię historyczną Polaków, ale to jest artysta, który jest wyjątkowy na tle epoki, dlatego że ten historyzm, którym zajmuje się Matejko, w wielu wypadkach ogranicza się do anegdoty ujętej w kostium historyczny.

14
00:01:33.370 --> 00:01:38.430
W przypadku innych artystów jest to po prostu posługiwanie się pewną konwencją.

15
00:01:38.630 --> 00:01:50.290
Natomiast Matejko jest niesamowitym artystą ze względu na to, że on po prostu tworzy takie gigantyczne machiny historyczne, które czasami mieszają wątki.

16
00:01:50.470 --> 00:01:52.130
On jest właściwie historiozofem.

17
00:01:52.130 --> 00:01:56.930
On uprawia taki fatalizm dziejowy w kontekście rozbiorów.

18
00:01:57.110 --> 00:02:08.090
Doszukuje się tych naszych przywar narodowych i próbuje tak naprawdę przez taki łańcuch przyczyn i skutków doszukać zależności dziejowych.

19
00:02:08.090 --> 00:02:25.170
Ale przestań jest po prostu bardzo ciekawy, dlatego że z jednej strony on jest dosłownie archeologiem przy rekonstrukcji kostiumów, guzików, a równocześnie zdarza mu się wmieszać postać, która jest zupełnie z innej epoki, jest ahistoryczna.

20
00:02:25.170 --> 00:02:39.320
I bardzo często na tych obrazach właśnie Unia Lubelska, czy Zawieszanie Dzwonu Zygmunta, czy w ogóle w większości tych kompozycji historycznych Matejki pojawiają się czasami postacie, które są zupełnie nie z tego świata.

21
00:02:40.010 --> 00:02:43.110
Tam czasami jest na przykład kilka lat różnicy.

22
00:02:43.470 --> 00:02:50.180
Wiadomo, że ta konkretna osoba już nie żyła w momencie, kiedy pokazywana jest dana scena historyczna.

23
00:02:50.870 --> 00:02:55.070
Ale to stwarza pewną taką grę, takie puzzle Matejki.

24
00:02:55.170 --> 00:02:59.450
Przy wystawie prezentowanej w Kordegardzie większość prac jest znana.

25
00:02:59.650 --> 00:03:07.270
Czasami one są zaskakujące, dlatego że to są prace, które pokazują etapy powstawania tej myśli, tego zamysłu Matejki.

26
00:03:07.510 --> 00:03:13.070
Mamy na przykład szalenie ciekawe rysunki do Rejtana, gdzie widać, jak on się zmaga z formą.

27
00:03:13.330 --> 00:03:24.870
Jak w ośmiu rysunkach, które do tego obrazu powstały, które prezentujemy na wystawie, widać, jak Matejko przesuwa punkty ciężkości, jak zmienia wyraz twarzy Rejtana.

28
00:03:24.870 --> 00:03:35.150
Jak przesuwa ręce, jak dramatyzuje tą postać Rejtana po to, żeby wydobyć z niego większe szaleństwo i większe emocje.

29
00:03:35.270 --> 00:03:36.690
Niesamowicie to jest ciekawe.

30
00:03:36.690 --> 00:03:38.570
Ale tak samo w kazaniu skargi.

31
00:03:38.730 --> 00:03:43.690
Też widać, jak Matejko przy postaci skargi zmienia ruch rąk.

32
00:03:43.790 --> 00:03:55.250
Tam powstaje taki dosłownie wiatlaczek, takie skrzydła motyla, które powodują, że możemy po prostu obejrzeć ten zamysł w trakcie stawania się.

33
00:03:55.390 --> 00:04:01.430
Jak Matejko unosi wreszcie te ręce skargi do góry w jeszcze bardziej dramatycznym ujęciu.

34
00:04:01.430 --> 00:04:15.410
Zatrzymajmy się na chwilę przy tych postaciach. Matejce zarzucano, że z powodu jego krótkowzroczności i niewielkiej w gruncie rzeczy pracowni, jego obrazy są zatłoczone, że to są te powody.

35
00:04:15.410 --> 00:04:21.270
Tymczasem szkice, które możemy też zobaczyć w Kordegardzie, mówią nam zupełnie co innego.

36
00:04:21.430 --> 00:04:27.510
To jest w ogóle szalenie ciekawe, dlatego że Matejko pierwsze okulary dostał podobne, jak miał w 17 lat.

