WEBVTT

1
00:00:01.390 --> 00:00:05.110
Audycje kulturalne. W dobrym tonie.

2
00:00:05.750 --> 00:00:09.330
Dzień dobry Państwu, Anna Karna, zapraszam na audycje kulturalne.

3
00:00:09.530 --> 00:00:16.050
Był saksofonistą altowym, aktorem musicalowym, teatralnym i filmowym oraz artystą kabaretowym,

4
00:00:16.210 --> 00:00:22.070
ale przede wszystkim był jednym z najlepszych wokalistów w całej historii polskiej muzyki rozrywkowej.

5
00:00:22.210 --> 00:00:30.970
Andrzej Zaucha. Zmarł nagle, po postrzale w klatkę piersiową 10 października 1991 roku, mając zaledwie 42 lata.

6
00:00:30.970 --> 00:00:37.910
Niedawna ukazała się płyta pod tytułem Dwa kroki w chmurach i są to piosenki, których Zaucha nigdy nie wydał

7
00:00:37.910 --> 00:00:41.390
i jak się okazuje, bardzo długo musieliśmy na nie czekać.

8
00:00:41.550 --> 00:00:48.110
Gościem audycji kulturalnych jest dziennikarz muzyczny, dyrektor programu pierwszego Polskiego Radia Marcin Kusy.

9
00:00:48.390 --> 00:00:48.930
Dzień dobry.

10
00:00:49.050 --> 00:00:50.750
Dzień dobry, witam Ciebie, witam Państwa.

11
00:00:51.010 --> 00:00:56.450
Lubię pracować z różnymi ludźmi. To manifestowanie mojego zachowania się jako jazzman.

12
00:00:56.450 --> 00:01:02.710
Ten człowiek, który jest jazzmanem, gra ze wszystkimi i nie czuje się związany konwencjami.

13
00:01:02.850 --> 00:01:07.970
Tak mówił Andrzej Zaucha Polskiemu Radiu w 1983 roku.

14
00:01:08.110 --> 00:01:13.010
Album, o którym dziś rozmawiamy, rzeczywiście tej różnorodności dowodzi.

15
00:01:13.010 --> 00:01:18.410
Zastanawiam się tylko, dlaczego na wiele z tych utworów musieliśmy tak długo czekać.

16
00:01:18.570 --> 00:01:22.670
Niektóre z tych piosenek czekały na swoje wydanie ponad 40 lat.

17
00:01:22.830 --> 00:01:24.390
Przyczyn pewnie może być kilka.

18
00:01:25.110 --> 00:01:30.430
Niedomogi polskiej fonografii, która nie nadonążała w latach i 70-tych, i 80-tych

19
00:01:30.430 --> 00:01:34.210
za takim dość płodnym sposobem pracy Andrzeja Zauchy.

20
00:01:34.310 --> 00:01:37.750
To, o czym powiedziałaś, było i jego walorem, i jego zgubą jednocześnie.

21
00:01:37.910 --> 00:01:40.310
Ta otwartość na współpracę z rozmaitymi ludźmi.

22
00:01:40.310 --> 00:01:44.330
Ludzie z tamtych czasów powiadają, że Andrzej Zaucha nikomu nie odmawiał.

23
00:01:44.530 --> 00:01:50.490
Czy to była piosenka do kreskówki, występ w kabarecie, gościnny występ na początku w Teatrze Stół,

24
00:01:51.030 --> 00:01:54.710
współpraca z bluesrockową grupą, czy dogranie jakiegoś chórku.

25
00:01:54.910 --> 00:01:56.970
Nie było problemu. Andrzej zawsze był.

26
00:01:57.050 --> 00:02:00.630
Mówię Andrzej, choć nie znałem nigdy pana Andrzeja, ale ci, którzy z nim pracowali,

27
00:02:00.710 --> 00:02:03.490
zawsze byli z nim na tystąd. Cytując ich, powtarzam.

28
00:02:03.630 --> 00:02:07.830
I myślę sobie, że ta mnogość współpracy rozmaitych Andrzeja Zauchy,

29
00:02:07.830 --> 00:02:10.990
który był absolutnie genialnie wszechstronny i on to doskonale wiedział,

30
00:02:11.130 --> 00:02:15.790
że niezależnie od tego, jak napięty ma grafik i jak wypełniony kalendarz,

31
00:02:15.850 --> 00:02:20.290
jest w stanie bardzo szybko przyjechać do studia i jak nikt inny w perfekcyjny sposób

32
00:02:20.290 --> 00:02:22.390
zaśpiewać to, czego się od niego oczekuje.

33
00:02:22.510 --> 00:02:27.590
Natomiast wydaje mi się, że nie do końca dbał o to, co się później dzieje z tymi piosenkami.

34
00:02:27.990 --> 00:02:32.130
Podążał dalej. Właściwie to, co zostało zrobione, zostawiał innym.

35
00:02:32.130 --> 00:02:36.630
Czy to się ukazało na stronie Bessingla, czy na jakiejś przypadkowej składance,

36
00:02:36.770 --> 00:02:40.550
czy w ogóle się nie ukazało. Czy może zmieściło się do jakiegoś programu telewizyjnego,

37
00:02:40.570 --> 00:02:43.950
a może się nie zmieściło. On gonił już za następnymi rzeczami.

38
00:02:44.110 --> 00:02:48.790
Może, i to jest kolejna przyczyna, gdybym miał takiego naprawdę oddanego menadżera

39
00:02:48.790 --> 00:02:52.750
z prawdziwego zdarzenia. Nie chcę tutaj mówić o pułkowniku Parkerze,

40
00:02:53.550 --> 00:02:57.950
ale chodzi mi o kogoś takiego faktycznie, kto byłby przy nim i pilnował jego interesów,

41
00:02:57.950 --> 00:03:03.030
to pewnie te sprawy wyglądałyby zupełnie inaczej. Proszę zauważyć, że ta dyskografia Andrzej Zauhy,

42
00:03:03.110 --> 00:03:06.870
ona również jest taka rwana, dość przypadkowa. Właściwie jedyną jego taką płytą

43
00:03:06.870 --> 00:03:11.910
koncepcyjną, przemyślaną jest album nagrany z Big Bandem Wiesława Pieregorulki,

44
00:03:12.170 --> 00:03:17.430
który jest taki od początku do końca pewnym konceptem. Reszta to są zbiory nagranych

45
00:03:17.430 --> 00:03:22.490
wcześniej i później piosenek, które umieszczane są na albumie. Może krzywdzę w tej chwili

46
00:03:22.490 --> 00:03:26.170
jeden z albumów przygotowanych przez Jarosława Dobrzyńskiego, ale wydaje mi się,

47
00:03:26.170 --> 00:03:29.450
że tutaj też najpierw zaistniało to wszystko singlowo, potem postanowiono,

48
00:03:29.570 --> 00:03:31.490
że parę tych piosenek umieszczą na płycie.

49
00:03:31.610 --> 00:03:36.710
Ale może z tego, co mówisz, wynika, że dla Andrzeja Zauhy ważna była ta droga,

50
00:03:37.030 --> 00:03:41.350
to tworzenie. A już potem, jak powstał utwór, to żył swoim życiem.

51
00:03:41.470 --> 00:03:44.810
Myślę sobie, że najważniejszą rzeczą mimo wszystko były koncerty.

52
00:03:44.950 --> 00:03:49.650
I to był żywioł niesamowity. Niezależnie od tego, czy grał go ze swoim zespołem,

53
00:03:49.730 --> 00:03:52.630
czy z Big Bandem, czy to były zaduszki jazzowe, czy Opola,

54
00:03:52.630 --> 00:03:57.330
to jego, krótko mówiąc, porywała publiczność i niosła publiczność.

55
00:03:57.450 --> 00:04:02.330
I myślę, że to było tak naprawdę solą, jeśli chodzi o jego takie amplua artystyczne.

56
00:04:02.470 --> 00:04:06.090
I myślę sobie też, że w szerszym kontekście tej polskiej popkultury

57
00:04:06.090 --> 00:04:09.850
i tych naszych wokalistów, którzy mieli charakter, mieli charyzmę,

58
00:04:10.090 --> 00:04:15.150
własne brzmienie, własną osobowość, nigdy w jakiś sposób nie dopełnili tego,

59
00:04:15.490 --> 00:04:19.450
jeśli chodzi o popularność, a właściwie taką dosłowną ocenę,

60
00:04:19.450 --> 00:04:23.630
czy też docenienie przez publiczność. Brakowało temu zawsze Krzysztofowi Krawczykowi.

61
00:04:23.810 --> 00:04:27.490
Wiem to na 100%. Myślę, że... Ja wiem, że to się truizm w zasadzie,

62
00:04:27.570 --> 00:04:31.770
że po śmierci, no teraz, Krzysztof byłby szczęśliwy, kiedy zobaczyłby ile koncertów,

63
00:04:31.890 --> 00:04:35.310
ile wykonań, ile słów padło pod jego adresem. Ale tak było.

64
00:04:35.550 --> 00:04:39.450
Podobnie było z Zauchą, który za każdym razem jakby nie dowierzał,

65
00:04:39.570 --> 00:04:43.170
że to, co on robi, to jest dobre. Mimo, że on stwarzał taką pozę nawet

66
00:04:43.170 --> 00:04:46.890
w tych wywiadach telewizyjnych, że wie pan, ja mam poczucie własnej wartości i tak dalej.

67
00:04:46.890 --> 00:04:50.770
Z kontinu z Rosmu ze swoimi przyjaciółmi kompletnie to nie wynikało.

68
00:04:50.850 --> 00:04:55.010
Że nie zrobiłem jeszcze czegoś, z czego naprawdę byłbym dumny.

69
00:04:55.130 --> 00:04:57.010
Okej, śpiewam jazz, no dobrze, łatwo.

70
00:04:57.150 --> 00:05:00.690
Georgie, mam to już, tak? Zaśpiewam to wiele razy, uwielbiam Ray'a Charlesa,

71
00:05:00.890 --> 00:05:03.230
robię własną interpretację, nie mam z tym problemu.

72
00:05:03.530 --> 00:05:06.670
Zaśpiewałem już tyle rzeczy, ale nie było takiego momentu,

73
00:05:06.730 --> 00:05:11.110
w którym właśnie Zaucha się zatrzymał. O, w tym momencie.

74
00:05:11.230 --> 00:05:13.150
To jest to. To jest to.

75
00:05:13.150 --> 00:05:17.090
Właściwie tutaj magnum opus apogeum tego, co ja byłem w stanie stworzyć.

76
00:05:17.270 --> 00:05:21.410
A może był za młody? Pamiętajmy, że był czterdziestolatkiem, kiedy zginął.