37
00:04:27.710 --> 00:04:29.570
Był nieprawdopodobnym krótkowidzem.

38
00:04:30.310 --> 00:04:36.230
Potem rzeczywiście zmagał się z tą materią malarską w pracowni, która nie miała odejścia.

39
00:04:36.230 --> 00:04:50.490
I stąd była taka koncepcja dosyć ugruntowana, że po prostu te szkice są zatłoczone, że one są malowane dosłownie tak, jakby malował pojedyncze postaci i zestawiał, że tam nie ma przestrzeni, że to jest wszystko po prostu jednoplanowe.

40
00:04:50.730 --> 00:04:58.650
Natomiast w szkice, które są o wiele mniejszymi formatami, już widać, że Matejko postępuje dokładnie tak samo.

41
00:04:58.650 --> 00:05:10.050
Że tam są po prostu te nierozczłonkowane przestrzenie grupy postaci i że to jest po prostu zamysł artystyczny, który towarzyszył Matejce od początku, niemal od 15 roku życia.

42
00:05:10.150 --> 00:05:19.850
Kiedy pojawiają się pierwsze ze szkiców, które pokazujemy w Kordegardzie i jest to po prostu bardzo nowatorskie, nowoczesne podejście do komponowania obrazów.

43
00:05:20.250 --> 00:05:23.430
Proszę pamiętać, że Matejko jest rłyśnikiem Cezana.

44
00:05:23.430 --> 00:05:31.410
Jemu nowoczesność depcze po piętach. Natomiast Matejko nie znajduje nic szczególnie ciekawego w eksperymentach malarskich.

45
00:05:31.530 --> 00:05:40.310
On nawet próbuje w pewnym momencie nadać tym swoim wielkim kompozycjom olejnym taki blask witraży, ale mówi psiakrew, ugier i ugier.

46
00:05:41.450 --> 00:05:50.010
Rzeczywiście jedną z najwcześniejszych prac Jana Matejki, którą możemy oglądać w Kordegardzie jest szkic pod tytułem

47
00:05:50.010 --> 00:05:56.870
Carowie Szujścy przed Zygmuntem III. Co możemy powiedzieć o kresce nastolatka?

48
00:05:56.950 --> 00:06:00.870
Wtedy był piętnastolatkiem, dokładnie kiedy ten szkic powstawał.

49
00:06:00.990 --> 00:06:11.550
Tu jest zaskakujące to, że te prace są tak niesamowicie dojrzałe i one są o wiele bardziej interesujące pod względem artystycznym niż ich odpowiedniki olejne.

50
00:06:11.550 --> 00:06:22.230
To widać, że to był geniusz. Po prostu jako nastolatek on miał już tak niesamowicie dojrzałą kreskę i tak wyrobiony zmysł kompozycji, że tam nie ma zgrzytów.

51
00:06:22.430 --> 00:06:28.710
Tam nie ma tak naprawdę jakichś nieporadności. To jest od początku do końca wielkie, niesamowicie udane dzieło.

52
00:06:28.830 --> 00:06:32.190
My nie wiemy ile prac Matejko stworzył rysunkowych.

53
00:06:32.190 --> 00:06:34.930
Gorzkowski mówił, że koło sześciu tysięcy.

54
00:06:35.330 --> 00:06:44.650
Natomiast wiadomo, że ta spuścizna Matejki się rozproszyła, że część prac była tworzona w albumach, w związku z czym nie ma możliwości wyjęcia poszczególnych stron.

55
00:06:44.890 --> 00:06:50.410
Też nie wiemy do końca jaka jest ilość prac, które znalazły się w domu Matejki.

56
00:06:50.410 --> 00:07:09.090
Natomiast na pewno Muzeum Narodowe w Warszawie ma drugą co do wielkości kolekcję i po raz pierwszy od 1993 roku i tak naprawdę po raz trzeci w historii prezentujemy tak szeroki wybór tych prac rysunkowych ze zbiorów Muzeum Narodowego w Warszawie.

57
00:07:09.090 --> 00:07:22.750
To jest wyjątkowa okazja, żeby zobaczyć tak szeroko potraktowane prace ze względu właśnie na czas powstawania od 15 roku życia, niemal do samej śmierci artysty i też bardzo szeroki wachlarz tematów.

58
00:07:22.870 --> 00:07:30.770
Kolejnym takim wczesnym obrazem jest otrucie królowej Bony przez jej lekarza Antoniego z Maceraty.