77
00:05:21.530 --> 00:05:25.770
Masz rację. Tak, bo my dzisiaj jesteśmy mądrzy o te kolejne 32 lata,

78
00:05:25.910 --> 00:05:29.050
które minęły od jego śmierci i traktujemy to trochę jakby ten czas

79
00:05:29.050 --> 00:05:33.330
wypełniony był obecnością Andrzeja Zauchy, który, nie lubię gdybania,

80
00:05:33.450 --> 00:05:36.950
ale możliwości, jakie stwarzały nawet już lata dziewięćdziesiąte,

81
00:05:36.950 --> 00:05:41.230
czy spotkanie z młodą kadrą, że tak powiem młodym narybkiem muzycznym

82
00:05:41.230 --> 00:05:45.450
i producentami w dwutysięcznych latach, żeby podać dwa przykłady Andrzeja Smolika,

83
00:05:45.570 --> 00:05:49.730
który zaopiekował się krawczykiem albo michami, którzy nagle wywindowali

84
00:05:49.730 --> 00:05:53.990
Zbyszka Wodeckiego na zupełnie inny poziom, to nie wiemy, co by się wydarzyło

85
00:05:53.990 --> 00:05:57.830
tak naprawdę. I tak, rzeczywiście opieramy się na repertuarze, który pozostał

86
00:05:57.830 --> 00:06:00.490
i na tym Zauchze, który tak wiele miał jeszcze do zrobienia,

87
00:06:00.590 --> 00:06:02.450
a po prostu czas mu na to nie pozwolił.

88
00:06:02.450 --> 00:06:07.390
Ten album to dziesięć zebranych piosenek plus dwa bonus tracki

89
00:06:07.390 --> 00:06:11.070
i to, co pojawiło się na mojej twarzy po przesłuchaniu tych piosenek,

90
00:06:11.130 --> 00:06:16.430
to po prostu wielki uśmiech. Ileż tam jest dystansu, poczucia humoru

91
00:06:16.430 --> 00:06:21.550
i takiego zawadiackiego temperamentu Zauchy.

92
00:06:21.670 --> 00:06:25.520
Teksty są świetne, muzyka jest świetna, sam Zaucha jest świetny jako interpretator.

93
00:06:26.230 --> 00:06:29.730
Facet, który nie tylko wchodzi do studia po to, żeby zaśpiewać dany tekst,

94
00:06:29.730 --> 00:06:33.690
ale on czuć, że on to rozumie. Tam jest wszystko poukładane.

95
00:06:33.850 --> 00:06:38.210
To nawet jeżeli on, mam takie poczucie, czasem śpieszył się podczas niektórych sesji,

96
00:06:38.330 --> 00:06:40.550
zwłaszcza, że gra o tych sesji, to były sesje radiowe.

97
00:06:40.650 --> 00:06:43.690
Orkiestra w radiu musiała grać, czy to był Debich, czy Górny w Poznaniu,

98
00:06:43.810 --> 00:06:47.350
czy Milian w Katowicach. Orkiestra grała, była na etacie, przyjeżdżał wokalista,

99
00:06:47.430 --> 00:06:51.750
czy był Wodecki, Zaucha, Prońko, czy Lora Szafran i po prostu, no to co robimy?

100
00:06:51.810 --> 00:06:54.490
No trzy piosenki robimy dzisiaj, no to pstryk to robimy.

101
00:06:54.490 --> 00:07:00.930
I tak było zzauchą, że on wchodził podobno w futrze w kurtce, zdejmował, śpiewał, wychodził i było idealnie.

102
00:07:01.250 --> 00:07:06.450
Tak, bo miał to coś, o czym wszyscy mówią, że to miał i nikt nie potrafi tego określić.

103
00:07:06.470 --> 00:07:06.770
Co to jest?

104
00:07:06.970 --> 00:07:11.630
Ja tego też nie określę, natomiast jestem przekonany, że miał jedną rzecz,

105
00:07:11.670 --> 00:07:15.450
o której wszyscy lubią mówić, że to był groove, inni mówią, że to był time,

106
00:07:15.650 --> 00:07:17.830
inni mówią, że wiedział, gdzie jest raz, a gdzie pięć.

107
00:07:17.830 --> 00:07:23.690
A ja uwielbiam, kiedy zapytany kiedyś Ginger Baker, czyli legendarny bębniarz Creamów,

108
00:07:23.750 --> 00:07:28.430
a później Air Force, ale także człowiek, który właściwie w postaci instytucji

109
00:07:28.430 --> 00:07:33.150
agrywał z wieloma afrykańskimi składami, co ważne, i świetnie odnajdywał się w tym takim nurcie

110
00:07:33.150 --> 00:07:37.270
afro-jazzu, czy afro-funku, który no właśnie za podstawę ma rytm.

111
00:07:37.530 --> 00:07:42.330
I Ginger Baker lubił mawiać, że on od najmłodszych lat czuł, że ma puls.

112
00:07:42.610 --> 00:07:45.470
I lubię tego określenia używać w przypadku Andrzeja Zaucha.

113
00:07:45.470 --> 00:07:47.530
Uważam, że wszystko u niego brało się z rytmu.

114
00:07:47.630 --> 00:07:51.550
To, w jaki sposób stawia frazę, intonuje, jak zauważyłaś, on się tym bawi.

115
00:07:51.790 --> 00:07:56.910
To czuć tutaj pewną swobodę, tylko to jest rzecz poukładana, nawet w tym jego niepoukładaniu.

116
00:07:56.990 --> 00:08:01.630
Powiedziałeś o tym łotrzykowskim błysku takim, no bo myślę, że gro tych tekstów,

117
00:08:01.710 --> 00:08:05.850
po prostu on w jakiś sposób się w nich czuł, on się w nich odnajdywał.

118
00:08:06.010 --> 00:08:10.550
Żeby powiedzieć państwu konkretnie, jest taka piosenka pod tytułem

119
00:08:10.550 --> 00:08:14.490
Nie takie mnie kochały i o to, co śpiewa Andrzej Zaucha.

120
00:08:14.490 --> 00:08:18.570
Oj nie takie, już mnie kochały i szalały tu za mną pannę.

121
00:08:18.750 --> 00:08:22.530
Kupowały mi wciąż szampany i na jachty mnie porywały.

122
00:08:22.630 --> 00:08:27.710
I prosiły mnie i płakały, abym mężem był i był panem.

123
00:08:28.010 --> 00:08:33.350
Tak, no to jest, nie potrafię sobie tego wyobrazić, że taki utwór, jak nie takie mnie kochały,

124
00:08:33.430 --> 00:08:34.870
przeleżał w ogóle niezauważony.

125
00:08:34.870 --> 00:08:38.430
On zaistniał gdzieś w jakimś programie, znaczy w jakimś tam konkretnie mężczyznach

126
00:08:38.430 --> 00:08:43.410
na każdy dzień tygodnia, ale że to nie był przebój, że to nie zostało podchwycone.

127
00:08:43.510 --> 00:08:47.910
Być może ten nieco przewrotny tekst, co tu dużo mówić, dzisiaj nieco ryzykowny nawet moglibyśmy powiedzieć.

128
00:08:47.930 --> 00:08:48.870
Nie wiem, czy by powstał w ogóle.

129
00:08:48.870 --> 00:08:51.990
I nie wiem, czy dzisiaj w ogóle ktoś odważył się w ten sposób napisać.

130
00:08:52.110 --> 00:08:56.130
No ale Andrzej Zaucha właśnie miał to coś, że nawet jeżeli ktoś, zakładam,

131
00:08:56.270 --> 00:09:00.790
mógłby poczuć się nieco urażony, powiedzmy sobie nieco niestosowną formą tego tekstu,

132
00:09:00.790 --> 00:09:04.790
to wykonanie, interpretacja Zauchy od razu wskazywała, że zaraz, halo,

133
00:09:04.950 --> 00:09:09.090
my tu mamy do czynienia z pewnym pastiszem, my tu puszczamy oko do słuchacza.

134
00:09:09.170 --> 00:09:12.710
I niektórzy muszą o tym powiedzieć, proszę państwa, teraz będzie taka żartobliwa piosenka

135
00:09:12.710 --> 00:09:15.450
i proszę nie brać tego dosłownie. Zaucha tego nie musiał mówić.

136
00:09:15.590 --> 00:09:18.630
To po prostu od razu się wyczuwało, że ten facet, który wychodzi,

137
00:09:18.750 --> 00:09:23.950
nie musiał nawet używać swojego fizis, które było dość zabawne w opozycji do jego głosu,

138
00:09:24.030 --> 00:09:27.530
jakże głębokiego, tylko ten głos już powodował, że my doskonale wiedzieliśmy,

139
00:09:27.530 --> 00:09:32.770
kiedy Zaucha żartuje, a kiedy to jest serio, kiedy śpiewa o swojej niebieskiej bramie

140
00:09:32.770 --> 00:09:34.270
i o tym, że ją niebawem przekroczy.

141
00:09:34.370 --> 00:09:37.790
Ale myślę sobie też, że takich piosenek w jego repertuarze było mnóstwo.

142
00:09:37.890 --> 00:09:41.030
Pamiętają państwo, na pewno myśmy byli sobie pisani na przykład, tak?

143
00:09:41.190 --> 00:09:45.630
Gdzie ten Jędrek Zaucha musi się pogodzić ze stratą swojej pani,

144
00:09:45.710 --> 00:09:48.690
co to przyszli razem na plażę, ale odeszli już osobno.

145
00:09:48.790 --> 00:09:53.490
Więc takich tekstów było mnóstwo, ale tutaj myślę, że ten aktorski sznyt i ten talent,

146
00:09:53.490 --> 00:09:57.990
ta intuicja jego niesłuchana, także się objawiały w tej interpretacji piosenki.

147
00:09:58.210 --> 00:10:00.790
A propos tej piosenki, to znalazłam taką informację,

148
00:10:00.990 --> 00:10:04.640
że właśnie zarówno Zaucha, jak i Jerzy Jarosław Dobrzyński,

149
00:10:05.250 --> 00:10:07.610
obaj uważali, że to nie jest najlepszy utwór.

150
00:10:08.170 --> 00:10:11.490
Moglibyśmy sobie życzyć więcej takich nie najlepszych utworów.

151
00:10:12.370 --> 00:10:16.730
A jeszcze dodam informację, że ten tekst jest tekstem kobiety.

152
00:10:17.010 --> 00:10:19.490
Napisała go Magdalena Wojtaszewska.

153
00:10:19.490 --> 00:10:22.790
Ale chcę cię zapytać o kompozytorów, o tę różnorodność,

154
00:10:22.870 --> 00:10:26.490
bo rzeczywiście Andrzej Zaucha współpracował z bardzo różnymi kompozytorami,

155
00:10:27.430 --> 00:10:31.410
aranżerami i z bardzo różnymi orkiestrami, zespołami właśnie.

156
00:10:31.570 --> 00:10:34.710
I tu też możemy zobaczyć tę różnorodność.

157
00:10:34.850 --> 00:10:37.970
Tak, bo to byli kompozytorzy z tak zwanego jeszcze,

158
00:10:38.310 --> 00:10:41.510
nie chciałbym też nikogo urazić, ale mówię w dobrym tego słowa znaczeniu,

159
00:10:41.530 --> 00:10:42.810
z tak zwanej starej szkoły.

160
00:10:42.930 --> 00:10:45.750
To znaczy, że to nie byli kompozytorzy matematyczni,

161
00:10:46.330 --> 00:10:47.870
którzy dodają do siebie akordy,

162
00:10:47.870 --> 00:10:51.070
tylko oni doskonale wiedzieli, że pisząc linię melodyczną,

163
00:10:51.250 --> 00:10:54.870
oni czuli już od razu aranż tego wszystkiego, co zostanie stworzone.

164
00:10:55.070 --> 00:10:57.770
Mówimy o Maleckim, czy o Komanie, czy o Śmietanie,

165
00:10:57.910 --> 00:11:01.950
czy o Jerzym Cierpiałku, piękne jego dwie piosenki są jako bonus tutaj na tej płycie.