59
00:07:31.190 --> 00:07:39.050
Do tej postaci królowej Bony artyście pozowała sąsiadka, ale zdaje się, że ta współpraca nie trwała długo.

60
00:07:39.090 --> 00:07:48.070
To taki chyba niewypał artystyczny, chociaż znakomity szkic i też niezły obraz.

61
00:07:48.210 --> 00:08:01.870
Natomiast obraz z zaginionym, a szkic istniejący, wspaniały, naprawdę zasługujący na największą uwagę, a jest to szkic młodego Matejki, utworzony jeszcze podczas studiów w Monachium.

62
00:08:01.870 --> 00:08:14.670
Kiedy Matejko decyduje się na malowanie właśnie tego tematu psychologicznego tak naprawdę, dlatego, że jest to historia związana z sukcesją, ubieganiem się o księstwo Bari.

63
00:08:14.670 --> 00:08:25.250
Franciszek II Habsburg chce to księstwo zdobyć dla Sibir, z związku z czym po prostu próbuje usunąć królową Bony skutecznie poprzez jej lekarza.

64
00:08:25.550 --> 00:08:27.530
Królowa Bona pokazana jest na tronie.

65
00:08:27.910 --> 00:08:33.970
Wchodzi w taką interakcję, kieruje wzrok dosyć oskarżycielsko w kierunku swojego lekarza.

66
00:08:33.970 --> 00:08:41.290
Za tronem Bony stoi jej dwórka, której wyraźnie jest przerażona. Ona wie, co się zaraz wydarza.

67
00:08:41.390 --> 00:08:50.430
Historia jest szalenie ciekawa ze względu na to, że Matejka zwrócił się do swojej sąsiadki z Monachium, Niemki, o to, żeby mu pozowała.

68
00:08:50.570 --> 00:09:00.410
I ona rzeczywiście trzy sesje wytrzymała, ale okazało się, że Matejko nie zna niemieckiego, więc nie jest szczególnie dobrym materiałem do rozmów.

69
00:09:00.410 --> 00:09:08.270
I mieszczka sąsiadka znudziła się po tych trzech sesjach i uznała, że już więcej Matejce pozować nie będzie.

70
00:09:08.430 --> 00:09:15.570
Natomiast do postaci lekarza pozował kolega z Monachium i ten obraz został finalnie wykończony już w Krakowie.

71
00:09:15.730 --> 00:09:22.370
Natomiast szkic, który pokazujemy na wystawie, bardzo interesujący, powstał jeszcze na etapie monachijskim.

72
00:09:22.470 --> 00:09:27.670
Moim zdaniem ten szkic jest lepszy od obrazu, dlatego że jest po prostu bardziej ekspresyjny.

73
00:09:27.670 --> 00:09:43.890
Na ekspozycji możemy zobaczyć, już wspomniała Pani o tym obrazie, kazanie skargi, który Matejko namalował mając 26 lat i dostał za ten obraz złoty medal na salonie w Paryżu w 1865 roku.

74
00:09:44.070 --> 00:09:48.390
Od tego momentu staje się gwiazdą europejskiego formatu?

75
00:09:48.610 --> 00:09:55.810
Właściwie tak, dlatego że Matejka jest artystą niesamowicie popularnym na świecie.

76
00:09:55.810 --> 00:09:59.950
Mało który z artystów osiągnął ten pułap sławy Matejki.

77
00:10:00.590 --> 00:10:07.750
Matejka jest rzeczywiście artystą, który co i róż na salonach w Paryżu zdobywa złote medale,

78
00:10:07.910 --> 00:10:10.910
chociaż jego obraz nie są do końca zrozumiane.

79
00:10:11.130 --> 00:10:19.630
Na przykład Rejtan, który jest taką kompozycją dosyć kontrowersyjną w Polsce, wywołuje szalone, tak naprawdę sprzeciwe,

80
00:10:19.630 --> 00:10:31.410
dlatego że ciągle żyją przede wszystkim potomkowie uczestników tej hańby narodowej, która odbyła się właśnie w Zamku Królewskim przy okazji Sejmu Rozbiorowego.

81
00:10:31.650 --> 00:10:33.630
Oni szalenie protestują.

82
00:10:33.950 --> 00:10:42.530
Protestuje nawet Kraszewski, który mówi, że obraz może dobry, ale trupa matki policzkować się nie godzi.

83
00:10:42.530 --> 00:10:51.670
Właściwie to jest obraz, który tak bardzo wzburza opinię publiczną w środowisku krakowskim,

84
00:10:51.890 --> 00:10:57.910
że doradzają Matejce, że powinien ten obraz sprzedać Rosjanom.