166
00:11:02.090 --> 00:11:05.510
To to byli kompozytorzy, którzy doskonale wiedzieli, co chcą osiągnąć.

167
00:11:05.610 --> 00:11:09.490
To nie było tak, że aha, to teraz zrobię coś na tak zwanych dwóch funtach,

168
00:11:09.590 --> 00:11:12.090
a później w studiu okaże się, co z tym zrobić dalej.

169
00:11:12.090 --> 00:11:16.990
Przypomnę, że grały fantastyczne orkiestry polskiego radia i telewizji wówczas,

170
00:11:17.110 --> 00:11:18.290
bo to były połączone rzeczy.

171
00:11:18.430 --> 00:11:23.870
To był Górny, zresztą tutaj w połączeniu z takim, z taką sekcją Janusza Komana,

172
00:11:24.030 --> 00:11:28.590
to był Debich, to był Milian, to wreszcie zespołu Stefana Sendeckiego,

173
00:11:28.730 --> 00:11:30.370
genialnego, wspaniałego muzyka.

174
00:11:30.570 --> 00:11:33.470
To była absolutna ekstraklasa, nawet nie powiem pierwsza liga,

175
00:11:33.530 --> 00:11:35.030
to była absolutna ekstraklasa.

176
00:11:35.030 --> 00:11:39.890
I muszę Państwu powiedzieć, że ja nie traktuję w ogóle tej płyty jako płyty odnalezionej.

177
00:11:40.030 --> 00:11:41.210
Nie traktuję jej jako kompilacji.

178
00:11:41.630 --> 00:11:47.070
Nie traktuję jej jako nawet wypełnienia pewnej białej plamy w dyskografii Andrzeja Zauchy,

179
00:11:47.190 --> 00:11:49.930
tylko traktuję ten album jako pełnoprawny album,

180
00:11:50.170 --> 00:11:53.430
który Zaucha mógłby po prostu wydać pod koniec lat 80.

181
00:11:53.770 --> 00:11:57.030
jako swego rodzaju podsumowanie choćby współpracy,

182
00:11:57.190 --> 00:12:01.430
czy tego wycinka współpracy ze wspaniałymi orkiestrami, czy kompozytorami.

183
00:12:01.430 --> 00:12:05.810
To jest na tyle spójne, to jest po prostu pewien koncept, z który tutaj się zgadza.

184
00:12:05.910 --> 00:12:10.010
Dominuje takie funky soul disco nawet momentami.

185
00:12:10.150 --> 00:12:11.610
Albo jak kto woli dobry pop.

186
00:12:11.890 --> 00:12:13.590
Ktoś mówi, co to jest dobry pop.

187
00:12:13.710 --> 00:12:15.870
No dobry pop to jest Simply Red i Tina Turner.

188
00:12:16.050 --> 00:12:19.030
I dobry pop to jest między innymi Byłaś serca biciem Andrzej Zaucha,

189
00:12:19.130 --> 00:12:22.830
albo te piosenki, które są mniej znane i które zaistniały na jakichś kompilacjach,

190
00:12:22.950 --> 00:12:27.290
albo w ogóle nie zaistniały, o czym mówiłaś, tylko zostały wydane po raz pierwszy od wielu lat.

191
00:12:27.290 --> 00:12:31.690
Ale ta płyta jest szalenie ciekawa jako po prostu album, a nie jako ciekawostka.

192
00:12:31.790 --> 00:12:35.050
I tak bym państwa namawiał, żeby interpretować i słuchać tej płyty.

193
00:12:35.190 --> 00:12:41.790
Czy te piosenki słucha się jak ogląda się album z dobrymi, starymi zdjęciami?

194
00:12:41.810 --> 00:12:44.710
Czy można o nich powiedzieć, że to są współczesne utwory?

195
00:12:44.850 --> 00:12:50.290
Muszę to by i państwu powiedzieć, że w porównaniu z produkcją tak zwanych płyt rockowych z lat 80.,

196
00:12:50.290 --> 00:12:56.050
które mają bardzo duże niedomogi i tam pozostawia brzmienie bardzo dużo do życzenia.

197
00:12:56.210 --> 00:12:59.770
I nie winie tutaj, broń Boże, ani realizatorów, ani samych zespołów,

198
00:12:59.870 --> 00:13:04.010
które jako młode bendy wchodziły do studia i zdane były tak naprawdę na poszczególnych,

199
00:13:04.130 --> 00:13:06.370
nazwijmy to, producentów, czy też panów doradców.

200
00:13:06.490 --> 00:13:11.410
Bo bardzo często to była osoba, która kompletnie nie miała pojęcia ani o kręceniu tak zwanymi gałkami na stole,

201
00:13:11.610 --> 00:13:16.250
ani o tym, co to ma być, tylko właściwie jedynym takim ich celem było to,

202
00:13:16.450 --> 00:13:18.630
ile można by było z tego zespołu wycisnąć.

203
00:13:18.630 --> 00:13:23.050
Więc bardzo często piosenki są bardzo dobre, a brzmienie tych zespołów jest po prostu koszmarne.

204
00:13:23.170 --> 00:13:28.950
I to słychać m.in. grając dzisiaj z tych winyli, które ukazywały się w rozmaitych wytwórniach.

205
00:13:29.150 --> 00:13:35.290
Natomiast to brzmienie funkowe, to brzmienie orkiestrowe, ono się moim zdaniem kompletnie nie zestarzało.

206
00:13:35.430 --> 00:13:38.770
Mało tego jest na nie moda, to wiedzą wszyscy mixtape'owcy,

207
00:13:39.170 --> 00:13:42.870
ci, którzy szperają w polskiej muzyce lat 70. i 80.,

208
00:13:42.870 --> 00:13:45.790
którzy nagle odkrywają takie sample i takie frazy,

209
00:13:45.790 --> 00:13:48.550
które im się świetnie komponują w tych ich reworkach.

210
00:13:48.650 --> 00:13:52.030
Przepraszam, że ja tej nomenklatury używam reworki, mixtape'y i tak dalej.

211
00:13:52.170 --> 00:13:55.390
Chodzi o to, żeby dodawać coś od siebie, nie wiem, beat, szmerek, ambient,

212
00:13:55.550 --> 00:13:59.330
cokolwiek takiego, co wzbogaca utwór, który już był, powiedzmy sobie,

213
00:13:59.510 --> 00:14:01.650
albo doskonale znany, albo w ogóle nieznany.

214
00:14:01.790 --> 00:14:03.990
I tworzy się z niego taki kompletnie nowy miks,

215
00:14:04.410 --> 00:14:08.790
tak jak tworzy to ten cały kolektyw zgromadzony wokół Very Polish Cutouts.

216
00:14:08.790 --> 00:14:12.350
I Zauha był zawsze bardzo wdzięcznym tematem.

217
00:14:12.590 --> 00:14:16.630
Ja śmiem twierdzić, że tutaj rozmawialiśmy o nie takie mnie kochały wielbiciele hip-hopu.

218
00:14:16.690 --> 00:14:20.430
Być może wcześniej poznali ten utwór jako backstage kolektywu Problem,

219
00:14:20.690 --> 00:14:24.230
bo tam był sample z tego nagrania, niż Zauholodzy tak naprawdę, tak?

220
00:14:24.390 --> 00:14:27.570
I te nagrania De Bicha i nagrania orkiestry Miliana.

221
00:14:28.030 --> 00:14:31.290
Janusz Koman, który uważam, że grał najlepsze funky w tym kraju.

222
00:14:31.630 --> 00:14:35.950
Absolutnie nieodbiegające jakimś poziomem tutaj i pomysłami aranżycyjnymi

223
00:14:35.950 --> 00:14:38.650
od wielkich europejskich, a nawet być może amerykańskich.

224
00:14:38.770 --> 00:14:40.010
Miał szalenie otwartą głowę.

225
00:14:40.170 --> 00:14:44.630
I spotkanie krótkie i za krótkie, moim zdaniem, załchy z tym kompozytorem i aranżerem,

226
00:14:44.670 --> 00:14:47.930
mogło w przyszłości przynieść jeszcze wiele fantastycznych piosenek.

227
00:14:47.950 --> 00:14:49.990
Tak się otwiera ta płyta Od domu złej dziewczyny,

228
00:14:50.110 --> 00:14:54.990
która była na takim singielku, stroną B, innego genialnego nagrania,

229
00:14:55.150 --> 00:14:56.770
czyli Wieczór nad rzeką zdarzeń.

230
00:14:56.930 --> 00:15:00.450
I tam też Koman komponuje, a Jerzy Kondratowicz pisze tekst.

231
00:15:00.550 --> 00:15:04.430
I uważam, że to jest jedna z najwspanialszych w ogóle piosenek i w tym rytmie funkowym.

232
00:15:04.430 --> 00:15:07.230
I tam, proszę Państwa, też podobnie jak w Domu złej dziewczyny,

233
00:15:07.390 --> 00:15:11.230
czuć jak ten puls Andrzeja Załchy buduje utwór.

234
00:15:11.310 --> 00:15:12.890
W których momentach on się odzywa.

235
00:15:13.010 --> 00:15:15.790
Jak buduje napięcie, gdzie jest niżej, gdzie jest wyżej.

236
00:15:15.890 --> 00:15:18.570
On to wszystko, mam takie poczucie, wiedział intuicyjnie.

237
00:15:18.690 --> 00:15:20.350
Nie uczył się tego, on to po prostu miał.

238
00:15:20.490 --> 00:15:23.930
Płyta nosi tytuł Tak jak jedna piosenka, Dwa kroki w chmurach.

239
00:15:24.110 --> 00:15:28.030
To jest utwór z kolei śmietany ze słowami książka.

240
00:15:28.030 --> 00:15:36.030
I o tym utworze Andrzej Załucha powiedział na 15-leciu jazz klubu w Jaszczurach w 1987 roku w ten sposób.

241
00:15:36.170 --> 00:15:42.390
Chciałbym Państwu zaśpiewać piosenkę prawie że jazzową, z tego względu, że napisał ją Jarek Śmietana.

242
00:15:42.790 --> 00:15:46.430
Dedykuję ją wszystkim jazzmenom, którzy tu wystąpili i wystąpią.

243
00:15:46.430 --> 00:15:56.010
Piękny, romantyczny tekst pokazuje nam też taką twarz Andrzeja Załuchy właśnie romantycznego, sentymentalnego artysty.

244
00:15:56.290 --> 00:15:58.030
Zupełnie z kolei inna przestrzeń.

245
00:15:58.150 --> 00:16:01.030
To wracamy do tej wszechstronności, o której mówiłaś.

246
00:16:01.150 --> 00:16:05.530
Że to mógł być trochę facet albo przegrany i o tym zaśpiewać.

247
00:16:05.690 --> 00:16:10.450
Albo facet, który zastanawia się nad swoim życiem, co się takiego wydarzyło i rozlicza się z nim.

248
00:16:10.450 --> 00:16:16.930
Albo śpiewać o tym, że myśmy byli sobie pisani i puszczać oko do publiczności, już nie wspomnę o Alibabie i pij tylko mleko.

249
00:16:17.130 --> 00:16:23.350
Ale potrafi być taki poważnie nostalgiczny i taki jak jest w tych dwóch krokach w chmurach.

250
00:16:23.470 --> 00:16:24.850
Był świetnym interpretatorem.