85
00:10:58.250 --> 00:11:00.730
I to oczywiście doradzają z pewnym przekąsem.

86
00:11:01.290 --> 00:11:06.910
I ten obraz pokazany w Paryżu okazuje się, że spotyka się z absolutnym niezrozumieniem,

87
00:11:06.910 --> 00:11:13.870
dlatego że ta opinia krytka sztuki w Paryżu nie bardzo wie, w ogóle nie rozpoznają tematu.

88
00:11:14.250 --> 00:11:23.630
I myślą, że może z poseł tureckim również są opinie, że Rejtan się po prostu spił i zgrał w karty i pozostali go pocieszają.

89
00:11:24.710 --> 00:11:31.330
Więc widać, że zupełne rozminięcie się z właściwym tematem.

90
00:11:31.330 --> 00:11:37.370
Natomiast i tak po prostu mistrzostwa Matejki, jeżeli chodzi o możliwości formalne,

91
00:11:37.530 --> 00:11:43.030
powoduje, że i tak ten obraz zostaje nagrodzony i zostaje kupiony przez cesarza Austrii.

92
00:11:43.190 --> 00:11:46.790
Matejka zdobywa rzeczywiście całą pulę nagród.

93
00:11:46.910 --> 00:11:51.660
Ale na wystawie możemy również zobaczyć szkic, do którego obraz nigdy nie powstał.

94
00:11:51.950 --> 00:11:55.270
Tak, to bardzo ciekawe prace, spalenie malherowej.

95
00:11:55.270 --> 00:12:00.950
Ok, akwarela aparta na tym szkicu znajduje się w zbiorach Lwowskiej Galerii Malarstwa.

96
00:12:01.230 --> 00:12:05.290
Natomiast tutaj pokazujemy pracę rysunkową, fantastyczną.

97
00:12:05.530 --> 00:12:10.750
Wprawdzie też zatłoczoną taką pracę, przez którą się trzeba przedrzeć wizualnie,

98
00:12:10.810 --> 00:12:13.430
żeby rozpoznać, co tam zostało narysowane.

99
00:12:13.670 --> 00:12:19.030
A temat jest niesłychanie ciekawy, dlatego że to jest spalenie mieszczki krakowskiej,

100
00:12:19.030 --> 00:12:23.310
właśnie malherowej, która była jedyną odstępczynią od wiary,

101
00:12:23.430 --> 00:12:26.250
która została spalona na stosie w Polsce.

102
00:12:26.610 --> 00:12:30.710
Ona prawdopodobnie została osadzona w więzieniu, mając 70 lat.

103
00:12:30.890 --> 00:12:35.070
Prawdopodobnie została oskarżona, dlatego że próbowała ewangelizować.

104
00:12:35.870 --> 00:12:38.690
W każdym razie odsiedziała w więzieniu 10 lat.

105
00:12:38.850 --> 00:12:42.450
No i została już jako 80-letnia kobieta spalona na stosie.

106
00:12:42.790 --> 00:12:48.410
Ze źródeł wiemy, że Matejko przeprowadzał głęboką analizę psychologiczną postaci.

107
00:12:48.410 --> 00:12:56.090
Czy właśnie już na etapie szkiców widać tę różnorodność typów, czy ludzkich charakterów?

108
00:12:56.270 --> 00:12:59.470
Tak. I to widać na przykład w kazaniu skargi.

109
00:12:59.710 --> 00:13:06.450
Tam jest takie zbliżenie jednego z portretowanych, gdzie widać w tej twarzy stadnickiego

110
00:13:06.450 --> 00:13:09.670
już pewne napięcie taką, analizę psychologiczną.

111
00:13:09.990 --> 00:13:12.410
Zresztą Matejko był fantastyczny portrecista.

112
00:13:13.230 --> 00:13:18.070
On bardzo często do swoich portretów wykorzystywał członków własnej rodziny,

113
00:13:18.070 --> 00:13:22.030
m.in. pokazujemy na wystawie portret królowej Jadwigi,

114
00:13:22.330 --> 00:13:25.530
która w rzeczywistości jest Teodorą, żoną Matejki.

115
00:13:25.830 --> 00:13:33.010
Również pokazujemy taki dość intymny szkic króla Zygmunta Augusta z Barbarą Radziwiłówną.

116
00:13:33.210 --> 00:13:37.990
I to jest zakamuflowany portret właśnie Jana Matejki i Teodory.