251
00:16:24.950 --> 00:16:28.590
Wyczuwał doskonale w jaki sposób, jaki tekst powinien zinterpretować.

252
00:16:28.750 --> 00:16:36.670
Bywał łotrzykiem, bywał wesołkiem, ale bywał też bardzo poważny, kiedy rozliczał się jako podmiot liryczny tak zwany ze swoim życiem.

253
00:16:36.670 --> 00:16:42.510
Tu w tym przypadku mamy świetny tekst Zbigniewa Książka, ale też naprawdę wyjątkową muzykę Jarosława Śmietany,

254
00:16:42.630 --> 00:16:46.390
którego jazzowe harce z ekstrabolem to były raczej połamane jazzrockowe rzeczy,

255
00:16:46.430 --> 00:16:51.730
w których Załcha mówi o koncertach, choćby w jaszczurach przywołanych przez ciebie, których musiał się wyrabiać.

256
00:16:51.810 --> 00:16:57.250
A tutaj mamy piękny tekst i do tego muzykę taką niebanalną, jeśli chodzi o Jarosława Śmietanę.

257
00:16:57.350 --> 00:17:00.550
Od siebie mogę tylko powiedzieć, bo kiedyś postawiłem przed sobą takie zadanie,

258
00:17:00.590 --> 00:17:05.050
że będę szukał rozmaitych inspiracji w kompozycjach, które śpiewał Andrzej Załcha.

259
00:17:05.050 --> 00:17:09.550
Dla mnie, proszę Państwa, to jest nie mniej, nie więcej tylko Just the Two of Us,

260
00:17:09.750 --> 00:17:12.350
Billa Wydersa i Groovera Washingtona.

261
00:17:12.830 --> 00:17:17.430
Proszę zauważyć, że tam są bardzo duże podobieństwa, niemoż, że to jest melodia dokładnie taka sama,

262
00:17:17.550 --> 00:17:21.970
ale pewne rozwiązania aranżacyjne wskazują i ten kroczący taki rytm nieśpiesznie.

263
00:17:22.090 --> 00:17:26.930
No i ten Załcha, który śpiewa tu, tak jak ja lubię, ci, którzy słuchają reggae, wiedzą o co chodzi,

264
00:17:27.030 --> 00:17:28.410
w reggae się śpiewa trochę do tyłu.

265
00:17:28.410 --> 00:17:35.270
I ten Andrzej tutaj zwalnia frazę i to jest bardzo piękne, bo ten tekst jeszcze ma szansę takiego bardzo szerokiego wybrzmienia.

266
00:17:35.370 --> 00:17:42.650
Nie dziwię się, że wydawca postawił na dwa kroki w chmurach jako taki wiodący tutaj, powiedzmy, utwór, który nada rytmą całości.

267
00:17:42.950 --> 00:17:50.430
Gdzieś znalazłam informację, że w archiwach radiowych i telewizyjnych Andrzej Załcha pozostawił po sobie ponad 300 niewydanych piosenek.

268
00:17:50.570 --> 00:17:52.410
Zastanawiam się, czy to jest lista zamknięta.

269
00:17:52.410 --> 00:17:58.890
Myślę, że nie do końca. Sądząc po tym, jak bardzo płodnym artystą był Załcha i zapraszanym do wielu przedsięwzięć,

270
00:17:58.990 --> 00:18:00.870
to niekoniecznie musi być liczba zamknięta.

271
00:18:00.950 --> 00:18:06.750
Myślę, że nawet gdybyśmy zapytali tych, którzy grają do dzisiaj w kasie chorych, z którym to zespołem też Andrzej nagrywał,

272
00:18:06.830 --> 00:18:11.510
to myślę, że też z jakichś sesji są kolejne nagrania, które po prostu się nie ukazały albo nie weszły,

273
00:18:11.590 --> 00:18:15.230
albo na przykład sam artysta się nie zgodził, bo powiedzmy były mniej udane.

274
00:18:15.430 --> 00:18:19.590
No i nie chcę tu wymieniać kolejnych zespołów, które dzisiaj są bardzo zapomniane, typu kwadrat.

275
00:18:19.590 --> 00:18:22.910
Trochę tych utworów się ukazało, ale nie wszystkie, takie mam poczucie.

276
00:18:23.010 --> 00:18:29.750
To są przede wszystkim te przepastne archiwa radiowe, ale i archiwa telewizyjne i rozmaite programy rozrywkowe,

277
00:18:29.830 --> 00:18:34.170
do których specjalnie zapraszano artystów, żeby nie tylko śpiewali nowe, premierowe utwory,

278
00:18:34.330 --> 00:18:37.090
ale także, żeby interpretowali cudzą twórczość.

279
00:18:37.150 --> 00:18:42.750
Myślę sobie, że wartością samą w sobie też jest to, w jaki sposób Andrzej Załcha śpiewał nie tylko Ray'a Charlesa,

280
00:18:42.770 --> 00:18:44.470
ale też piosenki Steve'ego Wondera.

281
00:18:44.590 --> 00:18:48.690
Chętnie bym tego w dobrej jakości posłuchał. Dzisiaj jest to przynajmniej na ten moment niemożliwe.

282
00:18:48.690 --> 00:18:53.900
Ogromny dorobek, trochę bałaganiarski, jeśli chodzi o polską fonografię,

283
00:18:54.330 --> 00:18:58.020
ale na szczęście takie płyty jak Dwa Kroki w Chmurach troszeczkę nam to wszystko porządkują.

284
00:18:58.390 --> 00:19:02.610
Album kończy się piosenką Zanim zastukam do niebieskiej bramy,

285
00:19:02.990 --> 00:19:06.470
która dziś brzmi trochę jak przepowiednia.

286
00:19:06.710 --> 00:19:08.310
Pozwolę sobie znowu zacytować.

287
00:19:08.310 --> 00:19:12.990
A gdy zastukam do niebieskiej bramy z kurzów jesiennych, otrzepię kolana,

288
00:19:13.210 --> 00:19:19.170
być może święci spojrzą na mnie wilkiem, że niebogaty wchodzę w rajską sień.

289
00:19:19.310 --> 00:19:25.190
Mam za pazuchą te piosenek kilka jasne oczanta i niejeden grzech.

290
00:19:25.190 --> 00:19:26.850
Tak, cudny tekst w ogóle.

291
00:19:26.990 --> 00:19:28.670
Ta piosenka, ona nie ma łatwej formy.

292
00:19:28.730 --> 00:19:30.810
To nie jest jakiś taki bardzo melodyjny przebój.

293
00:19:30.890 --> 00:19:34.150
To nie jest my way w wykonaniu Sinatry, gdzie jest tekst,

294
00:19:34.190 --> 00:19:36.550
ale też ta melodia, która nas tak ckliwie niesie.

295
00:19:36.670 --> 00:19:39.650
To jest, powiedziałbym, spowiedź i refleksja człowieka,

296
00:19:39.830 --> 00:19:42.110
który różnie bywało w tym jego życiu.

297
00:19:42.230 --> 00:19:45.250
I niekoniecznie tak to wszystko pięknie szło do tego końca.

298
00:19:45.430 --> 00:19:47.410
Tylko ma tam sporo za uszami i on czuje,

299
00:19:47.470 --> 00:19:51.250
że nie wchodzi taki spełniony, taki czysty do zupełnie nowej rzeczywistości.

300
00:19:51.250 --> 00:19:55.830
I z tym tekstem i tutaj chwała kompozytorowi współgra też muzyka,

301
00:19:56.070 --> 00:19:59.070
która ma sporo takich momentów połamanych nieco,

302
00:19:59.150 --> 00:20:00.850
w których załcha, śpiewa niżej.

303
00:20:01.110 --> 00:20:04.290
I ta interpretacja też powoduje, że czujemy pewien niepokój.

304
00:20:04.490 --> 00:20:07.150
I ta piosenka nie jest takim kredo życiowym,

305
00:20:07.210 --> 00:20:09.790
że teraz rozliczam się z życiem, przechodzę na drugą stronę.

306
00:20:09.910 --> 00:20:12.850
Ona ma w sobie pewien niepokój, niepokój i zmiany,

307
00:20:12.890 --> 00:20:16.650
której mam wrażenie wszyscy, niezależnie od naszej wiary czy niewiary,

308
00:20:16.750 --> 00:20:17.650
trochę się obawiamy.

309
00:20:17.730 --> 00:20:20.150
I to jest świetnie w tej piosence przekazane.

310
00:20:20.150 --> 00:20:23.750
A ten tekst, to znowu nawiązuje trochę do tej łotrzykowskiej natury załchy.

311
00:20:23.850 --> 00:20:27.690
O tych jasnych oczętach zalotnych, o tych kilku piosenkach za pazuchą.

312
00:20:27.790 --> 00:20:29.970
Tak sobie myślę o tych piosenkach za pazuchą,

313
00:20:29.990 --> 00:20:32.350
że oni jeździli tak w te trasy, jak opowiadają niektórzy,

314
00:20:32.430 --> 00:20:35.650
którzy widzieli samochód Zbigniewa Wodeckiego,

315
00:20:35.850 --> 00:20:38.890
który przejeżdżał trasę powiedzmy sobie ze Szczecina gdzieś do Zamościa.

316
00:20:39.030 --> 00:20:42.170
I kiedy panowie wysiadali, a na miejscu pasażera siedział załcha,

317
00:20:42.310 --> 00:20:44.510
a na miejscu kierowcy siedział Zbigniew Wodecki,

318
00:20:44.610 --> 00:20:46.270
to załsze nie było widać butów,

319
00:20:46.270 --> 00:20:49.030
bo były całe przysypane pestkami od słonecznika.

320
00:20:49.210 --> 00:20:51.330
I oni w całą tę trasę jedli te słoneczniki,

321
00:20:51.470 --> 00:20:53.910
a potem wyciągali te kilka piosenek za pazuchy

322
00:20:53.910 --> 00:20:56.470
i dawali ludziom mnóstwo radości.

323
00:20:56.570 --> 00:20:58.550
Myślę, że to chyba jest bardzo ważne,

324
00:20:58.710 --> 00:21:01.210
że w jego twórczości, w ogóle w jego podejściu,

325
00:21:01.290 --> 00:21:02.810
jego cieszyło śpiewanie,

326
00:21:02.950 --> 00:21:05.690
ale cieszyło go też, że jego śpiewanie cieszy innych.

327
00:21:06.450 --> 00:21:08.870
Wielka tęsknota za Andrzejem, za uchą,

328
00:21:09.070 --> 00:21:10.830
ale wrócę do tego, co powiedziałam.

329
00:21:10.910 --> 00:21:13.830
Też uśmiech na twarzy, kiedy słucha się tej płytę.

330
00:21:13.830 --> 00:21:16.930
Polecamy Państwu dwa kroki w chmurach.

331
00:21:17.230 --> 00:21:19.170
Dziękuję bardzo za to spotkanie.

332
00:21:19.330 --> 00:21:22.050
Gościem audycji kulturalnych był Marcin Kursy.

333
00:21:22.110 --> 00:21:22.810
Bardzo dziękuję.

334
00:21:22.910 --> 00:21:24.390
Polecamy dwa kroki w chmurach.

335
00:21:24.690 --> 00:21:25.310
Dziękuję Państwu.

336
00:21:27.050 --> 00:21:30.770
Audycje kulturalne w dobrym tonie.