117
00:13:37.990 --> 00:13:44.990
Mówię, że zakamuflowany dlatego, że nie mamy takiego portretu Jana i Teodory oficjalnego.

118
00:13:45.850 --> 00:13:53.730
Natomiast on właśnie tutaj Zygmunta Augusta i Barbarę Radziwiłówną obderzył swoją i żonę twarzą.

119
00:13:53.970 --> 00:13:55.990
I rzeczywiście tam też jest napięcie.

120
00:13:56.150 --> 00:13:57.730
Takie napięcie psychologiczne.

121
00:13:57.950 --> 00:14:01.350
Widać, że już pomiędzy nimi zaczynają się konflikty.

122
00:14:01.350 --> 00:14:07.390
To zresztą niesamowicie ciekawa historia, warta prześledzenia te stosunki Matejki z Teodorą.

123
00:14:07.550 --> 00:14:12.050
Nawet w tym rysunku królowej Jadwigi uderza zła twarz Teodory.

124
00:14:12.530 --> 00:14:15.170
Powiedziała pani, że był fantastycznym portrecistą.

125
00:14:15.410 --> 00:14:19.150
Wiemy, że został doceniony jako wybitny malarz historyczny.

126
00:14:19.290 --> 00:14:21.170
A jako portrecista też?

127
00:14:21.170 --> 00:14:27.950
Nie, właściwie zdecydowanie mniej wiemy o tych zmaganiach portretowych Matejki.

128
00:14:28.150 --> 00:14:33.930
I muszę powiedzieć, że zaskakująco, że nam się wydaje, że wszystko wiemy już o Janie Matejce.

129
00:14:34.090 --> 00:14:40.050
Że on jest rozpoznany na wszystkich polach eksploatacji, mówiąc kolokwialnie.

130
00:14:40.210 --> 00:14:41.610
Ale wcale tak nie jest.

131
00:14:41.870 --> 00:14:49.350
Do Matejki na pewno warto sięgnąć i warto mu się przyjrzeć chociażby właśnie w tej nowej odsłonie, jaką są jego rysunki.

132
00:14:49.350 --> 00:14:57.590
Dlatego, że te rysunki są po prostu bardzo świeże, bardzo nowoczesne i pokazujące ten pierwotny zamysł artysty.

133
00:14:58.110 --> 00:15:04.110
Pewien taki instynkt, który towarzyszy mu od samego początku, który jest absolutnie bezbłędny.

134
00:15:04.270 --> 00:15:09.330
Część szkiców powstała nawet 30 lat przed kreacją malarską.

135
00:15:09.610 --> 00:15:14.810
Czy wiemy dlaczego niektóre obrazy musiały dekadami czekać na swoje powstania?

136
00:15:15.010 --> 00:15:16.930
Generalnie jest bardzo ciekawe pytanie.

137
00:15:16.930 --> 00:15:26.210
Po pierwsze to jest trochę tak jak Zdega, który na samym początku swojej twórczości przemyślał, co będzie malował w przyszłości.

138
00:15:26.530 --> 00:15:34.590
Obmyślił jakie to będą szkicy i on sobie wymyślił, że namaluje orkiestrę, że namaluje śpiewaczki, że namaluje praczki, namaluje prasowaczki.

139
00:15:34.950 --> 00:15:41.730
To wszystko było przez Dega zapisane na samym początku jego kariery artystycznej.

140
00:15:41.730 --> 00:15:52.290
Myślę, że tutaj z Matejką bardzo podobnie, że on po prostu już na początku swojej twórczości ma przemyślane pewne tematy, do których chce nawiązać.

141
00:15:52.610 --> 00:15:56.170
Ciekawe, że Matejka właściwie nie maluje tematów współczesnych.

142
00:15:56.370 --> 00:15:59.190
Tych tematów współczesnych jest bardzo niewiele.

143
00:15:59.470 --> 00:16:03.830
To są tematy, które dla Matejki są po prostu bardzo bolesne.

144
00:16:03.830 --> 00:16:09.890
Przy okazji represji popowstaniowych, po powstaniu styczniowym, on maluje Polonię.

145
00:16:10.130 --> 00:16:22.650
Właściwie to przede wszystkim są szkice, tam jest jeden obraz olejny, ale to są takie tematy, które nie są wolne od pewnego sentymentalizmu i patosu.

146
00:16:22.790 --> 00:16:25.730
Matejka chyba w tej współczesności nie czuje się najlepiej.

147
00:16:25.830 --> 00:16:30.850
Wydaje mi się, że po prostu ona jest za bardzo jednak dla niego emocjonalnie trudna.

148
00:16:30.850 --> 00:16:41.050
Też wydaje mi się, że Matejko się sparzy na tych tematach takich na wpół współcześnionych, czyli chociażby na Rejtanie.

149
00:16:41.330 --> 00:16:49.790
Tutaj posypią się na niego tak straszne gromy, że widać, że on się po prostu bardzo z tym niekomfortowo poczuł.

150
00:16:49.910 --> 00:16:57.190
Ja mówię, że to jest temat na wpół współcześniony, dlatego że jednak Matejko wprowadził tam dużo elementów,

151
00:16:57.190 --> 00:17:01.390
które nawiązywały po prostu do współczesnych wydarzeń.

152
00:17:01.650 --> 00:17:08.210
I jednak takie tematy oskarżycielskie powodowały po prostu lawinę strasznych nieprzyjemności.

153
00:17:08.530 --> 00:17:12.630
I Matejko wyraźnie dojrzewa do pewnych rozwiązań.

154
00:17:12.730 --> 00:17:20.710
On po powstaniu styczniowym ma taki okres przywracania w malarstwie godności i chwały narodu.

155
00:17:20.710 --> 00:17:26.910
On maluje wtedy takie obrazy, które po prostu przypominają o tej świetlanej przeszłości.

156
00:17:27.210 --> 00:17:34.710
Pokazują chwały tak naprawdę i polskiego oręża pod Grunwaldem i splendor dworu jagiellońskiego.

157
00:17:35.470 --> 00:17:44.450
I zawieszenie dzwonu Zygmunta, które też jest po prostu oszałamiające w takim rozbuchaniu formalnym tego obrazu.

158
00:17:44.630 --> 00:17:48.090
Właśnie w pokazywaniu splendorów, w pokazywaniu tego bogactwa.

159
00:17:48.090 --> 00:17:53.430
Ale to są na pewno prace, które mają przywrócić właśnie tego ducha.

160
00:17:53.770 --> 00:17:59.830
Natomiast pod koniec życia Matejko znowu wraca do takich prac trudnych.

161
00:18:00.090 --> 00:18:05.930
I pokazuje Konstytucję 3 Maja, która jest właściwie zaprzepaszczona.

162
00:18:06.130 --> 00:18:10.850
I również pokazuje śluby Jana Kazimierza, które nie zostały nigdy dotrzymane.

163
00:18:11.050 --> 00:18:16.430
W Kordygardzie możemy zobaczyć wybór 43 szkiców Jana Matejki.

164
00:18:16.430 --> 00:18:18.790
I jaki był klucz wyboru akurat tych prac?

165
00:18:19.010 --> 00:18:25.890
Tutaj przede wszystkim chodziło o pokazanie właśnie prac historycznych i porównanie z obrazami olejnymi.

166
00:18:25.890 --> 00:18:35.150
Po to, żeby prześledzić chociażby właśnie te zmiany kompozycyjne, żeby pokazać pewne etapy odchodzenia czy dochodzenia do rozwiązań formalnych.

167
00:18:35.150 --> 00:18:39.330
Jaka praca zamyka opowieść o tym wielkim artyście?

168
00:18:39.490 --> 00:18:41.790
Zamykają właśnie śluby Jana Kazimierza.

169
00:18:42.070 --> 00:18:43.410
Późna praca taka.

170
00:18:43.670 --> 00:18:49.310
Też inne formalnie ze względu właśnie na tę miękką kreskę, na to rozedlganie.

171
00:18:49.570 --> 00:18:55.150
No i praca też taka po prostu napawiająca pewną refleksją, żeby nie powiedzieć smutkiem.

172
00:18:55.150 --> 00:18:59.030
Już dziś wieczorem wernisaż wystawy Przedobrazy.

173
00:18:59.170 --> 00:19:00.710
Zapraszamy do Kordygardy.

174
00:19:00.810 --> 00:19:03.890
Ekspozycję można oglądać do 15 października.

175
00:19:04.250 --> 00:19:10.170
Bohaterką dzisiejszych audycji kulturalnych była kuratorka ekspozycji Katarzyna Haber.

176
00:19:10.290 --> 00:19:11.790
Bardzo dziękuję za to spotkanie.

177
00:19:12.010 --> 00:19:12.810
Bardzo dziękuję.